Word formation การสร้างคำในภาษาอังกฤษ: prefix, suffix, word family และคำที่มักสับสน
Word Formation: Building Words
ในหน้านี้
เป้าหมาย
หลังจบบทเรียนนี้ คุณจะเข้าใจว่าคำภาษาอังกฤษถูกสร้างขึ้นอย่างไร จากรากศัพท์ prefix (คำเติมหน้า) suffix (คำเติมท้าย) การเปลี่ยนชนิดคำ และการรวมคำ แล้วใช้ความรู้นี้เดาความหมายของคำที่ไม่รู้จัก เลือกชนิดของคำให้ถูกในประโยค และไม่สับสนคู่คำอย่าง sensible / sensitive และ economic / economical
แนวคิดหลัก
คำศัพท์ภาษาอังกฤษดูเหมือนมีมหาศาล แต่จำนวนมากสร้างจากชิ้นส่วนชุดเล็ก ๆ รากศัพท์ (root) บอกความหมายหลัก (employ) prefix ที่อยู่ข้างหน้าเปลี่ยนความหมาย (unemployed) suffix ที่อยู่ข้างหลังมักเปลี่ยนชนิดของคำ (employ → employment, employer, employable)
ลองนึกถึงครอบครัวของคำ (word family) เป็นต้นไม้ รากศัพท์คือลำต้น suffix แต่ละตัวงอกกิ่งออกมาเป็นคำชนิดใหม่: -ment สร้างคำนามจากกริยา -ful สร้างคำคุณศัพท์จากคำนาม -ise/-ize สร้างกริยาจากคำคุณศัพท์หรือคำนาม prefix เปลี่ยนความหมายของกิ่ง แต่แทบไม่เปลี่ยนชนิดของคำ ถ้ารู้ว่าแต่ละส่วนทำหน้าที่อะไร คุณจะไล่คำที่ไม่เคยเห็นกลับไปหาลำต้นได้: unsustainability คือ un + sustain + able + ity
ภาษาอังกฤษยังสร้างคำใหม่ได้โดยไม่ต้องเติมอะไรเลย: คำหนึ่งเปลี่ยนชนิดได้เฉย ๆ (conversion: to email, an email) หรือรวมกับอีกคำ (compounding: laptop, babysitter) รูปแบบเหล่านี้สม่ำเสมอพอจะช่วยนำทาง แต่ไม่สม่ำเสมอพอจะเดาได้ทุกคำ ไม่ใช่ทุกกิ่งจะงอกบนทุกต้น ดังนั้นต้องตรวจเสมอว่าคำที่สร้างขึ้นมีอยู่จริง
ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ
ภาษาไทยก็สร้างคำใหม่จากชิ้นส่วนเหมือนกัน แต่ใช้ คำที่วางไว้ข้างหน้า เป็นหลัก และคำเดิมไม่เปลี่ยนรูป: การ + กริยา และ ความ + คำคุณศัพท์ให้คำนาม นัก และ ผู้ ให้คำนามที่เป็นคน ไม่ ให้ความหมายปฏิเสธ อย่าง ทำให้คำคุณศัพท์ทำหน้าที่แบบ adverb ส่วนภาษาอังกฤษใช้ suffix ท้ายคำ และตัวคำเองก็เปลี่ยน อีกเรื่องคือคำคุณศัพท์ไทยทำหน้าที่เป็นกริยาได้เลย (เธอสวย เขาประสบความสำเร็จ) คนไทยจึงมักไม่สังเกตว่าภาษาอังกฤษต้องเลือกชนิดของคำให้ตรงตำแหน่ง
| ภาษาไทย | ชิ้นส่วนไทย | ภาษาอังกฤษ |
|---|---|---|
| การพัฒนา การตัดสินใจ | การ + กริยา | development, decision |
| ความสุข ความนิยม | ความ + คำคุณศัพท์ | happiness, popularity |
| นักวิทยาศาสตร์ ผู้แปล | นัก / ผู้ + คำ | scientist, translator |
| ไม่ซื่อสัตย์ ไม่ถูกกฎหมาย | ไม่ + คำ | dishonest, illegal |
| ทำให้กว้างขึ้น ทำให้ง่ายขึ้น | ทำให้…ขึ้น | widen, simplify |
| ตอบอย่างมั่นใจ | อย่าง + คำคุณศัพท์ | confidently |
| เขียนใหม่ | กริยา + ใหม่ | rewrite |
| ประเมินต่ำเกินไป | …เกินไป | underestimate |
| ส่งอีเมล / อีเมลมาหาฉันนะ | ใช้คำยืมเป็นกริยาได้ | an email → to email |
ภาษาไทยใช้ "ไม่" คำเดียวกับเกือบทุกคำ แต่ภาษาอังกฤษมี prefix ปฏิเสธหลายตัว (un-, in-, im-, il-, ir-, dis-, non-) และแต่ละคำเลือกตัวของมันเอง จึงต้องจำเป็นคำ ๆ
โครงสร้าง
Suffix สร้างคำนาม
| Suffix | เติมกับ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| -tion / -sion / -ation | กริยา | inform → information, decide → decision |
| -ment | กริยา | improve → improvement, agree → agreement |
| -ness | คำคุณศัพท์ | happy → happiness, aware → awareness |
| -ity | คำคุณศัพท์ | possible → possibility, popular → popularity |
| -ance / -ence | กริยา คำคุณศัพท์ | perform → performance, confident → confidence |
| -ship | คำนาม (สถานะ ความสัมพันธ์) | friend → friendship, leader → leadership |
| -hood | คำนาม (สภาพ ช่วงชีวิต กลุ่ม) | child → childhood, neighbour → neighbourhood |
| -er / -or / -ist | กริยา คำนาม (คนหรือสิ่งของ) | teach → teacher, act → actor, science → scientist |
Suffix สร้างคำคุณศัพท์
| Suffix | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| -ful / -less | มี / ไม่มี | careful, careless; hopeful, hopeless |
| -able / -ible | ทำได้ | washable, reliable, flexible, visible |
| -ous | มีคุณสมบัติ | dangerous, famous, ambitious |
| -ive | มีคุณสมบัตินี้ มีแนวโน้มจะ | creative, attractive, talkative |
| -al / -ic | เกี่ยวกับ | national, cultural; artistic, economic |
| -ish | ค่อนข้าง ประมาณ; เหมือน (มักในทางลบ); สัญชาติ | reddish, childish, British |
Suffix สร้างกริยาและ adverb
| Suffix | เติมกับ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| -ise (UK) / -ize (US และใช้ใน UK ได้) | คำคุณศัพท์ คำนาม | modernise / modernize, organise / organize |
| -en | คำคุณศัพท์ | wide → widen, short → shorten, weak → weaken |
| -ify | คำคุณศัพท์ คำนาม | simple → simplify, class → classify, just → justify |
| -ly | คำคุณศัพท์ → adverb | quick → quickly, careful → carefully |
Prefix
| Prefix | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| un- | ไม่ / ทำกลับ | unhappy, unusual, unlock |
| in- / im- / il- / ir- | ไม่ | incorrect, impossible, illegal, irregular |
| dis- | ไม่ / ทำตรงข้าม | dishonest, disagree, disappear |
| non- | ไม่ (เป็นกลาง มักใช้ในภาษาเฉพาะทาง) | non-smoker, non-fiction, non-essential |
| mis- | ผิด | misunderstand, mispronounce |
| re- | อีกครั้ง | rewrite, rebuild |
| over- / under- | มากเกินไป / น้อยเกินไป | overcook, underestimate |
| pre- / post- | ก่อน / หลัง | pre-war, postgraduate |
| co- | ร่วมกัน | co-author, co-operate |
| anti- | ต่อต้าน | antivirus, antisocial |
| self- | ด้วยตัวเอง ของตัวเอง | self-employed, self-confidence |
การใช้
1Suffix สร้างคำนาม
ใช้ suffix สร้างคำนามเพื่อเรียกชื่อการกระทำ คุณสมบัติ สภาพ และคน suffix ที่ใช้มักตายตัวตามคำ จึงควรจำคำเป็นครอบครัว การใช้คำนามเหล่านี้ในงานเขียนทางการ ดู C1-11
2Suffix สร้างคำคุณศัพท์
Suffix สร้างคำคุณศัพท์เพิ่มความหมายด้วย นอกจากเปลี่ยนชนิดของคำ คู่อย่าง -ful / -less ไม่ได้มีครบทุกคู่: careful / careless มี แต่ beautiless ไม่มี
3Suffix สร้างกริยาและ adverb
-ise/-ize, -en และ -ify เปลี่ยนคำคุณศัพท์และคำนามเป็นกริยา มักมีความหมายว่า "ทำให้ X (ขึ้น)" ซึ่งตรงกับ "ทำให้…ขึ้น" ในภาษาไทย ส่วน -ly เปลี่ยนคำคุณศัพท์ส่วนใหญ่เป็น adverb (A2-09) ตรงกับ "อย่าง…" ในภาษาไทย
4Prefix
Prefix เปลี่ยนความหมาย แต่แทบไม่เปลี่ยนชนิดของคำ สำหรับความหมาย "ไม่" in- มักกลายเป็น im- หน้า m และ p เป็น il- หน้า l และเป็น ir- หน้า r แต่ un- เป็น prefix ปฏิเสธที่พบบ่อยที่สุด และหลายคำใช้ un- แทน (unpopular, unreal) Dis- และ un- ยังแปลว่า "ทำกลับ" ได้ด้วย (disconnect, unlock)
5Conversion และ compounding
ใน conversion คำหนึ่งเปลี่ยนชนิดโดยรูปไม่เปลี่ยน: email, text, google, bottle เป็นได้ทั้งคำนามและกริยา คำสองพยางค์บางคำย้ายเสียงเน้น: คำนามเน้นพยางค์แรก กริยาเน้นพยางค์ที่สอง ส่วน compounding คือคำสองคำรวมเป็นคำใหม่ เขียนติดกัน แยกกัน หรือมีขีดกลางก็ได้
6คำจากรากเดียวกันที่สับสนง่าย
คำบางคำที่มาจากรากเดียวกันมีความหมายต่างกัน "คำลวง" ภายในภาษาอังกฤษเองแบบนี้ทำให้ผิดบ่อย แม้ในระดับสูง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
กับดักสำหรับคนไทย
1. คำนามแทนคำคุณศัพท์หลัง be ภาษาไทยพูดว่า เธอสวยมาก เขาประสบความสำเร็จ โดยไม่ต้องมี be และไม่ต้องเปลี่ยนรูปคำ คนไทยจึงมักหยิบคำนามที่จำได้มาใช้ แต่หลัง be (+ very) ต้องเป็นคำคุณศัพท์
2. กริยาแทนคำนาม ภาษาไทยเติม "การ" หน้ากริยาแล้วได้คำนามทันที (การพัฒนา) คนไทยจึงมักลืมเติม suffix และใช้กริยาเปล่า ๆ ในตำแหน่งคำนาม
3. ใช้ un- กับทุกคำ ภาษาไทยใช้ "ไม่" ได้กับทุกคำ คนไทยจึงมักเลือก un- ซึ่งเป็น prefix ที่เห็นบ่อยที่สุด แต่หลายคำใช้ im-, in-, dis- และต้องจำเป็นคำ ๆ
4. ลืม -ly ภาษาไทยใช้คำคุณศัพท์ขยายกริยาได้เลย (ขับรถระวัง พูดช้า ๆ) หรือเติม "อย่าง" ข้างหน้า แต่ภาษาอังกฤษมักต้องเติม -ly ท้ายคำ
อย่าสับสน
-ic กับ -ical — บางคู่ความหมายต่างกัน (economic / economical, historic / historical, classic / classical) บางคู่แทบเหมือนกัน (symmetric / symmetrical) ต้องตรวจทีละคู่
un- กับ non- — Un- มักเพิ่มการตัดสินคุณค่า non- เป็นกลาง แค่บรรยาย
คำคุณศัพท์ -ed กับ -ing — เป็นรูป participle ไม่ใช่คำใหม่ ดู A2-30
การสะกดและการออกเสียง
- -e ท้ายคำมักหายไปหน้า suffix ที่ขึ้นต้นด้วยสระ (create → creative) แต่คงไว้หน้า suffix ที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ (hope → hopeful, move → movement) ข้อยกเว้น: argue → argument ตัด e หน้า suffix พยัญชนะ ส่วน noticeable, manageable คง e ไว้หน้า suffix สระ เพื่อให้ c และ g ยังออกเสียงอ่อน
- -y ท้ายคำที่ตามหลังพยัญชนะมักเปลี่ยนเป็น -i: happy → happiness, beauty → beautiful, rely → reliable (แต่ shy → shyness, dry → dryness)
- พยัญชนะท้ายอาจซ้อน: forget → forgettable, begin → beginner
- Suffix ย้ายเสียงเน้นได้: photograph /ˈfəʊtəɡrɑːf/ (UK), /ˈfoʊtəɡræf/ (US) → photography /fəˈtɒɡrəfi/ (UK), /fəˈtɑːɡrəfi/ (US) → photographic /ˌfəʊtəˈɡræfɪk/ (UK), /ˌfoʊtəˈɡræfɪk/ (US): เน้นที่ "pho" แล้วเป็น "tog" แล้วเป็น "graph" คำที่ลงท้ายด้วย -ic, -ical, -ity และ -tion มักเน้นพยางค์ที่อยู่หน้า suffix: economic, possibility, information
- คนไทยมักออกเสียงคำยืมอย่าง โฟโต้ หรือ อีโคโนมิก โดยลงน้ำหนักที่พยางค์ท้ายตามแบบภาษาไทย ให้จำเสียงเน้นของแต่ละคำในครอบครัว และทำพยางค์ที่ไม่เน้นให้สั้นและเบาเป็นเสียง schwa /ə/
- การย้ายเสียงเน้นใน conversion: an increase /ˈɪnkriːs/ / to increase /ɪnˈkriːs/ รวมถึง record, present, object, permit — คำนามเน้นพยางค์แรก กริยาเน้นพยางค์ที่สอง
- อย่าทิ้งเสียงท้ายของ suffix: -ness และ -less ต้องจบด้วย /s/ ชัด ๆ -ful ต้องจบด้วย /l/ (ปลายลิ้นแตะปุ่มเหงือก) ไม่ใช่ /n/ หรือ /w/
- -ise เป็นการสะกดปกติใน UK ส่วน -ize เป็นแบบ US และใช้ใน UK ได้ ให้ใช้แบบเดียวตลอดข้อความ บางคำสะกด -ise เสมอ แม้ใน US: advertise, exercise, surprise, advise
กฎทอง
ไล่คำกลับไปหาลำต้น: prefix เปลี่ยนความหมาย suffix มักเปลี่ยนชนิดของคำ และรากศัพท์บอกความหมายหลัก แล้วตรวจว่าคำนั้นมีอยู่จริง การสร้างคำสม่ำเสมอพอจะช่วยนำทาง แต่ไม่ได้รับประกัน และอย่าลืมว่าตำแหน่งในประโยคบอกว่าต้องใช้คำชนิดไหน ซึ่งภาษาไทยไม่ได้บังคับ แต่ภาษาอังกฤษบังคับ
แบบฝึกหัด
A. รูปแบบ
สร้างคำตามที่กำหนด
-
คำนามจาก happy: Money can't buy .
-
คำนามจาก agree: We finally reached an .
-
คำปฏิเสธของ legal: Parking here is .
-
กริยาจาก short: Can you this text to 200 words?
-
กริยาจาก simple: We need to the application process.
-
คำคุณศัพท์จาก rely: She's a very colleague.
-
แยกคำนี้เป็นส่วน ๆ: unemployment
B. ความหมาย
เลือกหรือตอบให้เข้ากับความหมาย
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: Turn off the heating when you go out — it's more ….
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: The fall of the Berlin Wall was a … moment.
-
เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: Don't be so … — it was only a joke!
-
"overcooked" แปลว่าอะไร …
-
กริยา "record" เน้นเสียงที่พยางค์ไหน …
C. หาข้อผิดพลาด
แก้ข้อผิดพลาด ถ้าประโยคถูกแล้ว ให้เขียนว่า correct
-
Her explain was very clear.
-
I think you have underestimated the difficult of the task.
-
The instructions were completely unclear.
-
He was very disappoint with the result.
D. ในบริบท
เติมคำในวงเล็บให้ถูกชนิด
We are looking for a 17 (create) and 18 (rely) designer to join our team. You will work closely with our 19 (manage) and help to 20 (modern) our brand. Ours is a 21 (smoking) office, so smoking is only allowed outside. Experience is not essential, but a good 22 (know) of design software is required. We offer excellent 23 (opportune) for career development.
E. ตาคุณแล้ว
เขียนเป็นภาษาอังกฤษ
-
เขียนคำสามคำจากครอบครัวเดียวกับ "decide" แล้วใช้คำหนึ่งในประโยค
-
แต่งประโยคเกี่ยวกับงานหรือการเรียนของคุณ โดยใช้คำที่มี "over-" หรือ "under-"
F. ทบทวนรวม
ทบทวนบทเรียนก่อนหน้า
-
B1-29 การเรียงคำคุณศัพท์ (adjective order) และคำคุณศัพท์ประสม a ten-minute walk ภาษาอังกฤษ สร้างคำคุณศัพท์ประสม: a holiday that lasts two weeksholiday (UK); vacation (US)
-
A2-30 Bored กับ boring ต่างกันอย่างไร คำคุณศัพท์ -ed และ -ing อธิบายแบบเข้าใจง่าย เลือกคำตอบที่ถูกต้อง: The film was so … that I fell asleep.
-
A2-09 Adverb คืออะไร quickly, well, hard ใช้อย่างไร adjective กับ adverb ต่างกันตรงไหน สร้าง adverb: She speaks (fluent) .
เฉลย
A. รูปแบบ
- happiness
- agreement
- illegal
- shorten
- simplify
- reliable
- un + employ + ment
B. ความหมาย
- economical
- historic
- sensitive
- cooked too much
- cord
C. หาข้อผิดพลาด
- Her explanation was very clear.
- I think you have underestimated the difficulty of the task.
- ✓ The instructions were completely unclear.
- He was very disappointed with the result.
D. ในบริบท
- creative
- reliable
- management / managers / manager
- modernise / modernize
- non-smoking / no-smoking
- knowledge
- opportunities
E. ตาคุณแล้ว
- decision, decisive, decisively. She made a quick decision.
- I always underestimate how long my homework will take.
F. ทบทวนรวม
- a two-week holiday
- boring
- fluently
