Phrasal Verbs: turn it off ද turn off it ද? වචන පිළිවෙළ — සරල සිංහලෙන්
Phrasal Verbs: The Grammar
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට phrasal verbs වර්ග හතර අඳුරගන්න, නාම පද සහ සර්වනාම හරි තැන තියන්න (turn it off, look after her, run out of milk), ශබ්දකෝෂයක සටහනක් කියවලා ක්රියාපදයක් මොන වර්ගයද කියලා හොයාගන්න, ඒ වගේම phrasal verb එකක් සහ වඩා විධිමත් තනි ක්රියාපදයක් අතරින් තෝරන්න පුළුවන් වෙනවා.
ප්රධාන අදහස
Phrasal verb එකක් කියන්නේ ක්රියාපදයක් + particle කියන පොඩි වචනයක් (up, off, out, on, down, back, away, over…). දෙකම එකට එක තේරුමක් විදිහට වැඩ කරනවා: give up = උත්සාහය අත්හරිනවා, find out = හොයාගන්නවා. සමහර වෙලාවට තේරුම වචනාර්ථයෙන්මයි (sit down, go out); ගොඩක් වෙලාවට එහෙම නැහැ (put up with = ඉවසනවා). වැඩිපුරම පාවිච්චි වෙන ඒවා ඔබ A2-34 එකේ දැක්කා.
මේ පාඩම තවත් අමාරු කොටසක් ගැන: වචන පිළිවෙළ. Phrasal verb එකක් සැන්ඩ්විච් එකක් කියලා හිතන්න. ක්රියාපදය උඩ පාන් පෙත්ත, particle එක යට පාන් පෙත්ත. ලොකු ප්රශ්නය: කර්මය (object) යන්නේ කොහෙද? සමහර phrasal verbs වලට කර්මයක් නැහැ. සමහර ඒවා සැන්ඩ්විච් එකක් වගේ අරින්න පුළුවන්, කර්මය මැද පිරවුම විදිහට — නැත්නම් කර්මය සැන්ඩ්විච් එකට පස්සේ යන්නත් පුළුවන්. සමහර ඒවා වහලා, අරින්න බැහැ, ඒ නිසා කර්මය හැම විටම ඒවාට පස්සේ. ඒ වගේම කවදාවත් වෙනස් නොවෙන එක නීතියක් තියෙනවා: වෙන් කරන්න පුළුවන් ක්රියාපදයක සර්වනාම කර්මයක් (it, them, her) හැම විටම පිරවුම — turn it off, කවදාවත් turn off it නෙවෙයි.
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලේත් phrasal verbs වගේ වචන දෙකකින් හැදෙන ක්රියාපද තියෙනවා: හොයා ගන්නවා (find out), අත්හරිනවා (give up), බලා ගන්නවා (look after), කල් දානවා (put off). නමුත් සිංහලේ කර්මය සාමාන්යයෙන් ක්රියාපදයට කලින් එනවා (“ඒක ඕෆ් කරන්න”, “මල්ලිව බලාගන්නවා”) — ඉංග්රීසියේ වගේ ක්රියාපදය මැදට කර්මය දාන්නේ නැහැ. ඒ නිසා turn off එක එක වචනයක් වගේ ඉගෙන ගත්තම turn off it කියන්න ලේසියි. ඉංග්රීසියේ සර්වනාමය වෙන් කරන්න පුළුවන් ක්රියාපදයක මැදට යනවා. තවත් දෙයක්: සිංහලෙන් අපි ඉංග්රීසි particle එකම ක්රියාපදයක් වගේ පාවිච්චි කරනවා — “ලයිට් එක ඕෆ් කරන්න”, “ෆෑන් එක ඔන් කරන්න”. ඉංග්රීසියේ off සහ on ක්රියාපද නෙවෙයි: turn / switch ඕනෑ.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| TV එක ඕෆ් කරන්න. | නාම පදය: මැදට හෝ අගට | Turn the TV off. / Turn off the TV. |
| ඒක ඕෆ් කරන්න. | සර්වනාමය: මැදට විතරයි | Turn it off. |
| එයා මල්ලිව බලාගන්නවා. | වෙන් කරන්න බැහැ | She looks after her little brother. |
| මම ඒ වචනය හොයලා බලන්නම්. | වෙන් කරන්න පුළුවන් | I'll look the word up. / I'll look it up. |
| ආයෙත් කෝපි ඉවර වෙලා. | කොටස් තුනක් | We've run out of coffee again. |
| මීටිං එක සිකුරාදා වෙනකම් කල් දැම්මා. | phrasal verb / විධිමත් තනි ක්රියාපදය | The meeting has been put off (postponed) until Friday. |
ව්යුහය
වර්ග හතර
| වර්ගය | කර්මයක්? | රටාව | උදාහරණ |
|---|---|---|---|
| 1. intransitive (අකර්මක) | කර්මයක් නැහැ | ක්රියාපදය + particle | get up, break down, grow up, set off |
| 2. separable (වෙන් කළ හැකි) | කර්මයක් තියෙනවා | ක්රියාපදය + කර්මය + particle හෝ ක්රියාපදය + particle + නාම පදය | turn the TV off / turn off the TV |
| 3. inseparable (වෙන් කළ නොහැකි) | කර්මයක් තියෙනවා | ක්රියාපදය + particle + කර්මය | look after her, get over it, run into him |
| 4. three-part (කොටස් තුනේ) | කර්මයක් තියෙනවා | ක්රියාපදය + particle + preposition + කර්මය | look forward to it, run out of milk |
කර්මයක් තියෙන ක්රියාපදයක් transitive (සකර්මක); කර්මයක් නැති ක්රියාපදයක් intransitive (අකර්මක).
වෙන් කළ හැකි ක්රියාපද: කර්මය යන තැන
| කර්මය | මැදට | අගට |
|---|---|---|
| කෙටි නාම පදය | Turn the lights off. ✅ | Turn off the lights. ✅ |
| සර්වනාමය | Turn them off. ✅ | ❌ Turn off them. |
| දිග නාම පද කොටස | පුළුවන්, නමුත් තේරුම් ගන්න අමාරුයි | Turn off all the lights in the house. ✅ |
වෙන් කළ නොහැකි සහ කොටස් තුනේ ක්රියාපද: කර්මය හැම විටම අගට
| ක්රියාපදය | නාම පද කර්මය | සර්වනාම කර්මය |
|---|---|---|
| look after | She looks after her grandmother. | She looks after her. |
| get over | He got over the flu quickly. | He got over it quickly. |
| get on with | I get on with my colleagues. | I get on with them. |
| put up with | I can't put up with this noise. | I can't put up with it. |
ශබ්දකෝෂයක වර්ගය පෙන්නන හැටි (sb = somebody, කෙනෙක්; sth = something, දෙයක්)
| ශබ්දකෝෂ සටහන | ඒකෙන් කියන දේ |
|---|---|
| turn sth off / turn off sth | වෙන් කළ හැකියි: කර්මය මැදට හෝ අගට යන්න පුළුවන් |
| look after sb/sth | වෙන් කළ නොහැකියි: කර්මය යන්නේ particle එකට පස්සේ විතරයි |
| get up | අකර්මකයි: කර්මයක් නැහැ |
| run out of sth | කොටස් තුනයි: කර්මය අගට |
භාවිතය
1අකර්මක phrasal verbs — කර්මයක් නැහැ
මේ phrasal verbs කර්මයක් නැතුවම සම්පූර්ණයි. Particle එකට පස්සේ එන්නේ සමහර විට කාලයක් හෝ ස්ථානයක් විතරයි.
2නාම පදයක් එක්ක වෙන් කළ හැකි phrasal verbs
නාම පද කර්මයක් නම්, සාමාන්යයෙන් ඒක මැදට හෝ අගට දාන්න පුළුවන්. කර්මය දිග නම්, අහගෙන ඉන්න කෙනාට තේරෙන්න ඒක අගට දාන්න.
3සර්වනාමයක් එක්ක වෙන් කළ හැකි phrasal verbs
සර්වනාම කර්මයක් (it, them, him, her, me, us, you) නම්, ඒක ක්රියාපදය සහ particle එක අතරට අනිවාර්යයෙන්ම යන්න ඕනෑ.
4වෙන් කළ නොහැකි phrasal verbs
මේ ක්රියාපදවල particle එක preposition එකක් වගේ වැඩ කරනවා: කර්මය, නාම පදයක් වුණත් සර්වනාමයක් වුණත්, හැම විටම ඊට පස්සේ. ප්රශ්නවල සහ relative clauses වල particle එක ක්රියාපදය එක්කම තියෙනවා.
5කොටස් තුනේ phrasal verbs
ක්රියාපදය + particle + preposition. කොටස් තුනම එකට තියෙනවා, කර්මය හැම විටම අගට. look forward to වලට පස්සේ නාම පදයක් හෝ -ing රූපයක් පාවිච්චි කරන්න (B1-19 බලන්න).
6එක phrasal verb එකක්, වර්ග දෙකක්
සමහර phrasal verbs එක තේරුමකදී අකර්මකයි, තව තේරුමකදී වෙන් කළ හැකියි. කර්මය කොහෙද දාන්නේ කියලා තීරණය කරන්න කලින් තේරුම බලන්න.
7Phrasal verb එකක්ද, විධිමත් තනි ක්රියාපදයක්ද?
Phrasal verbs කතාබහේ, යාළුවන්ට යවන ඊමේල්වල සහ අවිධිමත් ලිවීමේ සාමාන්යයි. විධිමත් ලිවීමේදී බොහෝ විට ඒ වගේම තේරුමක් තියෙන තනි ක්රියාපදයක් තෝරනවා. දෙකම හරි ඉංග්රීසි; තේරීම භාෂා විලාසය (register) ගැන.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “ලයිට් එක ඕෆ් කරන්න” → off the light. සිංහලෙන් අපි off, on ක්රියාපදයක් වගේ පාවිච්චි කරනවා (“ඕෆ් කරන්න”, “ඔන් කරන්න”). ඒ නිසා ලංකාවේ Off the fan, On the AC කියලා හරිම බහුලව ඇහෙනවා. ඉංග්රීසියේ off / on particles විතරයි: ක්රියාපදය turn හෝ switch.
2. “ඒක / එයාව … කරන්න” → fill in it. සිංහලේ සර්වනාමය (“එයාව”, “ඒක”) ක්රියාපදයට කලින් තනියම එනවා, ක්රියාපදය කෑලි දෙකකට කැඩෙන්නේ නැහැ. ඒ නිසා ඉංග්රීසි phrasal verb එක එක වචනයක් වගේ තියාගෙන සර්වනාමය අගට දානවා. වෙන් කළ හැකි ක්රියාපදයක සර්වනාමය මැදට.
3. “බස් එකෙන් බහින්න” → get down from the bus. සිංහලේ “බහිනවා” කියන්නේ “පහළට එනවා”, ඒ නිසා ලංකාවේ ඉංග්රීසියේ get down බහුලයි. සම්මත ඉංග්රීසියේ බස්, කෝච්චි, ගුවන් යානා වලින් බහින්නේ get off, නගින්නේ get on.
පටලවා ගන්න එපා
Particle සහ සාමාන්ය preposition — එකම පොඩි වචනය particle එකක් (ක්රියාපදයේ කොටසක්) හෝ preposition එකක් (ස්ථානයක් කියන කොටසක) වෙන්න පුළුවන්. පරීක්ෂණය: සර්වනාමයක් මැදට දාන්න පුළුවන්ද?
get up සහ wake up — Get up (ඇඳෙන් නැගිටිනවා) කර්මයක් නැහැ. Wake up අකර්මක (I woke up) හෝ වෙන් කළ හැකි (Wake me up) වෙන්න පුළුවන්.
Particles වල තේරුම — මේ පාඩම වචන පිළිවෙළ ගැන. up, down, out, off සහ අනිත් particles වල තේරුම් B2-25 එකේ; එකට එන වචන T-03 එකේ.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- ගොඩක් phrasal verbs වල ප්රධාන අවධාරණය particle එකේ: give up, turn it off, set off. ක්රියාපදය විතරක් අවධාරණය කරලා particle එක දුර්වල කරන්න එපා.
- කොටස් තුනේ ක්රියාපදවල අවධාරණය සාමාන්යයෙන් particle එකේ: look forward to, run out of, put up with. අන්තිම preposition එක දුර්වලයි: of /əv/, to /tə/, with /wɪð/ — "uv", "tuh", "with". of වල /v/ කියන්න උඩ දත් යට තොලේ තියන්න; with වල /ð/ “ද” නෙවෙයි, දිවේ තුඩ දත් අතරට.
- මැදට එන සර්වනාමයක් අවධාරණය නැතුව කෙටියෙන් කියනවා: pick me up /ˈpɪk mi ˈʌp/ — "pick-mee-UP" වගේ. pick වල /p/ එකට පොඩි හුළං පිඹීමක් ඕනෑ; අගට ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- Phrasal verbs වලින් හදපු නාම පද එක වචනයක් හෝ hyphen එකක් එක්ක ලියනවා, අවධාරණය පළවෙනි කොටසේ: a breakdown, a takeoff, a check-in. ක්රියාපද වචන දෙකක්: to break down, to check in.
රන් රීතිය
අහන්න: phrasal verb එකට කර්මයක් තියෙනවද, ඒ කර්මය හෙලවෙන්න පුළුවන්ද? වෙන් කළ හැකි ක්රියාපදයක සර්වනාමය මැදට (turn it off). වෙන් කළ නොහැකි සහ කොටස් තුනේ ක්රියාපද කර්මය අගට තියාගන්නවා (look after her, run out of it). off සහ on තනියම ක්රියාපද නෙවෙයි: turn / switch off.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
උපදෙස් අනුව වාක්ය ලියන්න.
-
පිළිවෙළට තියන්න: off / please / it / turn
-
පිළිවෙළට තියන්න: after / she / them / looks
-
පිළිවෙළට තියන්න: out / we / sugar / of / ran
-
නාම පදය සර්වනාමයකින් ආදේශ කරන්න: Turn down the music.
-
නාම පදය සර්වනාමයකින් ආදේශ කරන්න: I came across this photo yesterday.
-
නාම පදය සර්වනාමයකින් ආදේශ කරන්න: Can you put away the toys?
B. අර්ථය
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
-
වාර්තාවකට වඩා විධිමත් ක්රියාපදය තෝරන්න: We need to find out the cause. …
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: "The plane took off." …
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: She … after a year.
-
නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: In "The cat ran up the tree", up is a ….
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
I'll pick up you at the station.
-
Can you look my cat after this weekend?
-
I can't put up this noise.
-
Turn off the lights in the kitchen, please.
D. පාඨය තුළ
වරහන් ඇතුළේ තියෙන phrasal verb එක හරි රූපයෙන්, හරි පිළිවෙළට ලියන්න.
Lena: The van's here! Can you help me 15? (pick up + the boxes)
Max: Sure. Wait, I've 16 tape. (run out of)
Lena: There's some in the kitchen. And the old lamp — just 17. Nobody wants it. (throw away + it)
Max: OK. And who's 18 your cat today? (look after)
Lena: My sister. I really 19 her. (get on with)
E. ඔබේ වාරය
ඔබ ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
get up, put on හෝ turn off එක්ක ඔබේ උදේ පුරුදු ගැන වාක්ය දෙකක් ලියන්න. එකක සර්වනාමයක් පාවිච්චි කරන්න.
-
ඔබ හොඳින් ඉන්න කෙනෙක් ගැන (get on with) එක වාක්යයක් සහ ඔබට ඉවසන්න බැරි දෙයක් ගැන (can't put up with) එක වාක්යයක් ලියන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
B1-19 Gerund: නාම පදයක් වගේ -ing — උක්තය විදිහට සහ prepositions වලින් පස්සේ — සරල සිංහලෙන් I'm looking forward to (see) you next week.
-
A2-15 Give Me the Book, Give It to Me: කර්ම දෙකක් එක්ක එන ක්රියාපද — සරල සිංහලෙන් නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න: Here's your book. I'll tomorrow.
-
B1-27 So That, In Order To, Because Of, Due To: අරමුණ, හේතුව සහ ප්රතිඵලය — සරල සිංහලෙන් I looked the word up ___ check the spelling. …
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- Please turn it off. / Turn it off, please.
- She looks after them.
- We ran out of sugar.
- Turn it down.
- I came across it yesterday.
- Can you put them away?
B. අර්ථය
- discover
- intransitive
- gave it up
- preposition
C. වැරැද්ද සොයන්න
- I'll pick you up at the station.
- Can you look after my cat this weekend?
- I can't put up with this noise.
- ✓ Turn off the lights in the kitchen, please.
D. පාඨය තුළ
- pick them up / pick the boxes up / pick up the boxes
- run out of
- throw it away
- looking after
- get on with
E. ඔබේ වාරය
- I get up at seven. I make coffee, and then I turn the radio on, but I usually turn it off after the news.
- I get on really well with my cousin. I can't put up with loud music on the bus.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- seeing
- give it to you
- to
