SlowingoNgữ pháp
C1 9 / 20

Thức giả định trong tiếng Anh (The Subjunctive): suggest that he go, it is essential that she be

The Subjunctive and Formal Structures

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể dùng thức giả định (subjunctive) sau các động từ, tính từ và danh từ chỉ yêu cầu, đề nghị và tầm quan trọng (We recommend that he apply early. It is essential that she be present.), chọn giữa thức giả định, should và thì thông thường, và nhận ra were, lest và những cụm giả định cố định.

Ý chính

Phần lớn động từ mô tả điều đang đúng: He arrives at nine. Nhưng đôi khi ta nói về điều mà ai đó muốn trở thành sự thật: một yêu cầu, một lời đề nghị, một quy định. Với nghĩa "được yêu cầu, chưa thành sự thật" này, tiếng Anh trang trọng có một dạng đặc biệt: thức giả định.

Dạng này rất dễ tạo. Nó chỉ là động từ nguyên mẫu (base form), cho mọi chủ ngữ và ở mọi thời điểm: không -s, không -ed, không am/is/are. I insist that he leave. They demanded that she be told.

Hãy hình dung động từ bị khóa bằng một ổ khóa. Xung quanh nó, động từ chính có thể đổi — suggest, suggested, will suggest — nhưng động từ bị khóa trong mệnh đề that không bao giờ nhúc nhích. Hình dạng cố định đó báo cho người đọc: đây là một yêu cầu, không phải lời thuật lại một sự thật. Cũng vì thế mà She insisted that he stay (một yêu cầu) và She insisted that he stayed (một khẳng định về sự thật) có nghĩa khác nhau.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Có một tin vui: động từ tiếng Việt vốn không bao giờ đổi dạng, nên thức giả định trông rất "Việt" — that he go, that she be, giống hệt anh ấy đi, cô ấy có mặt. Cái khó nằm ở chỗ khác. Thứ nhất, tiếng Việt diễn đạt yêu cầu bằng phải hoặc nên, nên nhiều bạn thêm must vào mệnh đề that. Thứ hai, mẫu đề nghị / yêu cầu ai làm gì khiến nhiều bạn viết suggest him to…, demand them to…. Thứ ba, sau khi đã học kỹ quy tắc -s, nhiều bạn "sửa" luôn một thức giả định hoàn toàn đúng.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Bác sĩ khuyên anh ấy bớt ăn mặn.The doctor recommended that he cut down on salt.không phải recommended him to cut
Điều quan trọng là mọi hành khách phải thắt dây an toàn.It is essential that every passenger wear a seat belt."phải" → không cần must; wear, không phải wears
Chúng tôi đề nghị quý khách không sử dụng điện thoại trong buổi diễn.We request that phones not be used during the performance.not + động từ nguyên mẫu, không có don't
Cô ấy nhất quyết bắt anh ấy ở lại ăn tối.She insisted that he stay for dinner.yêu cầu → stay
Cô ấy khăng khăng rằng anh ấy đã ở nhà cả tối.She insisted that he stayed at home all evening.khẳng định sự thật → stayed
Cô ấy ghi lại mọi thứ kẻo quên.She wrote everything down lest she should forget it.kẻo ≈ lest (trang trọng)

Cấu trúc

Thức giả định chỉ yêu cầu: từ kích hoạt + that + chủ ngữ + động từ nguyên mẫu

Từ kích hoạtVí dụGhi chú
động từ: suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urgeWe recommend that she take the course.không có -s với he/she/it
tính từ: essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisableIt is essential that everyone arrive on time.sau It is/was…
danh từ: suggestion, recommendation, requirement, demand, insistence, proposalthe requirement that each applicant submit a CVtrang trọng

Động từ bị khóa không đổi theo động từ chính

Động từ chínhMệnh đề that
I suggestthat he apply now.
I suggestedthat he apply now. (không phải applied)
I will suggestthat he apply now.

Phủ định và bị động

LoạiDạngVí dụ
phủ địnhnot + động từ nguyên mẫu (không có do/does/did)They asked that he not be disturbed.
bị độngbe + past participleIt is vital that the data be protected.

Ba cách nói cùng một ý

Văn phongVí dụDùng ở đâu
thức giả địnhI suggest that he talk to HR.(Mỹ) mọi văn phong; (Anh) trang trọng
should + động từ nguyên mẫuI suggest that he should talk to HR.chủ yếu (Anh), trung tính và trang trọng
thì thông thườngI suggest that he talks to HR.chủ yếu (Anh), thân mật và trung tính

Cách dùng

1Sau động từ chỉ đề nghị và yêu cầu

Sau suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urge + that, dùng chủ ngữ + động từ nguyên mẫu cho điều ai đó muốn xảy ra. Về những mẫu khác của các động từ này (suggest doing, ask someone to do), xem B2-14.

The doctor recommended that he cut down on salt.
Bác sĩ khuyên anh ấy bớt ăn mặn.
cut: ở đây là động từ nguyên mẫu (dạng quá khứ của nó trông giống hệt)
I propose that we postpone the vote until next week.
Tôi đề nghị chúng ta hoãn cuộc bỏ phiếu đến tuần sau.
She insisted that her son apologise to the neighbours.
Bà ấy nhất quyết bắt con trai xin lỗi hàng xóm.
apologize (chính tả Mỹ); insisted ở quá khứ nhưng apologise không đổi
The union is demanding that the factory be kept open.
Công đoàn đang đòi nhà máy phải được duy trì hoạt động.
"phải được" → be + V3, không có must
The committee requests that all members attend the meeting.
Ủy ban đề nghị tất cả thành viên tham dự cuộc họp.
attend, không phải attends

2Sau tính từ và danh từ chỉ tầm quan trọng và sự cần thiết

Sau It is / was + essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisable + that, thức giả định diễn đạt một yêu cầu — giống "Điều quan trọng là … phải…". Mẫu này cũng theo sau các danh từ như requirement, recommendation, proposal.

It is essential that every passenger wear a seat belt.
Điều bắt buộc là mọi hành khách phải thắt dây an toàn.
"phải" đã nằm trong essential; không thêm must
It was imperative that the documents be signed by Friday.
Các giấy tờ nhất thiết phải được ký trước thứ Sáu.
It's important that she get enough rest this week.
Điều quan trọng là tuần này cô ấy phải nghỉ ngơi đầy đủ.
The council rejected the proposal that the library close on Sundays.
Hội đồng đã bác bỏ đề xuất cho thư viện đóng cửa vào Chủ nhật.
There is a strict requirement that all visitors sign in at reception.
Có quy định nghiêm ngặt là mọi khách đến đều phải ký tên ở quầy lễ tân.

3Should và thì thông thường: hai cách thay thế

Trong tiếng Anh Anh, should + động từ nguyên mẫu là cách thay thế phổ biến, trung tính. Trong tiếng Anh Anh thân mật và hằng ngày, nhiều người dùng thì hiện tại hoặc quá khứ thông thường. Trong tiếng Anh Mỹ, thức giả định là bình thường ngay cả trong văn nói hằng ngày. Cả ba đều đúng trong văn phong của riêng chúng.

The report recommends that the council should build more cycle lanes.
Bản báo cáo khuyến nghị hội đồng thành phố nên làm thêm làn đường cho xe đạp.
chủ yếu (Anh); trung tính hoặc trang trọng
I suggest that he talks to his manager first.
Mình nghĩ anh ấy nên nói chuyện với quản lý trước.
thân mật hoặc trung tính (Anh)
I suggest that he talk to his manager first.
Tôi đề nghị anh ấy trao đổi với quản lý trước.
(Mỹ) mọi văn phong; (Anh) trang trọng
We suggested that she took a few days off.
Bọn mình bảo cô ấy nên nghỉ vài ngày.
thân mật (Anh): thì quá khứ sau động từ chính ở quá khứ

4Thức giả định phủ định và bị động

Với câu phủ định, đặt not ngay trước động từ nguyên mẫu, không có do/does/did. Với câu bị động, dùng be + past participle cho mọi chủ ngữ.

We request that phones not be used during the performance.
Đề nghị quý khách không sử dụng điện thoại trong buổi diễn.
"không" → not + be, không phải don't
The judge ordered that the name of the witness not be published.
Thẩm phán ra lệnh không được công bố tên của nhân chứng.
It is recommended that the software be updated regularly.
Phần mềm nên được cập nhật thường xuyên.
The lawyer advised that her client not answer any questions.
Luật sư khuyên thân chủ của mình không trả lời bất kỳ câu hỏi nào.
It's vital that the patient not eat anything before the operation.
Điều tối quan trọng là bệnh nhân không được ăn gì trước ca mổ.

5Were trong thức giả định (ôn tập)

Với những tình huống không có thật, tiếng Anh trang trọng dùng were cho mọi chủ ngữ sau if, as if, as though, wish, if only, suppose. Văn nói thân mật thường dùng was, nhưng were là dạng chuẩn trong văn viết, và If I were you là cụm cố định. Xem B2-21 và B1-08; về Were I to…, xem C1-03.

If she were here, she would know what to do.
Nếu cô ấy ở đây, cô ấy sẽ biết phải làm gì.
thực tế: cô ấy không ở đây
He spends money as if it were water.
Anh ta tiêu tiền như nước.
I wish the office were closer to home.
Giá mà văn phòng gần nhà hơn.
Suppose the bank were to refuse the loan — what would we do?
Giả sử ngân hàng từ chối cho vay
thì chúng ta sẽ làm gì?

6Lest và những cụm giả định cố định

Lest (trang trọng và khá cổ) nghĩa là "để … không", "kẻo". Nó đi với thức giả định hoặc should. Một vài cụm cố định vẫn giữ dạng giả định cổ; hãy học chúng như những khối hoàn chỉnh. Chúng được dạy ở C2-09.

The names were changed lest the families be identified.
Tên đã được thay đổi để các gia đình không bị nhận ra.
= so that they would not be identified
She wrote everything down lest she should forget it.
Cô ấy ghi lại mọi thứ kẻo quên.
God save the King!
Cầu Chúa phù hộ Đức Vua!
cụm cố định
Be that as it may, we still need a decision.
Dù sao đi nữa, chúng ta vẫn cần đưa ra quyết định.
cụm cố định = even so; despite that
If need be, we'll hire an outside expert.
Nếu cần, chúng ta sẽ thuê chuyên gia bên ngoài.
cụm cố định = if necessary

Lỗi thường gặp

❌The judge ordered that he not to leave the country.
✅The judge ordered that he not leave the country.
Thức giả định phủ định = not + động từ nguyên mẫu, không có to.
⚠️They demanded that he didn't speak to the press.
✅They demanded that he not speak to the press. hoặc …that he should not speak to the press.
didn't cùng lắm chỉ là thân mật; tiếng Anh trang trọng dùng not + động từ nguyên mẫu, không có do/did.
❌I insist him to come with us.
✅I insist that he come with us. hoặc I insist that he should come with us.
insist không bao giờ đi với tân ngữ + to-infinitive.
❌I suggest him to call the bank.
✅I suggest (that) he call the bank. hoặc I suggest (that) he should call the bank.
suggest không bao giờ đi với tân ngữ + to-infinitive.
❌She demanded that she should to be paid.
✅She demanded that she (should) be paid.
should + động từ nguyên mẫu, không có to.
⚠️It is essential that he be not late.
✅It is essential that he not be late.
be not là văn phong pháp lý cổ; tiếng Anh hiện đại đặt not lên trước.
⚠️It is essential that she is present.
✅It is essential that she be present. hoặc …that she should be present.
is chấp nhận được trong tiếng Anh Anh thân mật, nhưng văn viết trang trọng cần be hoặc should be.
⚠️It's vital that he doesn't miss the train.
✅It's vital that he not miss the train.
doesn't là thân mật (Anh); trong văn viết trang trọng, dùng not + động từ nguyên mẫu.
⚠️If I was you, I'd see a lawyer.
✅If I were you, I'd see a lawyer.
was phổ biến khi nói; were là dạng chuẩn trong văn viết.

Bẫy dành cho người Việt

1. "Yêu cầu / đề nghị ai làm gì" thành demand someone to do. Mẫu tiếng Việt đặt người ngay sau động từ: Khách hàng yêu cầu cửa hàng hoàn tiền. Với demand, suggest, insist, propose, tiếng Anh không cho phép tân ngữ + to-infinitive; hãy dùng mệnh đề that.

❌The customers demanded the shop to refund their money.
✅The customers demanded that the shop refund their money.
Cũng đúng: …that the shop should refund their money.

2. Dịch "phải" thành must trong mệnh đề that. Điều quan trọng là mọi người phải mang theo giấy tờ tùy thân — chữ "phải" rất tự nhiên trong tiếng Việt. Trong tiếng Anh, essential, vital, require, insist đã mang nghĩa bắt buộc; thêm must là thừa.

⚠️It is essential that every guest must show an ID card.
✅It is essential that every guest show an ID card.
Không sai hoàn toàn, nhưng thừa và không tự nhiên trong văn trang trọng; cũng đúng: …should show…

3. "Sửa" thức giả định bằng cách thêm -s. Động từ tiếng Việt không chia, nên người Việt phải luyện rất kỹ quy tắc -s của ngôi thứ ba — và rồi thêm -s cả vào chỗ không cần. Trong văn bản trang trọng, sau recommend that / it is vital that, động từ giữ nguyên mẫu.

⚠️(quy định của trường) We require that each student brings a photo.
✅We require that each student bring a photo.
brings chỉ chấp nhận được trong tiếng Anh Anh thân mật; văn bản quy định cần dạng nguyên mẫu.

Đừng nhầm lẫn

insist that + thức giả định và insist that + thì thông thường — Với thức giả định, insist là một yêu cầu ("nhất quyết bắt"). Với thì thông thường, nó nghĩa là "khăng khăng rằng điều gì đó là sự thật".

She insisted that he stay for dinner.
Cô ấy nhất quyết bắt anh ấy ở lại ăn tối.
yêu cầu: cô ấy muốn anh ấy ở lại
She insisted that he stayed at home all evening.
Cô ấy khăng khăng rằng anh ấy đã ở nhà cả tối.
khẳng định: cô ấy nói đó là sự thật

suggest that + thức giả định và suggest that + thì thông thường — Với thức giả định, suggest nghĩa là "đề xuất". Với thì thông thường, nó còn có thể nghĩa là "cho thấy".

The doctor suggested that she rest.
Bác sĩ khuyên cô ấy nghỉ ngơi.
đề xuất
The evidence suggests that she was at home.
Bằng chứng cho thấy cô ấy đã ở nhà.
chỉ ra một sự thật

Thức giả định và lùi thì trong câu tường thuật — Trong câu tường thuật, động từ thường lùi một thì (B1-12). Thức giả định thì không bao giờ lùi.

He said that he was tired.
Anh ấy nói là anh ấy mệt.
tường thuật sự thật: lùi thì
He asked that the meeting be cancelled.
Anh ấy đề nghị hủy cuộc họp.
thức giả định: không lùi thì

Chính tả và phát âm

  • Thức giả định không có -s, nên khi nói rất khó nhận ra: that he leave /ðət hiː liːv/ kết thúc bằng /v/, không có âm /s/ hay /z/. Âm /v/ cuối cần môi dưới chạm nhẹ răng trên — đừng bỏ nó, cũng đừng biến nó thành "p".
  • Ở câu phủ định, not thường được nhấn giọng: that he not be disturbed. Âm /t/ cuối của not có thể không bật mạnh, nhưng hãy chặn hơi rõ ràng để không nghe thành no.
  • Lest /lest/ vần với best. Nó kết thúc bằng cụm /st/ — tiếng Việt không có cụm phụ âm cuối, nên hãy cố giữ cả /s/ lẫn /t/. Từ này chủ yếu dùng trong văn viết.
  • That có thể bỏ trong văn phong ít trang trọng hơn (I suggest he call), nhưng thường được giữ trong văn viết trang trọng.
  • Chính tả: apologise, organise (Anh); apologize, organize (Mỹ, cũng được dùng ở Anh).

Quy tắc vàng

Khi mệnh đề that diễn đạt một yêu cầu, lời đề nghị hay sự cần thiết, tiếng Anh trang trọng dùng chủ ngữ + động từ nguyên mẫu cho mọi chủ ngữ và mọi thì, và not + động từ nguyên mẫu cho câu phủ định — không -s, không to, không don't, không cần thêm must. Should + động từ nguyên mẫu là cách thay thế phổ biến trong tiếng Anh Anh, và thì thông thường chấp nhận được trong tiếng Anh Anh thân mật.

Luyện tập

A. Hình thức

Viết lại mỗi câu theo văn phong trang trọng với từ cho sẵn. Dùng thức giả định (động từ nguyên mẫu), trừ khi câu yêu cầu dùng should.

  1. Viết lại với "insisted that": The coach told every player firmly that they had to train on Sunday.
  2. Viết lại, bắt đầu bằng "It is essential that": The room must be cleaned before the guests arrive.
  3. Viết lại với "recommended that" và một câu phủ định: We advised her, "Don't sign the contract."
  4. Viết lại với "requires that" và một câu bị động: Under the landlord's rules, the rent must be paid by the first of each month.
  5. Viết lại với "should": I propose that the meeting start at nine.
  6. Viết lại cho văn bản trang trọng: It is vital that the patient doesn't drink alcohol before the operation.
  7. Viết lại, bắt đầu bằng "There is a requirement": Every applicant must submit two references.
  8. Viết lại với "lest": She wrote everything down so that she would not forget it.

B. Ý nghĩa

Chọn câu phù hợp với ngữ cảnh. Ghi chú giải thích lý do.

  1. Bạn đang thuật lại rằng cô ấy khăng khăng nói anh ấy đã ở nhà, như một sự thật. Câu nào?
  2. Một hợp đồng thuê nhà. Câu nào phù hợp hơn?
  3. Một báo cáo nghiên cứu mô tả điều dữ liệu cho thấy, không đưa ra đề xuất. Câu nào?
  4. Một tin nhắn giữa hai người bạn ở Anh. Câu nào nghe tự nhiên hơn?
  5. Một bản tường thuật phiên tòa bằng tiếng Anh hiện đại, trang trọng. Câu nào tốt hơn?
  6. Một bức thư tư vấn trang trọng. Câu nào tốt hơn?

C. Tìm lỗi sai

Mỗi câu có một lỗi hoặc đã đúng. Viết lại cả câu đã sửa. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. The teacher suggested me to read more widely before the exam, especially books on modern history.
  2. After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not to speak to the press until the inquiry was over.
  3. The judge ordered that the reporters should not to film any part of the trial, including the reading of the verdict.
  4. I insist him to come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
  5. The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.

D. Trong ngữ cảnh

Đọc bản nháp và ghi chú của người quản lý. Viết lại mỗi câu được đánh số theo văn phong trang trọng như yêu cầu.

Draft hotel policy — manager's note: "Make this sound formal."
Welcome to the Harbour View Hotel. We hope you enjoy your stay. Breakfast is served from 7 to 10 a.m. in the garden restaurant. (20) All rooms really have to be empty by 11 a.m. (21) Please don't smoke on the balconies — we're asking everyone. (22) We think it's a good idea to leave your valuables in the safe. (23) If you want to stay longer, please call reception the day before. (24) We need someone to tell the front desk about any damage. (25) Pets must not come into the restaurant, and that's really important. Thank you for helping us keep the hotel safe and comfortable for everyone.
  1. Câu (20): bắt đầu bằng "It is essential that".
  2. Câu (21): bắt đầu bằng "Management requests that guests".
  3. Câu (22): bắt đầu bằng "It is recommended that" và dùng câu bị động.
  4. Câu (23): bắt đầu bằng "Should a guest wish to stay longer, we ask that".
  5. Câu (24): bắt đầu bằng "It is important that the front desk" và dùng câu bị động.
  6. Câu (25): bắt đầu bằng "It is imperative that pets".

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Viết 2–3 khuyến nghị trang trọng cho cẩm nang dành cho nhân viên mới của một công ty. Dùng ít nhất một tính từ kích hoạt (It is essential / vital that…), một động từ kích hoạt (We recommend / request that…) và một thức giả định phủ định.
  2. Viết lại tin nhắn thân mật này thành một thông báo trang trọng dài 1–2 câu, dùng thức giả định ít nhất hai lần: "We'd like everyone to turn up early, and please nobody bring food."
  3. Viết hai câu trong một tình huống tùy bạn chọn, cho thấy sự khác nhau giữa insist + thức giả định (một yêu cầu) và insist + thì thông thường (khẳng định một sự thật).

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. B2-14 Động từ tường thuật: suggest, deny, admit, accuse và các cấu trúc đi kèm (Reporting Verbs)
    Viết lại với "suggested" + -ing: He said, "Let's go home early."
  2. C1-03 Câu điều kiện trang trọng và đảo ngữ câu điều kiện: Should you, Were I to, Had I known, But for (Formal Conditionals)
    Viết lại mà không dùng "if": If I were to accept the job, I'd have to move to another city.
Đáp án

A. Hình thức

  1. The coach insisted that every player train on Sunday.
  2. It is essential that the room be cleaned before the guests arrive.
  3. We recommended that she not sign the contract.
  4. The landlord requires that the rent be paid by the first of each month.
  5. I propose that the meeting should start at nine.
  6. It is vital that the patient not drink alcohol before the operation.
  7. There is a requirement that every applicant submit two references.
  8. She wrote everything down lest she forget it. / She wrote everything down lest she should forget it.

B. Ý nghĩa

  1. She insisted that he stayed at home all evening.
  2. It is essential that the tenant keep the flat clean.
  3. The results suggest that the drug is effective in older patients.
  4. It's important that she's at the station by six.
  5. The judge ordered that the witness's name not be published.
  6. If I were in your position, I would consult a lawyer.

C. Tìm lỗi sai

  1. The teacher suggested that I read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested that I should read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested reading more widely before the exam, especially books on modern history.
  2. After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not speak to the press until the inquiry was over. / After the scandal, the shareholders demanded that the chairman should not speak to the press until the inquiry was over.
  3. The judge ordered that the reporters should not film any part of the trial, including the reading of the verdict. / The judge ordered that the reporters not film any part of the trial, including the reading of the verdict.
  4. I insist that he come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken. / I insist that he should come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
  5. ✓ The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.

D. Trong ngữ cảnh

  1. It is essential that all rooms be vacated by 11 a.m. / It is essential that all rooms be empty by 11 a.m.
  2. Management requests that guests not smoke on the balconies.
  3. It is recommended that valuables be left in the safe.
  4. Should a guest wish to stay longer, we ask that he or she contact reception the day before. / Should a guest wish to stay longer, we ask that they contact reception the day before.
  5. It is important that the front desk be informed of any damage.
  6. It is imperative that pets not enter the restaurant. / It is imperative that pets not be brought into the restaurant.

E. Đến lượt bạn

  1. It is essential that every new employee complete the safety training in the first week. We recommend that you meet your mentor before starting any project. We request that confidential documents not be taken out of the building.
  2. We request that all participants arrive early and that no food be brought into the hall.
  3. My grandmother insisted that we stay for dinner. My brother insisted that he had locked the door, but it was wide open.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. He suggested going home early.
  2. Were I to accept the job, I'd have to move to another city.
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play