So That, In Order To, Because Of, Due To kwa Kiswahili: Kusudi, Sababu na Matokeo
So That, In Order To, Because Of, Due To: Purpose, Reason, Result
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kueleza kwa nini mtu anafanya jambo (kusudi), kwa nini jambo linatokea (sababu) na nini kinafuata (matokeo) — na utaweza kuchagua kiunganishi sahihi na sarufi sahihi baada yake: kitenzi, kishazi, nomino au sentensi mpya.
Wazo Kuu
Fikiria mpiga mishale. Kuna kitu kilichomfanya ashike upinde — shindano, njaa, dau. Hiyo ndiyo sababu: iko nyuma ya kitendo. Analenga shabaha. Hilo ndilo kusudi: kile anachotaka kitokee. Kisha mshale unatua mahali fulani — labda katikati, labda kwenye mti. Hayo ndiyo matokeo: kile kilichotokea kweli.
- Sababu: She trained every day because she wanted to win. (kwa sababu)
- Kusudi: She trained every day so that she could win. (ili)
- Matokeo: She trained every day, so she won. (kwa hiyo)
Kusudi linahusu nia; matokeo yanahusu kilichotokea. Ndiyo maana so that (kusudi) na so (matokeo) ni tofauti.
Kama ilivyo kwa viunganishi vya kinyume (B1-26), sarufi inategemea kinachokuja baadaye. Viunganishi vingine hupokea kitenzi (to, in order to), vingine kishazi (so that, because, as, since), vingine nomino (because of, due to, owing to), na vingine huanza sentensi mpya (therefore, as a result).
Habari njema: Kiswahili kina tofauti hizi hizi! Ili = kusudi, kwa sababu = sababu, kwa hiyo = matokeo. Na kwa sababu (+ kishazi) na kwa sababu ya (+ nomino) zinalingana moja kwa moja na because na because of.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili na Kiingereza vinagawanya kazi hizi kwa njia inayofanana sana. Tofauti kuu iko katika kusudi: ili ya Kiswahili hufuatwa ama na kitenzi cha ku- (ili kununua), ama na kitenzi cha -e chenye kiima ndani yake (ili ninunue, ili uweze). Kiingereza kina njia mbili: to / in order to + base form (kiima kilekile, bila kiima kipya), au so that + kishazi kamili (kiima kipya au modal).
| Kiswahili | Kazi | Kiingereza |
|---|---|---|
| Nilipiga simu benki kuuliza kuhusu kadi yangu. | kusudi + kitenzi | I called the bank to ask about my card. |
| Nitaacha mlango wazi ili uweze kuingia. | kusudi, kiima kipya | I'll leave the door open so that you can get in. |
| Tulichukua teksi kwa sababu ilikuwa haraka zaidi. | sababu + kishazi | We took a taxi because it was quicker. |
| Ndege ilichelewa kwa sababu ya ukungu. | sababu + nomino | The flight was delayed because of fog. |
| Makumbusho yamefungwa kutokana na upungufu wa wafanyakazi. | sababu + nomino (rasmi) | The museum is closed due to staff shortages. |
| Kwa kuwa ni siku yako ya kuzaliwa, nitalipia chakula. | sababu inayojulikana | Since it's your birthday, I'll pay for dinner. |
| Simu yangu ilizima, kwa hiyo sikuweza kukupigia. | matokeo | My phone died, so I couldn't call you. |
| Barabara ilifurika. Matokeo yake, madereva walikwama. | matokeo (rasmi) | The road was flooded. As a result, drivers were stuck. |
Angalia safu ya kwanza: Kiswahili husema kuuliza (ku- = to), na Kiingereza husema to ask. Hii ni rahisi. Lakini ili + kiima kipya (ili uweze) haiwezi kuwa in order to you can: lazima iwe so that you can.
Muundo
Kusudi
| Kiunganishi | Hufuatwa na | Mfano |
|---|---|---|
| to | base form | I went out to buy bread. |
| in order to / so as to (rasmi zaidi) | base form | We left early in order to avoid the traffic. |
| in order not to / so as not to | base form | Speak quietly so as not to wake the baby. |
| so that | kishazi, mara nyingi na can / could / will / would | I'll text you so that you know where we are. |
Sababu
| Kiunganishi | Hufuatwa na | Mfano |
|---|---|---|
| because | kishazi | We stayed in because it was raining. |
| as / since | kishazi (mara nyingi mwanzoni; sababu inajulikana tayari) | As it was raining, we stayed in. |
| because of | nomino / kiwakilishi | We stayed in because of the rain. |
| due to / owing to (rasmi zaidi) | nomino | The match was cancelled due to the rain. |
Matokeo
| Kiunganishi | Alama za uandishi | Mfano |
|---|---|---|
| so | huunganisha vishazi viwili, kwa kawaida baada ya koma | It was raining, so we stayed in. |
| therefore | sentensi mpya au baada ya nukta-mkato; pia kabla ya kitenzi kikuu | It was raining. Therefore, we stayed in. / We therefore stayed in. |
| as a result / consequently | sentensi mpya au baada ya nukta-mkato, koma baada | It rained all week. As a result, the match was cancelled. |
Kipimo cha haraka: angalia neno linalofuata. Base form → to / in order to. Kiima + kitenzi → so that / because / as / since / so. Nomino peke yake → because of / due to / owing to.
Matumizi
1Kusudi kwa to, in order to, so as to
Tumia to + base form katika Kiingereza cha kila siku (tazama A2-26). In order to na so as to ni rasmi zaidi au zinasisitiza zaidi. Kwa kusudi hasi, tumia in order not to au so as not to.
2Kusudi kwa so that
Tumia so that + kishazi kusudi linapokuwa na kiima tofauti, au unapohitaji modal. Kwa kawaida, tumia can / will (au present simple) baada ya kitenzi cha wakati uliopo au ujao, na could / would baada ya kitenzi cha wakati uliopita. Katika mazungumzo yasiyo rasmi, that mara nyingi huachwa: so you can get in.
3Sababu kwa because, as, since
Because ndiyo njia ya kawaida zaidi ya kutoa sababu, na sababu kwa kawaida ni habari mpya na muhimu. As na since mara nyingi huja mwanzoni mwa sentensi na hutoa sababu ambayo msikilizaji anaijua tayari (kama kwa kuwa, kwa vile, maadamu), kwa hiyo mkazo uko kwenye kishazi kikuu.
4Sababu kwa because of, due to, owing to + Nomino
Haya hufuatwa na kirai nomino, si kishazi — kama kwa sababu ya, kutokana na. Due to na owing to ni rasmi zaidi. Baada ya be, tumia due to: The delay was due to…. Ili kuweka kishazi kamili baada yake, tumia the fact that.
5Matokeo kwa so, therefore, as a result, consequently
So huunganisha vishazi viwili katika sentensi moja (kwa hiyo, hivyo). Therefore, as a result na consequently ni rasmi zaidi: kwa kawaida huanza sentensi mpya au huja baada ya nukta-mkato, na koma baada yake. Therefore inaweza pia kukaa kabla ya kitenzi kikuu. Angalia tofauti: as a result (kiunganishi peke yake) na as a result of + nomino (sababu, kama because of).
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Kwa ajili ya → "for" + kitenzi. Kiswahili husema kwa ajili ya kuwasaidia, na kwa ajili ya mara nyingi hutafsiriwa for. Lakini kusudi lenye kitenzi katika Kiingereza ni to + base form. (For + nomino ni sahihi: for the flood victims.)
2. Ili + kiima kipya → "in order to" + kiima. Ili ya Kiswahili hufuatwa na kitenzi chenye kiima ndani yake (ili wanafunzi waelewe). Tukitafsiri ili kama in order to kila mara, tunaweka kiima baada ya to. In order to hufuatwa na base form tu; kwa kiima kipya, tumia so that.
3. Kwa sababu ya kuwa → "because of" + kishazi. Kiswahili kinaruhusu kwa sababu ya kuwa barabara ilifurika. Kiingereza hakiruhusu kishazi baada ya because of. Ama tumia because + kishazi, ama because of + nomino.
4. Kwa hiyo basi → "so therefore". Katika mazungumzo ya Kiswahili tunasema kwa hiyo basi au hivyo basi, maneno mawili ya matokeo pamoja. Kwa Kiingereza, so therefore husikika katika mazungumzo ya Afrika Mashariki, lakini inarudia jambo moja mara mbili. Chagua moja: so (kawaida) au Therefore, (rasmi).
Usichanganye
so that (kusudi) na so (matokeo) — So that = kile mtu alichotaka kitokee (ili); so (baada ya koma) = kile kilichotokea kweli (kwa hiyo). Katika mazungumzo yasiyo rasmi, so peke yake inaweza pia kumaanisha kusudi — koma na modal hukusaidia: I set two alarms so I wouldn't oversleep.
since (sababu) na since (wakati) — Since + sababu inamaanisha "kwa kuwa"; since + wakati maalum huenda na perfect tenses (tangu). Tazama B1-02.
because na because of — Maana moja, sarufi tofauti — kama kwa sababu na kwa sababu ya.
Kwa viunganishi rasmi kama thus, hence na accordingly, tazama C1-13; kwa viunganishi rasmi vya kuongeza na kulinganisha, tazama C1-12.
Tahajia na Matamshi
- because mara nyingi ni dhaifu katika mazungumzo: /bɪˈkəz/, na kwa mazungumzo ya kawaida sana 'cause /kəz/ — kama "kuz". Andika because kila mara. Msisitizo uko kwenye silabi ya pili, -cause; herufi s hapa hutamkwa /z/.
- so that hutamkwa kama kipande kimoja na that dhaifu: /ˈsəʊ ðət/ (UK), /ˈsoʊ ðət/ (US) — kama "so th't". /ð/ ni kama dh katika dhahabu.
- due to: /ˈdjuː tə/ (UK), /ˈduː tə/ (US) — kama "dyoo tuh" (UK) au "doo tuh" (US). to ni dhaifu; usiitamke "tu" kamili.
- therefore /ˈðeəfɔː/ (UK), /ˈðerfɔːr/ (US): msisitizo kwenye silabi ya kwanza, kama "THAIR-for". Kiswahili kingeweka msisitizo hapo hapo (silabi ya pili kutoka mwisho), kwa hiyo hili ni rahisi; lakini usiongeze irabu mwishoni ("therefo-ri").
- Weka koma baada ya kiunganishi kinachoanza sentensi: As a result, … / Therefore, … / Consequently, …. Baada ya kirai cha kusudi mwanzoni, tumia koma pia: In order to apply, …
Kanuni ya Dhahabu
Kusudi = kile unachotaka (ili): to, in order to, so as to + base form; so that + kishazi (hasa kwa kiima kipya). Sababu = kilichosababisha (kwa sababu): because, as, since + kishazi; because of, due to, owing to + nomino. Matokeo = kilichotokea (kwa hiyo): so; therefore, as a result, consequently, kwa kawaida mwanzoni mwa sentensi mpya.
Mazoezi
A. Muundo
Chagua neno sahihi au kamilisha sentensi.
-
I'm saving money ___ buy a car. …
-
We spoke quietly so as to wake the baby.
-
The train was late ___ a signal problem. …
-
I'll write it down so I don't forget.
-
The concert was cancelled. ___, many fans asked for their money back.
-
___ it was a holiday, the shops were closed. …
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: I took a taxi … I wouldn't be late.
-
Chagua jibu sahihi: It was cold, … I wore a coat.
-
Purpose, reason au result? "She took a gap year, so she started university a year later."gap year: mwaka wa mapumziko kabla ya chuo kikuu (hasa UK)
-
Purpose, reason au result? "He moved to the coast so that he could surf every day."
-
Chagua chaguo rasmi zaidi kwa tangazo: The pool is closed … repairs.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
I came here for learn English.
-
The flight was cancelled due to it was snowing.
-
She was ill, therefore she stayed at home.
-
We left early so that we could get good seats.
D. Katika Muktadha
Jaza kila nafasi kwa kiunganishi sahihi cha kusudi, sababu au matokeo.
Hi Tom, I'm writing 16 let you know about tomorrow's training. The room has changed 17 the heating problem in Room 4, so we'll be in Room 9. Please bring your laptop 18 you can try the new software. The session starts at 9 sharp, 19 please don't be late. The trainer has another course in the afternoon; 20, she has to leave at 12. 21 you were away last week, I've attached the notes from the first session. — Mia
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza.
-
Andika sentensi mbili kuhusu kwa nini unajifunza Kiingereza: moja yenye to na moja yenye so that.
-
Andika kuhusu tatizo katika mji wako au kazini, na matokeo yake. Tumia because of au due to, na as a result.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
B1-26 Although, Despite, However kwa Kiswahili: Ingawa, Licha ya, Hata Hivyo ___ the rain, we went for a walk. …
-
B1-25 So na Such kwa Kiswahili: Kusisitiza na Mshangao (What a…! How…!) It was ___ a long day that I fell asleep at nine. …
-
B1-26 Although, Despite, However kwa Kiswahili: Ingawa, Licha ya, Hata Hivyo Chagua jibu sahihi: … she was tired, she finished the report.
Majibu
A. Muundo
- to
- not
- because of
- that
- As a result
- As
B. Maana
- so that
- so
- result
- purpose
- due to
C. Tafuta Kosa
- I came here to learn English. / I came here in order to learn English.
- The flight was cancelled because it was snowing. / The flight was cancelled due to the snow. / The flight was cancelled because of the snow. / The flight was cancelled owing to the snow. / The flight was cancelled due to the fact that it was snowing.
- She was ill. Therefore, she stayed at home. / She was ill; therefore, she stayed at home. / She was ill, so she stayed at home. / She was ill, and therefore she stayed at home.
- ✓ We left early so that we could get good seats.
D. Katika Muktadha
- to / in order to
- because of / due to / owing to
- so that / so
- so
- as a result / therefore / consequently
- As / Since / Because
E. Zamu Yako
- I'm learning English to get a better job. I watch films in English so that I can understand fast speech.
- The main road is closed because of building work. As a result, my bus takes forty minutes longer.
F. Marudio Mchanganyiko
- Despite / In spite of
- such
- Although
