SlowingoSarufi
A2 28 / 38

To na For kwa Kiswahili: Jinsi ya Kusema Kwa Nini (Ili, Kwa Ajili Ya)

To and For: Saying Why

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kueleza kwa nini unafanya jambo — kwa kutumia to + base form, for + nomino na for + -ing form — na kuepuka kosa la kawaida sana la for + base form (for buy).

Wazo Kuu

Kila kitendo kina sababu nyuma yake. Why did you go to the shop? Unaweza kujibu kwa because (because I wanted some milk), lakini Kiingereza kina njia fupi zaidi na ya asili zaidi: To buy milk.

Fikiria ramani ya shughuli zako za Jumamosi mjini. Kila kituo kina kibandiko kidogo kinachosema kwa nini ulienda pale: benki — to get some cash; mkahawa — for a coffee; stesheni — to meet my sister. Kitendo ni safari; kibandiko ni lengo.

Angalia kinachokuja baada ya neno la kibandiko. Kama ni kitenzi, tumia to: to get some cash. Kama ni nomino (kitu), tumia for: for a coffee. Na unapoeleza kazi ya kifaa — kitu kinatumika kwa ajili ya nini — tumia for + -ing form: a knife for cutting bread.

Kwa hiyo jiulize: kitenzi → to. Nomino → for. Kazi ya kitu → for + -ing.

Habari njema kwa wazungumzaji wa Kiswahili: tunasema Nilienda sokoni kununua mayai — na hapa ku- inalingana vizuri na to. Hatari iko kwenye kwa ajili ya: tunaweza kusema kwa ajili ya kahawa na pia kwa ajili ya kununua, lakini Kiingereza husema for a coffee na to buy, kamwe si for buy.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili kina njia kadhaa za kuonyesha lengo: ku- baada ya kitenzi cha mwendo (nilienda kununua), ili + kitenzi cha -e (ili nipate), kwa ajili ya + nomino au kitenzi, na cha / ya + ku- kwa kazi ya kifaa (kisu cha kukatia). Kiingereza kinazigawa hivi:

KiswahiliLengo la…Kiingereza
Nilienda supamaketi kununua mayai.kitendo (kitenzi)I went to the supermarket to buy some eggs.
Anajifunza Kiingereza ili apate kazi bora.kitendo (kitenzi)She's learning English to get a better job.
Nilienda kwa daktari kwa ajili ya uchunguzi.kitendo (nomino)I went to the doctor for a check-up.
Twende tukale piza.kitendo (nomino)Let's go out for a pizza.
Kizibuo ni kifaa cha kufungulia chupa.kazi ya kifaaA corkscrew is a tool for opening bottles.
Tafadhali fika mapema ili ujiandikishe.kitendo (rasmi)Please arrive early in order to check in.

Mambo mawili ya kukumbuka. Kwanza, ili + kitenzi = to + base form, si for: Kiingereza hakihitaji kiima cha pili (ili apate → to get). Pili, kwa ajili ya inafaa kama for tu inapofuatwa na nomino; ikifuatwa na kitenzi cha mtu, tumia to.

Muundo

Lengo la…MuundoMfano
kitendo (kitenzi)to + base formI came here to study.
kitendo (kitu unachotaka)for + nominoI came here for the food.
kifaa (kazi yake)nomino + for + -ing formThis is a cloth for cleaning glasses.
kitendo (rasmi)in order to + base formPlease log in in order to see your account.

Kujibu Why…?

SwaliJibu fupi
Why are you saving money?To buy a car.
Why did she go to the bakery?For some bread. / To get some bread.
What's this button for?For turning the light on. / It turns the light on.

Matumizi

1To + base form — lengo la kitendo

Tumia to + base form baada ya kitendo kusema kwa nini mtu anakifanya. Hii ndiyo njia ya kawaida zaidi ya kuonyesha lengo.

I went to the supermarket to buy some eggs.
Nilienda supamaketi kununua mayai.
ku- → to
She's learning English to get a better job.
Anajifunza Kiingereza ili apate kazi bora.
ili apate → to get; she = mwanamke
We stopped at a café to have a rest.
Tulisimama kwenye mkahawa kupumzika kidogo.
He called the hotel to change his booking.
Alipiga simu hotelini ili kubadilisha uhifadhi wake.
he = mwanamume
I use my phone to pay for almost everything.
Ninatumia simu yangu kulipia karibu kila kitu.

2To… kama jibu fupi

Katika mazungumzo, unaweza kujibu swali la Why kwa To + base form peke yake — kama Kiswahili kinavyojibu Kufungua akaunti.

Why are you going to the bank?
Kwa nini unaenda benki?
swali
To open an account.
Kufungua akaunti.
jibu fupi
"Why did you get up so early?" "To catch the first train."
"Kwa nini uliamka mapema hivyo?" "Ili niwahi treni ya kwanza."
"Why is she saving money?" "To travel around Asia next year."
"Kwa nini anaweka akiba?" "Ili asafiri kuzunguka Asia mwaka ujao."

3For + nomino

Lengo linapokuwa kitu (nomino), tumia for.

Let's go out for a pizza.
Twende tukale piza.
Kiswahili hutumia kitenzi; Kiingereza: for + nomino
I went to the doctor for a check-up.
Nilienda kwa daktari kwa ajili ya uchunguzi.
kwa ajili ya + nomino → for
They came to Rome for the weekend.
Walikuja Roma kwa wikendi.
She's gone to the shop for some milk.
Ameenda dukani kununua maziwa.
= to buy some milk
We went out for a walk after dinner.
Tulitoka kwenda kutembea baada ya chakula cha jioni.

4For + -ing form — kitu kinatumika kwa ajili ya nini

Kueleza kazi ya kifaa, tumia for + -ing form — kama cha ku-…-ia ya Kiswahili (kisu cha kukatia). Uliza kwa What's it for?

This app is great for learning new words.
Programu hii ni nzuri sana kwa kujifunza maneno mapya.
A corkscrew is a tool for opening bottles.
Kizibuo ni kifaa cha kufungulia chupa.
cha kufungulia → for opening
We need a box for storing old photos.
Tunahitaji boksi la kuhifadhia picha za zamani.
"What's this brush for?" "It's for cleaning shoes."
"Brashi hii ni ya nini?" "Ni ya kusafishia viatu."

5In order to — rasmi zaidi

In order to ina maana sawa na to, lakini ni rasmi zaidi. Ni ya kawaida katika maelekezo, matangazo na maandishi rasmi. Miundo mingine ya lengo (so that, so as to, lengo hasi) iko katika B1-27.

Please arrive early in order to check in.
Tafadhali fika mapema ili ujiandikishe.
The company is cutting costs in order to stay in business.
Kampuni inapunguza gharama ili iendelee kufanya biashara.
You need a password in order to use the Wi-Fi.
Unahitaji nenosiri ili kutumia Wi-Fi.

Makosa ya Kawaida

❌I went out for buy milk.
✅I went out to buy milk.
Kabla ya kitenzi, tumia to.
❌She came here for to study.
✅She came here to study.
Kamwe si for to.
❌I went to the shop for buying bread.
✅I went to the shop to buy bread.
Kwa lengo la mtu, tumia to + base form.
❌This knife is to cutting bread.
✅This knife is for cutting bread.
Kazi ya kifaa: for + -ing form.
❌He went to the café to a coffee.
✅He went to the café for a coffee.
Kabla ya nomino, tumia for.
❌I'm saving money for I can buy a car.
✅I'm saving money to buy a car.
for haiunganishi kishazi kizima. Tumia to + base form (au so that: tazama B1-27).
❌We left early for not miss the bus.
✅We left early because we didn't want to miss the bus.
Kamwe si for not. Kwa lengo hasi, tazama B1-27.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Kwa ajili ya kununua → "for buy / for buying". Kwa Kiswahili, kwa ajili ya inaweza kufuatwa na nomino au na kitenzi. Kwa sababu kwa ajili ya = for, wengi huweka for kabla ya kitenzi. Kwa lengo la mtu, Kiingereza husema to + base form.

❌I called my sister for ask about the wedding.
✅I called my sister to ask about the wedding.
❌He sold his bicycle for paying the rent.
✅He sold his bicycle to pay the rent.
Lengo la mtu: to, si for + -ing.

2. Ili nipate → "for me to" au "for I can". Ili hufuatwa na kiima chake (ili nipate, ili aweze), kwa hiyo wengi huongeza for me to au for I can. Kiima kikiwa kile kile, Kiingereza husema tu to + base form.

⚠️I'm taking evening classes for me to improve my English.
✅I'm taking evening classes to improve my English.
Inaeleweka na ni ya kawaida katika Kiingereza cha Afrika Mashariki, lakini haisikiki ya asili: kiima ni kile kile, kwa hiyo to inatosha.
❌She works two jobs for she can pay the school fees.
✅She works two jobs to pay the school fees.
for haiunganishi kishazi.

3. Sufuria ya kupikia → "a pot of cooking". Kwa Kiswahili, kazi ya kifaa huonyeshwa kwa -a (cha, ya, la) + ku-…-ia: sufuria ya kupikia wali. Tukitafsiri ya kama of, tunapata kosa. Kiingereza husema for + -ing form.

❌We need a pot of cooking rice.
✅We need a pot for cooking rice.
❌Is this cloth of drying hands?
✅Is this cloth for drying hands?

4. Ili nisichelewe → "for not to be late". Lengo hasi la Kiswahili (ili nisi-) mara nyingi hutafsiriwa for not to. Kiingereza hakisemi hivyo. Kwa sasa, tumia because I didn't want to…; miundo kama so that I wouldn't na so as not to iko katika B1-27.

❌I left home early for not to be late.
✅I left home early because I didn't want to be late.

Usichanganye

to + kitenzi na for + nomino — Angalia neno linalofuata. Kitenzi → to. Nomino → for.

I went to the park to run.
Nilienda bustanini kukimbia.
kitenzi
I went to the park for a run.
Nilienda bustanini kwa ajili ya mbio fupi.
nomino

for + -ing (kazi ya kifaa) na to + kitenzi (lengo la mtu) — Kazi ya jumla ya kitu hutumia for + -ing. Mtu anachofanya mara moja hutumia to + base form.

These scissors are for cutting paper.
Mkasi huu ni wa kukatia karatasi.
kazi ya mkasi
I used these scissors to cut the paper.
Nilitumia mkasi huu kukata karatasi.
lengo langu mara hii

to ya lengo na kitenzi + to — Katika I want to go, to ni sehemu ya muundo wa kitenzi A2-25, si lengo. Lengo hujibu swali Why?

I want to go home.
Nataka kwenda nyumbani.
muundo wa kitenzi
I went home to sleep.
Nilienda nyumbani kulala.
lengo: kwa nini nilienda nyumbani

Tahajia na Matamshi

  • to ni dhaifu katika misemo ya lengo: /tə/ — I went out to buy milk inasikika kama "I went out tuh buy milk". Si tu kamili ya Kiswahili.
  • for nayo ni dhaifu: /fə/ (UK), /fər/ (US) — for a pizza inasikika kama "fuh-ruh pizza" katika Kiingereza cha Uingereza. Usitamke "fo" kamili kwa kila irabu.
  • in order to hutamkwa kama kundi moja: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), na msisitizo uko kwenye or. /ɔː/ ni ndefu na ya mviringo, ndefu kuliko o ya Kiswahili.
  • Kumbuka sheria za tahajia ya -ing kutoka A1-22: store → storing, shop → shopping.

Kanuni ya Dhahabu

Kusema kwa nini mtu anafanya jambo, tumia to + base form — si for + base form (hata kama Kiswahili kinasema kwa ajili ya kununua). Tumia for kabla ya nomino (for a coffee) na for + -ing kwa kazi ya kitu (for cutting).

Mazoezi

A. Muundo

Katika namba 1–3, andika to au for.

  1. I went to the post office send a parcel.
  2. We stopped lunch.
  3. A kettle is boiling water.
  4. Jibu kwa To…: "Why are you saving money?" (buy a bike)
  5. Jibu kwa For…: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
  6. Ifanye kuwa rasmi zaidi kwa in order to: We left early to avoid the traffic.

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: He went to the gym … a workout.
  2. Chagua jibu sahihi: He went to the gym … do some exercise.
  3. Chagua jibu sahihi: These scissors are … paper.
  4. Chagua jibu sahihi: I'm going to the supermarket … some milk.
  5. Chagua jibu sahihi: "What's this button …?" "It turns the light on."

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. She went to London for study English.
  2. I came here for to see you.
  3. This bag is to carrying a laptop.
  4. We went out for a walk.

D. Katika Muktadha

Tumia to, for au in order to. Katika nafasi ya 19, tumia pia kitenzi kilicho kwenye mabano.

Saturday errands
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza.

  1. Kwa nini unajifunza Kiingereza? Toa sababu mbili kwa to.
  2. Eleza vitu viwili vilivyo jikoni kwako kwa for + -ing.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. A2-25 Verb + -ing au Verb + To kwa Kiswahili: Want to, Enjoy -ing na Want Someone To
    I want (learn) to cook.
  2. A2-25 Verb + -ing au Verb + To kwa Kiswahili: Want to, Enjoy -ing na Want Someone To
    We've finished (paint) the kitchen.
  3. A1-18 Imperative na Let's kwa Kiswahili: Amri, Maelekezo na Mapendekezo
    (not / touch) that! It's hot.
Majibu

A. Muundo

  1. to / in order to
  2. for
  3. for
  4. To buy a bike.
  5. For some bread.
  6. We left early in order to avoid the traffic.

B. Maana

  1. for
  2. to
  3. for cutting
  4. to buy
  5. for

C. Tafuta Kosa

  1. She went to London to study English.
  2. I came here to see you.
  3. This bag is for carrying a laptop.
  4. ✓ We went out for a walk.

D. Katika Muktadha

  1. to / in order to
  2. to / in order to
  3. for
  4. for making / to make
  5. for
  6. to / in order to

E. Zamu Yako

  1. I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
  2. A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. to learn
  2. painting
  3. Don't touch / Do not touch
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play