Σειρά επιθέτων (Adjective Order) και σύνθετα επίθετα: a lovely old wooden table, a ten-minute walk
Adjective Order and Compound Adjectives
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα μπορείτε να βάζετε δύο ή τρία επίθετα πριν από ένα ουσιαστικό με τη φυσική σειρά, να χρησιμοποιείτε σωστά κόμματα και and ανάμεσά τους, να χρησιμοποιείτε ένα ουσιαστικό για να περιγράψετε ένα άλλο (a coffee cup) και να φτιάχνετε σύνθετα επίθετα με ενωτικό (a ten-minute walk, a well-known writer).
Η βασική ιδέα
Όταν πριν από ένα ουσιαστικό μπαίνουν πολλά επίθετα, οι Αγγλόφωνοι τα βάζουν με πολύ σταθερή σειρά: a lovely little old wooden house, όχι a wooden old little lovely house. Οι περισσότεροι φυσικοί ομιλητές δεν έχουν μάθει ποτέ αυτόν τον κανόνα, αλλά καταλαβαίνουν αμέσως όταν παραβιάζεται.
Υπάρχει λογική. Σκεφτείτε το ουσιαστικό σαν την καρδιά ενός κρεμμυδιού και τα επίθετα σαν τις φλούδες γύρω του. Όσο πιο κοντά στην καρδιά είναι μια φλούδα, τόσο περισσότερο ανήκει σε αυτό που είναι το πράγμα. Το υλικό (wooden) και η χρήση (a running shoe) είναι σχεδόν κομμάτι του ουσιαστικού, γι' αυτό κάθονται ακριβώς δίπλα του. Το χρώμα, το σχήμα και η ηλικία είναι γεγονότα, γι' αυτό βρίσκονται λίγο πιο έξω. Η γνώμη (lovely) είναι μόνο η δική σας άποψη, γι' αυτό είναι η εξωτερική φλούδα, η πιο μακρινή από το ουσιαστικό.
Τα σύνθετα επίθετα λειτουργούν αλλιώς: δύο ή περισσότερες λέξεις ενώνονται με ενωτικό (-) και γίνονται ένα επίθετο: a five-star hotel. Το ενωτικό λέει: «διάβασε αυτές τις λέξεις σαν μία μονάδα».
Ελληνικά και αγγλικά
Η βασική σειρά των επιθέτων μοιάζει στις δύο γλώσσες: λέμε κι εμείς «ένα ωραίο παλιό ξύλινο τραπέζι», με τη γνώμη πρώτη. Τα ελληνικά όμως είναι πιο ελαστικά, και πολλές πληροφορίες τις βάζουμε μετά το ουσιαστικό: «παπούτσια για τρέξιμο», «το τραπέζι της κουζίνας», «μαγαζί με παπούτσια», «ξενοδοχείο πέντε αστέρων», «μια βόλτα δέκα λεπτών». Στα αγγλικά όλα αυτά πάνε πριν από το ουσιαστικό, και το ουσιαστικό που λειτουργεί σαν επίθετο μένει στον ενικό: running shoes, a kitchen table, a shoe shop, a five-star hotel, a ten-minute walk.
Εκεί είναι η μεγάλη παγίδα: η ελληνική γενική πληθυντικού («πέντε αστέρων», «δέκα λεπτών», «κατάστημα παιχνιδιών») μάς σπρώχνει να βάλουμε -s.
| Ελληνικά | Αγγλικά | Τι αλλάζει |
|---|---|---|
| ένα ωραίο παλιό ξύλινο τραπέζι | a lovely old wooden table | ίδια βασική σειρά |
| παπούτσια για τρέξιμο | running shoes | ο σκοπός πριν από το ουσιαστικό |
| μαγαζί με παπούτσια | a shoe shop | ουσιαστικό σαν επίθετο, στον ενικό |
| ξενοδοχείο πέντε αστέρων | a five-star hotel | ενωτικό, χωρίς -s |
| μια βόλτα δέκα λεπτών / μια δεκάλεπτη βόλτα | a ten-minute walk | ενωτικό, χωρίς -s |
| μια ασπρόμαυρη φωτογραφία | a black and white photo | χρώματα με and, σε σταθερή σειρά |
Δομή
Η συνηθισμένη σειρά των επιθέτων πριν από ένα ουσιαστικό
| Γνώμη | Μέγεθος | Ηλικία | Σχήμα | Χρώμα | Προέλευση | Υλικό | Χρήση | Ουσιαστικό |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| lovely | big | old | round | brown | Moroccan | wooden | dining | table |
| beautiful | small | new | square | black | Brazilian | leather | running | shoes |
Δύο ή τρία επίθετα είναι φυσιολογικά. Τέσσερα ή περισσότερα είναι σπάνια και ακούγονται βαριά. Το μήκος (long, short) πάει με το μέγεθος.
Κόμματα και and
| Περίπτωση | Κανόνας | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| επίθετα από διαφορετικές ομάδες | χωρίς κόμμα | a beautiful old house |
| δύο επίθετα από την ίδια ομάδα (συχνά γνώμες) | κόμμα (ή and) | a friendly, helpful assistant |
| δύο ή περισσότερα χρώματα | and | a black and white photo |
| μετά από be / look / seem | and πριν από το τελευταίο | The house was old and beautiful. |
Τεστ: αν μπορείτε να βάλετε and ανάμεσα στα επίθετα ή να αλλάξετε τη σειρά τους, βάλτε κόμμα. Αν δεν μπορείτε, μη βάλετε κόμμα.
Ουσιαστικό + ουσιαστικό (ουσιαστικό που λειτουργεί σαν επίθετο)
| Σχήμα | Παράδειγμα |
|---|---|
| το πρώτο ουσιαστικό είναι κανονικά στον ενικό | a coffee cup, a shoe shop, a car park (UK) |
| μπαίνει ακριβώς πριν από το κύριο ουσιαστικό, μετά από όλα τα άλλα επίθετα | a cheap plastic coffee cup |
Σύνθετα επίθετα (με ενωτικό, πριν από ουσιαστικό)
| Σχήμα | Παράδειγμα |
|---|---|
| αριθμός + ουσιαστικό στον ενικό | a ten-minute walk, a five-star hotel, a two-day course |
| αριθμός + ουσιαστικό + old | a three-year-old girl |
| well / badly + μετοχή (past participle) | a well-known writer, a well-paid job |
| επίθετο / επίρρημα + -ing form | a good-looking man, a long-lasting battery |
| επίθετο + ουσιαστικό + -ed | a blue-eyed baby, a left-handed player |
Χρήση
1Πρώτα η γνώμη, μετά τα γεγονότα
Ένα επίθετο γνώμης (lovely, horrible, amazing, nice) μπαίνει πριν από τα επίθετα που δίνουν γεγονότα (μέγεθος, ηλικία, χρώμα…).
2Τα επίθετα των γεγονότων με σειρά
Τα επίθετα που δίνουν γεγονότα ακολουθούν συνήθως τη σειρά μέγεθος → ηλικία → σχήμα → χρώμα → προέλευση → υλικό → χρήση.
3Κόμματα και and
Βάζετε κόμμα ανάμεσα σε δύο επίθετα του ίδιου είδους: εκεί θα μπορούσατε να βάλετε και and. Βάζετε and ανάμεσα σε χρώματα, και πριν από το τελευταίο επίθετο μετά το be.
4Ουσιαστικά που περιγράφουν ουσιαστικά
Ένα ουσιαστικό μπορεί να περιγράψει ένα άλλο ουσιαστικό. Το πρώτο ουσιαστικό είναι κανονικά στον ενικό, ακόμα κι όταν η σημασία είναι πληθυντική, και μπαίνει ακριβώς πριν από το κύριο ουσιαστικό. Λίγες λέξεις κρατούν το -s: sports, clothes, sales, savings.
5Σύνθετα επίθετα με αριθμούς
Τα σύνθετα αριθμός + ουσιαστικό παίρνουν ενωτικό πριν από ουσιαστικό, και το ουσιαστικό μένει στον ενικό: δεν έχει -s, γιατί όλο το σύνθετο είναι επίθετο.
6Άλλα σύνθετα επίθετα
Τα σύνθετα με μετοχή (well-known), με -ing form (good-looking) και με επίθετο + ουσιαστικό + -ed (blue-eyed) περιγράφουν ανθρώπους και πράγματα με σύντομο, φυσικό τρόπο.
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Κατάστημα κινητών» → mobile phones shop. Στα ελληνικά λέμε «κατάστημα κινητών», «μαγαζί με ρούχα», με πληθυντικό. Στα αγγλικά το ουσιαστικό που περιγράφει άλλο ουσιαστικό μένει κανονικά στον ενικό (εκτός από λίγες εξαιρέσεις όπως clothes, sports).
2. «Διακοπές τριών εβδομάδων» → a three-weeks holiday. Η ελληνική γενική πληθυντικού φέρνει το -s. Στο σύνθετο επίθετο πριν από ουσιαστικό, το ουσιαστικό μένει στον ενικό, με ενωτικό.
3. «Το φλιτζάνι του καφέ» → my cup of coffee. Στα ελληνικά το «φλιτζάνι του καφέ» μπορεί να είναι το ίδιο το φλιτζάνι. Στα αγγλικά το a cup of coffee σημαίνει φλιτζάνι με καφέ· για το ίδιο το φλιτζάνι λέτε coffee cup.
4. «Ασπρόμαυρη» → white and black. Στα ελληνικά λέμε «ασπρόμαυρο», με το άσπρο πρώτο. Στα αγγλικά η σταθερή σειρά είναι black and white.
Μην τα μπερδεύετε
Σύνθετο επίθετο πριν από ουσιαστικό ή οι ίδιες λέξεις μετά από ρήμα — Πριν από ουσιαστικό: ενωτικά και ουσιαστικό στον ενικό. Μετά από ρήμα: χωριστές λέξεις, και το ουσιαστικό στον πληθυντικό όπου χρειάζεται.
a coffee cup ή a cup of coffee — Το ουσιαστικό + ουσιαστικό λέει τι είδους πράγμα είναι· το of λέει τι περιέχει.
Για μεγαλύτερες ονοματικές φράσεις στον επίσημο γραπτό λόγο (a rapidly growing population), δείτε το C1-11.
Ορθογραφία και προφορά
- Βάζετε ενωτικό στα σύνθετα επίθετα πριν από ουσιαστικό: a well-known artist. Μετά το be, πολλοί γράφουν χωρίς ενωτικό: The artist is well known.
- Δεν βάζετε ενωτικό μετά από επίρρημα σε -ly: a highly paid job, a beautifully written book.
- Το ουσιαστικό + ουσιαστικό τονίζεται συνήθως στο πρώτο ουσιαστικό: a coffee cup, a shoe shop, a bus stop. Λίγα, όπως το city centre, τονίζονται στο δεύτερο.
- Το επίθετο + ουσιαστικό τονίζεται στο ουσιαστικό: a black bird (οποιοδήποτε μαύρο πουλί). Το σύνθετο ουσιαστικό τονίζεται στο πρώτο κομμάτι: a blackbird (ένα είδος πουλιού, ο κότσυφας).
- Μόνο του, ένα σύνθετο επίθετο τονίζεται στο δεύτερο κομμάτι (well-known), αλλά πριν από τονισμένο ουσιαστικό ο τόνος συχνά πηγαίνει μπροστά: a well-known writer.
- Στο -eyed και στο -sleeved το -ed προφέρεται /d/, χωρίς επιπλέον συλλαβή: blue-eyed /ˌbluː ˈaɪd/.
Χρυσός κανόνας
Πρώτα η γνώμη, μετά τα γεγονότα· το υλικό και η χρήση μπαίνουν συνήθως πιο κοντά στο ουσιαστικό. Σε σύνθετο επίθετο πριν από ουσιαστικό, ενώστε τις λέξεις με ενωτικό και κρατήστε το ουσιαστικό στον ενικό: a ten-minute walk. Ό,τι στα ελληνικά μπαίνει μετά το ουσιαστικό («δέκα λεπτών», «με παπούτσια»), στα αγγλικά μπαίνει πριν, χωρίς -s.
Ασκήσεις
A. Δομή
Βάλτε τις λέξεις στη σωστή σειρά ή συμπληρώστε.
-
Βάλτε στη σωστή σειρά: a / Moroccan / leather / beautiful / bag
-
Βάλτε στη σωστή σειρά: an / old / ugly / building / grey
-
Βάλτε στη σωστή σειρά: some / plastic / small / boxes / storage
-
Συμπληρώστε: The film lasts two hours. It's a film.
-
Συμπληρώστε: Their baby is eight months old. They have an baby.
-
Συμπληρώστε: The hotel has four stars. It's a hotel.
B. Σημασία
Διαλέξτε τη σωστή απάντηση.
-
Διαλέξτε: He's a … actor.
-
Διαλέξτε: She has … hair.
-
Διαλέξτε: a beautiful(,) old house …
-
Διαλέξτε: a kind(,) patient teacher …
C. Βρείτε το λάθος
Κάθε πρόταση έχει ένα λάθος ή είναι σωστή. Γράψτε τη διορθωμένη πρόταση ή γράψτε correct.
-
We stayed in a five-stars hotel.
-
I need a new toys box.
-
My brother is twelve-years-old.
-
She bought a lovely blue silk scarf.
D. Μέσα σε κείμενο
Βάλτε τις λέξεις της παρένθεσης στη σωστή σειρά και μορφή σε κάθε αριθμημένο σημείο.
For sale: a 15 (wooden / old / lovely) table and four chairs. Perfect for a 16 (room / dining) or a big kitchen. The table is 17 (strong / heavy) and easy to clean. The chairs have 18 (cotton / white / new) covers. Collection only: it's a 19 (minute / five) drive from the station.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Περιγράψτε κάτι που έχετε με δύο ή τρία επίθετα στη σωστή σειρά.
-
Περιγράψτε τη διαδρομή σας για τη δουλειά ή το σχολείο με ένα σύνθετο επίθετο.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
A1-10 Τα επίθετα στα αγγλικά (Adjectives): θέση, very, quite, too και αντίθετα Διαλέξτε: She has … eyes.
-
A2-30 Bored ή boring; Επίθετα σε -ed και -ing στα αγγλικά It was a very … ten-hour flight.
-
B1-24 Συγκριτικός βαθμός για προχωρημένους: much better, more and more, the more… the better Our new flat is ___ bigger than the old one. …flat (UK), apartment (US)
Λύσεις
A. Δομή
- a beautiful Moroccan leather bag
- an ugly old grey building
- some small plastic storage boxes
- two-hour
- eight-month-old
- four-star
B. Σημασία
- well-known
- long black
- no comma
- comma
C. Βρείτε το λάθος
- We stayed in a five-star hotel.
- I need a new toy box.
- My brother is twelve years old. / My brother is twelve.
- ✓ She bought a lovely blue silk scarf.
D. Μέσα σε κείμενο
- lovely old wooden
- dining room
- heavy and strong / strong and heavy
- new white cotton
- five-minute
E. Σειρά σας
- I have a comfortable old leather sofa.
- It's a twenty-minute bus ride, and then a five-minute walk.
F. Μικτή επανάληψη
- blue
- tiring
- much
