SlowingoGramatika
B1 2 / 39

For, Since, How Long: Present Perfect Simple apo Continuous? («jetoj këtu prej pesë vjetësh»)

For, Since, How Long — Simple or Continuous?

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të dini të thoni sa ka zgjatur një situatë me for, since dhe How long…?, dhe të zgjidhni mes Present Perfect Simple (I've read) dhe Present Perfect Continuous (I've been reading).

Ideja kryesore

Ju e dini tashmë që një situatë që nisi në të kaluarën dhe është ende e vërtetë tani do një kohë perfekte, me for (një gjatësi kohe) ose since (një pikënisje) A2-18: I've lived here for five years, jo I live here for five years. Tani ka një zgjedhje të dytë: simple apo continuous?

Përfytyroni dy foto të një bojaxhiu. Në të parën muri është gati dhe shkëlqen: I've painted the wall. Kjo është forma simple – ajo tregon një rezultat, diçka të plotë, ose një shumë që mund ta numëroni. Në të dytën, bojaxhija mban në dorë një furçë të lagur dhe ka bojë në rroba: I've been painting the wall. Kjo është forma continuous – ajo tregon veprimin në zhvillim dhe sa ka zgjatur. Ndoshta ka mbaruar, ndoshta jo; nuk është kjo pika.

Disa folje (know, have për pronësi, be, like, believe) përshkruajnë gjendje, jo veprime. Ato nuk kanë foto me «furçë të lagur», prandaj mbeten në formën simple.

Shqipja dhe anglishtja

Në shqip kohëzgjatjen deri tani e themi me të tashmen: «Jetoj këtu prej pesë vjetësh», «E njoh Tomin që nga shkolla», «Ka dy vjet që s'e kam parë». Në anglisht forma e tashme këtu është gabim: duhet Present Perfect, dhe pastaj zgjidhni mes simple dhe continuous. Me foljet e gjendjes (know, have, be) gjithmonë simple: «e njoh prej vitesh» = I've known him for years.

Edhe fjalët e kohës nuk përkthehen një për një. «Prej dy vjetësh» është for two years; «që nga viti 2015» është since 2015. Por shqipja thotë edhe «që prej tre vjetësh» – dhe ky «që» tërheq lehtë një since para një periudhe: since three years ❌. Rregulla është e thjeshtë: periudhë → for, pikënisje → since. Pyetja «Prej sa kohësh…?» bëhet How long have you…?, kurse «Ka dy vjet që nuk…» bëhet It's been two years since… ose I haven't … for two years.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Jetoj në Madrid që nga viti 2020.I've lived / I've been living in Madrid since 2020.e tashme → Present Perfect; «që nga» → since
E kam këtë telefon prej dy vjetësh.I've had this phone for two years.«prej» → for; have = gjendje → simple
Njihemi prej kohësh.We've known each other for ages.know = gjendje → vetëm simple
Kam lexuar katër libra këtë muaj.I've read four books this month.këtu është njësoj: numër → simple
Po e lexoj librin tënd. Jam te kapitulli i pestë.I've been reading your book. I'm on chapter five.veprim i pambaruar → continuous
Prej sa kohësh mëson anglisht?How long have you been learning English?e tashme → How long + Present Perfect
Ka shumë kohë që s'kemi bërë pushime.It's been ages since we had a holiday.«ka … që» → It's been … since + Past Simple

Shkurt: «jetoj prej / që nga» = I've lived / I've been living for / since; numër, rezultat ose folje gjendjeje → simple; veprimi dhe kohëzgjatja → continuous.

Forma

For dhe since (përsëritje e A2-18)

Pas tij vjenShembuj
fornjë periudhë kohe (një gjatësi)for two hours, for a week, for ages, for a long time
sincenjë pikë në kohë (një fillim)since nine o'clock, since Monday, since 2015, since last summer
sincenjë fjali, zakonisht në Past Simple (e kryera e thjeshtë)since I was a child, since we moved here

How long…?

KohaPyetja
Present Perfect SimpleHow long have you known Ana?
Present Perfect Continuous (e kryera e vazhdueshme)How long have you been waiting?
Me beHow long has she been a teacher?

Simple apo continuous?

Present Perfect Simple (have + past participle)Present Perfect Continuous (have been + -ing)
rezultat: I've painted the room. (ka mbaruar)veprim: I've been painting the room. (ndoshta nuk ka mbaruar)
sa / sa herë: She's written three chapters.sa kohë: She's been writing all morning.
gjendje: I've known him for years.– (jo me foljet e gjendjes)
tingëllon e përhershme: He's lived here all his life.tingëllon e përkohshme: He's been living with his parents for a few months.

It's (been) … since …

ModeliShembull
It's been + periudhë + since + Past SimpleIt's been three years since I last saw her.
It's + periudhë + since + Past SimpleIt's three years since I last saw her.

Modeli më i shkurtër It's three years since… është veçanërisht i zakonshëm në anglishten britanike.

Përdorimi

1For, since dhe How long: një përsëritje e shpejtë

For jep gjatësinë; since jep pikënisjen (një ditë, një datë, një orë ose një ngjarje). Për gjatësinë pyetni me How long + Present Perfect. Në shqip të gjitha këto i themi me të tashmen.

I've had this phone for two years.
E kam këtë telefon prej dy vjetësh.
në shqip e tashme; «prej» → for
He's been in a meeting since nine o'clock.
Është në mbledhje që nga ora nëntë.
«që nga» → since
She's been much happier since she changed jobs.
Që kur ndërroi punë, është shumë më e lumtur.
since + fjali në Past Simple
"How long have you been learning English?" "For about three years."
«Prej sa kohësh mëson anglisht?» «Prej rreth tre vjetësh.»
«prej sa kohësh» → How long have you been
"How long have you known each other?" "Since university."
«Prej sa kohësh njiheni?» «Që nga universiteti.»
know: vetëm simple

2Simple për rezultate dhe shuma

Përdorni formën simple kur veprimi ka mbaruar, ose kur numëroni diçka: sa, sa shumë, sa herë.

I've read four books this month.
Këtë muaj kam lexuar katër libra.
një numër
She's drunk three coffees since lunch.
Që nga dreka ka pirë tri kafe.
We've walked twelve kilometres today.
Sot kemi ecur dymbëdhjetë kilometra.
I've painted the kitchen. Do you like the colour?
E kam lyer kuzhinën. Të pëlqen ngjyra?
rezultat i mbaruar

3Simple me foljet e gjendjes

Foljet që përshkruajnë gjendje – know, have (zotëroj), be, like, love, believe, understand, own – zakonisht mbeten në formën simple, edhe kur thoni sa ka zgjatur.

We've known each other for ages.
Njihemi prej kohësh.
në shqip e tashme; know → simple
He's had that car since he was twenty.
Atë makinë e ka që kur ishte njëzet vjeç.
have = zotëroj
I've always liked spicy food.
Gjithmonë më ka pëlqyer ushqimi pikant.
She's been a nurse for ten years.
Është infermiere prej dhjetë vjetësh.
be = gjendje; në shqip pa nyje, në anglisht a nurse

4Continuous për veprimin dhe kohëzgjatjen e tij

Përdorni formën continuous kur në qendër është veprimi, sa kohë po vazhdon, ose gjurmët që ka lënë. Veprimi mund të ketë mbaruar ose jo.

I've been reading this book for weeks. It's so long!
Prej javësh e lexoj këtë libër. Është shumë i gjatë!
She's been driving since six this morning, so she needs a break.
Është në timon që nga ora gjashtë e mëngjesit, prandaj i duhet një pushim.
They've been arguing about money for months.
Prej muajsh grinden për para.
I've been painting the kitchen. That's why I'm covered in paint.
Po lyeja kuzhinën. Prandaj jam plot bojë.
veprimi

5Live, work, study, teach: të dyja janë të mundshme

Me foljet që përshkruajnë një situatë të gjatë, të dyja format janë të sakta me for dhe since, shpesh pothuajse pa asnjë ndryshim. Forma continuous mund ta bëjë situatën të tingëllojë më e përkohshme.

I've lived in Madrid since 2020.
Jetoj në Madrid që nga viti 2020.
I've been living in Madrid since 2020.
Jetoj në Madrid që nga viti 2020.
i njëjti kuptim këtu
He's taught at this school for twenty years.
Jep mësim në këtë shkollë prej njëzet vjetësh.
tingëllon e përhershme
He's been teaching here for a few weeks, while the usual teacher is away.
Prej disa javësh jep mësim këtu, sa kohë mësuesi i zakonshëm mungon.
tingëllon e përkohshme

6It's (been) + kohë + since…

Përdorni këtë model për të thënë sa kohë ka kaluar që nga një ngjarje e së kaluarës. Në shqip: «Ka … që…». Fjalia pas since zakonisht është në Past Simple. Ajo mund të jetë në Present Perfect kur edhe ajo situatë vazhdon deri tani; te modeli It's been… since, Past Simple është zgjedhja e sigurt.

It's been ages since we had a holiday.
Ka shumë kohë që s'kemi bërë pushime.
«ka … që» → It's been … since; holiday (UK), vacation (US)
It's two months since I last went to the gym.
Ka dy muaj që s'shkoj në palestër.
në shqip mohore e tashme; në anglisht since + Past Simple
How long has it been since you saw a doctor?
Sa kohë ka që s'ke shkuar te mjeku?
I haven't seen Paolo for two years.
Nuk e kam parë Paolon prej dy vjetësh.
e njëjta ide: It's been two years since I saw Paolo.
I've been happy since I've known you.
Që kur të njoh, jam i lumtur.
të dyja situatat vazhdojnë deri tani

Gabime të shpeshta

❌I live here since 2020.
✅I've lived here since 2020. ose I've been living here since 2020.
Një situatë deri tani do Present Perfect.
❌I've worked here since three years.
✅I've worked here for three years.
Periudhë → for; pikënisje → since.
❌We've been friends for 2015.
✅We've been friends since 2015.
Një vit është pikënisje → since.
❌I've been knowing her since school.
✅I've known her since school.
know është folje gjendjeje → vetëm simple.
⚠️I've been drinking four coffees today.
✅I've drunk four coffees today.
Gramatikisht është e saktë, por për një numër gjërash të mbaruara përdoret simple. Continuous është e mundur vetëm nëse keni parasysh veprimin (si e keni kaluar ditën), jo shumën.
❌How long are you married?
✅How long have you been married?
How long + Present Perfect për kohën deri tani.
❌How long do you know him?
✅How long have you known him?
How long + Present Perfect për kohën deri tani.
❌It's been a year since I see him.
✅It's been a year since I saw him.
Fjalia pas since zakonisht është në Past Simple.
❌I've lived here during five years.
✅I've lived here for five years.
during i përgjigjet pyetjes «kur?», jo «sa kohë?» – shih A2-02.

Kurthe për shqipfolësit

1. E tashmja shqipe për kohëzgjatjen → e tashme në anglisht. «Gjyshërit e mi jetojnë në Pejë që kur u martuan.» Në shqip folja është në të tashmen, por në anglisht një situatë që vazhdon deri tani do Present Perfect.

❌My grandparents live in Peja since they got married.
✅My grandparents have lived in Peja since they got married. ose My grandparents have been living in Peja since they got married.
deri tani: Present Perfect

2. «E kam … që nga» → I have / I'm having. «Këtë biçikletë e kam që nga klasa e tetë.» Have këtu tregon pronësi, pra një gjendje: nuk merr formën continuous, por as nuk mbetet në të tashmen. Përdorni Present Perfect Simple.

❌I have this bike since eighth grade.
✅I've had this bike since eighth grade.
have = zotëroj → Present Perfect Simple

3. «Që prej dhjetë vjetësh» → since ten years. Në shqip «që prej» shkon edhe para një periudhe: «Xhaxhai mban një kafene të vogël në Berat që prej dhjetë vjetësh». Since në anglisht shkon vetëm para një pikënisjeje; para një periudhe vjen for.

❌My uncle has been running a little café in Berat since ten years.
✅My uncle has been running a little café in Berat for ten years.
periudhë: for

4. «Që kur…?» → Since when do you…? Dy shokëve që sapo i keni parë dorë për dore u themi krejt natyrshëm: «Sa bukur! Që kur dilni bashkë?» Fjalë për fjalë del Since when do you…?. Në anglisht Since when…? me të tashmen tingëllon si habi ose qortim, si «Që kur paskeni filluar të dilni bashkë ju?!». Për një pyetje neutrale: How long have you been + -ing?

⚠️That's lovely! Since when do you two go out together?
✅That's lovely! How long have you two been going out?
Gramatikisht është e saktë, por tingëllon si habi ose qortim; pyetja neutrale: How long have you been going out

5. «Ka një muaj që nuk…» → It's a month that… «Ka një muaj që Arbeni nuk ha bukë të bardhë.» Ky model nuk kthehet fjalë për fjalë: anglishtja thotë It's been … since + Past Simple ose haven't … for.

❌It's a month that Arben doesn't eat white bread.
✅It's been a month since Arben last ate white bread. ose Arben hasn't eaten white bread for a month.
«ka … që nuk» → It's been … since | hasn't … for

Mos i ngatërroni

for apo since apo ago – for = gjatësi («prej»); since = pikënisje («që nga»); ago = sa larg në të kaluarën ishte një ngjarje e mbaruar, me Past Simple A2-19 («para»). Kujdes: «para» = ago, jo before.

I've worked here for six months.
Punoj këtu prej gjashtë muajsh.
gjatësi
I've worked here since January.
Punoj këtu që nga janari.
pikënisje
I started this job six months ago.
E fillova këtë punë para gjashtë muajsh.
«para» → ago, me Past Simple

How long have you…? apo How long did you…? – Present Perfect pyet për diçka që është ende e vërtetë; Past Simple pyet për një periudhë të mbaruar.

How long have you lived in Rome?
Prej sa kohësh jeton në Romë?
ende jeton atje
How long did you live in Rome?
Sa kohë jetove në Romë?
tani nuk jeton më atje

I've been here for a week apo I'm here for a week – E para mat kohën deri tani; e dyta jep gjatësinë e plotë të një qëndrimi të tanishëm ose të ardhshëm.

I've been in London for a week.
Jam në Londër prej një jave.
mbërrita shtatë ditë më parë
I'm in London for a week.
Do të jem në Londër një javë.
gjithë vizita zgjat një javë

I've read your book apo I've been reading your book – Simple: e mbarova. Continuous: jam në mes të tij, ose i kam kushtuar kohë.

I've read your book. It's brilliant!
E lexova librin tënd. Është i shkëlqyer!
e mbarova
I've been reading your book. I'm on chapter five.
Po e lexoj librin tënd. Jam te kapitulli i pestë.
nuk e kam mbaruar

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • for në të folur zakonisht është i dobët: /fə/ (UK), /fɚ/ (US). Zanorja e dobët është shumë afër «ë»-së shqipe: for two years.
  • since e ruan zanoren e plotë: /sɪns/. /ɪ/ është një «i» e shkurtër dhe e lëshuar – mos e zgjatni.
  • How long have you…? shqiptohet si një grup i vetëm: /haʊ ˈlɒŋ əv jə/ (UK), /haʊ ˈlɔːŋ əv jə/ (US). Te long fundi është /ŋ/: tingull hundor, pa një «g» të qartë.
  • It's been shpesh thuhet si një njësi: /ɪts bɪn/ – It's been ages!
  • she's known = she has known; she's been mund të jetë she has been (kurrë she is been).

Rregulli i artë

Është ende e vërtetë tani? Përdorni Present Perfect me for (një gjatësi) ose since (një fillim) – kurrë të tashmen, edhe pse në shqip themi «jetoj prej…». Rezultat, numër ose folje gjendjeje → simple. Veprimi dhe sa po zgjat → continuous (me live, work, study shpesh shkojnë të dyja).

Ushtrime

A. Forma

Plotësoni fjalën që mungon ose ndryshojini fjalitë siç kërkohet.

  1. I've had this bike 2021.
  2. She's been sleeping ten hours.
  3. We've been friends we were five.
  4. Plotësoni me Past Simple: It's been two years since I (see) my cousins.
  5. Rishkruajeni me formën continuous dhe for: I started learning the piano three years ago.
  6. Shkruani pyetjen për përgjigjen "For five years." (you, have, your car)

B. Kuptimi

Zgjidhni mundësinë e duhur.

  1. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … Tom for years.
  2. Zgjidhni përgjigjen e saktë: I … four cups of coffee today.
  3. Zgjidhni përgjigjen e saktë: Sorry about my hands. I … the car.
  4. Cila fjali thotë që libri ka mbaruar?
  5. Cila fjali tingëllon më e përkohshme?

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. I live in this town since 2019.
  2. How long are you waiting?
  3. He's worked here since six months.
  4. We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Në kontekst

Lexoni emailin dhe plotësoni fjalët që mungojnë. Vendosini foljet në kllapa në formën e duhur.

An email from Lisbon
Hi Sam! I 16 (live) in Lisbon 17 March, and I love it. I 18 (learn) Portuguese for three months, but it's hard! So far I 19 (make) a few friends at my language school. It 20 (be) ages since we last spoke — how are you?

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani dy fjali: prej sa kohësh e njihni një shok dhe prej sa kohësh keni diçka që e zotëroni.
  2. Shkruani një fjali për një veprim që e keni bërë kohët e fundit dhe një për një rezultat.

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B1-01 Present Perfect Continuous: e kryera e vazhdueshme në anglisht («pres prej një ore»)
    Your eyes are red. you (cry)?
  2. A2-19 Present Perfect apo Past Simple? Dallimi i shpjeguar në shqip
    I (move) to London two years ago.
  3. A2-17 Present Perfect me just, already, yet: «sapo», «tashmë», «ende» në anglisht
    Have you finished your homework ?
Përgjigjet

A. Forma

  1. since
  2. for
  3. since
  4. saw / last saw
  5. I have been learning the piano for three years. / I've been learning the piano for three years.
  6. How long have you had your car?

B. Kuptimi

  1. have known
  2. have drunk
  3. have been repairing
  4. I've read your book.
  5. He's been living with friends since the fire.

C. Gjeni gabimin

  1. I have lived in this town since 2019. / I've lived in this town since 2019. / I have been living in this town since 2019. / I've been living in this town since 2019.
  2. How long have you been waiting?
  3. He's worked here for six months. / He's been working here for six months.
  4. ✓ We've been travelling for three weeks, and we've visited five countries.

D. Në kontekst

  1. have lived / have been living
  2. since
  3. have been learning
  4. have made
  5. has been / is

E. Radha juaj

  1. I've known my best friend since primary school. I've had this watch for ten years.
  2. I've been running every morning this month. I've lost three kilos.

F. Përsëritje e përzier

  1. Have … been crying
  2. moved
  3. yet / already
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play