As if, as though, suppose, it's time: cách nói giả định trong tiếng Anh (Hypothetical Meaning)
As If, As Though, Suppose: Hypothetical Meaning
Trong trang này
Mục tiêu
Sau bài này, bạn có thể mô tả mọi thứ có vẻ như thế nào với as if / as though / like, tưởng tượng các tình huống với suppose, supposing, what if và imagine, nói rằng một việc nên xảy ra ngay bây giờ với it's time, và nhận ra "quá khứ giả định" (unreal past) nối tất cả những cấu trúc này với nhau.
Ý chính
Tiếng Anh có một mẹo rất khéo để nói về những điều không có thật: nó lùi động từ một bước về quá khứ. If I had a car… (tôi không có). I wish I knew (tôi không biết). Ở đây, dạng quá khứ không có nghĩa là thời gian quá khứ. Nó có nghĩa là khoảng cách với thực tế.
Bài này cho thấy cùng một mẹo ở những chỗ mới. Sau as if và as though, bạn mô tả một ấn tượng. Nếu ấn tượng đó có thể là thật, dùng thì bình thường: She looks as if she is tired (có thể cô ấy mệt thật). Nếu bạn biết nó không thật, lùi về quá khứ: He talks as if he knew everything (anh ta đâu có biết hết).
Hãy nghĩ đến một đám mây mơ mộng trên đầu một người. Thì bình thường ở dưới mặt đất, trong thế giới thật. Quá khứ giả định bay lên đám mây: trông giống một tình huống thật, nhưng ai cũng biết nó không thật.
Suppose, what if, imagine và it's time cũng dùng chung đám mây ấy.
Tiếng Việt và tiếng Anh
Tiếng Việt diễn đạt sự giả định bằng từ ngữ, không bằng thì của động từ: như thể, cứ như là, giả sử, thử tưởng tượng, đến lúc … rồi. Động từ vẫn giữ nguyên, dù điều đó thật hay không thật. Trong tiếng Anh, chính thì của động từ cho biết người nói có tin điều đó là thật hay không.
| Tiếng Việt | Tiếng Anh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trông bạn như thể cả tuần chưa ngủ. | You look as if you haven't slept all week. | có thể là thật → thì bình thường |
| Anh ta nói cứ như thể biết hết mọi thứ. | He talks as if he knew everything. | không thật → lùi về quá khứ |
| Họ cư xử như thể chưa có chuyện gì xảy ra. | They acted as if nothing had happened. | quá khứ không thật → quá khứ hoàn thành |
| Giả sử bạn được sống ở bất cứ đâu, bạn sẽ chọn nơi nào? | Suppose you could live anywhere. Where would you go? | tưởng tượng → quá khứ + would |
| Lỡ tàu đến muộn thì sao? | What if the train is late? | khả năng có thật → hiện tại + will |
| Đến lúc mình về rồi. | It's time we went home. | đến lúc → it's time + quá khứ đơn |
Mẹo: trước khi chọn thì sau as if hay suppose, hãy tự hỏi — điều này có thể thật không? Có thể → thì bình thường. Chắc chắn không, hoặc khó xảy ra → lùi về quá khứ.
Cấu trúc
Động từ chỉ ấn tượng + as if / as though
| Ấn tượng | Động từ sau as if / as though | Ví dụ |
|---|---|---|
| có thể là thật | thì bình thường | It looks as if it's going to rain. |
| không thật (hiện tại) | quá khứ đơn (were / was) | He acts as if he owned the place. |
| không thật (quá khứ) | quá khứ hoàn thành | She looked at me as if I had said something terrible. |
As if I / he / she / it were trang trọng hơn; was phổ biến trong văn nói hằng ngày.
Like (thân mật)
| Trung tính / trang trọng | Thân mật (rất phổ biến, nhất là trong tiếng Anh Mỹ) |
|---|---|
| It looks as if it's going to snow. | It looks like it's going to snow. |
Tưởng tượng: suppose / supposing / what if / imagine
| Dạng động từ | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| + hiện tại | một khả năng có thật | What if it rains? We'll need a plan B. |
| + quá khứ đơn | không thật hoặc khó xảy ra | Suppose you won the lottery. What would you do? |
| + quá khứ hoàn thành | một quá khứ không có thật | What if nobody had come? |
It's time
| Cấu trúc | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| it's time + to-infinitive | đúng lúc rồi | It's time to go. |
| it's time + for sb + to-infinitive | đúng lúc cho một người | It's time for you to decide. |
| it's time + chủ ngữ + quá khứ đơn | việc đó nên xảy ra ngay (và đã hơi muộn) | It's time we left. |
| it's about time / it's high time + chủ ngữ + quá khứ đơn | đã muộn rồi: lẽ ra phải xảy ra từ trước | It's high time the city did something. |
Cách dùng
1Look / sound / feel / seem as if — một khả năng có thật
Khi ấn tượng rất có thể là thật, dùng thì phù hợp với thời gian thật sau as if / as though.
2As if / as though + quá khứ — so sánh không có thật
Khi phép so sánh là tưởng tượng hoặc rõ ràng là không thật, lùi về quá khứ đơn (tình huống hiện tại) hoặc quá khứ hoàn thành (tình huống quá khứ). Cách này hay gặp với act, behave, talk và treat someone. Trong văn nói thân mật, đôi khi người ta cũng dùng thì hiện tại (He talks as if he knows everything), nhưng dạng quá khứ làm rõ rằng điều đó không có thật. Tiếng Việt nói "cứ như thể" mà không đổi động từ; tiếng Anh thì lùi thì.
3Like — cách nói thân mật
Trong văn nói thân mật, nhất là tiếng Anh Mỹ, like rất hay được dùng thay cho as if / as though trước một mệnh đề. Tránh dùng trong văn viết trang trọng. (Like + danh từ chỉ sự giống nhau ở bài B1-24.)
4Suppose, supposing, what if, imagine — thật hay không thật
Những từ này mời người nghe tưởng tượng một tình huống. Với thì hiện tại, tình huống là một khả năng có thật, và câu trả lời thường dùng will. Với thì quá khứ, nó không thật hoặc khó xảy ra, và câu trả lời dùng would. Với quá khứ hoàn thành, bạn tưởng tượng một quá khứ khác. Suppose và supposing cùng nghĩa; what if phổ biến nhất trong văn nói. Tiếng Việt dùng "giả sử", "lỡ … thì sao", "thử tưởng tượng" cho cả hai loại; chỉ có thì của động từ tiếng Anh mới cho biết đó là loại nào.
5It's time / it's about time / it's high time
Dùng it's time + to-infinitive cho đúng thời điểm. Dùng it's time + chủ ngữ + quá khứ đơn để nói một việc nên xảy ra ngay bây giờ và đã hơi muộn. About time và high time thêm sự sốt ruột hoặc phê phán. Dạng quá khứ ở đây là quá khứ giả định: nó nói về bây giờ. Trong văn nói thân mật, đôi khi người ta dùng thì hiện tại sau it's time we…, nhưng dạng quá khứ mới là chuẩn. Tiếng Việt "đến lúc … rồi", "đã đến lúc … phải / nên" — nhưng trong tiếng Anh, không thêm have to hay should.
6Tổng kết — gia đình quá khứ giả định
Cùng một logic dùng được sau if, wish, would rather, as if, suppose và it's time: quá khứ đơn cho hiện tại hoặc tương lai không có thật, và — trừ sau it's time — quá khứ hoàn thành cho quá khứ không có thật.
Lỗi thường gặp
Bẫy dành cho người Việt
1. "Trông như / trông có vẻ" + tính từ → look like tired. Tiếng Việt nói Trông bạn có vẻ mệt. Nhiều bạn dịch "trông như" thành look like rồi thêm tính từ. Nhưng look like + danh từ hoặc + mệnh đề; với tính từ, chỉ cần look.
2. "Cứ như thể" — không lùi thì. Vì động từ tiếng Việt không đổi, nhiều bạn giữ thì hiện tại cả khi điều đó rõ ràng không thật. Câu không sai hẳn, nhưng dạng quá khứ mới cho thấy rõ bạn biết nó không thật.
3. "Đến lúc … phải / nên" → It's time we have to / you should. Tiếng Việt thường thêm "phải" hoặc "nên". Sau it's time + chủ ngữ, tiếng Anh chỉ dùng quá khứ đơn: ý "phải / nên" đã nằm sẵn trong it's time.
4. "Lỡ / giả sử … thì sẽ" — trộn thì. Tiếng Việt dùng "sẽ" trong cả hai loại câu, nên nhiều bạn để vế đầu ở hiện tại nhưng vế sau lại dùng would. Hãy giữ hai vế khớp nhau: hiện tại + will (có thể xảy ra), hoặc quá khứ + would (tưởng tượng).
Đừng nhầm lẫn
look like + danh từ và look as if + mệnh đề — Look like + danh từ = trông giống. Look as if (hoặc look like thân mật) + mệnh đề = có vẻ như.
as (cách thức) và as if (so sánh) — As + mệnh đề nghĩa là "theo cách mà", "như"; as if nghĩa là "như thể".
suppose (tưởng tượng) và be supposed to (kỳ vọng) — Hai nghĩa khác nhau. Be supposed to ở bài B2-07.
Chính tả và phát âm
- though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) vần với go. Đừng nhầm với through /θruː/ hay thought /θɔːt/.
- Âm /ð/ (though) có rung ở cổ họng; âm /θ/ (through, thought) chỉ có hơi gió. Cả hai đều đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng — khác "đ" và "th" của tiếng Việt.
- Trong as if và as though, as đọc yếu: /əz ɪf/, /əz ðəʊ/. Âm /z/ của as nối sang if: nghe như một từ.
- supposing /səˈpəʊzɪŋ/ (UK), /səˈpoʊzɪŋ/ (US): trọng âm ở âm tiết thứ hai.
- Trong It's high time, nhấn vào high: It's high time we left.
- I'd có thể là I had hoặc I would. Trong as if I'd said, đó là I had: hãy nghe quá khứ phân từ phía sau. Đừng bỏ âm /d/, nếu không I'd said nghe thành I said.
Quy tắc vàng
Sau as if / as though, dùng thì bình thường nếu ấn tượng có thể là thật, và lùi về quá khứ để cho thấy nó không thật. Cũng lùi như vậy sau suppose, what if, imagine và it's time + chủ ngữ. Tiếng Việt dùng từ ngữ để giả định ("như thể", "giả sử", "đến lúc"); tiếng Anh dùng thì của động từ.
Luyện tập
A. Hình thức
Chia động từ trong ngoặc. Chú ý gợi ý về việc điều đó có thật hay không.
-
You look as if you (need) a coffee. (you probably do)
-
He spends money as if he (be) a millionaire. (he isn't)
-
She looked as if she (see) a ghost.
-
It's high time you (start) looking for a new flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Imagine you (can) speak ten languages. What would you do?
-
It's time for the children (go) to bed.
B. Ý nghĩa
Chọn đáp án đúng.
-
Câu nào mô tả một điều không có thật?
-
Chọn đáp án đúng (một khả năng có thật): What if the train … late? We'll miss the flight.
-
Chọn đáp án đúng (tưởng tượng): Suppose you … a wallet in the street. What would you do?
-
Chọn đáp án đúng: It sounds … they're arguing again.
-
Chọn đáp án đúng: It's about time the council … this road.
C. Tìm lỗi sai
Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.
-
Suppose you would lose your passport — what would you do?
-
It looks like as if the shop is closed.
-
It seems as there's nobody at home.
-
They acted as if nothing had happened.
D. Trong ngữ cảnh
Chia động từ trong ngoặc. Dùng quá khứ giả định khi điều đó rõ ràng không có thật.
Kim: You look as if you 16 (not / sleep) for days.
Raj: I know. My neighbours had a party. It sounded as though they 17 (move) furniture all night!
Kim: Supposing you 18 (ask) them to keep the noise down — would they listen?
Raj: Maybe. But they act as if they 19 (own) the building.
Kim: Well, it's high time somebody 20 (say) something.
Raj: You're right. What if I 21 (write) them a polite note tonight?
E. Đến lượt bạn
Viết câu về bản thân bằng tiếng Anh.
-
Đặt một câu hỏi tưởng tượng với Suppose hoặc Imagine + quá khứ, rồi trả lời câu hỏi đó.
-
Viết một câu với It's (high) time + quá khứ về một điều trong cuộc sống của bạn cần thay đổi.
F. Ôn tập tổng hợp
Ôn lại kiến thức của các bài trước.
-
B1-08 Câu ước ở hiện tại với I wish và If only (Present Wishes) I wish I (have) more free time.
-
B2-05 Cách dùng would rather, had better và prefer: nói sở thích và lời khuyên (Would Rather, Had Better, Prefer) I'd rather you (not / tell) anyone about this.
-
B2-04 Câu ước về quá khứ và cách nói hối tiếc: wish + past perfect, wish + would, regret (Wishes and Regrets) If only I (listen) to your advice last year.
-
B2-20 Mệnh đề danh từ với that, whether, what (Noun Clauses) I'm not sure … or not they're coming.
Đáp án
A. Hình thức
- need
- were / was
- had seen
- started
- could
- to go
B. Ý nghĩa
- He acts as if he owned the place.
- is
- found
- like
- repaired
C. Tìm lỗi sai
- Suppose you lost your passport — what would you do? / Supposing you lost your passport — what would you do?
- It looks like the shop is closed. / It looks as if the shop is closed. / It looks as though the shop is closed.
- It seems as if there's nobody at home. / It seems as though there's nobody at home. / It seems like there's nobody at home.
- ✓ They acted as if nothing had happened.
D. Trong ngữ cảnh
- haven't slept / have not slept
- were moving
- asked
- owned
- said
- write / wrote
E. Đến lượt bạn
- Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go? I'd live by the sea.
- It's high time I cleaned out my wardrobe.
F. Ôn tập tổng hợp
- had
- didn't tell
- had listened
- whether
