SlowingoNgữ pháp
B1 31 / 39

Trật tự tính từ và tính từ ghép trong tiếng Anh (Adjective Order and Compound Adjectives)

Adjective Order and Compound Adjectives

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể đặt hai hoặc ba tính từ trước một danh từ theo trật tự tự nhiên, dùng đúng dấu phẩy và and giữa chúng, dùng một danh từ để miêu tả một danh từ khác (a coffee cup), và tạo tính từ ghép có gạch nối (a ten-minute walk, a well-known writer).

Ý chính

Khi có nhiều tính từ đứng trước một danh từ, người bản ngữ đặt chúng theo một trật tự rất ổn định: a lovely little old wooden house, không phải a wooden old little lovely house. Phần lớn người bản ngữ chưa bao giờ học quy tắc này — nhưng họ nhận ra ngay khi nó bị phá vỡ.

Trật tự này có lô-gic. Hãy coi danh từ là lõi của một củ hành, còn các tính từ là những lớp vỏ bao quanh. Lớp càng gần lõi thì càng thuộc về bản chất của vật đó. Vật làm bằng gì (wooden) và dùng để làm gì (a running shoe) gần như là một phần của danh từ, nên chúng nằm sát bên nó. Màu sắc, hình dạng và tuổi là những sự thật, nên chúng ở xa hơn một chút. Một ý kiến (lovely) chỉ là cách nhìn của bạn, nên nó là lớp vỏ ngoài cùng, xa danh từ nhất.

Tính từ ghép thì khác: hai hay nhiều từ được nối bằng dấu gạch nối để tạo thành một tính từ: a five-star hotel. Dấu gạch nối nói: "hãy đọc những từ này như một khối."

Tiếng Việt và tiếng Anh

Trong tiếng Việt, tính từ đứng sau danh từ; trong tiếng Anh, chúng đứng trước. Điều thú vị là "củ hành" của hai ngôn ngữ thường giống nhau, chỉ là nhìn từ hai phía: những từ gần danh từ nhất trong tiếng Việt cũng thường là chất liệu hay mục đích (bàn ăn, túi da), còn ý kiến nằm xa nhất, ở cuối cụm (… rất đẹp). Vì vậy, đọc ngược cụm từ tiếng Việt từ cuối lên thường giúp bạn đặt đúng ý kiến, chất liệu và mục đích. Riêng kích thước, tuổi và màu sắc thì tiếng Việt xếp khá tự do (con chó to màu đen → a big black dog), nên với những nhóm này, hãy theo bảng trật tự ở phần Cấu trúc. Tiếng Việt còn hay thêm màu trước màu sắc và nói tuổi, thời gian sau danh từ (chuyến đi hai ngày); tiếng Anh thì không có từ "màu" và biến con số thành tính từ ghép đứng trước: a two-day trip.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
(cái) bàn ăn gỗ cũ rất đẹpa lovely old wooden dining tabletrật tự đảo ngược
(cái) túi daa leather bagchất liệu: trước danh từ
con chó to màu đena big black dogkhông có từ "màu"
tiệm giàya shoe shopdanh từ đứng trước, số ít
quãng đường đi bộ mười phúta ten-minute walktính từ ghép, không có -s
con trai sáu tuổia six-year-old sontính từ ghép đứng trước

Cấu trúc

Trật tự thông thường của tính từ trước danh từ

Ý kiếnKích thướcTuổiHình dạngMàu sắcXuất xứChất liệuMục đíchDanh từ
lovelybigoldroundbrownMoroccanwoodendiningtable
beautifulsmallnewsquareblackBrazilianleatherrunningshoes

Hai hoặc ba tính từ là bình thường. Bốn tính từ trở lên rất hiếm và nghe nặng nề. Độ dài (long, short) xếp cùng nhóm với kích thước.

Dấu phẩy và and

Trường hợpQuy tắcVí dụ
tính từ thuộc các nhóm khác nhaukhông dùng dấu phẩya beautiful old house
hai tính từ cùng một nhóm (thường là ý kiến)dấu phẩy (hoặc and)a friendly, helpful assistant
hai màu trở lênanda black and white photo
sau be / look / seemand trước tính từ cuốiThe house was old and beautiful.

Cách thử: nếu bạn có thể đặt and giữa hai tính từ, hoặc đổi chỗ chúng, thì dùng dấu phẩy. Nếu không được, thì không dùng dấu phẩy.

Danh từ + danh từ (danh từ dùng như tính từ)

MẫuVí dụ
danh từ đứng trước thường ở số íta coffee cup, a shoe shop, a car park (Anh)
nó đứng ngay trước danh từ chính, sau tất cả các tính từ kháca cheap plastic coffee cup

Tính từ ghép (có gạch nối, đứng trước danh từ)

MẫuVí dụ
số + danh từ số íta ten-minute walk, a five-star hotel, a two-day course
số + danh từ + olda three-year-old girl
well / badly + quá khứ phân từa well-known writer, a well-paid job
tính từ / trạng từ + dạng -inga good-looking man, a long-lasting battery
tính từ + danh từ + -eda blue-eyed baby, a left-handed player

Cách dùng

1Ý kiến trước sự thật

Tính từ chỉ ý kiến (lovely, horrible, amazing, nice) đứng trước các tính từ chỉ sự thật (kích thước, tuổi, màu sắc…).

We stayed in a lovely little hotel near the beach.
Chúng mình ở một khách sạn nhỏ xinh gần bãi biển.
ý kiến (lovely) trước kích thước (little)
He drives a horrible old car.
Anh ấy lái một chiếc xe cũ xấu kinh khủng.
tiếng Việt: ý kiến ở cuối; tiếng Anh: ở đầu
She was wearing an amazing red dress.
Cô ấy mặc một chiếc váy đỏ tuyệt đẹp.
It's a nice big kitchen.
Đó là một căn bếp rộng và đẹp.

2Các tính từ chỉ sự thật theo thứ tự

Tính từ chỉ sự thật thường theo thứ tự kích thước → tuổi → hình dạng → màu sắc → xuất xứ → chất liệu → mục đích.

They live in a big old farmhouse.
Họ sống trong một ngôi nhà nông trại cũ và rộng.
I bought a small round mirror for the hall.
Mình mua một chiếc gương tròn nhỏ để treo ở sảnh.
She has long black hair.
Cô ấy có mái tóc đen dài.
độ dài (= kích thước) trước màu sắc
We ate at a tiny Japanese restaurant.
Chúng mình ăn ở một nhà hàng Nhật bé xíu.
He gave me a beautiful silver necklace.
Anh ấy tặng mình một sợi dây chuyền bạc rất đẹp.
ý kiến + chất liệu
I need some new running shoes.
Mình cần mấy đôi giày chạy bộ mới.
mục đích (running) sát danh từ, giống "giày chạy bộ"

3Dấu phẩy và and

Dùng dấu phẩy giữa hai tính từ cùng loại: bạn cũng có thể đặt and giữa chúng. Dùng and giữa các màu, và trước tính từ cuối cùng khi đứng sau be.

It was a boring, pointless meeting.
Đó là một cuộc họp vừa chán vừa vô ích.
hai ý kiến: dấu phẩy
She's a kind, generous person.
Cô ấy là người tốt bụng và hào phóng.
The flag is red, white and blue.
Lá cờ có ba màu đỏ, trắng và xanh.
My grandfather's old black and white photos are in this box.
Những tấm ảnh đen trắng cũ của ông mình ở trong hộp này.
"đen trắng" → black and white
The room was small but comfortable.
Căn phòng nhỏ nhưng thoải mái.
đối lập: but

4Danh từ miêu tả danh từ

Một danh từ có thể miêu tả một danh từ khác. Danh từ đứng trước thường ở số ít, kể cả khi nghĩa là số nhiều, và nó đứng ngay trước danh từ chính. Một vài từ giữ -s: sports, clothes, sales, savings.

Let's meet in the city centre.
Mình gặp nhau ở trung tâm thành phố nhé.
Mỹ: center
There's a great shoe shop on the corner.
Ở góc phố có một tiệm giày rất tuyệt.
"tiệm giày" → shoe shop: danh từ chính đứng sau
I've lost my phone charger.
Mình làm mất cục sạc điện thoại rồi.
We need a new kitchen table.
Nhà mình cần một cái bàn bếp mới.
một cái bàn dùng trong bếp
She works in a sports centre.
Cô ấy làm việc ở một trung tâm thể thao.
sports giữ -s

5Tính từ ghép với con số

Tính từ ghép số + danh từ có gạch nối khi đứng trước danh từ, và danh từ giữ ở số ít — không có -s, vì cả cụm đã là một tính từ.

It's a ten-minute walk from the station.
Từ nhà ga đi bộ mười phút là tới.
ten-minute, không phải ten-minutes
We booked a two-week holiday in Greece.
Chúng mình đã đặt một kỳ nghỉ hai tuần ở Hy Lạp.
Mỹ: vacation
They have a six-year-old son.
Họ có một cậu con trai sáu tuổi.
"sáu tuổi" đứng sau trong tiếng Việt, trước trong tiếng Anh
She signed a three-year contract.
Cô ấy đã ký hợp đồng ba năm.

6Các tính từ ghép khác

Tính từ ghép với quá khứ phân từ (well-known), dạng -ing (good-looking) và tính từ + danh từ + -ed (blue-eyed) giúp miêu tả người và vật một cách ngắn gọn, tự nhiên.

He's a well-known chef with his own TV show.
Anh ấy là một đầu bếp nổi tiếng, có chương trình truyền hình riêng.
That's a very good-looking dog.
Con chó đó đẹp thật.
Our company makes long-lasting batteries.
Công ty chúng tôi sản xuất pin dùng được lâu.
I'm looking for a short-sleeved shirt.
Mình đang tìm một chiếc áo sơ mi ngắn tay.
My brother is left-handed.
Anh trai mình thuận tay trái.
một số tính từ ghép cũng dùng được sau be

Lỗi thường gặp

❌a wooden beautiful table
✅a beautiful wooden table
Ý kiến đứng trước chất liệu.
❌a black big dog
✅a big black dog
Kích thước đứng trước màu sắc.
❌a ten-minutes walk
✅a ten-minute walk
Danh từ trong tính từ ghép giữ ở số ít.
❌a shoes shop
✅a shoe shop
Danh từ dùng để miêu tả danh từ thường ở số ít.
❌My son is three-years-old.
✅My son is three years old.
Sau be: không có gạch nối, và years ở số nhiều.
❌a black white cat
✅a black and white cat
Dùng and giữa các màu.
❌a brown-eye girl
✅a brown-eyed girl
tính từ + danh từ + -ed.
⚠️a well known writer
✅a well-known writer
Trước danh từ, cách viết chuẩn có gạch nối.

Bẫy dành cho người Việt

1. Đặt tính từ sau danh từ. Tiếng Việt nói túi da, xe cũ, nhà rất đẹp. Dịch từng chữ, tính từ sẽ đứng sau danh từ — điều tiếng Anh không cho phép (trừ sau be: The bag is leather).

❌I bought a bag leather in Hoi An.
✅I bought a leather bag in Hoi An.
❌They live in a house old and beautiful.
✅They live in a beautiful old house. hoặc Their house is old and beautiful.

2. Thêm "color" theo chữ "màu". Tiếng Việt nói xe màu đỏ, áo màu xanh. Tiếng Anh chỉ cần tên màu, đặt trước danh từ.

❌My sister has a red color car.
✅My sister has a red car.
❌I'm looking for a shirt blue color.
✅I'm looking for a blue shirt.

3. "Cốc cà phê" thành "a cup coffee". Trong tiếng Việt, cốc cà phê vừa có thể là chiếc cốc dùng để uống cà phê, vừa có thể là một cốc có cà phê bên trong. Tiếng Anh tách ra: a coffee cup (chính chiếc cốc) và a cup of coffee (cốc và cà phê). Không có a cup coffee.

❌Can I have a cup tea, please?
✅Can I have a cup of tea, please?
❌I bought six new cups coffee for the office.
✅I bought six new coffee cups for the office.

4. Thời gian và tuổi đứng sau danh từ. Chuyến đi hai ngày, khóa học ba tháng — tiếng Việt đặt con số sau. Trong tiếng Anh, con số + danh từ trở thành tính từ ghép đứng trước, có gạch nối và không có -s.

❌We went on a trip two days to Da Lat.
✅We went on a two-day trip to Da Lat.

Đừng nhầm lẫn

Tính từ ghép trước danh từ và cùng những từ đó sau động từ — Trước danh từ: có gạch nối và danh từ ở số ít. Sau động từ: các từ viết rời, và danh từ ở số nhiều khi cần.

It's a two-hour flight.
Đó là chuyến bay hai tiếng.
trước danh từ: two-hour
The flight takes two hours.
Chuyến bay mất hai tiếng.
không phải tính từ ghép: two hours
She has a three-year-old daughter.
Chị ấy có một cô con gái ba tuổi.
tính từ ghép, số ít
Her daughter is three years old.
Con gái chị ấy ba tuổi.
sau be: years, không gạch nối

a coffee cup và a cup of coffee — Danh từ + danh từ cho biết đó là loại đồ vật gì; of cho biết bên trong có gì.

I broke my favourite coffee cup.
Mình làm vỡ cái cốc uống cà phê yêu thích rồi.
chính chiếc cốc
Would you like a cup of coffee?
Bạn uống một cốc cà phê nhé?
cốc và cà phê bên trong

Về các cụm danh từ dài hơn trong văn viết trang trọng (a rapidly growing population), xem C1-11.

Chính tả và phát âm

  • Dùng gạch nối cho tính từ ghép trước danh từ: a well-known artist. Sau be, nhiều người bỏ gạch nối: The artist is well known.
  • Không dùng gạch nối sau trạng từ đuôi -ly: a highly paid job, a beautifully written book.
  • Danh từ + danh từ thường nhấn danh từ đầu: a coffee cup, a shoe shop, a bus stop. Một số ít, như city centre, nhấn danh từ thứ hai.
  • Tính từ + danh từ nhấn danh từ: a black bird (bất kỳ con chim nào màu đen). Danh từ ghép nhấn phần đầu: a blackbird (một loài chim cụ thể).
  • Đứng một mình, tính từ ghép nhấn phần sau (well-known), nhưng trước một danh từ được nhấn, trọng âm thường chuyển lên trước: a well-known writer.
  • Giữ âm cuối trong tính từ ghép: /d/ trong blue-eyed, left-handed; /t/ trong ten-minute. Tiếng Việt không bật phụ âm cuối, nhưng thiếu /d/, blue-eyed nghe thành blue eye. Ngược lại, đừng thêm /s/ vào ten-minute.

Quy tắc vàng

Ý kiến trước, sự thật sau — và vật làm bằng gì, dùng để làm gì thường đứng sát danh từ nhất. Tất cả tính từ đứng trước danh từ, không có chữ "color". Trong tính từ ghép trước danh từ, nối các từ bằng gạch nối và giữ danh từ ở số ít: a ten-minute walk.

Luyện tập

A. Hình thức

Sắp xếp từ hoặc hoàn thành câu.

  1. Sắp xếp theo đúng thứ tự: a / Moroccan / leather / beautiful / bag
  2. Sắp xếp theo đúng thứ tự: an / old / ugly / building / grey
  3. Sắp xếp theo đúng thứ tự: some / plastic / small / boxes / storage
  4. Hoàn thành câu: The film lasts two hours. It's a film.
  5. Hoàn thành câu: Their baby is eight months old. They have an baby.
  6. Hoàn thành câu: The hotel has four stars. It's a hotel.

B. Ý nghĩa

Chọn đáp án đúng.

  1. Chọn đáp án đúng: He's a … actor.
  2. Chọn đáp án đúng: She has … hair.
  3. Có dấu phẩy hay không? a beautiful(,) old house …
  4. Có dấu phẩy hay không? a kind(,) patient teacher …

C. Tìm lỗi sai

Sửa lỗi sai. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. We stayed in a five-stars hotel.
  2. I need a new toys box.
  3. My brother is twelve-years-old.
  4. She bought a lovely blue silk scarf.

D. Trong ngữ cảnh

Sắp xếp các từ trong ngoặc theo đúng thứ tự để hoàn thành mẩu quảng cáo.

Selling online
For sale: a 15 (wooden / old / lovely) table and four chairs. Perfect for a 16 (room / dining) or a big kitchen. The table is 17 (strong / heavy) and easy to clean. The chairs have 18 (cotton / white / new) covers. Collection only: it's a 19 (minute / five) drive from the station.

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Miêu tả một món đồ bạn có, dùng hai hoặc ba tính từ theo đúng thứ tự.
  2. Miêu tả quãng đường đi làm hoặc đi học của bạn bằng một tính từ ghép.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A1-10 Tính từ trong tiếng Anh: vị trí, very, too và các cặp từ trái nghĩa (Adjectives)
    Chọn đáp án đúng: She has … eyes.
  2. A2-30 Phân biệt tính từ đuôi -ed và -ing: bored hay boring? (-ed and -ing Adjectives)
    It was a very … ten-hour flight.
  3. B1-24 So sánh nâng cao: much better, càng… càng… (the more… the better)
    Our new flat is ___ bigger than the old one. …
Đáp án

A. Hình thức

  1. a beautiful Moroccan leather bag
  2. an ugly old grey building
  3. some small plastic storage boxes
  4. two-hour
  5. eight-month-old
  6. four-star

B. Ý nghĩa

  1. well-known
  2. long black
  3. no comma
  4. comma

C. Tìm lỗi sai

  1. We stayed in a five-star hotel.
  2. I need a new toy box.
  3. My brother is twelve years old. / My brother is twelve.
  4. ✓ She bought a lovely blue silk scarf.

D. Trong ngữ cảnh

  1. lovely old wooden
  2. dining room
  3. heavy and strong / strong and heavy
  4. new white cotton
  5. five-minute

E. Đến lượt bạn

  1. I have a comfortable old leather sofa.
  2. It's a twenty-minute bus ride, and then a five-minute walk.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. blue
  2. tiring
  3. much
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play