SlowingoGrammatica
B1 31 / 39

Volgorde van bijvoeglijke naamwoorden in het Engels en compound adjectives (a ten-minute walk)

Adjective Order and Compound Adjectives

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les zet je twee of drie bijvoeglijke naamwoorden in de natuurlijke volgorde voor een zelfstandig naamwoord, gebruik je komma's en and goed, gebruik je een zelfstandig naamwoord om een ander zelfstandig naamwoord te beschrijven (a coffee cup) en maak je samengestelde bijvoeglijke naamwoorden met een koppelteken (a ten-minute walk, a well-known writer).

Het idee

Staan er meerdere bijvoeglijke naamwoorden voor een zelfstandig naamwoord, dan zetten Engelstaligen ze in een heel vaste volgorde: a lovely little old wooden house, niet a wooden old little lovely house. De meeste moedertaalsprekers hebben die regel nooit geleerd – maar ze horen meteen als hij gebroken wordt.

Er zit een logica achter. Zie het zelfstandig naamwoord als het hart van een ui, met de bijvoeglijke naamwoorden als lagen eromheen. Hoe dichter een laag bij het hart zit, hoe meer hij hoort bij wat het ding is. Waar het van gemaakt is (wooden) en waar het voor dient (a running shoe) horen bijna bij het zelfstandig naamwoord zelf, dus die staan er direct naast. Kleur, vorm en leeftijd zijn feiten, die staan iets verder weg. Een mening (lovely) is alleen jouw kijk erop, dus dat is de buitenste schil, het verst van het zelfstandig naamwoord.

Samengestelde bijvoeglijke naamwoorden (compound adjectives) werken anders: twee of meer woorden worden met een koppelteken verbonden tot één bijvoeglijk naamwoord: a five-star hotel. Het koppelteken zegt: ‘lees deze woorden als één geheel’.

Nederlands en Engels vergeleken

Goed nieuws: de volgorde is in het Nederlands grotendeels hetzelfde. Een mooie oude houten tafel – a lovely old wooden table. Ook de komma tussen twee meningen (een saaie, zinloze vergadering) werkt hetzelfde. De verschillen zitten in de samenstellingen. Het Nederlands schrijft een zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord als één woord (koffiekopje, bushalte); het Engels meestal als twee woorden (coffee cup, bus stop). In Nederlandse samenstellingen zit vaak een meervoud (schoenenwinkel, vijfsterrenhotel); in het Engels blijft het eerste woord enkelvoud (shoe shop, five-star hotel). En waar het Nederlands van gebruikt (een wandeling van tien minuten), maakt het Engels een compound adjective (a ten-minute walk).

NederlandsEngelsLet op
een mooie oude houten tafela lovely old wooden tablegelijk
een schoenenwinkel, een vijfsterrenhotela shoe shop, a five-star hotelenkelvoud
een bushalte, een telefoonopladera bus stop, a phone chargertwee woorden
een wandeling van tien minutena ten-minute walkkoppelteken, geen -s
een zoontje van zes / een zesjarig zoontjea six-year-old son
een zwart-witfotoa black and white photoand tussen kleuren
een zilveren ketting, een gouden ringa silver necklace, a gold ringmateriaal: het zelfstandig naamwoord zelf

Vorm

De gebruikelijke volgorde voor een zelfstandig naamwoord

MeningGrootteLeeftijdVormKleurHerkomstMateriaalDoelZelfstandig naamwoord
lovelybigoldroundbrownMoroccanwoodendiningtable
beautifulsmallnewsquareblackBrazilianleatherrunningshoes

Twee of drie bijvoeglijke naamwoorden is normaal. Vier of meer is zeldzaam en klinkt zwaar. Lengte (long, short) hoort bij grootte.

Komma's en and

SituatieRegelVoorbeeld
bijvoeglijke naamwoorden uit verschillende groepengeen kommaa beautiful old house
twee uit dezelfde groep (vaak meningen)komma (of and)a friendly, helpful assistant
twee of meer kleurenanda black and white photo
na be / look / seemand voor de laatsteThe house was old and beautiful.

Test: kun je and tussen de bijvoeglijke naamwoorden zetten, of ze omwisselen? Dan een komma. Kan dat niet? Dan geen komma.

Zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord (een zelfstandig naamwoord als bijvoeglijk naamwoord)

PatroonVoorbeeld
het eerste zelfstandig naamwoord is normaal enkelvouda coffee cup, a shoe shop, a car park (UK)
het staat direct voor het hoofdwoord, na alle andere bijvoeglijke naamwoordena cheap plastic coffee cup

Compound adjectives (met koppelteken, voor een zelfstandig naamwoord)

PatroonVoorbeeld
getal + enkelvoudig zelfstandig naamwoorda ten-minute walk, a five-star hotel, a two-day course
getal + zelfstandig naamwoord + olda three-year-old girl
well / badly + voltooid deelwoorda well-known writer, a well-paid job
bijvoeglijk naamwoord / bijwoord + -ing-vorma good-looking man, a long-lasting battery
bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord + -eda blue-eyed baby, a left-handed player

Gebruik

1Mening vóór feit

Een bijvoeglijk naamwoord dat een mening geeft (lovely, horrible, amazing, nice) staat vóór de feiten (grootte, leeftijd, kleur…) – net als in het Nederlands.

We stayed in a lovely little hotel near the beach.
We logeerden in een leuk klein hotelletje vlak bij het strand.
He drives a horrible old car.
Hij rijdt in een afschuwelijke oude auto.
She was wearing an amazing red dress.
Ze droeg een prachtige rode jurk.
It's a nice big kitchen.
Het is een fijne grote keuken.

2Feiten in volgorde

Feiten volgen meestal de volgorde grootte → leeftijd → vorm → kleur → herkomst → materiaal → doel. Bij materiaal gebruikt het Engels vaak gewoon het zelfstandig naamwoord (silver, gold), waar het Nederlands een bijvoeglijk naamwoord maakt (zilveren, gouden).

They live in a big old farmhouse.
Ze wonen in een grote oude boerderij.
I bought a small round mirror for the hall.
Ik heb een kleine ronde spiegel voor de gang gekocht.
She has long black hair.
Ze heeft lang zwart haar.
net als in het Nederlands: lengte (= grootte) vóór kleur
We ate at a tiny Japanese restaurant.
We aten in een piepklein Japans restaurantje.
He gave me a beautiful silver necklace.
Hij gaf me een prachtige zilveren ketting.
mening + materiaal; zilveren → silver
I need some new running shoes.
Ik heb nieuwe hardloopschoenen nodig.
doel direct voor het zelfstandig naamwoord; Engels twee woorden

3Komma's en and

Zet een komma tussen twee bijvoeglijke naamwoorden van hetzelfde soort: daar zou ook and kunnen staan. Gebruik and tussen kleuren, en voor het laatste bijvoeglijk naamwoord na be.

It was a boring, pointless meeting.
Het was een saaie, zinloze vergadering.
net als in het Nederlands: komma
She's a kind, generous person.
Ze is een lief, gul mens.
The flag is red, white and blue.
De vlag is rood, wit en blauw.
My grandfather's old black and white photos are in this box.
De oude zwart-witfoto's van mijn opa zitten in deze doos.
Nederlands zwart-wit; Engels black and white
The room was small but comfortable.
De kamer was klein maar comfortabel.
tegenstelling: but

4Zelfstandige naamwoorden die zelfstandige naamwoorden beschrijven

Een zelfstandig naamwoord kan een ander zelfstandig naamwoord beschrijven. Het eerste is normaal enkelvoud, ook als de betekenis meervoud is, en het staat direct voor het hoofdwoord. Een paar woorden houden hun -s: sports, clothes, sales, savings. Waar het Nederlands er één woord van maakt, schrijft het Engels meestal twee woorden.

Let's meet in the city centre.
Zullen we in het centrum afspreken?
US: center
There's a great shoe shop on the corner.
Op de hoek zit een geweldige schoenenwinkel.
Nederlands schoenen-; Engels shoe, enkelvoud
I've lost my phone charger.
Ik ben mijn telefoonoplader kwijt.
Nederlands één woord; Engels twee woorden
We need a new kitchen table.
We hebben een nieuwe keukentafel nodig.
een tafel voor de keuken
She works in a sports centre.
Ze werkt in een sportcentrum.
Nederlands sport-; Engels sports houdt zijn -s

5Compound adjectives met getallen

Een getal + zelfstandig naamwoord krijgt voor een zelfstandig naamwoord een koppelteken, en het zelfstandig naamwoord blijft enkelvoud – geen -s, want het geheel is een bijvoeglijk naamwoord. Het Nederlands zegt hier vaak van: een wandeling van tien minuten.

It's a ten-minute walk from the station.
Het is tien minuten lopen vanaf het station.
ten-minute, zonder -s
We booked a two-week holiday in Greece.
We hebben een vakantie van twee weken in Griekenland geboekt.
US: vacation
They have a six-year-old son.
Ze hebben een zoontje van zes.
van zes → six-year-old
She signed a three-year contract.
Ze tekende een driejarig contract.

6Andere compound adjectives

Samenstellingen met een voltooid deelwoord (well-known), een -ing-vorm (good-looking) of bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord + -ed (blue-eyed) beschrijven mensen en dingen kort en natuurlijk.

He's a well-known chef with his own TV show.
Hij is een bekende kok met een eigen tv-programma.
That's a very good-looking dog.
Dat is echt een mooie hond.
Our company makes long-lasting batteries.
Ons bedrijf maakt batterijen die lang meegaan.
I'm looking for a short-sleeved shirt.
Ik zoek een overhemd met korte mouwen.
met korte mouwen → short-sleeved
My brother is left-handed.
Mijn broer is linkshandig.
sommige samenstellingen kunnen ook na be

Veelgemaakte fouten

❌a wooden beautiful table
✅a beautiful wooden table
Mening vóór materiaal.
❌a black big dog
✅a big black dog
Grootte vóór kleur.
❌a ten-minutes walk
✅a ten-minute walk
Het zelfstandig naamwoord in een compound adjective blijft enkelvoud.
❌a shoes shop
✅a shoe shop
Een zelfstandig naamwoord dat een ander beschrijft, is normaal enkelvoud.
❌My son is three-years-old.
✅My son is three years old.
Na be: geen koppeltekens, en years is meervoud.
❌a black white cat
✅a black and white cat
And tussen kleuren.
❌a brown-eye girl
✅a brown-eyed girl
Bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord + -ed.
⚠️a well known writer
✅a well-known writer
Voor een zelfstandig naamwoord krijgt het in de standaardspelling een koppelteken.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Het meervoud uit de Nederlandse samenstelling. Vierpersoonstent, cursus van drie weken: in het Nederlands zit er vaak een meervoud of een -s in. In een Engels compound adjective blijft het zelfstandig naamwoord enkelvoud.

❌We bought a four-persons tent.
✅We bought a four-person tent.
❌I'm doing a three-weeks course in Dublin.
✅I'm doing a three-week course in Dublin.

2. Flessenopener, bloemenwinkel. In het Nederlands staat het eerste deel vaak in het meervoud (flessen-, bloemen-). In het Engels is het eerste zelfstandig naamwoord normaal enkelvoud.

❌Have you seen the bottles opener?
✅Have you seen the bottle opener?
❌She opened a flowers shop.
✅She opened a flower shop.

3. Alles aan elkaar schrijven. Het Nederlands schrijft samenstellingen als één woord (bushalte, stadscentrum). Het Engels schrijft de meeste zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord-combinaties los. (Een paar vaste woorden zijn wel één woord: bookshop, bedroom, football. Bij twijfel: kijk in het woordenboek.)

❌Let's meet at the busstop.
✅Let's meet at the bus stop.
spelling
❌We need a new washingmachine.
✅We need a new washing machine.
spelling

4. Zwart-wit. Het Nederlands verbindt kleuren met een koppelteken: een zwart-witfoto, een rood-witte vlag. In het Engels staat er and tussen de kleuren.

❌It's an old black-white film.
✅It's an old black and white film. of It's an old black-and-white film.

5. Gouden → golden. Het Nederlands maakt van een materiaal een bijvoeglijk naamwoord: gouden, zilveren. In het Engels gebruik je voor het materiaal meestal het zelfstandig naamwoord: gold, silver. Golden betekent vooral ‘goudkleurig’ of is figuurlijk (a golden opportunity).

⚠️My grandmother left me a golden ring.
✅My grandmother left me a gold ring.
golden klinkt als ‘goudkleurig’ of poëtisch; voor het materiaal: gold

Niet verwarren

Compound adjective voor een zelfstandig naamwoord en dezelfde woorden na een werkwoord – Voor een zelfstandig naamwoord: koppeltekens en enkelvoud. Na een werkwoord: losse woorden, en meervoud waar nodig.

It's a two-hour flight.
Het is een vlucht van twee uur.
voor het zelfstandig naamwoord: two-hour
The flight takes two hours.
De vlucht duurt twee uur.
geen compound adjective
She has a three-year-old daughter.
Ze heeft een dochtertje van drie.
Her daughter is three years old.
Haar dochter is drie jaar.
Engels: three years old (of gewoon three), niet three years

a coffee cup en a cup of coffee – Zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord zegt wat voor ding het is; of zegt wat erin zit. Precies zoals koffiekopje en kopje koffie.

I broke my favourite coffee cup.
Ik heb mijn favoriete koffiekopje gebroken.
het kopje zelf
Would you like a cup of coffee?
Wil je een kopje koffie?
het kopje met de koffie erin

Voor langere woordgroepen in formeel schrijven (a rapidly growing population): zie C1-11.

Spelling en uitspraak

  • Zet een koppelteken in compound adjectives voor een zelfstandig naamwoord: a well-known artist. Na be laten veel schrijvers het weg: The artist is well known.
  • Geen koppelteken na een bijwoord op -ly: a highly paid job, a beautifully written book.
  • Zelfstandig naamwoord + zelfstandig naamwoord heeft meestal de klemtoon op het eerste woord: a coffee cup, a shoe shop, a bus stop – net als bij Nederlandse samenstellingen (KOFfiekopje, BUShalte). Een paar, zoals city centre, hebben de klemtoon op het tweede woord.
  • Bijvoeglijk naamwoord + zelfstandig naamwoord: klemtoon op het zelfstandig naamwoord: a black bird (elke vogel die zwart is). Een samengesteld zelfstandig naamwoord heeft de klemtoon vooraan: a blackbird (een merel).
  • Een compound adjective op zich heeft de klemtoon op het tweede deel (well-known), maar voor een zelfstandig naamwoord met klemtoon schuift die vaak naar voren: a well-known writer.
  • In wooden en good-looking is de oo een korte /ʊ/, geen lange Nederlandse oe.

Gouden regel

Eerst de mening, dan de feiten – en waar het ding van gemaakt is of waar het voor dient, staat meestal het dichtst bij het zelfstandig naamwoord. In een compound adjective voor een zelfstandig naamwoord verbind je de woorden met een koppelteken en houd je het zelfstandig naamwoord enkelvoud: a ten-minute walk. En anders dan in het Nederlands: a shoe shop, a bus stop – enkelvoud, twee woorden.

Oefeningen

A. Vorm

Zet de woorden in de goede volgorde, of maak de zin af.

  1. Zet in de goede volgorde: a / Moroccan / leather / beautiful / bag
  2. Zet in de goede volgorde: an / old / ugly / building / grey
  3. Zet in de goede volgorde: some / plastic / small / boxes / storage
  4. Maak af: The film lasts two hours. It's a film.
  5. Maak af: Their baby is eight months old. They have an baby.
  6. Maak af: The hotel has four stars. It's a hotel.

B. Betekenis

Kies het juiste antwoord.

  1. Kies het juiste antwoord: He's a … actor.
  2. Kies het juiste antwoord: She has … hair.
  3. Kies het juiste antwoord: a beautiful(,) old house …
  4. Kies het juiste antwoord: a kind(,) patient teacher …

C. Vind de fout

Verbeter de fout. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. We stayed in a five-stars hotel.
  2. I need a new toys box.
  3. My brother is twelve-years-old.
  4. She bought a lovely blue silk scarf.

D. In context

Zet de woorden tussen haakjes in de goede volgorde en de goede vorm.

Selling online
For sale: a 15 (wooden / old / lovely) table and four chairs. Perfect for a 16 (room / dining) or a big kitchen. The table is 17 (strong / heavy) and easy to clean. The chairs have 18 (cotton / white / new) covers. Collection only: it's a 19 (minute / five) drive from the station.

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels over je eigen spullen en je reis.

  1. Beschrijf iets wat je hebt met twee of drie bijvoeglijke naamwoorden in de goede volgorde.
  2. Beschrijf je reis naar je werk of school met een compound adjective.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. A1-10 Bijvoeglijke naamwoorden in het Engels (adjectives): plaats, very, quite en too
    Kies het juiste antwoord: She has … eyes.
  2. A2-30 Bored of boring? Bijvoeglijke naamwoorden op -ed en -ing
    It was a very … ten-hour flight.
  3. B1-24 Vergelijken in het Engels: much better, the more… the better en twice as big
    Our new flat is ___ bigger than the old one. …
Antwoorden

A. Vorm

  1. a beautiful Moroccan leather bag
  2. an ugly old grey building
  3. some small plastic storage boxes
  4. two-hour
  5. eight-month-old
  6. four-star

B. Betekenis

  1. well-known
  2. long black
  3. no comma
  4. comma

C. Vind de fout

  1. We stayed in a five-star hotel.
  2. I need a new toy box.
  3. My brother is twelve years old. / My brother is twelve.
  4. ✓ She bought a lovely blue silk scarf.

D. In context

  1. lovely old wooden
  2. dining room
  3. heavy and strong / strong and heavy
  4. new white cotton
  5. five-minute

E. Jouw beurt

  1. I have a comfortable old leather sofa.
  2. It's a twenty-minute bus ride, and then a five-minute walk.

F. Gemengde herhaling

  1. blue
  2. tiring
  3. much
Android-appLeer onderweg Google Play