SlowingoGramatyka
A2 15 / 38

Myself, yourself i each other: zaimki zwrotne po angielsku i polskie „się”

Myself, Yourself and Each Other

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji użyjesz myself, yourself, himself…, kiedy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba, powiesz by myself albo on my own w znaczeniu „sam, bez pomocy”, nie dodasz zaimka zwrotnego tam, gdzie angielski go nie potrzebuje, i wybierzesz między themselves a each other.

Główna idea

Zwykle czynność przechodzi od jednej osoby do drugiej: I cut the bread. She called him. Ale czasem czynność wraca do tej samej osoby: I cut myself. Ten, kto wykonuje czynność, i ten, kogo ona dotyczy, to ta sama osoba.

Pomyśl o lustrze. Zaimek zwrotny — myself, herself, themselves — to lustrzane odbicie podmiotu. Czynność wychodzi od podmiotu, odbija się od lustra i wraca prosto do niego.

Teraz wyobraź sobie dwie osoby, każda przed swoim lustrem. They looked at themselves — każda patrzyła na swoje odbicie. Zabierz lustra, a te dwie osoby staną twarzą w twarz: They looked at each other — czynność przechodzi od jednej osoby do drugiej i z powrotem. Ci sami ludzie, zupełnie inne obrazki.

Polski a angielski

Polski ma jedno słowo na wszystkie osoby: się / siebie / sobie. Angielski ma osobną formę dla każdej osoby: myself, yourself, herself, ourselves… Ale najważniejsza różnica jest inna: polskie się stoi przy bardzo wielu czasownikach, które po angielsku nie mają zaimka zwrotnego (relaksować się, czuć się, spotykać się, uczyć się, myć się, ubierać się). Do tego polskie się często znaczy „nawzajem” („Kochają się”, „Znamy się”) — a to po angielsku each other, nie themselves. A polskie sam / sama („Mieszkam sama”) to by myself albo on my own.

PolskiAngielskiCo się dzieje?
Skaleczyłam się.I cut myself.czynność wraca → myself
Spojrzała na siebie w lustrze.She looked at herself in the mirror.jedno „siebie” → herself, himself…
Chcę się zrelaksować.I want to relax.„się”, ale po angielsku nic
Poznaliśmy się na studiach.We met at university.„się”, ale po angielsku nic
Uczę się angielskiego.I'm learning English.„uczyć się” → learn, bez myself
Kochają się.They love each other.„się” = nawzajem → each other
Obwiniali siebie nawzajem.They blamed each other.A → B, B → A
Mieszkam sama.I live by myself. / I live on my own.sam / sama → by myself
Częstuj się kawą.Help yourself to coffee.stały zwrot z yourself
Bawcie się dobrze!Enjoy yourselves!do kilku osób → yourselves

Budowa

Zaimki zwrotne

PodmiotZaimek zwrotny
Imyself
you (jedna osoba)yourself
hehimself
sheherself
ititself
weourselves
you (więcej osób)yourselves
theythemselves

Liczba pojedyncza: -self. Liczba mnoga: -selves. Zwróć uwagę na himself i themselves (od him, them) — nie hisself ani theirselves.

Schematy

SchematPrzykład
czasownik + zaimek zwrotnyI hurt myself.
czasownik + zaimek zwrotny + rzeczownikWe're teaching ourselves photography.
przyimek + zaimek zwrotny (ta sama osoba)He talks to himself.
by + zaimek zwrotny = sam, bez pomocyI live by myself.
on + my / your / his… + own = to samo znaczenieI live on my own.
each other / one another (czynność w obie strony)They help each other.

Użycie

1Podmiot i dopełnienie to ta sama osoba

Zaimka zwrotnego używasz, kiedy osoba, która wykonuje czynność, jest też osobą, której ta czynność dotyczy. Działa to po czasownikach i po przyimkach takich jak to, at, with, for. (Po przyimkach miejsca zwykle używamy zwykłego zaimka: She put the bag next to her.)

I cut myself while I was cooking.
Skaleczyłem się przy gotowaniu.
tu polskie „się” → myself
She looked at herself in the mirror.
Spojrzała na siebie w lustrze.
Be careful! You'll burn yourself.
Uważaj! Poparzysz się.
The machine turns itself off after ten minutes.
Urządzenie samo wyłącza się po dziesięciu minutach.
We're teaching ourselves photography.
Sami uczymy się fotografii.
teach yourself = uczyć się samodzielnie
He talks to himself when he's nervous.
Kiedy się denerwuje, mówi do siebie.

2Czasowniki, które często łączą się z zaimkiem zwrotnym

Kilka codziennych zwrotów używa zaimka zwrotnego: enjoy yourself (dobrze się bawić), help yourself (częstować się), hurt yourself (zrobić sobie krzywdę), introduce yourself (przedstawić się), behave yourself (dobrze się zachowywać).

Did you enjoy yourselves at the party?
Dobrze się bawiliście na imprezie?
do kilku osób → yourselves
Please help yourself to coffee.
Częstuj się kawą.
He fell off his bike, but he didn't hurt himself.
Spadł z roweru, ale nic sobie nie zrobił.
Let me introduce myself. I'm Ana, the new manager.
Pozwólcie, że się przedstawię. Jestem Ana, nowa kierowniczka.
Behave yourselves, kids!
Dzieci, zachowujcie się grzecznie!

3By myself / on my own = sam, bez pomocy

By + zaimek zwrotny znaczy „sam, w pojedynkę” albo „bez niczyjej pomocy” — jak polskie sam / sama. On + my, your, his, her, our, their + own znaczy dokładnie to samo. Uwaga: by myself, ale on my own (nie on myself ani by my own).

I live by myself.
Mieszkam sama.
„sam / sama” → by myself
Did you paint the room by yourself?
Sam pomalowałeś pokój?
bez pomocy
My son can get dressed by himself now.
Mój syn umie się już sam ubrać.
She travelled around Asia by herself.
Sama podróżowała po Azji.
travelled (UK) / traveled (US)
I live on my own.
Mieszkam sam.
= I live by myself
She built the website on her own.
Sama zrobiła tę stronę internetową.
bez pomocy
Can the kids walk to school on their own?
Czy dzieci mogą same chodzić do szkoły?

4Czasowniki, które po angielsku nie są zwrotne

Wiele czasowników o ciele i uczuciach nie łączy się po angielsku z zaimkiem zwrotnym: relax, feel, meet, concentrate, wake up, get up, sit down. Wash, shave i dress też zwykle występują bez niego; z tymi trzema czasownikami zaimek zwrotny dodajesz głównie po to, żeby pokazać, że czynność jest trudna albo nietypowa. Po polsku prawie wszystkie mają się — i właśnie dlatego to dla Polaków najważniejsza część lekcji.

I want to relax this weekend.
Chcę się zrelaksować w ten weekend.
po polsku „się”, po angielsku nic
I don't feel well.
Nie czuję się dobrze.
„czuć się” → feel, bez myself
We met at university.
Poznaliśmy się na studiach.
„poznać się” → meet, bez ourselves
He washed, shaved and got dressed in ten minutes.
Umył się, ogolił i ubrał w dziesięć minut.
trzy razy „się”, po angielsku ani razu
I can't concentrate with this noise.
Nie mogę się skupić w tym hałasie.
After his accident, he can't dress himself.
Po wypadku nie potrafi się sam ubrać.
zaimek zwrotny: czynność jest trudna

5Each other / one another i themselves

Each other (i trochę bardziej oficjalne one another) opisuje czynność w obie strony: A robi coś B, a B robi to samo A. Po polsku mówimy tu często po prostu się albo sobie („Kochają się”, „Pomagamy sobie”), czasem z nawzajem. Themselves / ourselves znaczy, że każda osoba robi coś sobie samej.

Ben and Lucy love each other.
Ben i Lucy się kochają.
„się” = nawzajem → each other
We send each other messages every day.
Codziennie wysyłamy sobie wiadomości.
„sobie” = jedno drugiemu
The two teams thanked one another after the match.
Po meczu obie drużyny sobie podziękowały.
They introduced themselves to the group.
Przedstawili się grupie.
każdy podał swoje imię
Do you and your sister see each other often?
Często widujesz się z siostrą?
po polsku „widywać się”, po angielsku each other

Częste błędy

❌They enjoyed theirselves.
✅They enjoyed themselves.
themselves, nie theirselves.
❌He hurt him. (= his own body)
✅He hurt himself.
Ta sama osoba → zaimek zwrotny.
❌He did it by his own.
✅He did it by himself. lub He did it on his own.
by + zaimek zwrotny albo on + my/his… + own.
❌I live on myself.
✅I live on my own. lub I live by myself.
on + my/your… + own; by + zaimek zwrotny.
❌I feel myself tired.
✅I feel tired.
feel + przymiotnik, bez zaimka zwrotnego.
❌Enjoy yourself, everybody!
✅Enjoy yourselves, everybody!
you (więcej osób) → yourselves.
⚠️I relaxed myself on the beach.
✅I relaxed on the beach.
Bardzo nietypowe; po angielsku relax zwykle nie ma dopełnienia.
⚠️We met ourselves in 2018.
✅We met in 2018.
Znaczyłoby to, że każdy spotkał samego siebie. Meet nie potrzebuje zaimka zwrotnego.
⚠️Sam and I help ourselves with homework.
✅Sam and I help each other with homework.
Zdanie poprawne, ale znaczy, że każde z nas pomaga tylko sobie. Przy czynności w obie strony użyj each other.

Pułapki dla Polaków

1. Każde „się” to myself. Polskie się stoi przy setkach czasowników, które po angielsku zaimka zwrotnego nie mają. Najczęstsze: uczyć się (learn, study), nazywać się (be called), bać się (be afraid), śpieszyć się (hurry), martwić się (worry), budzić się (wake up).

❌I'm learning myself Spanish.
✅I'm learning Spanish.
uczyć się → learn, bez myself
⚠️How do you call yourself?
✅What's your name?
„Jak się nazywasz?” — dosłowne tłumaczenie brzmi dziwnie, jak pytanie o przezwisko
⚠️Hurry yourself, we're late!
✅Hurry up, we're late!
„pośpiesz się” → hurry up; z yourself brzmi nienaturalnie

2. „Się” = nawzajem → themselves. Po polsku „Znamy się od lat” i „Nie rozmawiają ze sobą” używają tych samych słów co czynności zwrotne. Po angielsku czynność w obie strony to each other. Zdania z ourselves / themselves są poprawne gramatycznie, ale znaczą coś innego.

⚠️We know ourselves from school.
✅We know each other from school.
Znamy się ze szkoły = jedno zna drugie
⚠️My neighbours don't talk to themselves any more.
✅My neighbours don't talk to each other any more.
Z themselves każdy mówiłby sam do siebie.

3. Polskie „sam” → by my own. Polskie sam zmienia formę (sam, sama, sami), a angielski wybiera zaimek według osoby: by myself, by herself, by themselves. Nie mieszaj by i on.

❌My daughter goes to school by her own.
✅My daughter goes to school by herself. lub … on her own.

Nie myl

themselves i each other — Obrazek jest inny: lustro (każdy sobie) albo dwie osoby twarzą w twarz (jedna drugiej).

They blamed themselves.
Obwiniali samych siebie.
każdy obwiniał siebie
They blamed each other.
Obwiniali się nawzajem.
A obwiniał B, a B obwiniał A

him i himself — Wybór zaimka zmienia to, kogo dotyczy czynność.

Tom saw him in the photo.
Tom zobaczył go na zdjęciu.
innego mężczyznę
Tom saw himself in the photo.
Tom zobaczył siebie na zdjęciu.
samego siebie

zaimek zwrotny jako dopełnienie i myself dla podkreślenia — W tej lekcji zaimek zwrotny jest dopełnieniem czasownika. Myself może też coś podkreślać (I made this cake myself — „Sama upiekłam to ciasto”). To użycie jest w C1-06.

Pisownia i wymowa

  • Akcent pada na -self / -selves: my-SELF, your-SELVES, them-SELVES. Polski odruch to akcent na przedostatniej sylabie, czyli w myself na my — po angielsku jest odwrotnie.
  • -self → -selves w liczbie mnogiej, tak jak shelf → shelves i wolf → wolves A1-05.
  • yourself (jedna osoba) i yourselves (więcej osób): różnicę słychać na końcu, /selvz/. Końcowe /vz/ jest dźwięczne — po polsku końcowe spółgłoski tracą dźwięczność, ale tu utrzymaj głos, inaczej wyjdzie /selfs/.
  • l w self jest „ciemne”: czubek języka dotyka dziąseł jak przy polskim „l”, ale tył języka unosi się w stronę podniebienia, więc dźwięk jest głębszy. Nie zamieniaj go w „ł” (/w/).
  • themselves zaczyna się od dźwięcznego /ð/: czubek języka lekko między zębami i głos — nie polskie „d” ani „z”.
  • each other wymawia się prawie jak jedno słowo: /iːtʃ ˈʌðə/ (UK), /iːtʃ ˈʌðər/ (US). /iː/ jest długie, a akcent pada na o w other.

Złota zasada

Czynność wraca do tej samej osoby → -self / -selves. Sam, bez pomocy → by myself albo on my own. Czynność w obie strony → each other. Czasowniki takie jak relax, feel, meet, concentrate (i learn, hurry, worry) zwykle nie mają zaimka zwrotnego — nawet jeśli po polsku mają się.

Ćwiczenia

A. Forma

Uzupełnij zdania. Wskazówka w nawiasie mówi, o kogo chodzi.

  1. Be careful with that knife — don't cut . (you, one person)
  2. She looked at in the mirror.
  3. We really enjoyed on holiday.
  4. My grandfather lives by .
  5. The heating switches on at 6 am.
  6. Napisz formę liczby mnogiej: yourself

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź, która pasuje do zdania.

  1. Wybierz poprawną odpowiedź: Anna and Leo text … every night.
  2. Wybierz poprawną odpowiedź: I need to … after work.
  3. Wybierz poprawną odpowiedź: Children, please help … to cake.
  4. Napisz to samo z each other: Mia helps Jack, and Jack helps Mia.
  5. Wybierz poprawną odpowiedź: I don't like walking home … at night.

C. Znajdź błąd

Popraw błąd. Jeśli zdanie jest poprawne, napisz correct.

  1. They built the house by theirselves.
  2. I looked at me in the mirror.
  3. I feel myself very happy today.
  4. He taught himself the guitar.

D. W kontekście

W każde miejsce wpisz słowo zakończone na -self / -selves albo each other.

First day at a new school
Teacher: Good morning, everyone! First, let's introduce 16. I'm Mr Park.
Students: Good morning!
Teacher: Please work in pairs and ask 17 three questions.
Lena: Hi, I'm Lena. Do you live with your family?
Omar: No, I live by 18. My family is in Cairo.
Lena: Wow! Do you cook for 19?
Omar: Yes, but I often burn 20!

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku o sobie.

  1. Napisz o czymś, co udało ci się zrobić samodzielnie, bez niczyjej pomocy.
  2. Napisz o dwóch znanych ci osobach, które coś dla siebie nawzajem robią.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A1-09 Zaimki w funkcji dopełnienia po angielsku (object pronouns): me, him, her, us, them
    Can you help ? (I)
  2. A2-13 Mine, yours, whose: zaimki dzierżawcze po angielsku
    This isn't my bag. is red.
  3. A2-12 Another, other, the other, others: różnica wyjaśniona prosto
    Some students walked home. took the bus.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. yourself
  2. herself
  3. ourselves
  4. himself
  5. itself
  6. yourselves

B. Znaczenie

  1. each other
  2. relax
  3. yourselves
  4. Mia and Jack help each other. / Jack and Mia help each other.
  5. on my own

C. Znajdź błąd

  1. They built the house by themselves.
  2. I looked at myself in the mirror.
  3. I feel very happy today.
  4. ✓ He taught himself the guitar.

D. W kontekście

  1. ourselves
  2. each other / one another
  3. myself
  4. yourself
  5. myself

E. Twoja kolej

  1. Last year I painted my bedroom by myself.
  2. My sister and I help each other with homework.

F. Powtórka mieszana

  1. me
  2. Mine
  3. Others / The others / Other students / The other students
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play