So that, in order to, because of, due to: qëllimi, shkaku dhe rezultati në anglisht
So That, In Order To, Because Of, Due To: Purpose, Reason, Result
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të dini të shpjegoni pse e bën dikush diçka (qëllimi), pse ndodh diçka (shkaku) dhe çfarë ndodh pastaj (rezultati) – dhe do të zgjidhni lidhëzën e duhur dhe gramatikën e duhur pas saj: një folje, një fjali, një emër ose një fjali të re.
Ideja kryesore
Përfytyroni një harkëtare. Diçka e shtyu ta marrë harkun në dorë – një garë, uria, një bast. Ky është shkaku: ai qëndron pas veprimit. Ajo synon një shenjë. Ky është qëllimi: ajo që ajo do të ndodhë. Pastaj shigjeta bie diku – ndoshta në qendër, ndoshta në një pemë. Ky është rezultati: ajo që ndodhi në të vërtetë.
- Shkaku: She trained every day because she wanted to win.
- Qëllimi: She trained every day so that she could win.
- Rezultati: She trained every day, so she won.
Qëllimi ka të bëjë me synimin; rezultati me atë që doli. Prandaj so that (qëllim) dhe so (rezultat) janë të ndryshme.
Si te lidhëzat e kundërshtimit (B1-26), gramatika varet nga ajo që vjen pas. Disa lidhëza marrin një folje (to, in order to), disa një fjali (so that, because, as, since), disa një emër (because of, due to, owing to), dhe disa fillojnë një fjali të re (therefore, as a result).
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja i ka të gjitha këto kuptime, dhe shumë fjalë korrespondojnë mirë: «meqë / meqenëse» = as / since, «si rezultat» = as a result, «prandaj» = therefore / so. Edhe dallimi because / because of ekziston në shqip: «për shkak se» + fjali, «për shkak të» + emër. Por të dyja shprehjet ngjajnë shumë, prandaj ngatërrohen edhe në anglisht.
Qëllimi në shqip ndërtohet gjithmonë me «të» + lidhore: «për të blerë», «që të mos harrojë», «në mënyrë që të arrijë». Anglishtja ka dy rrugë: to / in order to + forma bazë e foljes, ose so that + një fjali e plotë me kryefjalë dhe zakonisht me can / could / would. «Në mënyrë që të» është rasti më i rrezikshëm: fjala «që» tërheq një fjali, ndërsa in order to do vetëm formën bazë. Edhe «kështu që» (rezultat) i ngjan so that (qëllim), por në anglisht për rezultatin mjafton so. Dhe para «prandaj» në shqip mjafton presja, kurse para therefore në anglisht me shkrim duhet pikë ose pikëpresje.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Shkova për të blerë bukë. | I went out to buy bread. | «për të» → to |
| Erdha herët në mënyrë që të zija vend. | I came early in order to get a seat. | in order to + forma bazë, pa kryefjalë |
| E shkrova që të mos e harroja. | I wrote it down so that I wouldn't forget it. | so that + kryefjalë + wouldn't |
| U vonuam për shkak se binte shi. | We were late because it was raining. | këtu është njësoj: + fjali |
| U vonuam për shkak të shiut. | We were late because of the rain. | këtu është njësoj: + emër |
| Meqë je këtu, më ndihmo. | Since you're here, help me. | këtu është njësoj |
| Binte shi, kështu që ndenjëm brenda. | It was raining, so we stayed in. | rezultati: so, jo so that |
| Ishte vonë, prandaj ikëm. | It was late. Therefore, we left. | para therefore: pikë |
Shkurt: «për të / në mënyrë që të» + folje = to / in order to + forma bazë; «që (ai) të…» me kryefjalë tjetër = so that + fjali; «për shkak se» = because, «për shkak të» = because of; «kështu që» = so.
Forma
Qëllimi
| Lidhëza | Pas saj | Shembull |
|---|---|---|
| to | forma bazë | I went out to buy bread. |
| in order to / so as to (më zyrtare) | forma bazë | We left early in order to avoid the traffic. |
| in order not to / so as not to | forma bazë | Speak quietly so as not to wake the baby. |
| so that | fjali, shpesh me can / could / will / would | I'll text you so that you know where we are. |
Shkaku
| Lidhëza | Pas saj | Shembull |
|---|---|---|
| because | fjali | We stayed in because it was raining. |
| as / since | fjali (shpesh në fillim; shkakun e dimë tashmë) | As it was raining, we stayed in. |
| because of | emër / përemër | We stayed in because of the rain. |
| due to / owing to (më zyrtare) | emër | The match was cancelled due to the rain. |
Rezultati
| Lidhëza | Pikësimi | Shembull |
|---|---|---|
| so | lidh dy pjesë, zakonisht pas presjes | It was raining, so we stayed in. |
| therefore | fjali e re ose pas pikëpresjes; edhe para foljes kryesore | It was raining. Therefore, we stayed in. / We therefore stayed in. |
| as a result / consequently | fjali e re ose pas pikëpresjes, presje pas | It rained all week. As a result, the match was cancelled. |
Testi i shpejtë: shikoni fjalën që vjen pas. Forma bazë → to / in order to. Kryefjalë + folje → so that / because / as / since / so. Vetëm një emër → because of / due to / owing to.
Përdorimi
1Qëllimi me to, in order to, so as to
Në anglishten e përditshme përdorni to + forma bazë (shih A2-26). In order to dhe so as to janë më zyrtare ose më të theksuara. Për një qëllim mohor përdorni in order not to ose so as not to. Në shqip themi «për të», «në mënyrë që të», «për të mos».
2Qëllimi me so that
Përdorni so that + fjali kur qëllimi ka kryefjalë tjetër ose kur ju duhet një folje modale. Zakonisht, pas një foljeje në të tashmen ose të ardhmen vjen can / will (ose Present Simple – e tashmja e thjeshtë), pas një foljeje në të kaluarën could / would. Në të folur that shpesh hiqet: so you can get in. Në shqip: «që të», «në mënyrë që të».
3Shkaku me because, as, since
Because është mënyra më e zakonshme për të dhënë shkakun, dhe shkaku zakonisht është informacioni i ri e i rëndësishëm. As dhe since shpesh vijnë në fillim të fjalisë dhe japin një shkak që dëgjuesi e di tashmë, prandaj vëmendja bie te fjalia kryesore. Në shqip: «sepse», «se», «meqë», «meqenëse».
4Shkaku me because of, due to, owing to + emër
Pas këtyre vjen një grup emëror, jo një fjali. Due to dhe owing to janë më zyrtare. Pas be përdorni due to: The delay was due to…. Për një fjali të plotë pas tyre përdorni the fact that. Në shqip: «për shkak të», «si pasojë e», «nga».
5Rezultati me so, therefore, as a result, consequently
So lidh dy pjesë brenda një fjalie. Therefore, as a result dhe consequently janë më zyrtare: zakonisht fillojnë një fjali të re ose vijnë pas pikëpresjes, me presje pas tyre. Therefore mund të vijë edhe para foljes kryesore. Vini re dallimin: as a result (lidhëz më vete) – as a result of + emër (shkak, si because of). Në shqip: «kështu që», «prandaj», «si rezultat», «si pasojë».
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Për shkak se» → because of + fjali. «Për shkak se» dhe «për shkak të» ngjajnë shumë, prandaj në anglisht because of del edhe para një fjalie: «Në Sarandë na u desh të ndërronim hotelin për shkak se kondicioneri nuk punonte». Pas because of vjen vetëm emër; para një fjalie përdorni because.
2. «Në mënyrë që të» → in order to + fjali. «Arditi u ngrit në pesë në mënyrë që të arrinte në Theth para mesditës.» Fjala «që» tërheq një fjali të plotë me kryefjalë dhe could. Por in order to merr vetëm formën bazë; për një fjali përdorni so that.
3. «…, prandaj…» → , therefore. «Pasaporta e Blertës kishte skaduar, prandaj nuk mundi të fluturonte.» Në shqip para «prandaj» mjafton presja. Në anglisht me shkrim therefore nuk i lidh dy fjali vetëm me presje; përdorni so, ose pikë para Therefore.
4. «Kështu që» → so that. «Kështu që» tregon rezultatin, por i ngjan shumë so that: «Autobusi i fundit kishte ikur, kështu që Erioni u kthye në këmbë». Në anglisht so that zakonisht tregon qëllim; për rezultatin mjafton so.
Mos i ngatërroni
so that (qëllim) apo so (rezultat) – So that = ajo që dikush donte të ndodhte; so (pas presjes) = ajo që ndodhi në të vërtetë. Në të folur edhe so vetëm mund të tregojë qëllim – presja dhe folja modale ju ndihmojnë: I set two alarms so I wouldn't oversleep.
since (shkak) apo since (kohë) – Since + shkak do të thotë «meqë»; since + një pikë kohore shkon me kohët e kryera («që nga»). Shih B1-02.
because apo because of – I njëjti kuptim, gramatikë tjetër: pas because një fjali, pas because of një emër. Njësoj si «për shkak se» dhe «për shkak të».
Për fjalë zyrtare si thus, hence dhe accordingly, shih C1-13; për lidhëzat zyrtare të shtimit dhe të kundërshtimit, shih C1-12.
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- because në të folur shpesh dobësohet: /bɪˈkəz/, dhe në të folurit shumë bisedor 'cause /kəz/. /ə/ e dobët është si «ë»-ja shqipe; në fund është /z/ e zëshme, jo «s». Me shkrim përdorni gjithmonë because.
- so that shqiptohet si një njësi, me that të dobët: /ˈsəʊ ðət/ (UK), /ˈsoʊ ðət/ (US). th këtu është «dh» e shqipes.
- due to: /ˈdjuː tə/ (UK), /ˈduː tə/ (US). /uː/ është e gjatë.
- therefore /ˈðeəfɔː/ (UK), /ˈðerfɔːr/ (US): theksi te rrokja e parë, dhe fillon me «dh», jo me «th».
- Pas një lidhëze në fillim të fjalisë vendosni presje: As a result, … / Therefore, … / Consequently, …. Edhe pas një shprehjeje qëllimi në fillim: In order to apply, … Para therefore në mes të dy fjalive: pikë ose pikëpresje, jo vetëm presje.
Rregulli i artë
Qëllimi = ajo që doni (to, in order to, so as to + forma bazë; so that + fjali). Shkaku = ajo që e shkaktoi (because, as, since + fjali; because of, due to, owing to + emër). Rezultati = ajo që ndodhi (so; therefore, as a result, consequently, zakonisht në fillim të një fjalie të re). Mbani mend: «për shkak se» = because, «për shkak të» = because of, «kështu që» = so.
Ushtrime
A. Forma
Zgjidhni fjalën e duhur ose plotësoni fjalën që mungon.
-
I'm saving money ___ buy a car. …
-
We spoke quietly so as to wake the baby.
-
The train was late ___ a signal problem. …
-
I'll write it down so I don't forget.
-
The concert was cancelled. ___, many fans asked for their money back.
-
___ it was a holiday, the shops were closed. …
B. Kuptimi
Zgjidhni përgjigjen e saktë ose thoni çfarë tregon fjalia.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: I took a taxi … I wouldn't be late.
-
Zgjidhni përgjigjen e saktë: It was cold, … I wore a coat.
-
Qëllim, shkak apo rezultat? Shkruani purpose, reason ose result: "She took a gap year, so she started university a year later."gap year: një vit pushim para universitetit (kryesisht UK)
-
Qëllim, shkak apo rezultat? Shkruani purpose, reason ose result: "He moved to the coast so that he could surf every day."
-
Zgjidhni mundësinë më zyrtare për një njoftim: The pool is closed … repairs.
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
I came here for learn English.
-
The flight was cancelled due to it was snowing.
-
She was ill, therefore she stayed at home.
-
We left early so that we could get good seats.
D. Në kontekst
Lexoni emailin dhe plotësoni fjalët që mungojnë.
Hi Tom, I'm writing 16 let you know about tomorrow's training. The room has changed 17 the heating problem in Room 4, so we'll be in Room 9. Please bring your laptop 18 you can try the new software. The session starts at 9 sharp, 19 please don't be late. The trainer has another course in the afternoon; 20, she has to leave at 12. 21 you were away last week, I've attached the notes from the first session. — Mia
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani dy fjali për arsyen pse mësoni anglisht: njërën me to dhe tjetrën me so that.
-
Shkruani për një problem në qytetin tuaj ose në punë dhe për rezultatin e tij. Përdorni because of ose due to, dhe as a result.
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
B1-26 Although, despite apo however? Lidhëzat e kundërshtimit në anglisht ___ the rain, we went for a walk. …
-
B1-25 So, such dhe pasthirrmat: What a view! How kind! – shpjeguar në shqip It was ___ a long day that I fell asleep at nine. …
-
B1-26 Although, despite apo however? Lidhëzat e kundërshtimit në anglisht Zgjidhni përgjigjen e saktë: … she was tired, she finished the report.
Përgjigjet
A. Forma
- to
- not
- because of
- that
- As a result
- As
B. Kuptimi
- so that
- so
- result
- purpose
- due to
C. Gjeni gabimin
- I came here to learn English. / I came here in order to learn English.
- The flight was cancelled because it was snowing. / The flight was cancelled due to the snow. / The flight was cancelled because of the snow. / The flight was cancelled owing to the snow. / The flight was cancelled due to the fact that it was snowing.
- She was ill. Therefore, she stayed at home. / She was ill; therefore, she stayed at home. / She was ill, so she stayed at home. / She was ill, and therefore she stayed at home.
- ✓ We left early so that we could get good seats.
D. Në kontekst
- to / in order to
- because of / due to / owing to
- so that / so
- so
- as a result / therefore / consequently
- As / Since / Because
E. Radha juaj
- I'm learning English to get a better job. I watch films in English so that I can understand fast speech.
- The main road is closed because of building work. As a result, my bus takes forty minutes longer.
F. Përsëritje e përzier
- Despite / In spite of
- such
- Although
