Subjunctive á ensku: I suggest that he go, It is essential that she be – viðtengingarháttur
The Subjunctive and Formal Structures
Á þessari síðu
Markmið
Eftir þessa kennslustund geturðu notað viðtengingarhátt (subjunctive) á eftir sögnum eins og suggest, recommend, insist, demand og request og á eftir It is essential / vital / important that…, myndað neitun (that he not be) og þolmynd (that it be done), valið á milli viðtengingarháttar, should og venjulegrar tíðar eftir málsniði, og notað were, lest og nokkur föst orðasambönd.
Aðalatriðið
Flestar sagnir lýsa því sem er satt: He arrives at nine. En stundum tölum við um það sem einhver vill að verði satt: kröfu, tillögu eða reglu. Fyrir þessa merkingu – „krafist, en ekki enn raunverulegt“ – á formleg enska sérstaka mynd: viðtengingarhátt (subjunctive).
Hann er auðveldur í myndun. Hann er einfaldlega grunnmynd sagnarinnar með öllum frumlögum og í öllum tíðum: ekkert -s, ekkert -ed, engar myndir am / is / are. I insist that he leave. They demanded that she be told.
Hugsaðu þér sögn með hengilás. Í kringum hana getur sögn aðalsetningarinnar breyst – suggest, suggested, will suggest –, en læsta sögnin í that-setningunni hreyfist aldrei. Þessi fasta mynd segir lesandanum: þetta er krafa, ekki frétt um staðreynd. Þess vegna merkja She insisted that he stay (krafa) og She insisted that he stayed (fullyrðing um staðreynd) ekki það sama.
Íslenska og enska
Góðu fréttirnar: viðtengingarhátturinn er lifandi í íslensku, og við notum hann einmitt í svona setningum: „Ég legg til að við frestum fundinum“, „Það er nauðsynlegt að allir noti belti“, „Ef hún væri hér…“. Hugmyndin er þér því vel kunn. „Væri“ samsvarar líka ensku were í óraunverulegum skilyrðum.
Munurinn er í forminu. Í fyrsta lagi færist íslenski viðtengingarhátturinn eftir tíð aðalsetningarinnar: „Hún krefst þess að hann komi“, en „Hún krafðist þess að hann kæmi“. Enski viðtengingarhátturinn færist aldrei: She demands that he come / She demanded that he come. Ef þú lætur ensku sögnina fylgja þátíðinni (came, was) verður setningin óformleg eða breytir jafnvel um merkingu. Í öðru lagi verður „sé / væri“ á ensku einfaldlega be. Í þriðja lagi: „ætti að“ verður should án to, og á eftir want kemur ekki that: „Ég vil að þú komir“ er I want you to come.
| Íslenska | Enska | Hvað er ólíkt? |
|---|---|---|
| Ég legg til að við frestum atkvæðagreiðslunni. | I propose that we postpone the vote until next week. | viðtengingarháttur – hér er þetta eins |
| Læknirinn mælti með því að hann minnkaði saltið. | The doctor recommended that he cut down on salt. | íslenska færist í þátíð; enska grunnmyndin ekki |
| Stéttarfélagið krefst þess að verksmiðjunni verði haldið opinni. | The union is demanding that the factory be kept open. | þolmynd: be + lýsingarháttur þátíðar |
| Það er nauðsynlegt að allir farþegar noti belti. | It is essential that every passenger wear a seat belt. | ekkert -s |
| Við förum fram á að símar séu ekki notaðir. | We request that phones not be used during the performance. | neitun: not á undan be |
| Í skýrslunni er mælt með því að bærinn leggi fleiri hjólastíga. | The report recommends that the council should build more cycle lanes. | breskur valkostur: should + grunnmynd, án to |
| Ég vil að þú komir. | I want you to come. | want tekur ekki that-setningu |
| Ef hún væri hér vissi hún hvað ætti að gera. | If she were here, she would know what to do. | „væri“ → were – hér er þetta eins |
Í stuttu máli: þar sem íslenskan notar viðtengingarhátt í „að“-setningu um kröfu notar formleg enska grunnmynd (eða should + grunnmynd) – og hún færist aldrei í þátíð, hvað sem aðalsögnin gerir.
Form
Krafa (mandative subjunctive): kveikja + that + frumlag + grunnmynd
| Kveikja | Dæmi | Athugasemd |
|---|---|---|
| sagnir: suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urge | We recommend that she take the course. | ekkert -s með he / she / it |
| lýsingarorð: essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisable | It is essential that everyone arrive on time. | á eftir It is / was… |
| nafnorð: suggestion, recommendation, requirement, demand, insistence, proposal | the requirement that each applicant submit a CV | formlegt |
Læsta sögnin fylgir ekki aðalsögninni
| Aðalsögn | that-setning |
|---|---|
| I suggest | that he apply now. |
| I suggested | that he apply now. (ekki applied) |
| I will suggest | that he apply now. |
Neitun og þolmynd
| Gerð | Mynd | Dæmi |
|---|---|---|
| neitun | not + grunnmynd (án do / does / did) | They asked that he not be disturbed. |
| þolmynd | be + lýsingarháttur þátíðar | It is vital that the data be protected. |
Þrjár leiðir til að segja það sama
| Málsnið | Dæmi | Hvar |
|---|---|---|
| viðtengingarháttur | I suggest that he talk to HR. | (US) alls staðar; (UK) formlegt |
| should + grunnmynd | I suggest that he should talk to HR. | aðallega (UK), hlutlaust og formlegt |
| venjuleg tíð | I suggest that he talks to HR. | aðallega (UK), óformlegt og hlutlaust |
Notkun
1Á eftir sögnum um tillögu og kröfu
Á eftir suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urge + that notarðu frumlag + grunnmynd um það sem einhver vill að gerist. Önnur mynstur þessara sagna (suggest doing, ask someone to do): sjá B2-14. Á íslensku er hér viðtengingarháttur: „að hann minnki“, „að við frestum“ – en mundu að enska myndin færist aldrei í þátíð.
2Á eftir lýsingarorðum og nafnorðum um mikilvægi og nauðsyn
Á eftir It is / was + essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisable + that tjáir viðtengingarhátturinn kröfu. Sama mynstur kemur á eftir nafnorðum eins og requirement, recommendation, proposal.
3Should og venjuleg tíð sem valkostir
Í breskri ensku er should + grunnmynd algengur hlutlaus valkostur. Í óformlegri og daglegri breskri ensku nota margir venjulega nútíð eða þátíð í staðinn. Í bandarískri ensku er viðtengingarhátturinn algengur líka í daglegu tali. Allir þrír valkostirnir eru réttir í sínu málsniði.
4Neitun og þolmynd
Í neitun seturðu not beint á undan grunnmyndinni, án do / does / did. Í þolmynd notarðu be + lýsingarhátt þátíðar með öllum frumlögum. Íslenska „að … séu ekki notaðir“ er á ensku not be used: neitunin kemur á undan, ekki á eftir.
5Were-viðtengingarháttur (upprifjun)
Um óraunverulegar aðstæður notar formleg enska were með öllum frumlögum á eftir if, as if, as though, wish, if only, suppose. Óformleg enska notar oft was, en were er venjuleg ritmálsmynd og If I were you er fast orðasamband. Sjá B2-21 og B1-08; Were I to…: sjá C1-03. Íslenska „væri“ samsvarar þessu vel.
6Lest og föst orðasambönd með viðtengingarhætti
Lest (formlegt og frekar gamaldags) merkir „svo að ekki“ eða „til öryggis, svo að ekki“. Á eftir því kemur viðtengingarháttur eða should. Nokkur föst orðasambönd hafa varðveitt gamla viðtengingarháttinn; lærðu þau sem heild. Þau eru tekin fyrir í C2-09.
Algengar villur
Gildrur fyrir íslenskumælandi
1. „Hann krafðist þess að … yrði…“ → viðtengingarhátturinn færður í þátíð. Á íslensku fylgir viðtengingarhátturinn tíð aðalsagnarinnar: „krefst þess að potturinn verði tæmdur“, en „krafðist þess að potturinn yrði tæmdur“. Þá liggur beint við að setja ensku sögnina líka í þátíð: was emptied. Í óformlegri breskri ensku gengur það, en í formlegum texta – og til að sýna skýrt að um kröfu sé að ræða – stendur grunnmyndin óbreytt: demanded that it be emptied.
2. „…að íbúarnir noti ekki bílana“ → that they use not. Á íslensku kemur „ekki“ á eftir sögninni, líka í viðtengingarhætti: „Slökkviliðsstjórinn fór fram á að íbúarnir noti ekki bílana.“ Í enskri that-setningu um kröfu kemur not hins vegar á undan grunnmyndinni, án do: that they not use.
3. „Hann mælti með því að leggja af stað…“ → recommend to start. Á íslensku getur nafnháttur fylgt „mæla með því að“: „Landvörðurinn mælti með því að leggja snemma af stað.“ Enska recommend tekur hins vegar ekki to-nafnhátt beint á eftir sér. Notaðu that-setningu með viðtengingarhætti (recommended that we start) eða -ing mynd (recommended starting).
Ekki rugla saman
insist that + viðtengingarháttur og insist that + venjuleg tíð – Með viðtengingarhætti er insist krafa. Með venjulegri tíð merkir það „fullyrða ákveðið að eitthvað sé staðreynd“. Á íslensku eru þetta tvær ólíkar sagnir: „heimtaði / krafðist“ og „fullyrti“.
suggest that + viðtengingarháttur og suggest that + venjuleg tíð – Með viðtengingarhætti merkir suggest „leggja til, stinga upp á“. Með venjulegri tíð getur það líka merkt „benda til“.
Viðtengingarháttur og tíðarfærsla í óbeinni ræðu – Í óbeinni ræðu færast sagnir yfirleitt eina tíð aftur (B1-12), eins og á íslensku. Enski viðtengingarhátturinn færist aldrei.
Stafsetning og framburður
- Viðtengingarhátturinn hefur enga -s-endingu, svo auðvelt er að missa af honum í tali: that he leave /ðət hiː liːv/ – ekkert s- eða z-hljóð í lokin. Í leave er raddað /v/ í lokin: neðri vörin snertir efri tennurnar létt og röddin hljómar.
- Í neitun er not yfirleitt áhersluborið: that he not be disturbed.
- Lest /lest/ rímar við best. Það er aðallega notað í rituðu máli.
- Í minna formlegum stíl má sleppa that (I suggest he call), en í formlegum texta er það yfirleitt haft með. Á ensku er engin komma á undan that.
- Stafsetning: apologise, organise (UK); apologize, organize (US, líka notað í UK).
Gullna reglan
Þegar that-setning tjáir kröfu, tillögu eða nauðsyn notar formleg enska frumlag + grunnmynd með öllum frumlögum og í öllum tíðum, og í neitun not + grunnmynd. Should + grunnmynd er algengur breskur valkostur, og í óformlegri breskri ensku gengur venjuleg tíð líka. Og mundu: íslenski viðtengingarhátturinn færist í þátíð („krafðist þess að hann kæmi“), en enska grunnmyndin færist aldrei (demanded that he come); í neitun kemur not á undan grunnmyndinni, og „mælti með því að leggja af stað“ er recommended that we start.
Æfingar
A. Form
Umorðaðu hverja setningu í formlegum stíl með orðunum sem eru gefin. Notaðu viðtengingarhátt (grunnmynd) nema verkefnið biðji um should.
-
Notaðu "insisted that": The coach told every player firmly that they had to train on Sunday.
-
Byrjaðu á "It is essential that": The room must be cleaned before the guests arrive.
-
Notaðu "recommended that" og neitun: We advised her, "Don't sign the contract."
-
Notaðu "requires that" og þolmynd: Under the landlord's rules, the rent must be paid by the first of each month.
-
Notaðu "should": I propose that the meeting start at nine.
-
Umorðaðu fyrir formlegan texta: It is vital that the patient doesn't drink alcohol before the operation.
-
Byrjaðu á "There is a requirement": Every applicant must submit two references.
-
Notaðu "lest": She wrote everything down so that she would not forget it.
B. Merking
Veldu setninguna sem passar við samhengið. Athugasemdin útskýrir af hverju.
-
Þú segir frá því að hún hafi fullyrt að hann hefði í raun verið heima. Hvor setningin?insist + ordinary tense = a claim of fact; + subjunctive = a demand
-
Leigusamningur. Hvor setningin á betur við?formal writing needs the subjunctive; keeps is informal UK
-
Rannsóknarskýrsla sem lýsir því sem gögnin sýna, en leggur ekkert til. Hvor setningin?suggest = indicate a fact, so ordinary tense
-
Smáskilaboð milli vina í Bretlandi. Hvor setningin hljómar eðlilegar?the ordinary tense is normal in informal UK English
-
Formleg dómskýrsla á nútímaensku. Hvor setningin á betur við?modern word order is not + be; be not is old-fashioned
-
Formlegt ráðgjafarbréf. Hvor setningin á betur við?were is the standard written form
C. Finndu villuna
Í hverri setningu er ein villa eða setningin er rétt. Skrifaðu alla leiðréttu setninguna eða skrifaðu correct.
-
The teacher suggested me to read more widely before the exam, especially books on modern history.
-
After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not to speak to the press until the inquiry was over.
-
The judge ordered that the reporters should not to film any part of the trial, including the reading of the verdict.
-
I insist him to come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
-
The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.
D. Í samhengi
Lestu uppkastið og athugasemd hótelstjórans. Umorðaðu hverja númeraða setningu í formlegum stíl eins og beðið er um.
Welcome to the Harbour View Hotel. We hope you enjoy your stay. Breakfast is served from 7 to 10 a.m. in the garden restaurant. (20) All rooms really have to be empty by 11 a.m. (21) Please don't smoke on the balconies — we're asking everyone. (22) We think it's a good idea to leave your valuables in the safe. (23) If you want to stay longer, please call reception the day before. (24) We need someone to tell the front desk about any damage. (25) Pets must not come into the restaurant, and that's really important. Thank you for helping us keep the hotel safe and comfortable for everyone.
-
Setning (20): byrjaðu á "It is essential that".
-
Setning (21): byrjaðu á "Management requests that guests".
-
Setning (22): byrjaðu á "It is recommended that" og notaðu þolmynd.
-
Setning (23): byrjaðu á "Should a guest wish to stay longer, we ask that".
-
Setning (24): byrjaðu á "It is important that the front desk" og notaðu þolmynd.
-
Setning (25): byrjaðu á "It is imperative that pets".
E. Spreyttu þig
Skrifaðu á ensku.
-
Skrifaðu 2–3 formlegar ráðleggingar í handbók fyrir nýtt starfsfólk fyrirtækis. Notaðu að minnsta kosti eina kveikju með lýsingarorði (It is essential / vital that…), eina með sögn (We recommend / request that…) og einn neitandi viðtengingarhátt.
-
Umorðaðu þessi óformlegu skilaboð sem formlega tilkynningu í 1–2 setningum og notaðu viðtengingarhátt að minnsta kosti tvisvar: "We'd like everyone to turn up early, and please nobody bring food."
-
Skrifaðu tvær setningar um aðstæður að eigin vali sem sýna muninn á insist + viðtengingarhætti (krafa) og insist + venjulegri tíð (fullyrðing um staðreynd).
F. Blönduð upprifjun
Rifjaðu upp efni fyrri kennslustunda.
-
B2-14 Frásagnarsagnir á ensku: suggest, deny, admit, accuse og mynstrin þeirra Umorðaðu með "suggested" + -ing mynd: He said, "Let's go home early."
-
C1-03 Formlegar skilyrðissetningar á ensku: Should you need, Were I to, Had I known, But for Umorðaðu án "if": If I were to accept the job, I'd have to move to another city.
Svör
A. Form
- The coach insisted that every player train on Sunday.
- It is essential that the room be cleaned before the guests arrive.
- We recommended that she not sign the contract.
- The landlord requires that the rent be paid by the first of each month.
- I propose that the meeting should start at nine.
- It is vital that the patient not drink alcohol before the operation.
- There is a requirement that every applicant submit two references.
- She wrote everything down lest she forget it. / She wrote everything down lest she should forget it.
B. Merking
- She insisted that he stayed at home all evening.
- It is essential that the tenant keep the flat clean.
- The results suggest that the drug is effective in older patients.
- It's important that she's at the station by six.
- The judge ordered that the witness's name not be published.
- If I were in your position, I would consult a lawyer.
C. Finndu villuna
- The teacher suggested that I read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested that I should read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested reading more widely before the exam, especially books on modern history.
- After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not speak to the press until the inquiry was over. / After the scandal, the shareholders demanded that the chairman should not speak to the press until the inquiry was over.
- The judge ordered that the reporters should not film any part of the trial, including the reading of the verdict. / The judge ordered that the reporters not film any part of the trial, including the reading of the verdict.
- I insist that he come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken. / I insist that he should come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
- ✓ The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.
D. Í samhengi
- It is essential that all rooms be vacated by 11 a.m. / It is essential that all rooms be empty by 11 a.m.
- Management requests that guests not smoke on the balconies.
- It is recommended that valuables be left in the safe.
- Should a guest wish to stay longer, we ask that he or she contact reception the day before. / Should a guest wish to stay longer, we ask that they contact reception the day before.
- It is important that the front desk be informed of any damage.
- It is imperative that pets not enter the restaurant. / It is imperative that pets not be brought into the restaurant.
E. Spreyttu þig
- It is essential that every new employee complete the safety training in the first week. We recommend that you meet your mentor before starting any project. We request that confidential documents not be taken out of the building.
- We request that all participants arrive early and that no food be brought into the hall.
- My grandmother insisted that we stay for dinner. My brother insisted that he had locked the door, but it was wide open.
F. Blönduð upprifjun
- He suggested going home early.
- Were I to accept the job, I'd have to move to another city.
