SlowingoSarufi
B1 2 / 39

For, Since na How Long kwa Kiswahili: I've Lived au I've Been Living? (Present Perfect Simple au Continuous)

For, Since, How Long — Simple or Continuous?

Katika ukurasa huu
  1. Lengo
  2. Wazo Kuu
  3. Kiswahili na Kiingereza
  4. Muundo
  5. Matumizi
  6. Makosa ya Kawaida
  7. Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
  8. Usichanganye
  9. Tahajia na Matamshi
  10. Kanuni ya Dhahabu
  11. Mazoezi

Lengo

Baada ya somo hili, utaweza kusema hali imedumu kwa muda gani kwa for, since na How long…?, na kuchagua kati ya Present Perfect Simple (I've read) na Present Perfect Continuous (I've been reading).

Wazo Kuu

Tayari unajua kwamba hali iliyoanza zamani na bado ni kweli sasa inahitaji perfect tense, pamoja na for (urefu wa muda, kwa) au since (mwanzo, tangu) A2-18: I've lived here for five years, si I live here for five years. Sasa kuna chaguo la pili: simple au continuous?

Fikiria picha mbili za mpaka rangi. Katika ya kwanza, ukuta umekamilika na unang'aa: I've painted the wall. Hiyo ni simple — inaonyesha matokeo, kitu kilichokamilika, au jumla unayoweza kuhesabu. Katika ya pili, mpaka rangi ameshika brashi yenye rangi mbichi, na nguo zake zina rangi: I've been painting the wall. Hiyo ni continuous — inaonyesha shughuli inayoendelea, na imechukua muda gani. Labda imekwisha, labda bado; hilo si jambo la msingi.

Baadhi ya vitenzi (know, have kwa kumiliki, be, like, believe) vinaeleza hali, si shughuli. Havina picha ya "brashi yenye rangi mbichi", kwa hiyo vinabaki simple.

Kwa Kiswahili, tofauti hii inafanana na -me- (nimesoma vitabu vinne — matokeo) dhidi ya nimekuwa + -ki- (nimekuwa nikisoma kitabu chako — shughuli). Lakini kwa muda hadi sasa, Kiswahili mara nyingi husema -na- + tangu, na hapo ndipo mtego ulipo.

Kiswahili na Kiingereza

Kiswahili husema muda hadi sasa kwa njia kadhaa: -na- + tangu (ninaishi hapa tangu 2020), -me- + kwa (nimeishi hapa kwa miaka sita), au nimekuwa + -ki- (nimekuwa nikiishi). Kiingereza kinahitaji perfect tense kila mara. Na Kiswahili hutumia tangu hata kwa urefu wa muda (tangu wiki mbili), wakati Kiingereza kinatumia for kwa urefu.

KiswahiliMaanaKiingereza
Ninaishi Madrid tangu 2020.hali hadi sasaI've lived / I've been living in Madrid since 2020.
Nimesoma vitabu vinne mwezi huu.idadi, matokeoI've read four books this month.
Nimekuwa nikisoma kitabu chako.shughuli, bado haijakamilikaI've been reading your book.
Tunajuana tangu chuo kikuu.hali (state)We've known each other since university.
Anaumwa tangu wiki mbili.urefu wa mudaHe's been ill for two weeks.
Ni muda mrefu tangu twende likizo.tangu + kitenzi cha -eIt's been ages since we had a holiday.

Angalia mambo matatu. Kwanza, -na- + tangu → perfect tense, si Present Simple. Pili, tangu + urefu (wiki mbili, miaka mitatu) → for; tangu + mwanzo (Jumatatu, 2020) → since. Tatu, baada ya tangu Kiswahili mara nyingi hutumia kitenzi cha -e bila wakati (tangu nikuone); Kiingereza kinahitaji Past Simple: since I saw you.

Muundo

For na since (marudio ya A2-18)

Hufuatwa naMifano
forkipindi cha muda (urefu)for two hours, for a week, for ages, for a long time
sincewakati maalum (mwanzo)since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer
sincekishazi, kwa kawaida Past Simplesince I was a child, since we moved here

How long…?

TenseSwali
Present Perfect SimpleHow long have you known Ana?
Present Perfect ContinuousHow long have you been waiting?
Pamoja na beHow long has she been a teacher?

Simple au continuous?

Present Perfect Simple (have + past participle)Present Perfect Continuous (have been + -ing)
matokeo: I've painted the room. (imekamilika)shughuli: I've been painting the room. (labda haijakamilika)
kiasi gani / ngapi: She's written three chapters.muda gani: She's been writing all morning.
hali: I've known him for years.— (si kwa vitenzi vya hali)
inasikika ya kudumu: He's lived here all his life.inasikika ya muda mfupi: He's been living with his parents for a few months.

It's (been) … since …

MfumoMfano
It's been + kipindi + since + Past SimpleIt's been three years since I last saw her.
It's + kipindi + since + Past SimpleIt's three years since I last saw her.

Mfumo mfupi It's three years since… ni wa kawaida hasa katika British English.

Matumizi

1For, Since na How Long — Marudio ya Haraka

For inatoa urefu; since inatoa mwanzo (siku, tarehe, saa au tukio). Uliza kuhusu urefu kwa How long + Present Perfect.

I've had this phone for two years.
Nimekuwa na simu hii kwa miaka miwili.
kwa + urefu → for; have (kumiliki) → simple
He's been in a meeting since nine o'clock.
Yuko kwenye mkutano tangu saa tatu asubuhi.
yuko + tangu → has been … since; nine o'clock = saa tatu
She's been much happier since she changed jobs.
Amekuwa na furaha zaidi tangu alipobadilisha kazi.
since + kishazi (Past Simple)
"How long have you been learning English?" "For about three years."
"Umekuwa ukijifunza Kiingereza kwa muda gani?" "Kwa takriban miaka mitatu."
kwa muda gani → How long + Present Perfect
"How long have you known each other?" "Since university."
"Mnajuana tangu lini?" "Tangu chuo kikuu."
tangu lini → How long, si Since when do you

2Simple kwa Matokeo na Jumla

Tumia simple wakati kitendo kimekamilika, au unapohesabu kitu: kiasi gani, ngapi, mara ngapi.

I've read four books this month.
Nimesoma vitabu vinne mwezi huu.
idadi → simple
She's drunk three coffees since lunch.
Amekunywa vikombe vitatu vya kahawa tangu chakula cha mchana.
We've walked twelve kilometres today.
Tumetembea kilomita kumi na mbili leo.
I've painted the kitchen. Do you like the colour?
Nimepaka rangi jikoni. Unaipenda rangi hii?
matokeo yaliyokamilika

3Simple kwa Vitenzi vya Hali

Vitenzi vinavyoeleza hali — know, have (kumiliki), be, like, love, believe, understand, own — kwa kawaida hubaki simple, hata unaposema muda gani.

We've known each other for ages.
Tumejuana kwa muda mrefu sana.
know = hali → simple
He's had that car since he was twenty.
Amekuwa na gari lile tangu alipokuwa na miaka ishirini.
have = kumiliki; nimekuwa na → have had, si have been having
I've always liked spicy food.
Siku zote nimependa chakula chenye pilipili.
She's been a nurse for ten years.
Amekuwa muuguzi kwa miaka kumi.
be = hali

4Continuous kwa Shughuli na Urefu Wake

Tumia continuous wakati mkazo ni shughuli, imekuwa ikiendelea kwa muda gani, au alama ilizoacha. Shughuli inaweza kuwa imekwisha au la.

I've been reading this book for weeks. It's so long!
Nimekuwa nikisoma kitabu hiki kwa wiki kadhaa. Ni kirefu mno!
She's been driving since six this morning, so she needs a break.
Amekuwa akiendesha gari tangu saa kumi na mbili asubuhi ya leo, kwa hiyo anahitaji kupumzika.
six = saa kumi na mbili
They've been arguing about money for months.
Wamekuwa wakibishana kuhusu pesa kwa miezi kadhaa.
I've been painting the kitchen. That's why I'm covered in paint.
Nimekuwa nikipaka rangi jikoni. Ndiyo sababu nimejaa rangi.
shughuli

5Live, Work, Study, Teach — Zote Mbili Zinawezekana

Kwa vitenzi vinavyoeleza hali ndefu, maumbo yote mawili ni sahihi pamoja na for na since, mara nyingi bila tofauti kubwa. Continuous inaweza kufanya hali isikike ya muda mfupi.

I've lived in Madrid since 2020.
Ninaishi Madrid tangu 2020. / Nimeishi Madrid tangu 2020.
Kiswahili: ninaishi + tangu; Kiingereza: have lived
I've been living in Madrid since 2020.
Nimekuwa nikiishi Madrid tangu 2020.
maana sawa hapa
He's taught at this school for twenty years.
Amefundisha katika shule hii kwa miaka ishirini.
inasikika ya kudumu
He's been teaching here for a few weeks, while the usual teacher is away.
Amekuwa akifundisha hapa kwa wiki chache, wakati mwalimu wa kawaida hayupo.
inasikika ya muda mfupi

6It's (been) + Muda + Since…

Tumia mfumo huu kusema muda gani umepita tangu tukio la zamani. Kishazi cha since kwa kawaida ni Past Simple. Kishazi cha since kinaweza kutumia Present Perfect wakati hali hiyo nayo inaendelea hadi sasa; katika mfumo wa It's been… since, Past Simple ndilo chaguo salama.

It's been ages since we had a holiday.
Ni muda mrefu sana tangu twende likizo.
tangu twende (-e) → since we had (Past Simple); holiday (UK); vacation (US)
It's two months since I last went to the gym.
Ni miezi miwili tangu niende gym mara ya mwisho.
last = mara ya mwisho
How long has it been since you saw a doctor?
Ni muda gani tangu umwone daktari?
I haven't seen Paolo for two years.
Sijamwona Paolo kwa miaka miwili.
wazo lile lile: It's been two years since I saw Paolo.
I've been happy since I've known you.
Nimekuwa na furaha tangu nikujue.
hali zote mbili zinaendelea hadi sasa

Makosa ya Kawaida

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020. au I've been living here since 2020.
Hali hadi sasa inahitaji Present Perfect.
❌I've worked here since three years.
✅I've worked here for three years.
Kipindi → for; mwanzo → since.
❌We've been friends for 2015.
✅We've been friends since 2015.
Mwaka ni mwanzo → since.
❌I've been knowing her since school.
✅I've known her since school.
know ni kitenzi cha hali → simple tu.
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Idadi ya vitu vilivyokamilika → simple. Continuous inawezekana tu kama unamaanisha shughuli (ulivyotumia siku), si jumla.
❌How long are you married?
✅How long have you been married?
How long + Present Perfect kwa muda hadi sasa.
❌How long do you know him?
✅How long have you known him?
How long + Present Perfect kwa muda hadi sasa.
❌It's been a year since I see him.
✅It's been a year since I saw him.
Kishazi cha since kwa kawaida ni Past Simple.
❌I've lived here during five years.
✅I've lived here for five years.
during inajibu "lini?", si "kwa muda gani?" — tazama A2-02.

Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili

1. Unafanya kazi hapa tangu lini? → "Since when are you working here?" Kiswahili huuliza na kujibu muda hadi sasa kwa -na- + tangu. Kwa Kiingereza, Present Simple na Present Continuous haziwezi kupima muda hadi sasa: tumia How long + Present Perfect (simple au continuous).

❌Since when are you working at the hospital?
✅How long have you been working at the hospital? au How long have you worked at the hospital?
❌My uncle is driving a matatu since 2018.
✅My uncle has been driving a matatu since 2018. au My uncle has driven a matatu since 2018.
anaendesha … tangu → has been driving … since.

2. Tangu wiki mbili → "since two weeks". Katika mazungumzo, tangu hutumika pia na urefu wa muda. Kwa Kiingereza, urefu huchukua for; since ni kwa mwanzo tu (since Monday, since 2018).

❌My father has been sick since two weeks.
✅My father has been sick for two weeks.
❌We have been waiting for the results since three days.
✅We have been waiting for the results for three days.
tangu siku tatu → for three days (au: since Monday).

3. Tangu nikuone → "since I see you". Baada ya tangu, Kiswahili mara nyingi hutumia kitenzi cha -e kisicho na wakati: tangu nikuone, tangu aondoke. Kwa Kiingereza, kishazi cha since kinahitaji wakati — kwa kawaida Past Simple.

❌Life has changed a lot since I finish school.
✅Life has changed a lot since I finished school.
tangu nimalize shule → since I finished school.
❌The house has been quiet since she leave.
✅The house has been quiet since she left.
tangu aondoke → since she left.

Usichanganye

for, since na ago — for = urefu (kwa); since = mwanzo (tangu); ago = tukio la zamani lililokwisha lilikuwa umbali gani nyuma, pamoja na Past Simple A2-19 (… iliyopita).

I've worked here for six months.
Nimefanya kazi hapa kwa miezi sita.
urefu
I've worked here since January.
Ninafanya kazi hapa tangu Januari.
mwanzo; ninafanya … tangu → have worked
I started this job six months ago.
Nilianza kazi hii miezi sita iliyopita.
iliyopita → ago + Past Simple

How long have you…? na How long did you…? — Present Perfect inauliza kuhusu jambo ambalo bado ni kweli; Past Simple inauliza kuhusu kipindi kilichokwisha.

How long have you lived in Rome?
Umeishi Roma kwa muda gani? / Unaishi Roma tangu lini?
bado unaishi huko
How long did you live in Rome?
Uliishi Roma kwa muda gani?
huishi huko tena; -li- → did

I've been here for a week na I'm here for a week — Ya kwanza inapima muda hadi sasa; ya pili inatoa urefu wote wa ziara ya sasa au ya baadaye.

I've been in London for a week.
Nimekuwa London kwa wiki moja.
nilifika siku saba zilizopita
I'm in London for a week.
Niko London kwa wiki moja.
ziara nzima ni wiki moja

I've read your book na I've been reading your book — Simple: nimekimaliza. Continuous: niko katikati yake, au nimetumia muda kukisoma.

I've read your book. It's brilliant!
Nimesoma kitabu chako. Ni kizuri ajabu!
nimekimaliza
I've been reading your book. I'm on chapter five.
Nimekuwa nikisoma kitabu chako. Niko sura ya tano.
bado sijakimaliza

Tahajia na Matamshi

  • for kwa kawaida ni dhaifu katika mazungumzo: /fə/ (UK), /fɚ/ (US) — for two years inasikika kama "fuh two years". Si fo kamili ya Kiswahili.
  • since ina irabu yake kamili: /sɪns/. Irabu /ɪ/ ni fupi na legevu, kama katika sit, na neno linaishia na /s/ (si /z/). Usiseme "sinsi" kwa irabu ya mwisho.
  • How long have you…? huungana: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US) — "how-long-uv-ya". long inaishia na /ŋ/ (kama ng' ya ng'ombe), bila g wazi wala irabu: si "longi".
  • It's been mara nyingi husemwa kama kipande kimoja: /ɪts bɪn/ — It's been ages!
  • she's known = she has known; she's been inaweza kuwa she has been (kamwe si she is been).

Kanuni ya Dhahabu

Bado ni kweli sasa? Tumia Present Perfect pamoja na for (urefu) au since (mwanzo) — hata kama Kiswahili kinasema ninaishi … tangu. Matokeo, idadi au kitenzi cha hali → simple. Shughuli na imekuwa ikiendelea kwa muda gani → continuous (mara nyingi zote mbili ni sawa kwa live, work, study).

Mazoezi

A. Muundo

Kamilisha au andika upya sentensi kama unavyoelekezwa.

  1. I've had this bike 2021.
  2. She's been sleeping ten hours.
  3. We've been friends we were five.
  4. Kamilisha kwa Past Simple: It's been two years since I (see) my cousins.
  5. Andika upya kwa continuous na for: I started learning the piano three years ago.
  6. Andika swali kwa jibu "For five years." (you, have, your car)

B. Maana

Chagua jibu linalolingana na maana.

  1. Chagua jibu sahihi: I … Tom for years.
  2. Chagua jibu sahihi: I … four cups of coffee today.
  3. Chagua jibu sahihi: Sorry about my hands. I … the car.
  4. Sentensi ipi inasema kwamba kitabu kimekamilika?
  5. Sentensi ipi inasikika ya muda mfupi zaidi?

C. Tafuta Kosa

Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.

  1. I live in this town since 2019.
  2. How long are you waiting?
  3. He's worked here since six months.
  4. We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Katika Muktadha

Kamilisha barua pepe. Pale penye kitenzi kwenye mabano, kitumie katika umbo sahihi.

An email from Lisbon
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?

E. Zamu Yako

Andika kwa Kiingereza kuhusu maisha yako.

  1. Andika sentensi mbili: umemjua rafiki fulani kwa muda gani, na umekuwa na kitu unachomiliki kwa muda gani.
  2. Andika sentensi moja kuhusu shughuli ambayo umekuwa ukiifanya hivi karibuni, na moja kuhusu matokeo yake.

F. Marudio Mchanganyiko

Rudia masomo yaliyotangulia.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous kwa Kiswahili: Nimekuwa Nikisubiri (I've Been Waiting)
    Your eyes are red. you (cry)?
  2. A2-19 Present Perfect au Past Simple? Tofauti kwa Lugha Rahisi
    I (move) to London two years ago.
  3. A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet kwa Kiswahili (Sasa Hivi, -sha-, Bado)
    Have you finished your homework ?
Majibu

A. Muundo

  1. since
  2. for
  3. since
  4. saw / last saw
  5. I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
  6. How long have you had your car?

B. Maana

  1. have known
  2. have drunk
  3. have been repairing
  4. I've read your book.
  5. He's been living with friends since the fire.

C. Tafuta Kosa

  1. I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
  2. How long have you been waiting?
  3. He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
  4. ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Katika Muktadha

  1. have lived / have been living
  2. since
  3. have been learning
  4. have made
  5. has been / is

E. Zamu Yako

  1. I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
  2. I've been running every morning this month. I've lost three kilos.

F. Marudio Mchanganyiko

  1. Have … been crying
  2. moved
  3. yet / already
Programu ya AndroidJifunze Ukiwa Safarini Google Play