Must, Have To, Mustn't, Don't Have To: నియమాలు, బాధ్యతలు, నిషేధాలు ఇంగ్లీషులో
Must, Have To, Mustn't, Don't Have To
ఈ పేజీలో
లక్ష్యం
ఈ పాఠం తర్వాత మీరు ఇంగ్లీషులో నియమాలు, బాధ్యతల గురించి మాట్లాడగలరు, ఏది నిషేధమో చెప్పగలరు, ఏది అవసరం లేదో చెప్పగలరు. దీనికి must, have to, mustn't, can't, don't have to కావాలి – వర్తమానంలో, గతంలో, భవిష్యత్తులో.
ముఖ్యమైన ఆలోచన
Must, have to రెండూ “ఇది అవసరం” అని చెబుతాయి. తేడా చాలాసార్లు ఒత్తిడి ఎక్కడి నుంచి వస్తోంది అన్నదాంట్లో ఉంటుంది. must లో ఒత్తిడి సాధారణంగా మాట్లాడేవారి నుంచే వస్తుంది: I must call my mum – నాకే ఇది ముఖ్యం అనిపిస్తోంది. have to లో ఒత్తిడి బయటి నుంచి వస్తుంది: బాస్, చట్టం, టైంటేబుల్. I have to wear a uniform – నా ఉద్యోగం అలా కోరుతుంది.
వ్యతిరేక రూపాలు మాత్రం చాలా వేరు, ఈ పాఠంలో అదే అతి ముఖ్యమైన భాగం. రెండు వస్తువులను ఊహించుకోండి. Mustn't మ్యూజియంలో కట్టిన ఎర్ర తాడు: దాన్ని దాటకూడదు, అది నిషేధం. Don't have to హోటల్లో మెనూ కార్డు: మీ ఇష్టం, ఎంచుకోవచ్చు. You mustn't park here (ఇక్కడ పార్క్ చేయకూడదు). You don't have to pay (డబ్బు కట్టక్కర్లేదు – కావాలంటే కట్టొచ్చు).
చివరగా: must ఒక modal verb (ఒక రకం సహాయక క్రియ), can లాగే. అది ఎప్పుడూ మారదు, దానికి గత రూపం లేదు. have to మామూలు క్రియ, అందుకే దాన్ని ఏ కాలంలోనైనా వాడవచ్చు: had to, will have to.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ పోలిక
సాధారణ వాక్యంలో తెలుగు must, have to రెండిటికీ ఒకే ముగింపు వాడుతుంది: క్రియ చివర “-ఆలి” (“నానమ్మకు ఫోన్ చేయాలి”, “ఆఫీసులో సూట్ వేసుకోవాలి”). ఇంగ్లీషులో మీరే ఎంచుకోవాలి: సొంత భావన లేదా రాసిన నియమం → must, బయటి నుంచి వచ్చిన బాధ్యత → have to. చాలాసార్లు రెండూ సరిపోతాయి. “-ఆలి” ఏ కర్తతోనైనా అలాగే ఉంటుంది (“నేను / అతను / ఆమె వెళ్ళాలి”); must కూడా అంతే. కానీ have to మామూలు క్రియ: he / she / it తో has to, ప్రశ్నలో, వ్యతిరేకంలో do / does / did.
మంచి వార్త: వ్యతిరేకంలో తెలుగు కూడా ఇంగ్లీష్ లాగే రెండు వేర్వేరు మాటలు వాడుతుంది. “-కూడదు” (“ఆ వైరుని ముట్టుకోకూడదు”) నిషేధం = mustn't లేదా can't. “అక్కర్లేదు” (“డబ్బు కట్టక్కర్లేదు”) అంటే అవసరం లేదు = don't have to. తెలుగులో ఆలోచిస్తే మీరు సాధారణంగా సరైన దాన్నే ఎంచుకుంటారు. జాగ్రత్త ఒక్కటే: తెలుగు నిషేధాల్లో తరచుగా కర్త ఉండదు (“ఇక్కడ పార్క్ చేయకూడదు”), ఇంగ్లీషులో కర్త కావాలి: You can't park here.
గతం, భవిష్యత్తుకు కూడా తెలుగులో చక్కని రూపాలు ఉన్నాయి: “-ఆల్సి వచ్చింది” (“రాత్రి వరకు పని చేయాల్సి వచ్చింది”) = had to, “-ఆల్సి వస్తుంది” (“టాక్సీ తీసుకోవాల్సి వస్తుంది”) = will have to. ఇంగ్లీష్ must కి గత రూపం లేదు, అది will తర్వాత రాదు – అందుకే ఇక్కడ ఎప్పుడూ have to రూపాలే.
| తెలుగు | ఇంగ్లీష్ | తేడా ఏమిటి? |
|---|---|---|
| ఈ వీకెండ్ నానమ్మకు ఫోన్ చేయాలి. | I must call my grandmother this weekend. | సొంత భావన → must |
| ఆఫీసులో నేను సూట్ వేసుకోవాలి. | I have to wear a suit at work. | బయటి నియమం → have to; తెలుగులో అదే “-ఆలి” |
| ఆమె ఈ మందు రోజుకు రెండుసార్లు వేసుకోవాలి. | She has to take this medicine twice a day. | “-ఆలి” ఏ కర్తతోనైనా ఒకటే; ఇంగ్లీషులో she → has to |
| ఆ వైరుని ముట్టుకోకూడదు. | You mustn't touch that wire. | “-కూడదు” = నిషేధం – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| ఇక్కడ పార్క్ చేయకూడదు. | You can't park here. | తెలుగులో కర్త లేదు; ఇంగ్లీషులో you కావాలి |
| డబ్బు కట్టక్కర్లేదు. | You don't have to pay. | “అక్కర్లేదు” = అవసరం లేదు – ఇక్కడ రెండు భాషలూ ఒకేలా |
| మీరు శనివారాలు పని చేయాలా? | Do you have to work on Saturdays? | తెలుగులో “-ఆలా?”; ఇంగ్లీషులో do / does కర్త ముందు |
| నిన్న రాత్రి వరకు పని చేయాల్సి వచ్చింది. | I had to work late yesterday. | “-ఆల్సి వచ్చింది” → had to; must కి గత రూపం లేదు |
| నువ్వు టాక్సీ తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. | You'll have to take a taxi. | “-ఆల్సి వస్తుంది” → will have to, will must కాదు |
క్లుప్తంగా: “-ఆలి” = must లేదా have to, “-కూడదు” = mustn't / can't, “అక్కర్లేదు” = don't have to, “-ఆల్సి వచ్చింది” = had to, “-ఆల్సి వస్తుంది” = will have to.
రూపం
Must ఒక modal verb: ఏ కర్తతోనైనా ఒకే రూపం, దాని తర్వాత క్రియ మూల రూపం (base form) – to లేకుండా.
| రూపం | ఉదాహరణ |
|---|---|
| సాధారణ వాక్యం | I / you / she / we / they must go. |
| వ్యతిరేక వాక్యం | I / you / she / we / they mustn't (must not) go. |
| ప్రశ్న (అరుదు, కొంచెం అధికారికం) | Must I go? |
Have to మామూలు క్రియ: కర్తను బట్టి మారుతుంది, వ్యతిరేక వాక్యంలో, ప్రశ్నలో do / does / did వాడుతుంది.
| రూపం | I / you / we / they | he / she / it |
|---|---|---|
| సాధారణ వాక్యం | I have to work. | She has to work. |
| వ్యతిరేక వాక్యం | I don't have to work. | She doesn't have to work. |
| ప్రశ్న | Do you have to work? | Does she have to work? |
| సంక్షిప్త సమాధానాలు | Yes, I do. / No, I don't. | Yes, she does. / No, she doesn't. |
గతం, భవిష్యత్తు – must కి గత రూపం లేదు, అది will తర్వాత రాదు; అందుకే have to రూపాలు వాడండి.
| సమయం | రూపం | ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| గతం | had to / didn't have to | We had to wait an hour. |
| గతంలో ప్రశ్న | Did you have to…? | Did you have to pay? |
| భవిష్యత్తు | will have to / won't have to | You'll have to book early. |
అర్థాల పటం
| పద బంధం | అర్థం |
|---|---|
| must / have to | ఇది అవసరం. (“-ఆలి”) |
| mustn't / can't | ఇది నిషేధం. చేయకండి! (“-కూడదు”) |
| don't have to | ఇది అవసరం లేదు. మీ ఇష్టం. (“అక్కర్లేదు”) |
వాడుక
1Must – మాట్లాడేవారి సొంత భావన
ఏదైనా అవసరం లేదా ముఖ్యం అని మీకే అనిపిస్తే must వాడండి. గట్టి వ్యక్తిగత సిఫార్సుకు కూడా ఇది సహజం. తెలుగులో ఇక్కడ “-ఆలి”, లేదా గట్టిగా “తప్పకుండా …-ఆలి”.
2Must – రాసిన నియమాలు, బోర్డులు
రాసిన నియమాల్లో, బోర్డుల మీద, ఫారాల్లో, సూచనల్లో must చాలా మామూలు. తెలుగులో ఇలాంటి చోట్ల కూడా “-ఆలి” వస్తుంది, తరచుగా కర్త లేకుండా.
3Have to – బయటి నుంచి వచ్చిన బాధ్యత
బాధ్యత ఒక నియమం, బాస్, చట్టం లేదా పరిస్థితి నుంచి వస్తే have to వాడండి. రోజువారీ బాధ్యతలకు, ఏర్పాట్లకు ఇదే మామూలు ఎంపిక. అనధికారిక బ్రిటిష్ ఇంగ్లీషులో ఇదే అర్థంలో have got to ('ve got to) కూడా వినిపిస్తుంది: I've got to go.
4Mustn't, can't – నిషేధం
ఏదైనా చేయకూడని పని లేదా చాలా చెడ్డ ఆలోచన అయితే mustn't వాడండి. రోజువారీ మాటల్లో నియమాల కోసం can't కూడా చాలా మామూలు. Mustn't ఎక్కువగా బ్రిటిష్ ఇంగ్లీషులో వినిపిస్తుంది; అమెరికన్ ఇంగ్లీషులో సాధారణంగా can't లేదా don't అంటారు. తెలుగులో ఇది “-కూడదు”.
5Don't have to – అవసరం లేదు
ఏదైనా చేయాల్సిన అవసరం లేకపోతే don't / doesn't have to వాడండి. కావాలంటే చేయవచ్చు, కానీ తప్పనిసరి కాదు. తెలుగులో ఇది “అక్కర్లేదు” లేదా “అవసరం లేదు”.
6Had to, will have to – గతం, భవిష్యత్తు
Must కి గత రూపం లేదు. గతంలోని బాధ్యతకు had to, భవిష్యత్తుకు will have to వాడండి. (మీ సొంత ప్లాన్ల గురించి దగ్గరి భవిష్యత్తుకు must సరిపోతుంది – I must call her tomorrow – కానీ అది ఎప్పుడూ will తర్వాత రాదు.) తెలుగులో గతానికి “-ఆల్సి వచ్చింది”, భవిష్యత్తుకు “-ఆల్సి వస్తుంది” అంటాం.
సాధారణ తప్పులు
తెలుగు మాట్లాడేవారికి ఉచ్చులు
1. “నువ్వు రెన్యూ చేయక్కర్లేదు” → You no need to…. తెలుగులో “అక్కర్లేదు” ఒక్క మాటే, దాని ముందు కర్త హాయిగా ఉంటుంది: “నువ్వు ఈ నెల పాస్ రెన్యూ చేయక్కర్లేదు”. దాన్ని మాట మాటగా ఇంగ్లీషులోకి తీసుకెళ్తే You no need to… వస్తుంది; చాలామంది need not to… అని కూడా అంటారు. రెండూ ప్రామాణిక ఇంగ్లీషులో తప్పు. కర్తతో చెప్పాలంటే You don't have to… లేదా You don't need to… (విడిగా చిన్న మాటగా No need. అనధికారికంగా సరైనదే).
2. “స్వాతి ఈరోజు త్వరగా వెళ్ళాలి” → Swathi have to. తెలుగులో “-ఆలి” ఏ కర్తతోనైనా ఒకేలా ఉంటుంది: “నేను వెళ్ళాలి”, “స్వాతి వెళ్ళాలి”, “వాళ్ళు వెళ్ళాలి”. అందుకే ఇంగ్లీషులో కూడా have to మారదని అనిపిస్తుంది. కానీ have to మామూలు క్రియ: he / she / it తో, ఒక వ్యక్తి పేరుతో లేదా ఒక వస్తువుతో has to.
3. “కట్టాల్సి రాలేదు” → didn't had to. తెలుగులో గతం ఒక్కసారే, క్రియ చివర వస్తుంది: “అదనపు లగేజీకి డబ్బు కట్టాల్సి రాలేదు”. ఇంగ్లీషులో గతాన్ని didn't చూపిస్తుంది, అందుకే దాని తర్వాత have మూల రూపంలోనే ఉండాలి. చాలామంది గతాన్ని రెండుసార్లు చూపిస్తారు: didn't had to, Did you had to…? సరైనవి didn't have to, Did … have to…?
కలపకండి
mustn't, don't have to – Mustn't ఎర్ర తాడు: చేయకండి. Don't have to మెనూ కార్డు: మీ ఇష్టం. తెలుగులో: “-కూడదు”, “అక్కర్లేదు”.
must, have to (సాధారణ వాక్యం) – చాలాసార్లు రెండూ సరిపోతాయి. Must ఎక్కువ వ్యక్తిగతంగా వినిపిస్తుంది, have to బయటి నియమాన్ని లేదా పరిస్థితిని చూపిస్తుంది. అమెరికన్ ఇంగ్లీషు మాటల్లో have to చాలా ఎక్కువగా వినిపిస్తుంది. తెలుగులో రెండిటికీ “-ఆలి”.
can't (చేయకూడదు), can't (చేయలేను / రాదు) – రూపం ఒకటే, అర్థం సందర్భం చెబుతుంది. సామర్థ్యం గురించి A1-17 పాఠంలో ఉంది. తెలుగులో ఇక్కడ రెండు వేర్వేరు మాటలు: “తీయకూడదు”, “రాదు”.
నియమానికి must, ఊహకు must – She must be tired నియమం కాదు. దాని అర్థం “ఆమె అలసిపోయి ఉంటుందని నాకు గట్టిగా అనిపిస్తోంది” – తెలుగులో “ఆమె బాగా అలసిపోయి ఉంటుంది”. ఇది B1-16 పాఠంలో ఉంది. need to, needn't B2-07 పాఠంలో ఉన్నాయి.
స్పెల్లింగ్, ఉచ్చారణ
- mustn't /ˈmʌsnt/: మొదటి t పలకరు – “MUS-nt”, “must-nt” కాదు. /ʌ/ హ్రస్వం, పెదవులు వదులుగా, గుండ్రంగా కాదు; ఇది తెలుగు “అ” కి దగ్గరగా ఉంటుంది. చివర అచ్చు కలపకండి.
- వాక్యంలో must తరచుగా బలహీనంగా వస్తుంది: /məst/ లేదా /məs/. I must go దాదాపు /aɪ məs ɡəʊ/ లా వినిపిస్తుంది. ఈ /ə/ ని చిన్నగా, వదులుగా పలకండి.
- have to /ˈhæftə/, has to /ˈhæstə/, had to /ˈhætə/. have to లో /t/ ముందు v /f/ లా వినిపిస్తుంది; had to లో /d/, /t/ కలిసిపోతాయి. రాసేటప్పుడు ఎప్పుడూ పూర్తి రూపం రాయండి, “hafta” కాదు.
- /æ/ నోరు బాగా తెరిచి పలికే అచ్చు, తెలుగు “ఏ” కంటే వెడల్పు. “హ్యావ్” లా య తో మొదలుపెట్టకండి.
- have to లో have ని సంక్షిప్తం చేయరు: I have to go అనండి (అనధికారికంగా I've got to go).
బంగారు సూత్రం
Mustn't = చేయకండి, ఇది నిషేధం (“-కూడదు”). Don't have to = అవసరం లేదు, మీ ఇష్టం (“అక్కర్లేదు”). Must కి గత రూపం లేదు: గతంలో had to, will తర్వాత will have to వాడండి.
అభ్యాసం
A. రూపం
have to యొక్క సరైన రూపం రాయండి లేదా సూచన ప్రకారం వాక్యాన్ని మార్చండి.
-
My sister (have to) work every Saturday.
-
Yesterday we (have to) walk home. The buses weren't running.
-
you have to wear a uniform at your school?
-
వ్యతిరేక వాక్యంగా మార్చండి: He has to pay.
-
భవిష్యత్ కాలంలోకి మార్చండి: I have to take a taxi. (tomorrow)
-
గత కాలంలో ప్రశ్న తయారు చేయండి: you / have to / wait / long?
B. అర్థం
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: You … cross the road when the light is red.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: It's Sunday, so I … get up early.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: Entry is free. You … pay.
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: It's a secret. You … tell anyone!
-
సరైన దాన్ని ఎంచుకోండి: మ్యూజియంలో: "Sorry, you … take photos here."
C. తప్పును కనుక్కోండి
ప్రతి వాక్యంలో ఒక తప్పు ఉంది లేదా వాక్యం సరైనదే. సరిచేసిన వాక్యం రాయండి లేదా correct అని రాయండి.
-
She must to finish the report today.
-
I musted call the bank yesterday.
-
He don't have to pay.
-
We'll have to leave early tomorrow.
D. సందర్భంలో
సంభాషణలోని ఖాళీలను నింపండి. must, mustn't, can't లేదా have to యొక్క సరైన రూపం వాడండి.
Nina: So, what are the rules here?
Sam: Well, you 16 wear a suit. Jeans are fine. But you 17 wear your ID card all the time. That's the company rule.
Nina: OK. And can I use my phone at my desk?
Sam: Yes, but you 18 take photos in the lab. It's not allowed.
Nina: Do I 19 work at weekends?
Sam: No. Last year we 20 work on Saturdays, but not now.
E. మీ సొంత వాక్యాలు
మీ వారం గురించి, మీ నియమాల గురించి ఇంగ్లీషులో రాయండి.
-
ఈ వారం మీరు చేయాల్సిన రెండు పనులు, చేయనక్కర్లేని ఒక పని రాయండి.
-
మీ ఇంటికి, స్కూల్కి లేదా ఆఫీసుకి mustn't లేదా can't తో రెండు నియమాలు రాయండి.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
ముందు పాఠాల్లో నేర్చుకున్నది మళ్ళీ సాధన చేయండి.
-
A1-17 Can, Can't తెలుగులో: సామర్థ్యం, అనుమతి, అభ్యర్థన ఇంగ్లీషులో Sorry, I (not / can) come tonight. I'm working.
-
A2-19 Present Perfect లేదా Past Simple? తేడా తెలుగులో సులభంగా I (work) late three times this week.
-
A2-04 Will, won't, shall తెలుగులో: వెంటనే నిర్ణయాలు, మాట ఇవ్వడం, అంచనాలు It's late. I think I (take) a taxi.
సమాధానాలు
A. రూపం
- has to
- had to
- Do
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- I'll have to take a taxi tomorrow. / I will have to take a taxi tomorrow.
- Did you have to wait long?
B. అర్థం
- mustn't
- don't have to
- don't have to
- mustn't
- can't
C. తప్పును కనుక్కోండి
- She must finish the report today.
- I had to call the bank yesterday.
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- ✓ We'll have to leave early tomorrow.
D. సందర్భంలో
- don't have to / do not have to
- have to / must
- mustn't / must not / can't / cannot
- have to
- had to
E. మీ సొంత వాక్యాలు
- I have to finish a report. I have to go to the dentist. I don't have to work on Friday.
- You mustn't feed the cat at the table. You can't eat in the bedrooms.
F. కలగలుపు పునశ్చరణ
- can't / cannot
- 've worked / have worked
- 'll take / will take / 'm going to take / am going to take
