Ellipsis and Substitution: I think so, I hope not, I'd love to, but John did – si ta shmangni përsëritjen në anglisht
Ellipsis and Substitution
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do ta shmangni përsëritjen duke lënë jashtë fjalë (I didn't buy it, but John did. I'd love to. Someone called, but I don't know who.) ose duke i zëvendësuar me fjalë të shkurtra si so, not dhe do britanik (I hope not. "Will you finish today?" "I might do.").
Ideja kryesore
Anglishtja nuk e thotë dy herë të njëjtën gjë. "Are you coming to the party?" "Yes, I'm coming to the party." është gramatikisht e saktë, por asnjë folës i rrjedhshëm nuk flet kështu. Ai thotë: "Yes, I am."
Ka dy mjete. Ellipsis do të thotë të lësh jashtë fjalë, sepse dëgjuesi i gjen te ajo që u tha më parë: I can't swim, but my sister can. Substitution do të thotë të vendosësh një fjalë të vogël zëvendësuese në vend të tyre: "Will it rain?" "I hope not." Këtu not zëvendëson një fjali të tërë: it will not rain.
Mendoni për «clipboard»-in e kompjuterit. Fjalia e mëparshme është kopjuar tashmë, prandaj ju duhet vetëm një sinjal i shkurtër – një folje ndihmëse, to, so, not, një fjalë pyetëse – për ta ngjitur sërish. Meqë sinjali mbart kaq shumë, ai thuhet në formën e tij të plotë dhe të fortë. Përdorimi i mirë i këtyre sinjaleve është një nga dallimet më të qarta mes anglishtes së librit dhe anglishtes së rrjedhshme.
Shqipja dhe anglishtja
Edhe shqipja e shmang përsëritjen, por me mjete të tjera. Ne përdorim shumë «po» dhe «jo»: «Unë nuk notoj, por motra po», «Besoj se po», «Shpresoj se jo». Anglishtja këtu nuk thotë yes / no: ajo përdor foljen ndihmëse (but my sister can) ose so / not (I believe so, I hope not). Gjithashtu, në shqip shpesh e përsërisim foljen kryesore («Po, e kam mbyllur»), kurse anglishtja mjaftohet me foljen ndihmëse (Yes, I have). Dhe «Do të doja shumë» është fjali e plotë në shqip, kurse në anglisht I'd love do patjetër to. Me fjalët pyetëse është njësoj: «nuk e di kush» = I don't know who.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Unë nuk e shijova filmin, por fëmijët po. | I didn't enjoy the film, but my kids did. | «po» → folja ndihmëse |
| Besoj se po. | I believe so. | «se po» → so, jo yes |
| Shpresoj se jo! | I hope not! | «se jo» → not, jo no |
| Me kënaqësi! / Do të doja shumë. | I'd love to. | to nuk bie |
| Po, e kam ushqyer. | "Has anyone fed the cat?" "I have." | vetëm folja ndihmëse |
| Dikush e la portën hapur, por nuk e di kush. | …, but I don't know who. | këtu është njësoj |
| Ajo është më e gjatë se unë. | She's taller than I am. | I am, pa formë të shkurtër |
Shkurt: ku shqipja thotë «po», «jo», «se po», «se jo», anglishtja vë foljen ndihmëse, so ose not; dhe sinjali në fund thuhet i plotë dhe i fortë.
Forma
Ellipsis me folje ndihmëse: mbani foljen ndihmëse, hiqni pjesën tjetër
| E plotë | Me ellipsis |
|---|---|
| I didn't buy it, but John bought it. | I didn't buy it, but John did. |
| She can't drive, but her son can drive. | She can't drive, but her son can. |
| I haven't seen it, but I should have seen it. | I haven't seen it, but I should have. |
| I'm not tired, but Leo is tired. | I'm not tired, but Leo is. |
So / not në vend të një fjalie me that
| Folja | Pohore | Mohore e zakonshme | Mohore tjetër |
|---|---|---|---|
| think, believe, expect | I think so. | I don't think so. | I think not. (zyrtare, e prerë) |
| suppose | I suppose so. | I suppose not. / I don't suppose so. | — |
| hope | I hope so. | I hope not. | — (jo I don't hope so) |
| be afraid | I'm afraid so. | I'm afraid not. | — |
Sinjale të tjera
| Sinjali | Zëvendëson | Shembull |
|---|---|---|
| to | to + grup foljor | I'd love to. |
| do (UK) | grupin foljor pas një foljeje ndihmëse | "Will you call him?" "I might (do)." |
| do so | grupin foljor (zyrtare) | Those who wish to do so may leave early. |
| fjalë pyetëse | një pyetje të zhdrejtë të tërë | Someone called, but I don't know who. |
| so / not te if so / if not | një fjali nga fjalia e mëparshme (përdorimi kushtor: C1-04) | Are you free? If so, call me. |
Përsëritje: one/ones zëvendëson një emër të numërueshëm (the red one) – shih A1-07.
Përdorimi
1Ellipsis me folje ndihmëse
Përsëritni vetëm foljen ndihmëse, foljen modale ose be, dhe hiqni pjesën tjetër. Nëse fjalia e parë nuk ka folje ndihmëse (Present Simple ose Past Simple), përdorni do / does / did. Një folje ndihmëse pohore në fund të fjalisë nuk shkurtohet kurrë: Yes, I am (jo Yes, I'm). Format e shkurtra mohore janë në rregull aty: No, I haven't. Për So do I / Neither can she shih A2-32. Në shqip në këtë vend themi shpesh «po» ose e përsërisim foljen.
2So dhe not pas think, hope, expect, suppose, believe, be afraid
So zëvendëson një fjali pohore me that; not zëvendëson një fjali mohore – aty ku shqipja thotë «se po» dhe «se jo». Me think, believe, expect, mohorja e përditshme është don't… so; I think not është zyrtare ose shumë e prerë. Me hope dhe be afraid përdorni gjithmonë not. Në të folur pak zyrtar, so mund të vijë edhe në fillim për të përcjellë një informacion: So I hear. So it seems.
3Ellipsis me to-infinitive
Pas foljeve dhe mbiemrave që marrin paskajore me to (want, would like, love, try, mean, need, have to, be going to, be happy to…), mbani to dhe hiqni pjesën tjetër. Nëse folja pas to është be, mbajeni be. Në shqip «Me kënaqësi!» ose «Do të doja shumë» janë të plota; në anglisht to nuk bie.
4Ellipsis pas and, but, or – dhe në krahasime
Pas and, but, or mund ta hiqni kryefjalën, foljen ndihmëse ose foljen që përsëritet. Heqja e foljes në mes të fjalisë së dytë quhet gapping. Pas than dhe as, mbani kryefjalën + foljen ndihmëse dhe hiqni pjesën tjetër.
5Do britanik si zëvendësues
Në anglishten britanike, do mund të shtohet pas një foljeje modale ose pas have për të zëvendësuar grupin foljor: I might do, she has done, you should do. Anglishtja amerikane thjesht ndalet te folja ndihmëse. Në shkrimin zyrtar, do so zëvendëson grupin foljor në të dyja variantet.
6Ellipsis me fjalë pyetëse; so dhe not te if so / if not
Pas know, ask, wonder, tell, be sure dhe fjalëve të ngjashme, një pyetje e zhdrejtë mund të reduktohet vetëm në fjalën pyetëse – njësoj si në shqip. Te if so dhe if not, so dhe not janë të njëjtat zëvendësues si te përdorimi 2: so zëvendëson fjalinë pohore të mëparshme, not fjalinë mohore. Si funksionojnë këto shprehje si kushte, mësohet te C1-04.
7Ellipsis në të folur (paraprakisht)
Në bisedë, njerëzit shpesh e heqin kryefjalën dhe foljen ndihmëse në fillim të fjalisë kur kuptimi është i qartë. Kjo është jozyrtare dhe mësohet te C2-03.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «…, por prindërit po» → but her parents yes. Në shqip «po» dhe «jo» e mbyllin fjalinë e dytë: «Drita nuk pi kafe, por prindërit e saj po», «Arbeni flet gjermanisht, por Elira jo». Në anglisht yes / no nuk mund të qëndrojnë kështu; duhet folja ndihmëse e duhur.
2. «Mendoj se po / Shpresoj se jo» → I think yes, I hope no. Pas «mendoj», «besoj», «shpresoj» shqipja vë «se po» ose «se jo»: «E kaloi Arditi provimin e makinës?» «Mendoj se po, dukej i lumtur.» – «Mendon se do të bjerë borë në Korçë gjatë udhëtimit tonë?» «Shpresoj se jo, makina s'ka goma dimri.» Anglishtja përdor so dhe not.
3. «Do të doja, por…» → I'd like, but… Në shqip «do të doja» mund ta mbyllë mendimin: «Do të vish me ne në Theth fundjavën tjetër?» «Do të doja, por më duhet të punoj.» Fjalë për fjalë del I'd like pa vazhdim. Në anglisht would like / love / want nuk mbeten pa to kur hiqet folja.
Mos i ngatërroni
I don't think so apo I think not – Të dyja janë mohore. I don't think so («nuk besoj») është përgjigjja e zakonshme e përditshme; I think not tingëllon zyrtare, e prerë ose madje ironike.
do it / do that apo do so apo do britanik – Do it dhe do that i referohen një veprimi të caktuar (that shton theksim ose mosmiratim). Do so është zyrtare. Do britanik pas një foljeje modale ose have është thjesht grupi foljor në bisedë.
Ellipsis apo so do I / me too – So do I, Neither have I dhe Me too janë modele të veçanta pajtimi, me rend të përmbysur (A2-32). Ellipsis i zakonshëm ruan rendin normal: I have. She did.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Folja ndihmëse që mbetet në fund të fjalisë merr formën e fortë: but he can /kæn/ (me zanoren e plotë /æ/, jo «kn» e shkurtër); I'm not, but she is /ɪz/. Shqipja nuk e ka /æ/: hapeni gojën më shumë se për «e».
- Edhe to në fund është e fortë: I'd love to /tuː/ – si too, me «u» të gjatë, jo «të» e shkurtër. Kujdes: mos e shqiptoni si «të» shqip.
- Në kontraste, folja ndihmëse që mbetet merr theksin kryesor: I didn't, but she did.
- Te I think so, theksi bie te think (th = /θ/, si «th» shqip – avantazh); te I hope not, theksohet not.
- Para but në ellipsis kontrastues zakonisht vihet presje (I didn't buy it, but John did), por në fjali të shkurtra shpesh hiqet.
Rregulli i artë
Mos e përsëritni atë që dëgjuesi e di tashmë: lini një sinjal të shkurtër – një folje ndihmëse, to, so / not, një fjalë pyetëse ose (në anglishten britanike) do – dhe thoni atë në formën e plotë dhe të fortë. Ku shqipja thotë «po», «jo», «se po», «se jo», anglishtja vë foljen ndihmëse, so ose not. Mos e shkurtoni një folje ndihmëse pohore në fund të fjalisë.
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali ose përgjigje pa përsëritjen. Mbani vetëm sinjalin (folje ndihmëse, to, so / not, fjalë pyetëse, do so).
-
Shkurtojeni: I can't play the guitar, but my brother can play the guitar.
-
Shkurtojeni: She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends passed it.
-
Shkurtojeni përgjigjen me "hope": "Will it rain on the wedding day?" "I hope that it won't rain."
-
Shkurtojeni: She works much harder than I work.
-
Shkurtojeni: Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who took it.
-
Shkurtojeni: He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be a qualified doctor.
-
Rishkruani në stil zyrtar me "do so": Customers who wish to return an item must return it within 30 days.
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen ose fjalinë që i përshtatet kontekstit. Shënimi shpjegon pse.
-
Një njoftim i shtypur në një muze. Cila është më e përshtatshme?do so is the formal substitute
-
Në një mbledhje, dikush propozon të anashkalohet kontrolli i sigurisë për të kursyer kohë. Ju jeni menaxheri dhe doni të refuzoni prerë. Cila përgjigje?I think not is formal and firm; I don't suppose so sounds unsure
-
Një i panjohur në tren pyet: "Is this seat taken?" Cila është përgjigjja normale dhe e sjellshme?I think not sounds formal, firm or ironic in everyday talk
-
Po shkruani dialog për një personazh nga SHBA-ja. "Will you see her tomorrow?" Cila përgjigje përshtatet?substitute do after a modal is British
-
Një email për të ftuarit: "Are you coming to the dinner on Friday?" Cila fjali vazhdon natyrshëm?so = you are coming
-
Një shok thotë: "Lena's leaving the company." Ju e dinit tashmë dhe ju vjen keq. Cila përgjigje?I hope so would mean you want her to leave
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Pyetja në kllapa jep kontekstin. Shkruani të plotë fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
(Is it going to snow tomorrow?) I don't hope so, because I have to drive to the airport at six in the morning.
-
My sister is two years older than I'm, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
-
He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to.
-
The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when will he.
-
I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Në kontekst
Lexoni draftin e parë të Anës. Rishkruani çdo pjesë me numër pa përsëritjen.
Hi Tom,
Thanks for asking about the conference. (19) I didn't go last year, but Priya went last year, and she said it was excellent. (20) I'd really like to go this year, but I'm not sure I can go. (21) Will the company pay for the train? I think the company will pay for the train, but I'll check with Finance. (22) I haven't booked a hotel yet, but I really should have booked a hotel. (23) Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who told me. (24) Are you planning to go? If you are planning to go, we could travel together.
Best,
Ana
-
Pjesa (19).
-
Pjesa (20).
-
Pjesa (21): përdorni "so" në fjalinë e dytë.
-
Pjesa (22).should have done is British
-
Pjesa (23).
-
Pjesa (24): përdorni "If so".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Një shok ju shkruan: "Have you ever been to a music festival? Would you like to go to one this summer? Can you get time off work?" Përgjigjuni me 2–3 fjali të shkurtra pa i përsëritur grupet foljore të shokut. Përdorni të paktën një ellipsis me folje ndihmëse, një ellipsis me to dhe një so / not.
-
Shkruani 2–3 fjali ku krahasoni veten me një mik ose një anëtar të familjes. Përdorni të paktën dy herë ellipsis me folje ndihmëse (…, but she can / did / will) dhe një krahasim me than ose as + kryefjalë + folje ndihmëse.
-
Shkruani një njoftim të shkurtër zyrtar (2 fjali) për një palestër ose bibliotekë. Përdorni një herë do so dhe një herë if so ose if not.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-32 So Do I, Neither Do I, Me Too: si thuhet «edhe unë» dhe «as unë» në anglisht Rishkruani përgjigjen me "Neither": "I don't like horror films." "I don't like them either."
-
C1-09 The Subjunctive: I suggest that he go, It is essential that she be – lidhorja angleze në stilin zyrtar Rishkruani në stil zyrtar duke filluar me "It is essential that": He mustn't be late for the interview.
-
C1-08 Hedging and Distancing: It seems that, appear to, tend to, apparently – si të flisni me kujdes në anglisht Rishkruani me "seem": It seems that nobody knows why the meeting was cancelled.
Përgjigjet
A. Forma
- I can't play the guitar, but my brother can.
- She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends did.
- I hope not.
- She works much harder than I do. / She works much harder than me.
- Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who.
- He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be.
- Customers who wish to return an item must do so within 30 days.
B. Kuptimi
- Visitors who wish to take photographs may do so in the garden.
- Skip the safety check? I think not.
- I don't think so — go ahead.
- I might, if I finish work early.
- If so, please let us know what you would like to eat.
- So I hear — it's a real shame.
C. Gjeni gabimin
- I hope not, because I have to drive to the airport at six in the morning.
- My sister is two years older than I am, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller. / My sister is two years older than me, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
- He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to be.
- The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when. / The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when he will.
- ✓ I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.
D. Në kontekst
- I didn't go last year, but Priya did, and she said it was excellent.
- I'd really like to go this year, but I'm not sure I can.
- Will the company pay for the train? I think so, but I'll check with Finance.
- I haven't booked a hotel yet, but I really should have. / I haven't booked a hotel yet, but I really should have done.
- Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who.
- Are you planning to go? If so, we could travel together.
E. Radha juaj
- No, I haven't, but I'd love to. I think so — I'll ask my manager tomorrow.
- I can't cook at all, but my flatmate can. I didn't go to university, but she did. She's also far more organised than I am.
- Members who wish to bring a guest must do so before 6 p.m. Have you booked a class? If so, please arrive ten minutes early.
F. Përsëritje e përzier
- Neither do I.
- It is essential that he not be late for the interview.
- Nobody seems to know why the meeting was cancelled.
