SlowingoQrammatika
A2 28 / 38

To, yoxsa For? İngiliscə məqsəd bildirmək: «almaq üçün» niyə for buy deyil

To and For: Saying Why

Bu səhifədə
  1. Məqsəd
  2. Əsas fikir
  3. Azərbaycan dili və ingilis dili
  4. Quruluş
  5. İstifadə
  6. Tez-tez edilən səhvlər
  7. Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər
  8. Qarışdırmayın
  9. Yazılış və tələffüz
  10. Qızıl qayda
  11. Tapşırıqlar

Məqsəd

Bu dərsdən sonra siz to + feilin əsas forması, for + isim və for + -ing forması ilə nəyisə nə üçün etdiyinizi izah edə biləcəksiniz. Həmçinin çox geniş yayılmış for + feilin əsas forması (for buy) səhvindən qaça biləcəksiniz.

Əsas fikir

Hər işin arxasında bir səbəb var. Why did you go to the shop? Bu suala because ilə cavab verə bilərsiniz (because I wanted some milk), amma ingilis dilində daha qısa və təbii yol var: To buy milk.

Şənbə günü şəhərdə gördüyünüz işlərin xəritəsini təsəvvür edin. Hər dayanacağın üstündə oraya niyə getdiyinizi göstərən kiçik bir etiket var: bank — to get some cash; kafe — for a coffee; vağzal — to meet my sister. İş yoldur, etiket isə məqsəddir.

Etiket sözündən sonra nə gəldiyinə baxın. Feil gəlirsə, to işlədin: to get some cash. İsim (bir şey) gəlirsə, for işlədin: for a coffee. Əşyanın işini, yəni nə üçün istifadə olunduğunu izah edəndə isə for + -ing forması işlədin: a knife for cutting bread.

Deməli, soruşun: feil → to. İsim → for. Əşyanın işi → for + -ing.

Azərbaycan dili və ingilis dili

Azərbaycan dilində məqsədi çox vaxt -maq üçün / -mək üçün ilə deyirik: «süd almaq üçün getdim». «Üçün» sözü lüğətdə for kimi yazıldığı üçün çoxları for buy deyir. Amma ingiliscədə feildən əvvəl for yox, to gəlir. Yaxşı xəbər də var: azərbaycancada məqsədi -mağa / -məyə ilə də deyirik («süd almağa getdim», «gəzməyə çıxdıq»), bu forma isə ingiliscədəki to sözünə çox yaxındır. İsimlə məqsədi azərbaycancada çox vaxt yönlük hal (-a / -ə) bildirir: «mağazaya südə getdi» = for some milk. Əşyanın işini isə yenə «-maq üçün» ilə deyirik («şüşə açmaq üçün alət»), ingiliscədə burada for + -ing lazımdır. Məqsədi ki ilə budaq cümlə kimi də deyirik («Pul yığıram ki, maşın alım»), ingiliscədə isə qısa və təbii yol to + feil qəlibidir. Rəsmi dildəki məqsədilə sözü in order to ifadəsinə uyğundur.

AzərbaycancaMənasıİngiliscə
Yumurta almaq üçün supermarketə getdim.insanın məqsədi (feil)I went to the supermarket to buy some eggs.
Hesab açmağa.qısa cavabTo open an account.
Mağazaya südə gedib.məqsəd isimdirShe's gone to the shop for some milk.
Şüşə açmaq üçün alətəşyanın işia tool for opening bottles
Qeydiyyatdan keçmək məqsədilə tez gəlin.rəsmiPlease arrive early in order to check in.
Pul yığıram ki, maşın alım.ki ilə məqsədI'm saving money to buy a car.

Quruluş

Nəyin məqsədi?QəlibNümunə
iş (feil)to + feilin əsas formasıI came here to study.
iş (istədiyiniz bir şey)for + isimI came here for the food.
əşya (onun işi)isim + for + -ing formasıThis is a cloth for cleaning glasses.
iş (rəsmi)in order to + feilin əsas formasıPlease log in in order to see your account.

Why…? sualına cavab

SualQısa cavab
Why are you saving money?To buy a car.
Why did she go to the bakery?For some bread. / To get some bread.
What's this button for?For turning the light on. / It turns the light on.

İstifadə

1To + feilin əsas forması: işin məqsədi

Kiminsə nəyisə niyə etdiyini demək üçün işdən sonra to + feilin əsas forması işlədin. Məqsədi göstərməyin ən çox işlənən yolu budur.

I went to the supermarket to buy some eggs.
Yumurta almaq üçün supermarketə getdim.
«almaq üçün» → to buy, for buy yox
She's learning English to get a better job.
O, daha yaxşı iş tapmaq üçün ingilis dili öyrənir.
«o» qadındır → she
We stopped at a café to have a rest.
Dincəlmək üçün bir kafedə dayandıq.
He called the hotel to change his booking.
Sifarişini dəyişmək üçün otelə zəng etdi.
I use my phone to pay for almost everything.
Demək olar ki, hər şeyi ödəmək üçün telefonumdan istifadə edirəm.

2To…: qısa cavab

Danışıqda Why sualına sadəcə To + feilin əsas forması ilə cavab verə bilərsiniz.

Why are you going to the bank?
Banka niyə gedirsən?
sual
To open an account.
Hesab açmağa.
qısa cavab: «açmağa» → To open
"Why did you get up so early?" "To catch the first train."
«Niyə belə tez durdun?» «İlk qatara çatmaq üçün.»
"Why is she saving money?" "To travel around Asia next year."
«O, niyə pul yığır?» «Gələn il Asiyanı gəzmək üçün.»

3For + isim

Məqsəd bir şeydirsə (isimdirsə), for işlədin.

Let's go out for a pizza.
Gəl, bayıra çıxıb pitsa yeyək.
ingiliscədə isim → for
I went to the doctor for a check-up.
Müayinədən keçmək üçün həkimə getdim.
azərbaycancada feil, ingiliscədə isim: for a check-up
They came to Rome for the weekend.
Onlar həftə sonu üçün Romaya gəldilər.
She's gone to the shop for some milk.
Mağazaya südə gedib.
«südə» → for some milk; = to buy some milk
We went out for a walk after dinner.
Şam yeməyindən sonra gəzməyə çıxdıq.
azərbaycancada «gəzməyə», ingiliscədə isim: for a walk

4For + -ing forması: əşya nə üçündür

Əşyanın işini təsvir etmək üçün for + -ing forması işlədin. Bu barədə What's it for? ilə soruşun.

This app is great for learning new words.
Bu tətbiq yeni sözlər öyrənmək üçün əladır.
for + -ing
A corkscrew is a tool for opening bottles.
Tıxacaçan şüşələri açmaq üçün alətdir.
«açmaq üçün» → for opening, for open yox
We need a box for storing old photos.
Köhnə fotoları saxlamaq üçün bir qutu lazımdır.
"What's this brush for?" "It's for cleaning shoes."
«Bu fırça nə üçündür?» «Ayaqqabı təmizləmək üçündür.»
«nə üçündür?» → What's it for?

5In order to: daha rəsmi

In order to to ilə eyni mənadadır, amma daha rəsmidir. Təlimatlarda, elanlarda və rəsmi yazılarda çox işlənir. Məqsədin başqa quruluşları (so that, so as to, inkar məqsəd) B1-27 dərsindədir.

Please arrive early in order to check in.
Qeydiyyatdan keçmək məqsədilə tez gəlin.
«məqsədilə» rəsmidir → in order to
The company is cutting costs in order to stay in business.
Şirkət bazarda qalmaq məqsədilə xərcləri azaldır.
You need a password in order to use the Wi-Fi.
Wi-Fi şəbəkəsindən istifadə etmək üçün parol lazımdır.

Tez-tez edilən səhvlər

❌I went out for buy milk.
✅I went out to buy milk.
Feildən əvvəl to işlədin.
❌She came here for to study.
✅She came here to study.
Heç vaxt for to olmur.
❌I went to the shop for buying bread.
✅I went to the shop to buy bread.
İnsanın məqsədi üçün to + feilin əsas forması işlədin.
❌This knife is to cutting bread.
✅This knife is for cutting bread.
Əşyanın işi: for + -ing forması.
❌He went to the café to a coffee.
✅He went to the café for a coffee.
İsimdən əvvəl for işlədin.
❌I'm saving money for I can buy a car.
✅I'm saving money to buy a car.
for bütöv budaq cümləni bağlamır. to + feilin əsas forması işlədin (və ya so that: B1-27 dərsinə baxın).
❌We left early for not miss the bus.
✅We left early because we didn't want to miss the bus.
Heç vaxt for not olmur. İnkar məqsəd üçün B1-27 dərsinə baxın.

Azərbaycan dilində danışanlar üçün tələlər

1. «-maq üçün» → for + feil. «Üçün = for» qaydası məqsəd bildirən feildə işləmir. «Görüş təyin etmək üçün zəng etdi» cümləsində ingiliscə feildən əvvəl to gəlir. For ilə to sözünü birlikdə də işlətməyin.

❌Nigar called the dentist for make an appointment.
✅Nigar called the dentist to make an appointment.
❌Kamran is learning German for to work in Berlin.
✅Kamran is learning German to work in Berlin.

2. Əşyanın işi: «bişirmək üçün» → for cook. Əşyadan danışanda da azərbaycancada «-maq üçün» deyirik: «plov bişirmək üçün qazan». İngiliscədə burada for + -ing forması lazımdır.

❌We need a big pot for cook plov.
✅We need a big pot for cooking plov.
❌My grandmother has a small machine for make noodles.
✅My grandmother has a small machine for making noodles.

3. «… ki, …» → for + budaq cümlə. Azərbaycancada məqsədi ki ilə də deyirik: «Murad tez durdu ki, ilk avtobusa çatsın». Bunu tərcümə edəndə çox vaxt for + bütöv cümlə alınır. İngiliscədə ən sadə və təbii yol to + feil qəlibidir.

❌Murad got up early for he can catch the first bus.
✅Murad got up early to catch the first bus.

4. «-məmək üçün» → for not. «Gecikməmək üçün Leyla taksi tutdu» cümləsini sözbəsöz tərcümə etmək olmur: for not ingiliscədə yoxdur. Bu səviyyədə səbəbi because ilə deyin; inkar məqsədin xüsusi qəlibləri B1-27 dərsindədir.

❌Leyla took a taxi for not be late.
✅Leyla took a taxi because she didn't want to be late.

Qarışdırmayın

to + feil və for + isim — Sonrakı sözə baxın. Feil → to. İsim → for.

I went to the park to run.
Qaçmaq üçün parka getdim.
feil
I went to the park for a run.
Parka qaçışa getdim.
isim

for + -ing (əşyanın işi) və to + feil (insanın məqsədi) — Əşyanın ümumi işi for + -ing ilə deyilir. İnsanın bir dəfəlik məqsədi isə to + feilin əsas forması ilə.

These scissors are for cutting paper.
Bu qayçı kağız kəsmək üçündür.
qayçının işi
I used these scissors to cut the paper.
Kağızı kəsmək üçün bu qayçıdan istifadə etdim.
bu dəfəki məqsədim

məqsəd bildirən to və feil + to — I want to go cümləsində to məqsəd deyil, feil qəlibinin hissəsidir A2-25. Məqsəd Why? sualına cavab verir.

I want to go home.
Evə getmək istəyirəm.
feil qəlibi
I went home to sleep.
Yatmaq üçün evə getdim.
məqsəd: evə niyə getdim

Yazılış və tələffüz

  • Məqsəd ifadələrində to zəif deyilir: /tə/. I went out to buy milk cümləsində to çox qısa eşidilir.
  • for da zəifdir: /fə/ (UK), /fər/ (US). Britaniya tələffüzündə for a pizza ifadəsində sözlər birləşir: /fər ə/.
  • in order to bir qrup kimi deyilir: /ɪn ˈɔːdə tə/ (UK), /ɪn ˈɔːrdər tə/ (US). Vurğu or hecasına düşür. /ɔː/ uzun saitdir, dodaqlar dairəvi olur; azərbaycan dilində uzun sait olmadığı üçün onu qısaltmayın.
  • A1-22 dərsindəki -ing yazılış qaydalarını xatırlayın: store → storing, shop → shopping. -ing sonundakı /ŋ/ burun səsidir: sonda ayrıca /q/ deməyin.

Qızıl qayda

Kiminsə nəyisə niyə etdiyini demək üçün to + feilin əsas forması işlədin, for + feil yox. İsimdən əvvəl for (for a coffee), əşyanın nə üçün istifadə olunduğunu deyəndə isə for + -ing (for cutting) işlədin. Yadda saxlayın: «almaq üçün» = to buy.

Tapşırıqlar

A. Quruluş

1–3-cü tapşırıqlarda to və ya for yazın.

  1. I went to the post office send a parcel.
  2. We stopped lunch.
  3. A kettle is boiling water.
  4. To… ilə cavab verin: "Why are you saving money?" (buy a bike)
  5. For… ilə cavab verin: "Why did you go to the bakery?" (some bread)
  6. in order to ilə daha rəsmi edin: We left early to avoid the traffic.

B. Məna

Mənaya uyğun variantı seçin.

  1. Düzgün cavabı seçin: He went to the gym … a workout.
  2. Düzgün cavabı seçin: He went to the gym … do some exercise.
  3. Düzgün cavabı seçin: These scissors are … paper.
  4. Düzgün cavabı seçin: I'm going to the supermarket … some milk.
  5. Düzgün cavabı seçin: "What's this button …?" "It turns the light on."

C. Səhvi tapın

Hər cümlədə bir səhv var və ya cümlə düzgündür. Düzəldilmiş cümləni yazın və ya correct yazın.

  1. She went to London for study English.
  2. I came here for to see you.
  3. This bag is to carrying a laptop.
  4. We went out for a walk.

D. Mətndə

to, for və ya in order to işlədin. 19-cu yerdə mötərizədəki feili də işlədin.

Saturday errands
On Saturday morning I went into town 16 do some shopping. First I went to the bank 17 get some cash. Then I stopped at a café 18 a coffee. After that, I bought a new pan 19 (make) pancakes and some batteries 20 my camera. Finally, I went to the station 21 meet my sister.

E. Sizin növbəniz

Özünüz haqqında ingiliscə yazın.

  1. Niyə ingilis dili öyrənirsiniz? to ilə iki səbəb yazın.
  2. Mətbəxinizdəki iki əşyanı for + -ing ilə təsvir edin.

F. Qarışıq təkrar

Əvvəlki dərsləri təkrarlayın.

  1. A2-25 Feil + to, yoxsa feil + -ing? Want to, enjoy -ing azərbaycanca
    I want (learn) to cook.
  2. A2-25 Feil + to, yoxsa feil + -ing? Want to, enjoy -ing azərbaycanca
    We've finished (paint) the kitchen.
  3. A1-18 Əmr cümlələri, Let's və təkliflər azərbaycanca: Don't, How about, Why don't we
    (not / touch) that! It's hot.
Cavablar

A. Quruluş

  1. to / in order to
  2. for
  3. for
  4. To buy a bike.
  5. For some bread.
  6. We left early in order to avoid the traffic.

B. Məna

  1. for
  2. to
  3. for cutting
  4. to buy
  5. for

C. Səhvi tapın

  1. She went to London to study English.
  2. I came here to see you.
  3. This bag is for carrying a laptop.
  4. ✓ We went out for a walk.

D. Mətndə

  1. to / in order to
  2. to / in order to
  3. for
  4. for making / to make
  5. for
  6. to / in order to

E. Sizin növbəniz

  1. I'm learning English to get a better job and to watch films without subtitles.
  2. A colander is for draining pasta. I have a small knife for peeling fruit.

F. Qarışıq təkrar

  1. to learn
  2. painting
  3. Don't touch / Do not touch
Android TətbiqiHər Yerdə Öyrənin Google Play