Must, Have to, Mustn't និង Don't have to — ច្បាប់ កាតព្វកិច្ច និងការហាមឃាត់ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Must, Have To, Mustn't, Don't Have To
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចនិយាយអំពីច្បាប់ និងកាតព្វកិច្ច ប្រាប់ថាអ្វីដែលហាមធ្វើ និងប្រាប់ថាអ្វីដែលមិនចាំបាច់ ដោយប្រើ must have to mustn't can't និង don't have to ក្នុងបច្ចុប្បន្ន អតីតកាល និងអនាគត។
គំនិតសំខាន់
Must និង have to ទាំងពីរនិយាយថា “រឿងនេះចាំបាច់”។ ភាពខុសគ្នាច្រើនតែនៅត្រង់ សម្ពាធមកពីណា។ ជាមួយ must សម្ពាធច្រើនមកពីអ្នកនិយាយផ្ទាល់៖ I must call my mum (ខ្ញុំត្រូវទូរស័ព្ទទៅម្ដាយ) ព្រោះអ្នកនិយាយគិតថាវាសំខាន់។ ជាមួយ have to សម្ពាធមកពីខាងក្រៅ៖ ចៅហ្វាយ ច្បាប់ ឬកាលវិភាគ។ I have to wear a uniform ព្រោះការងារតម្រូវដូច្នេះ។
ទម្រង់អវិជ្ជមានខុសគ្នាខ្លាំងណាស់ ហើយនេះជាចំណុចសំខាន់បំផុតនៃមេរៀន។ សូមស្រមៃមើលរបស់ពីរ។ Mustn't ជាខ្សែពួរក្រហមនៅក្នុងសារមន្ទីរ៖ កុំឆ្លងកាត់ ព្រោះហាម។ Don't have to ជាបញ្ជីម្ហូប៖ អ្នកអាចជ្រើសរើសបាន។ You mustn't park here (ហាមចតនៅទីនេះ)។ You don't have to pay (មិនចាំបាច់បង់លុយទេ ប៉ុន្តែបើចង់បង់ក៏បាន)។
ចុងក្រោយ must ជា modal verb ដូច can៖ វាមិនដែលប្ដូរទម្រង់ ហើយគ្មានទម្រង់អតីតកាលទេ។ Have to ជាកិរិយាសព្ទធម្មតា ដូច្នេះវាអាចប្រើក្នុងគ្រប់កាល៖ had to, will have to។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ជាទូទៅ must / have to = ត្រូវ ឬ ត្រូវតែ។ ភាសាខ្មែរមិនបែងចែក “សម្ពាធពីខ្លួនឯង” និង “សម្ពាធពីខាងក្រៅ” ទេ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានេះតូចណាស់ ហើយច្រើនដងប្រើពាក្យណាក៏បាន។ ដំណឹងល្អគឺ សម្រាប់ទម្រង់អវិជ្ជមាន ភាសាខ្មែរមានពាក្យដាច់ពីគ្នាដូចភាសាអង់គ្លេសដែរ៖ ហាម ឬ មិនត្រូវ = mustn't, មិនចាំបាច់ = don't have to។ ចំណុចពិបាកពិតប្រាកដគឺពេលវេលា។ “ត្រូវ” មិនដែលប្ដូរទម្រង់ទេ ទោះនិយាយអំពីម្សិលមិញ ឬឆ្នាំក្រោយក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវប្ដូរ៖ had to សម្រាប់អតីតកាល will have to សម្រាប់អនាគត។
| ភាសាខ្មែរ | អត្ថន័យ | ភាសាអង់គ្លេស |
|---|---|---|
| ខ្ញុំត្រូវទូរស័ព្ទទៅយាយនៅចុងសប្ដាហ៍នេះ | ចាំបាច់ តាមគំនិតខ្លួនឯង | I must call my grandmother this weekend. |
| ខ្ញុំត្រូវពាក់អាវធំនៅកន្លែងធ្វើការ | ចាំបាច់ តាមច្បាប់ក្រុមហ៊ុន | I have to wear a suit at work. |
| នាងត្រូវលេបថ្នាំនេះពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ | he / she / it | She has to take this medicine twice a day. |
| ហាមប៉ះខ្សែភ្លើងនោះ | ហាមធ្វើ | You mustn't touch that wire. |
| នៅទីនេះមិនអាចចតឡានបានទេ | ហាមធ្វើ (ការនិយាយប្រចាំថ្ងៃ) | You can't park here. |
| មិនចាំបាច់បង់លុយទេ | មិនចាំបាច់ ជ្រើសរើសបាន | You don't have to pay. |
| ម្សិលមិញខ្ញុំត្រូវធ្វើការដល់យប់ | អតីតកាល | I had to work late yesterday. |
| អ្នកនឹងត្រូវជិះតាក់ស៊ី | អនាគត | You'll have to take a taxi. |
| ថ្ងៃសៅរ៍ អ្នកត្រូវធ្វើការទេ? | សំណួរ | Do you have to work on Saturdays? |
កត់សម្គាល់ពីរចំណុច។ ទីមួយ “ត្រូវ” ក្នុងប្រយោគអតីតកាល នៅតែជា “ត្រូវ” ដដែល ព្រោះពាក្យ “ម្សិលមិញ” បង្ហាញពេលវេលារួចហើយ។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ had to ព្រោះ must គ្មានទម្រង់អតីតកាល។ ទីពីរ “នឹងត្រូវ” មិនមែន will must ទេ ព្រោះ modal verb ពីរមិនអាចនៅជាប់គ្នាបាន។ ត្រូវនិយាយ will have to។
សរុបមក៖ “ត្រូវ” → must / have to (អតីតកាល had to, អនាគត will have to), “ហាម / មិនត្រូវ” → mustn't / can't, “មិនចាំបាច់” → don't have to។
ទម្រង់
Must — modal verb៖ ទម្រង់ដូចគ្នាសម្រាប់ប្រធានទាំងអស់ ហើយតាមដោយកិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (base form)។
| ទម្រង់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| ប្រយោគបញ្ជាក់ | I / you / she / we / they must go. |
| ប្រយោគអវិជ្ជមាន | I / you / she / we / they mustn't (must not) go. |
| សំណួរ (ប្រើតិច ផ្លូវការបន្តិច) | Must I go? |
Have to — កិរិយាសព្ទធម្មតា៖ វាប្ដូរតាមប្រធាន ហើយប្រើ do / does / did ក្នុងប្រយោគអវិជ្ជមាន និងសំណួរ។
| ទម្រង់ | I / you / we / they | he / she / it |
|---|---|---|
| ប្រយោគបញ្ជាក់ | I have to work. | She has to work. |
| ប្រយោគអវិជ្ជមាន | I don't have to work. | She doesn't have to work. |
| សំណួរ | Do you have to work? | Does she have to work? |
| ចម្លើយខ្លី | Yes, I do. / No, I don't. | Yes, she does. / No, she doesn't. |
អតីតកាល និងអនាគត — must គ្មានទម្រង់អតីតកាល ហើយមិនអាចនៅក្រោយ will បានទេ ដូច្នេះប្រើ have to។
| ពេល | ទម្រង់ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| អតីតកាល | had to / didn't have to | We had to wait an hour. |
| សំណួរអតីតកាល | Did you have to…? | Did you have to pay? |
| អនាគត | will have to / won't have to | You'll have to book early. |
ផែនទីអត្ថន័យ
| ឃ្លា | អត្ថន័យ |
|---|---|
| must / have to | ចាំបាច់ (ត្រូវ) |
| mustn't / can't | ហាម។ កុំធ្វើ! |
| don't have to | មិនចាំបាច់។ អ្នកជ្រើសរើសបាន។ |
របៀបប្រើ
1Must — កាតព្វកិច្ចដែលអ្នកនិយាយគិតខ្លួនឯង
ប្រើ must ពេល អ្នក គិតថាអ្វីមួយចាំបាច់ ឬសំខាន់។ វាក៏ប្រើញឹកញាប់សម្រាប់ការណែនាំយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។
2Must — ច្បាប់ និងសេចក្ដីជូនដំណឹងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ
Must ប្រើញឹកញាប់ណាស់ក្នុងច្បាប់ ផ្លាកសញ្ញា ទម្រង់បែបបទ និងការណែនាំជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ។
3Have to — កាតព្វកិច្ចពីខាងក្រៅ
ប្រើ have to ពេលកាតព្វកិច្ចមកពីច្បាប់ មនុស្សដែលមានអំណាច ច្បាប់រដ្ឋ ឬស្ថានភាព។ វាជាជម្រើសធម្មតាសម្រាប់ទម្លាប់ និងការរៀបចំផ្សេងៗ។ ក្នុង British English មិនផ្លូវការ have got to ('ve got to) មានន័យដូចគ្នា៖ I've got to go.
4Mustn't និង can't — ការហាមឃាត់
ប្រើ mustn't ដើម្បីនិយាយថាអ្វីមួយត្រូវបានហាម ឬជាគំនិតអាក្រក់ខ្លាំង។ ក្នុងការនិយាយប្រចាំថ្ងៃ can't ប្រើញឹកញាប់ណាស់សម្រាប់ច្បាប់។ Mustn't ភាគច្រើនប្រើក្នុង British English។ ក្នុង American English ជម្រើសធម្មតាគឺ can't ឬ don't។
5Don't have to — មិនចាំបាច់
ប្រើ don't / doesn't have to ពេលអ្វីមួយមិនចាំបាច់។ អ្នកអាចធ្វើបាន ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់ធ្វើទេ។
6Had to និង will have to — អតីតកាល និងអនាគត
Must គ្មានទម្រង់អតីតកាលទេ។ សម្រាប់កាតព្វកិច្ចក្នុងអតីតកាល ប្រើ had to។ សម្រាប់អនាគត ប្រើ will have to។ (Must អាចនិយាយអំពីអនាគតជិតៗ ជាមួយផែនការរបស់អ្នកផ្ទាល់ — I must call her tomorrow — ប៉ុន្តែវាមិនដែលនៅក្រោយ will ទេ។) ភាសាខ្មែរនិយាយ “ត្រូវ” ដដែល ហើយពាក្យពេលវេលា (ម្សិលមិញ ស្អែក) បង្ហាញពេល។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវប្ដូរកិរិយាសព្ទ។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ត្រូវ” ក្នុងអតីតកាល ភាសាខ្មែរនិយាយ យប់មិញ ខ្ញុំត្រូវនៅការិយាល័យរហូតដល់ម៉ោងប្រាំបួន ដោយ “ត្រូវ” មិនប្ដូរ។ អ្នករៀនច្រើនបកប្រែជា have to ឬ must ដដែល ទោះមានពាក្យ last night ក៏ដោយ។ ភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ had to។
2. “នឹងត្រូវ” → will must ភាសាខ្មែរនិយាយ ខែក្រោយ បងប្រុសខ្ញុំនឹងត្រូវផ្លាស់ទៅធ្វើការនៅបាត់ដំបង។ បើបកប្រែមួយពាក្យម្ដងៗ “នឹង” = will និង “ត្រូវ” = must ប៉ុន្តែ modal verb ពីរមិនអាចនៅជាប់គ្នាទេ។
3. “មិនចាំបាច់” → not have to ភាសាខ្មែរដាក់ “មិន” នៅមុខកិរិយាសព្ទភ្លាម៖ ស្អែកអ្នកមិនចាំបាច់យកកុំព្យូទ័រមកទេ។ ការបកប្រែមួយពាក្យម្ដងៗធ្វើឱ្យភ្លេច don't។ Have to ជាកិរិយាសព្ទធម្មតា ដូច្នេះវាត្រូវការ don't / doesn't។
4. has to សម្រាប់ he / she កិរិយាសព្ទខ្មែរមិនប្ដូរតាមប្រធានទេ៖ យប់នេះ គ្រូយើងត្រូវពិនិត្យសន្លឹកប្រឡងហុកសិបសន្លឹក។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស have to ប្ដូរជា has to ជាមួយ he / she / it ហើយ doesn't តាមដោយ have។
កុំច្រឡំ
mustn't និង don't have to — Mustn't ជាខ្សែពួរក្រហម៖ កុំធ្វើ។ Don't have to ជាបញ្ជីម្ហូប៖ អ្នកជ្រើសរើសបាន។ ភាសាខ្មែរបែងចែកយ៉ាងច្បាស់ដូចគ្នា៖ “ហាម” និង “មិនចាំបាច់”។
must និង have to (ប្រយោគបញ្ជាក់) — ច្រើនដងប្រើបានទាំងពីរ។ Must ស្ដាប់ទៅផ្ទាល់ខ្លួនជាង។ have to ចង្អុលទៅច្បាប់ ឬស្ថានភាពខាងក្រៅ។ ក្នុង American English have to ប្រើញឹកញាប់ជាងច្រើនក្នុងការនិយាយ។
can't (មិនអនុញ្ញាត) និង can't (មិនអាច ឬមិនចេះ) — ទម្រង់ដូចគ្នា។ បរិបទប្រាប់អត្ថន័យ។ សម្រាប់សមត្ថភាព មើល A1-17។
must សម្រាប់ច្បាប់ និង must សម្រាប់ការសន្និដ្ឋាន — She must be tired មិនមែនជាច្បាប់ទេ។ វាមានន័យថា “ខ្ញុំប្រាកដថានាងហត់ហើយ”។ របៀបប្រើនេះមាននៅក្នុង B1-16។ Need to និង needn't មាននៅក្នុង B2-07។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- mustn't /ˈmʌsnt/៖ អក្សរ t ទីមួយមិនបញ្ចេញសំឡេងទេ — “MUS-nt” មិនមែន “must-nt”។ ប៉ុន្តែ s ត្រូវតែជាសំឡេងខ្យល់ស៊ីសពិតប្រាកដ។ កុំបញ្ចេញដូច “ស” នៅចុងពាក្យខ្មែរ ដែលស្ដាប់ទៅដូច [h]។ ហើយកុំទម្លាក់ /t/ នៅចុងចោល។
- must ក្នុងប្រយោគច្រើនបញ្ចេញខ្សោយ៖ /məst/ ឬ /məs/ — I must go ស្ដាប់ទៅដូច “I muhs go”។
- have to /ˈhæftə/ — “hafta”។ has to /ˈhæstə/ — “hasta”។ had to /ˈhætə/ — /d/ បាត់ចូលក្នុង /t/។ v ក្នុង have ស្ដាប់ទៅដូច /f/ ព្រោះមាន /t/ នៅពីក្រោយ។ /f/ គឺធ្មេញខាងលើប៉ះបបូរមាត់ក្រោមស្រាលៗ ហើយបញ្ចេញខ្យល់ — កុំបញ្ចេញជា /p/ (“hap-ta”)។ សរសេរទម្រង់ពេញជានិច្ច មិនដែលសរសេរ “hafta” ទេ។
- has to និង have to ខុសគ្នាតែសំឡេង /s/ និង /f/។ សូមបញ្ចេញ /s/ ក្នុង has to ឱ្យច្បាស់ បើមិនដូច្នោះទេ អ្នកស្ដាប់នឹងឮ have to។
- ក្នុង have to កុំកាត់ have៖ និយាយ I have to go (ឬមិនផ្លូវការ I've got to go)។
ច្បាប់មាស
Mustn't = កុំធ្វើ ព្រោះហាម (“ហាម / មិនត្រូវ”)។ Don't have to = មិនចាំបាច់ អ្នកជ្រើសរើសបាន (“មិនចាំបាច់”)។ Must គ្មានទម្រង់អតីតកាល៖ ប្រើ had to សម្រាប់អតីតកាល និង will have to ក្រោយ will ទោះភាសាខ្មែរនិយាយត្រឹមតែ “ត្រូវ” ក៏ដោយ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ដោយប្រើកិរិយាសព្ទក្នុងវង់ក្រចក ឬធ្វើតាមការណែនាំ។
-
My sister (have to) work every Saturday.
-
Yesterday we (have to) walk home. The buses weren't running.
-
you have to wear a uniform at your school?
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ He has to pay.
-
ប្ដូរទៅជាអនាគត៖ I have to take a taxi. (tomorrow)
-
បង្កើតសំណួរអតីតកាល៖ you / have to / wait / long?
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ You … cross the road when the light is red.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ It's Sunday, so I … get up early.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Entry is free. You … pay.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ It's a secret. You … tell anyone!
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ In the museum: "Sorry, you … take photos here."
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
She must to finish the report today.
-
I musted call the bank yesterday.
-
He don't have to pay.
-
We'll have to leave early tomorrow.
D. ក្នុងបរិបទ
ប្រើ must, mustn't, can't ឬទម្រង់មួយនៃ have to។
Nina: So, what are the rules here?
Sam: Well, you 16 wear a suit. Jeans are fine. But you 17 wear your ID card all the time. That's the company rule.
Nina: OK. And can I use my phone at my desk?
Sam: Yes, but you 18 take photos in the lab. It's not allowed.
Nina: Do I 19 work at weekends?
Sam: No. Last year we 20 work on Saturdays, but not now.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេររឿងពីរដែលអ្នកត្រូវធ្វើនៅសប្ដាហ៍នេះ និងរឿងមួយដែលអ្នកមិនចាំបាច់ធ្វើ។
-
សរសេរច្បាប់ពីរសម្រាប់ផ្ទះ សាលា ឬកន្លែងធ្វើការរបស់អ្នក ដោយប្រើ mustn't ឬ can't។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-17 Can និង Can't — “អាច” និង “ចេះ” ជាភាសាអង់គ្លេស ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ Sorry, I (not / can) come tonight. I'm working.
-
A2-19 Present Perfect និង Past Simple — ភាពខុសគ្នា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ I (work) late three times this week.
-
A2-04 Will — ការសម្រេចចិត្ត ការសន្យា និងការទស្សន៍ទាយ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ It's late. I think I (take) a taxi.
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- has to
- had to
- Do
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- I'll have to take a taxi tomorrow. / I will have to take a taxi tomorrow.
- Did you have to wait long?
B. អត្ថន័យ
- mustn't
- don't have to
- don't have to
- mustn't
- can't
C. រកកំហុស
- She must finish the report today.
- I had to call the bank yesterday.
- He doesn't have to pay. / He does not have to pay.
- ✓ We'll have to leave early tomorrow.
D. ក្នុងបរិបទ
- don't have to / do not have to
- have to / must
- mustn't / must not / can't / cannot
- have to
- had to
E. វេនរបស់អ្នក
- I have to finish a report. I have to go to the dentist. I don't have to work on Friday.
- You mustn't feed the cat at the table. You can't eat in the bedrooms.
F. រំលឹកចម្រុះ
- can't / cannot
- 've worked / have worked
- 'll take / will take / 'm going to take / am going to take
