To eða for? Hvernig á að segja „til að“ á ensku
To and For: Saying Why
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu útskýrt af hverju þú gerir eitthvað. Til þess þarftu to + grunnmynd, for + nafnorð og for + -ing mynd. Þú getur líka forðast mjög algengu villuna for + grunnmynd (for buy).
Aðalatriðið
Allt sem við gerum hefur ástæðu. Why did you go to the shop? Þú getur svarað með because (because I wanted some milk), en á ensku er til styttri og eðlilegri leið: To buy milk.
Hugsaðu þér kort af erindum laugardagsins. Á hverjum stað er lítið spjald sem segir af hverju þú fórst þangað: bankinn – to get some cash; kaffihúsið – for a coffee; stöðin – to meet my sister. Athöfnin er ferðin, spjaldið er tilgangurinn.
Skoðaðu hvað kemur á eftir orðinu á spjaldinu. Ef það er sögn notarðu to: to get some cash. Ef það er nafnorð (hlutur) notarðu for: for a coffee. Og ef þú útskýrir hlutverk hlutar – til hvers hann er notaður – notarðu for + -ing mynd: a knife for cutting bread.
Spurðu þig því: sögn → to. Nafnorð → for. Hlutverk hlutar → for + -ing.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: tilgang fólks segjum við á íslensku með „til að“ eða „til þess að“ + nafnhátt: „Ég fór út í búð til að kaupa egg.“ Það samsvarar beint ensku to + grunnmynd, og stutta svarið „Til að ná lestinni“ er To catch the train. Á ensku þarf ekkert aukaorð: hvorki for né that.
Með nafnorðum notar íslenskan alls konar forsetningar þar sem enskan hefur bara for: „fór í göngutúr“ (for a walk), „fór til læknis í skoðun“ (for a check-up), „skrapp út í búð eftir mjólk“ (for some milk), „komu yfir helgina“ (for the weekend), „kassi undir myndir“ (a box for photos). Ef þú þýðir forsetninguna beint verður enska setningin röng. Og „fara í sund“ eða „fara út að hlaupa“ er á ensku eðlilegast go swimming / go for a swim og go for a run.
Um hlutverk hlutar segjum við líka „til að“: „Tappatogari er til að opna flöskur.“ Á ensku er það oftast for + -ing. Og spurningin „Til hvers er þetta?“ er á ensku What's this for? – for í lokin.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég fór í búðina til að kaupa egg. | I went to the supermarket to buy some eggs. | „til að“ → to + grunnmynd – hér er þetta eins |
| Hún skrapp út í búð eftir mjólk. | She's gone to the shop for some milk. | „eftir“ + nafnorð → for, ekki after |
| Við fórum í göngutúr. | We went out for a walk. | „í“ + nafnorð → for |
| Þau komu til Rómar yfir helgina. | They came to Rome for the weekend. | „yfir“ → for |
| Tappatogari er áhald til að opna flöskur. | A corkscrew is a tool for opening bottles. | hlutverk hlutar → for + -ing |
| Til hvers er þessi bursti? | What's this brush for? | for í lok spurningarinnar |
| Mætið snemma til þess að innrita ykkur. | Please arrive early in order to check in. | formlegt: in order to |
Í stuttu máli: tilgangur fólks („til að kaupa“) er to + grunnmynd, nafnorð („eftir mjólk“, „í göngutúr“) fá for, og hlutverk hlutar („til að opna“) er for + -ing. Aldrei for to eða for buy.
Form
| Tilgangur hvers? | Mynstur | Dæmi |
|---|---|---|
| athafnar (sögn) | to + grunnmynd | I came here to study. |
| athafnar (hlutur sem þú vilt) | for + nafnorð | I came here for the food. |
| hlutar (hlutverk hans) | nafnorð + for + -ing mynd | This is a cloth for cleaning glasses. |
| athafnar (formlegt) | in order to + grunnmynd | Please log in in order to see your account. |
Svar við Why…?
| Spurning | Stutt svar |
|---|---|
| Why are you saving money? | To buy a car. |
| Why did she go to the bakery? | For some bread. / To get some bread. |
| What's this button for? | For turning the light on. / It turns the light on. |
Notkun
1To + grunnmynd – tilgangur athafnar
Notaðu to + grunnmynd á eftir athöfn til að segja af hverju einhver gerir hana. Þetta er algengasta leiðin til að tjá tilgang. Á íslensku er hér „til að“ eða „til þess að“.
2To… sem stutt svar
Í samtali geturðu svarað Why með To + grunnmynd einu saman. Á íslensku svörum við eins: „Til að…“.
3For + nafnorð
Þegar tilgangurinn er hlutur (nafnorð) notarðu for. Á íslensku er hér oft önnur forsetning („í“, „eftir“, „yfir“) eða sögn – á ensku nafnorð með for.
4For + -ing – til hvers hlutur er notaður
Til að lýsa hlutverki hlutar notarðu for + -ing mynd. Spurningin er What's it for? Á íslensku segjum við „til að“ eða „Til hvers er þetta?“.
5In order to – formlegra
In order to þýðir það sama og to, en er formlegra. Það er algengt í leiðbeiningum, tilkynningum og formlegum textum – eins og íslenska „til þess að“. Aðrar leiðir til að tjá tilgang (so that, so as to, neikvæður tilgangur) eru í B1-27.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „skrapp eftir mjólk“ → after milk. Á íslensku förum við „eftir“ einhverju sem við ætlum að sækja eða kaupa: „Pabbi skrapp út í sjoppu eftir mjólk“, „Hún fór niður í bæ eftir pakkanum“. Á ensku þýðir after „á eftir“ (tími eða röð), ekki tilgang. Um það sem þú ferð að ná í notarðu for + nafnorð eða to get / to buy.
2. „förum í sund“ → go to swim. Á íslensku förum við „í sund“, „út að hlaupa“ og „út að labba“. Bein þýðing gefur go to swim eða go to walk. Það er ekki rangt, en um frístundir er eðlilegast að segja go swimming / go for a swim, go for a run og go for a walk.
3. „Til hvers er þessi takki?“ → For what is…? Á íslensku stendur forsetningin fremst í spurningunni: „Til hvers er þessi takki?“, „Til hvers notarðu þetta?“. Á ensku byrjar spurningin á What, og for kemur í lokin: What's this button for?
Ekki rugla saman
to + sögn og for + nafnorð – Skoðaðu næsta orð. Sögn → to. Nafnorð → for.
for + -ing (hlutverk hlutar) og to + sögn (tilgangur fólks) – Almennt hlutverk hlutar er for + -ing. Það sem manneskja gerir í eitt skipti er to + grunnmynd.
to sem tilgangur og sögn + to – Í I want to go er to hluti af mynstri sagnarinnar A2-25, ekki tilgangur. Tilgangur svarar spurningunni Why?
Stafsetning og framburður
- Í tilgangssetningum er to veikt: /tə/ – I went out to buy milk. Veika sérhljóðið /ə/ er stutt og slakt, ekki skýrt ú.
- for er líka veikt: /fə/ (UK), /fər/ (US). Í breskri ensku er for a pizza tengt saman: /fər ə ˈpiːtsə/. Þetta r er ekki rúllað eins og íslenskt r: tungubroddurinn snertir ekki góminn.
- in order to er sagt sem ein heild: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US), með áherslu á or.
- Mundu stafsetningarreglur -ing myndar úr A1-22: store → storing, shop → shopping.
Gullna reglan
Þegar þú segir af hverju einhver gerir eitthvað notarðu to + grunnmynd – ekki for + grunnmynd og ekki for to. Á undan nafnorði notarðu for (for a coffee, ekki after a coffee), og um hlutverk hlutar for + -ing (for cutting). „Til hvers…?“ er What's … for?
Æfingar
A. Form
Í dæmum 1–3 skrifarðu to eða for.
-
I went to the post office send a parcel.
-
We stopped lunch.
-
A kettle is boiling water.
-
Svaraðu með To…: "Why are you saving money?" (buy a bike)
-
Svaraðu með For…: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
-
Gerðu formlegra með in order to: We left early to avoid the traffic.
B. Merking
Veldu rétta svarið.
-
Veldu rétta svarið: He went to the gym … a workout.
-
Veldu rétta svarið: He went to the gym … do some exercise.
-
Veldu rétta svarið: These scissors are … paper.
-
Veldu rétta svarið: I'm going to the supermarket … some milk.
-
Veldu rétta svarið: "What's this button …?" "It turns the light on."
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
She went to London for study English.
-
I came here for to see you.
-
This bag is to carrying a laptop.
-
We went out for a walk.
D. Í samhengi
Fylltu í eyðurnar í textanum. Notaðu to, for eða in order to. Í eyðu 19 notarðu líka sögnina í svigunum.
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku um markmiðin þín og eldhúsið þitt.
-
Af hverju ertu að læra ensku? Skrifaðu tvær ástæður með to.
-
Lýstu tveimur hlutum í eldhúsinu þínu með for + -ing.
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
A2-25 Sögn + -ing eða sögn + to? Want to, enjoy -ing og fleiri á ensku I want (learn) to cook.
-
A2-25 Sögn + -ing eða sögn + to? Want to, enjoy -ing og fleiri á ensku We've finished (paint) the kitchen.
-
A1-18 Boðháttur, let's og tillögur á ensku: Sit down, Don't worry, Let's go (not / touch) that! It's hot.
Svör
A. Form
- to / in order to
- for
- for
- To buy a bike.
- For some bread.
- We left early in order to avoid the traffic.
B. Merking
- for
- to
- for cutting
- to buy
- for
C. Finndu villuna
- She went to London to study English.
- I came here to see you.
- This bag is for carrying a laptop.
- ✓ We went out for a walk.
D. Í samhengi
- to / in order to
- to / in order to
- for
- for making / to make
- for
- to / in order to
E. Spreyttu þig
- I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
- A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.
F. Blönduð upprifjun
- to learn
- painting
- Don't touch / Do not touch
