SlowingoGramatika
C1 9 / 20

The Subjunctive: I suggest that he go, It is essential that she be – lidhorja angleze në stilin zyrtar

The Subjunctive and Formal Structures

Në këtë faqe
  1. Qëllimi
  2. Ideja kryesore
  3. Shqipja dhe anglishtja
  4. Forma
  5. Përdorimi
  6. Gabime të shpeshta
  7. Kurthe për shqipfolësit
  8. Mos i ngatërroni
  9. Drejtshkrimi dhe shqiptimi
  10. Rregulli i artë
  11. Ushtrime

Qëllimi

Pas këtij mësimi do të përdorni subjunctive pas foljeve, mbiemrave dhe emrave të kërkesës, sugjerimit dhe rëndësisë (We recommend that he apply early. It is essential that she be present.), do të zgjidhni mes subjunctive, should dhe kohës së zakonshme, dhe do t'i njihni were, lest dhe shprehjet fikse me subjunctive.

Ideja kryesore

Shumica e foljeve përshkruajnë atë që është e vërtetë: He arrives at nine. Por ndonjëherë flasim për atë që dikush do të jetë e vërtetë: një kërkesë, një rekomandim, një rregull. Për këtë kuptim «e kërkuar, por ende jo reale», anglishtja zyrtare ka një formë të veçantë: subjunctive, lidhoren angleze.

Ndërtohet lehtë. Është thjesht forma bazë e foljes, për çdo kryefjalë dhe në çdo kohë: pa -s, pa -ed, pa am/is/are. I insist that he leave. They demanded that she be told.

Imagjinoni foljen me një dry. Rreth saj folja kryesore mund të ndryshojë – suggest, suggested, will suggest – por folja e kyçur në fjalinë me that nuk lëviz kurrë. Kjo formë e ngurtë i tregon lexuesit: kjo është një kërkesë, jo një fakt. Prandaj She insisted that he stay (kërkesë) dhe She insisted that he stayed (pohim për një fakt) kanë kuptime të ndryshme.

Shqipja dhe anglishtja

Këtu shqipja ju ndihmon shumë, sepse ka një lidhore të plotë: «Insistoi që ai të qëndronte», «Është thelbësore që çdo pasagjer të vërë rripin». Edhe dallimi kërkesë / fakt është njësoj: «insistoi që të qëndronte» (kërkesë) dhe «insistoi se kishte qëndruar» (fakt). Por ka tre ndryshime. Së pari, lidhorja shqipe ndjek kohën e foljes kryesore («kërkon që të vijë», «kërkoi që të vinte»), kurse forma angleze është e kyçur: demands / demanded that he come. Së dyti, «të» nuk përkthehet me to: that he come, jo that he to come. Së treti, ndërtimi «i sugjeroi atij të…» nuk kalon në anglisht me suggest dhe insist: nuk thuhet suggest him to.

ShqipAnglishtÇfarë ndryshon
Është thelbësore që çdo pasagjer të vërë rripin e sigurimit.It is essential that every passenger wear a seat belt.këtu është njësoj: lidhore
Insistoi që ai të qëndronte për darkë.She insisted that he stay for dinner.në shqip koha ndryshon; stay mbetet
Insistoi se ai kishte ndenjur në shtëpi.She insisted that he stayed at home.këtu është njësoj: «se» = fakt
Kërkojmë që telefonat të mos përdoren gjatë shfaqjes.We request that phones not be used during the performance.«të mos» → not + forma bazë, pa to
Ishte e domosdoshme që dokumentet të nënshkruheshin deri të premten.It was imperative that the documents be signed by Friday.pësore: be + V3
I sugjeroi të telefononte bankën.I suggested that he call the bank.jo suggested him to
Po të ishte këtu, do ta dinte ç'të bënte.If she were here, she would know what to do.were për çdo kryefjalë

Shkurt: lidhorja shqipe ju jep idenë; në anglisht mjafton that + kryefjalë + forma bazë, pa to, pa -s dhe pa ndryshim kohe.

Forma

Mandative subjunctive: fjala nxitëse + that + kryefjalë + forma bazë

Fjala nxitëseShembullShënim
folje: suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urgeWe recommend that she take the course.pa -s për he/she/it
mbiemra: essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisableIt is essential that everyone arrive on time.pas It is/was…
emra: suggestion, recommendation, requirement, demand, insistence, proposalthe requirement that each applicant submit a CVzyrtare

Folja e kyçur nuk e ndjek foljen kryesore

Folja kryesoreFjalia me that
I suggestthat he apply now.
I suggestedthat he apply now. (jo applied)
I will suggestthat he apply now.

Mohorja dhe pësorja

LlojiFormaShembull
mohorenot + forma bazë (pa do/does/did)They asked that he not be disturbed.
pësorebe + past participleIt is vital that the data be protected.

Tri mënyra për të thënë të njëjtën gjë

StiliShembullKu përdoret
subjunctiveI suggest that he talk to HR.(US) në të gjitha regjistrat; (UK) zyrtare
should + forma bazëI suggest that he should talk to HR.kryesisht (UK), neutrale dhe zyrtare
koha e zakonshmeI suggest that he talks to HR.kryesisht (UK), jozyrtare dhe neutrale

Përdorimi

1Pas foljeve të sugjerimit dhe të kërkesës

Pas suggest, recommend, propose, insist, demand, request, require, ask, urge + that, përdorni kryefjalën + formën bazë për atë që dikush do të ndodhë. Për modelet e tjera të këtyre foljeve (suggest doing, ask someone to do) shih B2-14.

The doctor recommended that he cut down on salt.
Mjeku i rekomandoi të pakësonte kripën.
cut: këtu forma bazë (e kaluara duket njësoj)
I propose that we postpone the vote until next week.
Propozoj që ta shtyjmë votimin për javën e ardhshme.
She insisted that her son apologise to the neighbours.
Ajo këmbënguli që i biri t'u kërkonte falje fqinjëve.
në shqip «të kërkonte», në anglisht apologise; apologize (drejtshkrimi US)
The union is demanding that the factory be kept open.
Sindikata po kërkon që fabrika të mbahet e hapur.
The committee requests that all members attend the meeting.
Komisioni kërkon që të gjithë anëtarët të marrin pjesë në mbledhje.

2Pas mbiemrave dhe emrave të rëndësisë dhe domosdoshmërisë

Pas It is / was + essential, vital, important, crucial, imperative, necessary, advisable + that, subjunctive shpreh një kërkesë – si «është thelbësore që… të…» në shqip. I njëjti model vjen pas emrave si requirement, recommendation, proposal.

It is essential that every passenger wear a seat belt.
Është thelbësore që çdo pasagjer të vërë rripin e sigurimit.
wear pa -s
It was imperative that the documents be signed by Friday.
Ishte e domosdoshme që dokumentet të nënshkruheshin deri të premten.
në shqip koha ndryshon, në anglisht be signed
It's important that she get enough rest this week.
Është e rëndësishme që ajo të pushojë mjaftueshëm këtë javë.
The council rejected the proposal that the library close on Sundays.
Këshilli e hodhi poshtë propozimin që biblioteka të mbyllej të dielave.
There is a strict requirement that all visitors sign in at reception.
Ka një rregull të rreptë që të gjithë vizitorët të regjistrohen në recepsion.

3Should dhe koha e zakonshme si alternativa

Në anglishten britanike, should + forma bazë është një alternativë e zakonshme dhe neutrale. Në anglishten britanike jozyrtare dhe të përditshme, shumë njerëz përdorin të tashmen ose të shkuarën e zakonshme. Në anglishten amerikane subjunctive është normal edhe në të folur. Të treja janë të sakta, secila në regjistrin e vet.

The report recommends that the council should build more cycle lanes.
Raporti rekomandon që bashkia të ndërtojë më shumë korsi për biçikleta.
kryesisht (UK); neutrale ose zyrtare
I suggest that he talks to his manager first.
Sugjeroj që të flasë së pari me menaxherin e tij.
jozyrtare ose neutrale (UK)
I suggest that he talk to his manager first.
Sugjeroj që të flasë së pari me menaxherin e tij.
(US) në çdo stil; (UK) zyrtare
We suggested that she took a few days off.
I sugjeruam të merrte disa ditë pushim.
jozyrtare (UK): e kaluar pas foljes kryesore në të kaluarën

4Subjunctive mohor dhe pësor

Për mohoren, vini not drejtpërdrejt para formës bazë, pa do/does/did – si «të mos» në shqip, por pa to. Për pësoren, përdorni be + past participle për çdo kryefjalë.

We request that phones not be used during the performance.
Kërkojmë që telefonat të mos përdoren gjatë shfaqjes.
not + be
The judge ordered that the name of the witness not be published.
Gjykatësi urdhëroi që emri i dëshmitarit të mos publikohej.
It is recommended that the software be updated regularly.
Rekomandohet që programi të përditësohet rregullisht.
The lawyer advised that her client not answer any questions.
Avokatja këshilloi që klienti i saj të mos u përgjigjej pyetjeve.
It's vital that the patient not eat anything before the operation.
Është jetike që pacienti të mos hajë asgjë para operacionit.

5Were-subjunctive (përsëritje)

Për situata joreale, anglishtja zyrtare përdor were për çdo kryefjalë pas if, as if, as though, wish, if only, suppose. Anglishtja jozyrtare shpesh përdor was, por were është forma standarde në shkrim, dhe If I were you është shprehje fikse. Shih B2-21 dhe B1-08; për Were I to… shih C1-03.

If she were here, she would know what to do.
Po të ishte këtu, do ta dinte ç'të bënte.
He spends money as if it were water.
I shpenzon paratë sikur të ishin ujë.
I wish the office were closer to home.
Sikur zyra të ishte më afër shtëpisë!
Suppose the bank were to refuse the loan — what would we do?
Po sikur banka të na e refuzonte kredinë, ç'do të bënim?

6Lest dhe shprehjet fikse me subjunctive

Lest (zyrtare dhe paksa e vjetëruar) do të thotë «që të mos» ose «në rast se». Merr subjunctive ose should. Disa shprehje fikse e ruajnë një formë të vjetër të subjunctive; mësojini si shprehje të plota. Ato trajtohen te C2-09.

The names were changed lest the families be identified.
Emrat u ndryshuan që familjet të mos identifikoheshin.
= që të mos identifikoheshin
She wrote everything down lest she should forget it.
I shkroi të gjitha që të mos i harronte.
God save the King!
Zoti e ruajtë Mbretin!
shprehje fikse
Be that as it may, we still need a decision.
Sido që të jetë, na duhet një vendim.
shprehje fikse = megjithatë
If need be, we'll hire an outside expert.
Po qe nevoja, do të marrim një ekspert nga jashtë.
shprehje fikse = nëse duhet

Gabime të shpeshta

❌The judge ordered that he not to leave the country.
✅The judge ordered that he not leave the country.
Subjunctive mohor = not + forma bazë, pa to.
⚠️They demanded that he didn't speak to the press.
✅They demanded that he not speak to the press. ose …that he should not speak to the press.
didn't është në rastin më të mirë jozyrtare; anglishtja zyrtare përdor not + forma bazë, pa do/did.
❌I insist him to come with us.
✅I insist that he come with us. ose I insist that he should come with us.
Pas insist nuk vjen kurrë kundrinor + to-infinitive.
❌I suggest him to call the bank.
✅I suggest (that) he call the bank. ose I suggest (that) he should call the bank.
Pas suggest nuk vjen kurrë kundrinor + to-infinitive.
❌She demanded that she should to be paid.
✅She demanded that she (should) be paid.
should + forma bazë, pa to.
⚠️It is essential that he be not late.
✅It is essential that he not be late.
be not është stil ligjor i vjetëruar; anglishtja e sotme e vë not përpara.
⚠️It is essential that she is present.
✅It is essential that she be present. ose …that she should be present.
is është në rregull në anglishten britanike jozyrtare, por shkrimi zyrtar do be ose should be.
⚠️It's vital that he doesn't miss the train.
✅It's vital that he not miss the train.
doesn't është jozyrtare (UK); në shkrim zyrtar përdorni not + forma bazë.
⚠️If I was you, I'd see a lawyer.
✅If I were you, I'd see a lawyer.
was është e zakonshme në të folur; were është forma standarde në shkrim.

Kurthe për shqipfolësit

1. «Që fëmijët të kenë…» → that the children to have. «Të» e lidhores shqipe duket si to: «Është e nevojshme që fëmijët të kenë një vërtetim nga mjeku para kursit të notit». Pas that në anglisht vjen kryefjala dhe forma bazë – pa to. (E njëjta gjë ndodh me should to.)

❌It is necessary that the children to have a note from a doctor before the swimming course.
✅It is necessary that the children have a note from a doctor before the swimming course. ose It is necessary that the children should have a note from a doctor before the swimming course.
that + kryefjalë + forma bazë, pa to

2. «Pse ngulte këmbë pronari të paguaje…?» → insist you to pay. Në shqip pas «ngul këmbë» ose «këmbëngul» vjen drejtpërdrejt lidhorja, dhe kryefjala e saj kuptohet nga mbaresa e foljes: «Pse ngulte këmbë pronari të paguaje tre muaj përpara?» («të paguaje» = ti). Fjalë për fjalë del insist you to pay. Insist, demand dhe suggest nuk marrin kundrinor + to; pas tyre vjen that + kryefjalë + forma bazë, ose insist on + -ing.

❌Why did your landlord insist you to pay three months in advance?
✅Why did your landlord insist that you pay three months in advance? ose Why did your landlord insist that you should pay three months in advance? ose Why did your landlord insist on you paying three months in advance?
insist that + kryefjalë + forma bazë

3. «Kërkuan që mensa të ofronte…» → that the canteen offered. Lidhorja shqipe ndjek kohën e foljes kryesore: «kërkojnë që të ofrojë» bëhet «kërkuan që të ofronte». Prandaj në anglisht folja shkon lehtë në të kaluarën: «Prindërit kërkuan që mensa e shkollës të ofronte ushqim më të shëndetshëm». Në shkrimin zyrtar folja mbetet e kyçur në formën bazë.

⚠️The parents asked that the school canteen offered healthier food.
✅The parents asked that the school canteen offer healthier food. ose The parents asked that the school canteen should offer healthier food.
Gramatikisht është e saktë në anglishten britanike jozyrtare, por në shkrim zyrtar folja mbetet në formën bazë.

Mos i ngatërroni

insist that + subjunctive apo insist that + kohë e zakonshme – Me subjunctive, insist është kërkesë («insistoi që të…»). Me kohë të zakonshme do të thotë «pohoi me forcë që diçka është fakt» («insistoi se…»).

She insisted that he stay for dinner.
Ajo insistoi që ai të rrinte për darkë.
kërkesë: donte që ai të rrinte
She insisted that he stayed at home all evening.
Ajo insistoi se ai kishte ndenjur në shtëpi gjithë mbrëmjen.
pohim: tha se ishte fakt

suggest that + subjunctive apo suggest that + kohë e zakonshme – Me subjunctive, suggest do të thotë «propozoj». Me kohë të zakonshme mund të thotë edhe «tregon, dëshmon».

The doctor suggested that she rest.
Mjeku i sugjeroi të pushonte.
propozim
The evidence suggests that she was at home.
Provat tregojnë se ajo ishte në shtëpi.
tregues i një fakti

Subjunctive apo zhvendosja e kohës në ligjëratën e zhdrejtë – Në ligjëratën e zhdrejtë foljet zakonisht shkojnë një kohë mbrapa (B1-12). Subjunctive nuk lëviz kurrë.

He said that he was tired.
Tha se ishte i lodhur.
fakt i përcjellë: zhvendosje
He asked that the meeting be cancelled.
Kërkoi që mbledhja të anulohej.
subjunctive: pa zhvendosje

Drejtshkrimi dhe shqiptimi

  • Subjunctive nuk ka -s, prandaj në të folur nuk dallohet lehtë: that he leave /ðət hiː liːv/ mbaron me /v/, pa asnjë «s» ose «z» në fund.
  • Në mohore, not zakonisht theksohet: that he not be disturbed.
  • Lest /lest/ rimon me best. Përdoret kryesisht në shkrim, jo në të folur.
  • That mund të hiqet në stile më pak zyrtare (I suggest he call), por në shkrimin zyrtar zakonisht mbahet.
  • Te that, th është /ð/ – si «dh» në shqip, avantazh për ju; në fjali shpesh dobësohet: /ðət/.
  • Drejtshkrimi: apologise, organise (UK); apologize, organize (US, përdoret edhe në UK).

Rregulli i artë

Kur një fjali me that shpreh një kërkesë, një sugjerim ose një domosdoshmëri, anglishtja zyrtare përdor kryefjalë + forma bazë për çdo kryefjalë dhe në çdo kohë, me not + forma bazë për mohoren – pa to, edhe kur në shqip themi «të». Should + forma bazë është një alternativë e zakonshme britanike, dhe koha e zakonshme është në rregull në anglishten britanike jozyrtare.

Ushtrime

A. Forma

Rishkruani çdo fjali në stil zyrtar me fjalët e dhëna. Përdorni subjunctive (formën bazë), përveç rasteve kur ushtrimi kërkon should.

  1. Rishkruani me "insisted that": The coach told every player firmly that they had to train on Sunday.
  2. Rishkruani duke filluar me "It is essential that": The room must be cleaned before the guests arrive.
  3. Rishkruani me "recommended that" dhe një mohore: We advised her, "Don't sign the contract."
  4. Rishkruani me "requires that" dhe një pësore: Under the landlord's rules, the rent must be paid by the first of each month.
  5. Rishkruani me "should": I propose that the meeting start at nine.
  6. Rishkruani për shkrim zyrtar: It is vital that the patient doesn't drink alcohol before the operation.
  7. Rishkruani duke filluar me "There is a requirement": Every applicant must submit two references.
  8. Rishkruani me "lest": She wrote everything down so that she would not forget it.

B. Kuptimi

Zgjidhni fjalinë që i përshtatet kontekstit. Shënimi shpjegon pse.

  1. Po tregoni që ajo pohoi me forcë se ishte fakt që ai kishte qenë në shtëpi. Cila fjali?
  2. Një kontratë qiraje. Cila është më e përshtatshme?
  3. Një raport kërkimor që përshkruan çfarë tregojnë të dhënat, pa bërë propozim. Cila fjali?
  4. Një mesazh mes miqsh në Britani. Cila tingëllon më e natyrshme?
  5. Një raport zyrtar gjykate në anglishten e sotme. Cila është më e mirë?
  6. Një letër zyrtare këshillimi. Cila është më e mirë?

C. Gjeni gabimin

Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani të plotë fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.

  1. The teacher suggested me to read more widely before the exam, especially books on modern history.
  2. After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not to speak to the press until the inquiry was over.
  3. The judge ordered that the reporters should not to film any part of the trial, including the reading of the verdict.
  4. I insist him to come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
  5. The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.

D. Në kontekst

Lexoni draftin dhe shënimin e menaxherit. Rishkruani çdo fjali me numër në stil zyrtar sipas udhëzimit.

Draft hotel policy — manager's note: "Make this sound formal."
Welcome to the Harbour View Hotel. We hope you enjoy your stay. Breakfast is served from 7 to 10 a.m. in the garden restaurant. (20) All rooms really have to be empty by 11 a.m. (21) Please don't smoke on the balconies — we're asking everyone. (22) We think it's a good idea to leave your valuables in the safe. (23) If you want to stay longer, please call reception the day before. (24) We need someone to tell the front desk about any damage. (25) Pets must not come into the restaurant, and that's really important. Thank you for helping us keep the hotel safe and comfortable for everyone.
  1. Fjalia (20): filloni me "It is essential that".
  2. Fjalia (21): filloni me "Management requests that guests".
  3. Fjalia (22): filloni me "It is recommended that" dhe përdorni një pësore.
  4. Fjalia (23): filloni me "Should a guest wish to stay longer, we ask that".
  5. Fjalia (24): filloni me "It is important that the front desk" dhe përdorni një pësore.
  6. Fjalia (25): filloni me "It is imperative that pets".

E. Radha juaj

Shkruani në anglisht.

  1. Shkruani 2–3 rekomandime zyrtare për manualin e punonjësve të rinj të një kompanie. Përdorni të paktën një mbiemër nxitës (It is essential / vital that…), një folje nxitëse (We recommend / request that…) dhe një subjunctive mohor.
  2. Rishkruajeni këtë mesazh jozyrtar si një njoftim zyrtar me 1–2 fjali, me subjunctive të paktën dy herë: "We'd like everyone to turn up early, and please nobody bring food."
  3. Shkruani dy fjali, në një situatë që zgjidhni vetë, që tregojnë dallimin mes insist + subjunctive (kërkesë) dhe insist + kohë e zakonshme (pohim për një fakt).

F. Përsëritje e përzier

Përsëritni mësimet e mëparshme.

  1. B2-14 Reporting verbs: suggest, deny, admit, accuse – foljet raportuese në anglisht, të shpjeguara në shqip
    Rishkruani me "suggested" + -ing: He said, "Let's go home early."
  2. C1-03 Formal Conditionals: Should you need, Were I to, Had I known, But for – fjalitë kushtore zyrtare
    Rishkruani pa "if": If I were to accept the job, I'd have to move to another city.
Përgjigjet

A. Forma

  1. The coach insisted that every player train on Sunday.
  2. It is essential that the room be cleaned before the guests arrive.
  3. We recommended that she not sign the contract.
  4. The landlord requires that the rent be paid by the first of each month.
  5. I propose that the meeting should start at nine.
  6. It is vital that the patient not drink alcohol before the operation.
  7. There is a requirement that every applicant submit two references.
  8. She wrote everything down lest she forget it. / She wrote everything down lest she should forget it.

B. Kuptimi

  1. She insisted that he stayed at home all evening.
  2. It is essential that the tenant keep the flat clean.
  3. The results suggest that the drug is effective in older patients.
  4. It's important that she's at the station by six.
  5. The judge ordered that the witness's name not be published.
  6. If I were in your position, I would consult a lawyer.

C. Gjeni gabimin

  1. The teacher suggested that I read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested that I should read more widely before the exam, especially books on modern history. / The teacher suggested reading more widely before the exam, especially books on modern history.
  2. After the scandal, the shareholders demanded that the chairman not speak to the press until the inquiry was over. / After the scandal, the shareholders demanded that the chairman should not speak to the press until the inquiry was over.
  3. The judge ordered that the reporters should not film any part of the trial, including the reading of the verdict. / The judge ordered that the reporters not film any part of the trial, including the reading of the verdict.
  4. I insist that he come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken. / I insist that he should come with us to the airport, because he doesn't know the way and his phone is broken.
  5. ✓ The board recommended that the chief executive step down immediately and that an independent review be carried out.

D. Në kontekst

  1. It is essential that all rooms be vacated by 11 a.m. / It is essential that all rooms be empty by 11 a.m.
  2. Management requests that guests not smoke on the balconies.
  3. It is recommended that valuables be left in the safe.
  4. Should a guest wish to stay longer, we ask that he or she contact reception the day before. / Should a guest wish to stay longer, we ask that they contact reception the day before.
  5. It is important that the front desk be informed of any damage.
  6. It is imperative that pets not enter the restaurant. / It is imperative that pets not be brought into the restaurant.

E. Radha juaj

  1. It is essential that every new employee complete the safety training in the first week. We recommend that you meet your mentor before starting any project. We request that confidential documents not be taken out of the building.
  2. We request that all participants arrive early and that no food be brought into the hall.
  3. My grandmother insisted that we stay for dinner. My brother insisted that he had locked the door, but it was wide open.

F. Përsëritje e përzier

  1. He suggested going home early.
  2. Were I to accept the job, I'd have to move to another city.
Aplikacioni AndroidMësoni në Lëvizje Google Play