Passive በሁሉም የግስ ጊዜዎች እና Modal Verbs: is being done፣ has been done፣ must be done — በቀላል አማርኛ
The Passive in All Tenses and with Modals
በዚህ ገጽ
ዓላማ
ከዚህ ትምህርት በኋላ ተገብሮን (passive) በሁሉም የተለመዱ የግስ ጊዜዎች — is being repaired, has been sold, will be announced — እና modal verbs ከሚባሉት በኋላ — must be done, can be seen, should be checked — መጠቀም ትችላላችሁ።
ዋናው ሐሳብ
B1-10 ውስጥ ተገብሮ be + ሦስተኛው ቅርጽ መሆኑን ተምራችኋል። ጥሩ ዜናው ይህ ነው: ሙሉው ሕግ ይኸው ነው። ሦስተኛው ቅርጽ በሁሉም የግስ ጊዜዎች አንድ ዓይነት ሆኖ ይቆያል። ስለ ጊዜ ያለው መረጃ ሁሉ የሚያዘው be በሚለው ቃልና ከፊቱ ባሉት ረዳት ግሶች ነው።
ስለዚህ ማንኛውንም ተገብሮ ለመሥራት አንድ ጥያቄ ጠይቁ: በዚህ የግስ ጊዜ «be» ምን ይመስላል? Present Continuous: is being። Present Perfect: has been። ወደፊት: will be። Modal verb ሲኖር: must be፣ can be። ከዚያ ሦስተኛውን ቅርጽ ጨምሩ።
የጉዞ አዳፕተር (travel adaptor) አስቡ። የስልካችሁ ቻርጀር — ሦስተኛው ቅርጽ — ሁልጊዜ አንድ ነው። በእያንዳንዱ አገር ከፊቱ ያለውን አዳፕተር ብቻ ትቀይራላችሁ — is being, has been, will be, must be — ትክክለኛውን ጊዜ እንዲገጥም። አዳፕተሩን መምረጥ ከተማራችሁ በእንግሊዝኛ ማንኛውንም ተገብሮ መሥራት ትችላላችሁ።
አማርኛ እና እንግሊዝኛ
ጥሩ ዜና: አማርኛም ተገብሮውን በሁሉም ጊዜዎች ይጠቀማል፤ ልክ እንደ እንግሊዝኛ ተ- የሚለው ክፍል አይለወጥም፤ የሚለወጠው በዙሪያው ያለው ነው: «እየተጸዳ ነው» (is being cleaned)፣ «ተጸድቷል» (has been cleaned)፣ «ተጸድቶ ነበር» (had been cleaned)፣ «ሊጸዳ ነው» (is going to be cleaned)፣ «መጸዳት አለበት» (must be cleaned)። ልዩነቶቹ ሦስት ናቸው። አንደኛ: አማርኛ ብዙ ጊዜ አንድ ቃል ነው («ተልኳል»)፤ እንግሊዝኛ ግን ሦስት ቃላት ሊፈልግ ይችላል (has been sent)፤ ስለዚህ be ወይም been በቀላሉ ይጠፋል። ሁለተኛ: «-ቷል» ቅርጽ ከትናንት ጋርም ይመጣል («ትናንት ተሰርቋል»)፤ has been ግን ካለቀ ጊዜ ጋር አይመጣም። ሦስተኛ: ለወደፊት አማርኛ የአሁን ቅርጽ ይበቃዋል («ዓርብ ይገለጻሉ»)፤ እንግሊዝኛ will be ይፈልጋል።
| አማርኛ | እንግሊዝኛ | ልዩነቱ |
|---|---|---|
| ክፍልዎ አሁን እየተጸዳ ነው። | Your room is being cleaned. | «እየተ- … ነው» = is being + ሦስተኛው ቅርጽ |
| ትዕዛዝዎ ተልኳል። | Your order has been sent. | «-ኳል» ≈ has been፤ አማርኛ አንድ ቃል፣ እንግሊዝኛ ሦስት |
| ስንደርስ ቦታ ማስያዛችን ተሰርዞ ነበር። | Our booking had been cancelled. | «-ቶ ነበር» ≈ had been |
| አሸናፊዎቹ ዓርብ ይገለጻሉ። | The winners will be announced on Friday. | የአማርኛው የአሁን ቅርጽ → will be |
| አሮጌው ሲኒማ ቤት ሊቀየር ነው። | The old cinema is going to be turned into flats. | «ሊ- … ነው» ≈ is going to be |
| ቦርሳዎች መግቢያው ላይ መቀመጥ አለባቸው። | All bags must be left at the entrance. | «መ- … አለባቸው» → must + be + ሦስተኛው ቅርጽ |
| ግንቡ ከሩቅ ይታያል። | The castle can be seen from miles away. | «ይታያል» = can be seen |
አወቃቀር
ገቢር እና ተገብሮ: ሙሉው ሰንጠረዥ (ግስ: clean፤ ተሳቢ: the room)
| የግስ ጊዜ | ገቢር (active) | ተገብሮ (passive) |
|---|---|---|
| Present Simple | They clean the room. | The room is cleaned. |
| Present Continuous | They are cleaning the room. | The room is being cleaned. |
| Past Simple | They cleaned the room. | The room was cleaned. |
| Past Continuous | They were cleaning the room. | The room was being cleaned. |
| Present Perfect | They have cleaned the room. | The room has been cleaned. |
| Past Perfect | They had cleaned the room. | The room had been cleaned. |
| will | They will clean the room. | The room will be cleaned. |
| be going to | They are going to clean the room. | The room is going to be cleaned. |
| Modal | They must clean the room. | The room must be cleaned. |
Modal + be + ሦስተኛው ቅርጽ
| Modal | ተገብሮ | ምሳሌ |
|---|---|---|
| can / can't | can be done | Tickets can be bought online. |
| could | could be done | The problem could be solved quickly. |
| must / mustn't | must be done | Phones must be switched off. |
| should | should be done | Your answers should be checked. |
| may / might | might be done | The match might be cancelled. |
| have to | has to be done | The form has to be signed. |
አሉታዊና ጥያቄ — ሥራውን የሚሠራው የመጀመሪያው ረዳት ግስ ነው: not ከኋላው ይመጣል፤ ወደ ባለቤቱ ፊት የሚሄደውም እሱ ብቻ ነው።
| ምሳሌ | |
|---|---|
| አሉታዊ | The results haven't been published yet. |
| አሉታዊ | The email won't be sent until Monday. |
| ጥያቄ | Has the parcel been delivered? |
| ጥያቄ | Is the road being repaired? |
| ጥያቄ | Can this be recycled? |
ብርቅ የሆኑ ተገብሮዎች — Perfect continuous ተገብሮዎች (has been being cleaned፣ had been being built) እና future continuous ተገብሮ (will be being cleaned) ይቻላሉ፤ ግን በጣም ብርቅ ናቸው። በምትኩ ሌላ የግስ ጊዜ ወይም ገቢር ተጠቀሙ: They have been building the stadium for three years.
አጠቃቀም
1Continuous ተገብሮዎች — በሂደት ላይ
Is / are being + ሦስተኛው ቅርጽ እና was / were being + ሦስተኛው ቅርጽ በሂደት ላይ ያለን ነገር ይገልጻሉ፤ ትኩረቱ በተቀባዩ ላይ ነው።
2Perfect ተገብሮዎች — ውጤቶችና የቀደሙ ድርጊቶች
Has / have been + ሦስተኛው ቅርጽ የአሁን ውጤትን ያሳያል፤ had been + ሦስተኛው ቅርጽ ደግሞ ከአንድ ያለፈ ቅጽበት በፊት የሆነን ድርጊት ያሳያል B1-03።
3የወደፊት ተገብሮዎች — will be እና going to be
ለትንበያ፣ ለቃል ኪዳንና ለይፋዊ ማስታወቂያ will be + ሦስተኛው ቅርጽ ተጠቀሙ፤ ለዕቅድና አሁን ከሚታይ ማስረጃ ለሚነሳ ትንበያ ደግሞ is going to be + ሦስተኛው ቅርጽ A2-03።
4Modal ተገብሮዎች — ሕጎች፣ መመሪያዎችና ምልክቶች
ሕጎች፣ ማስታወቂያዎችና መመሪያዎች ብዙ ጊዜ must / should / can't + be + ሦስተኛው ቅርጽ ይጠቀማሉ።
5Modal ተገብሮዎች — ዕድልና ችሎታ
Can, could, may, might + be + ሦስተኛው ቅርጽ ስለሚቻለው ነገር ይናገራሉ።
6የግስ ጊዜውን መምረጥ
የተገብሮውን የግስ ጊዜ ለገቢሩ በምትጠይቋቸው ጥያቄዎች ምረጡ: አሁን እየሆነ ነው? አልቋል፣ ውጤቱም አሁን አለ? ወደፊት ነው?
የተለመዱ ስህተቶች
ለአማርኛ ተናጋሪዎች ወጥመዶች
1. «ትናንት ተሰርቋል» → has been + ያለቀ ጊዜ። በአማርኛ «-ቷል» ቅርጽ ካለቀ ጊዜ ጋርም ይመጣል: «ስልኬ ትናንት ማታ ተሰርቋል»፣ «ፓስፖርቴ ባለፈው ወር ታድሷል»። ቃል በቃል ሲተረጎም has been + yesterday ይሆናል። በእንግሊዝኛ ያለቀ ጊዜ (yesterday, last month, in 2020) ሲኖር was / were + ሦስተኛው ቅርጽ ተጠቀሙ።
2. «ይከፈታል»፣ «መፈረም አለበት» → be ይጠፋል። የአማርኛው የወደፊትና modal ተገብሮ («ይከፈታል»፣ «መፈረም አለበት») ውስጥ be የሚመስል የተለየ ቃል የለም። ስለዚህ ብዙዎች will open፣ must sign ይላሉ፤ ይህ ገቢር ነው። will ወይም modal verb ከገባ በኋላ be + ሦስተኛው ቅርጽ ጨምሩ።
3. «ለአምስት ዓመት እየተሠራ ነው» → is being built for. በአማርኛ «ከባሕር ዳር ወደ ጎንደር የሚወስደው መንገድ ለአምስት ዓመት እየተሠራ ነው» ወይም «ከአምስት ዓመት ጀምሮ» እንላለን። ቃል በቃል is being built for five years ይሆናል። በእንግሊዝኛ እስከ አሁን የቆየ ጊዜ perfect ይፈልጋል፤ has been being built ደግሞ በጣም ብርቅ ነው። ገቢሩን (have been building) ወይም ሌላ አገላለጽ ተጠቀሙ።
አታምታቱ
being እና been — being የሚመጣው am / is / are / was / were ከሚሉት በኋላ ነው (continuous)፤ been የሚመጣው have / has / had ከሚሉት በኋላ ነው (perfect)። አማርኛ: «እየታጠበ ነው» እና «ታጥቧል»።
ገቢር continuous እና ተገብሮ continuous — ባለቤቱ ድርጊቱን ያደርጋል ወይስ ይቀበላል?
ከሌሎች ግሶች በኋላ የሚመጣ ተገብሮ — wants to be promoted፣ hates being told (ተገብሮ to-infinitive እና -ing ቅርጽ) B2-13 ውስጥ ይማራሉ፤ It is said that… B2-12 ውስጥ ይማራል።
አጻጻፍ እና አነባበብ
- been ብዙ ጊዜ ደካማ ነው: /bɪn/፣ "bin" ይመስላል። being በአብዛኛው ሁለት ክፍለ ቃላት አሉት: /ˈbiːɪŋ/፣ "BEE-ing"። አማርኛ ረጅምና አጭር አናባቢን ስለማይለይ ልዩነቱን በክፍለ ቃላቱ ቁጥር ስሙት: been አንድ፣ being ሁለት።
- has been እና have been ያጥራሉ: It's been sold፣ They've been told። አስታውሱ: it's been = it has been።
- will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow — "ITT-l bee FIXT"። fixed መጨረሻው /kst/ ነው፤ በተነባቢዎቹ መካከል አናባቢ አትጨምሩ።
- must be እና can be በፍጥነት ይባላሉ: "muss-bee"፣ "kn-bee"። ጫናው (stress) በሦስተኛው ቅርጽ ላይ ነው: must be SIGNED።
- going to be መደበኛ ባልሆነ ንግግር "gonna be" ሊመስል ይችላል፤ ስትጽፉ ግን going to ጻፉ።
ወርቃማው ሕግ
be የሚለውን በምትፈልጉት የግስ ጊዜ አድርጉ — is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be — ከዚያ ሦስተኛውን ቅርጽ ጨምሩ። ሦስተኛው ቅርጽ ፈጽሞ አይለወጥም፤ ልክ እንደ አማርኛው «ተ-» ክፍል።
መልመጃዎች
A. አወቃቀር
በተጠቀሰው የግስ ጊዜ ተገብሮ አስገቡ ወይም ዓረፍተ ነገሩን ተገብሮ አድርጉ።
-
Present continuous: The kitchen (paint) at the moment.
-
Present perfect: My bike (steal)!
-
will: The results (send) by email.
-
must: Passports (show) at the gate.
-
Past continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
-
Past perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
-
ተገብሮ አድርጉ: They are going to close the old factory.
-
ተገብሮ አድርጉ: You can't use this lift in a fire.lift (UK) = elevator (US)
B. ትርጉም
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ።
-
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: Don't sit there! The bench … right now.
-
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: The bench …, so it looks new now.
-
ትክክለኛውን መልስ ምረጡ: The food … by our chef.
-
ትክክለኛውን ምልክት ምረጡ: before entering.
C. ስህተቱን ፈልጉ
እያንዳንዱ ዓረፍተ ነገር አንድ ስህተት አለው ወይም ትክክል ነው። የተስተካከለውን ዓረፍተ ነገር ጻፉ ወይም correct ብላችሁ ጻፉ።
-
The new bridge is building now.
-
The emails have sent.
-
This medicine should taken twice a day.
-
My car is being repaired this week.
D. በጽሑፍ ውስጥ
በቅንፍ ያሉትን ቃላት በትክክለኛው የተገብሮ ቅርጽ አስገቡ።
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.
E. የእናንተ ተራ
ተገብሮ ተጠቅማችሁ በእንግሊዝኛ ጻፉ።
-
አሁን በከተማችሁ ምን እየተሠራ ወይም እየተቀየረ ነው? አንድ ዓረፍተ ነገር ጻፉ።
-
ለቤታችሁ ወይም ለሥራ ቦታችሁ must be ወይም should be ተጠቅማችሁ ሁለት ሕጎች ጻፉ።
F. የተደባለቀ ክለሳ
ያለፉትን ትምህርቶች ከልሱ።
-
B1-10 Passive Voice (ተገብሮ): is made፣ was built — በቀላል አማርኛ Where you born?
-
B1-05 Future Continuous: «ነገ በዚህ ሰዓት … እሆናለሁ» — በቀላል አማርኛ This time tomorrow I (lie) on a beach.
-
A2-17 Present Perfect: Just፣ Already፣ Yet አጠቃቀም — በቀላል አማርኛ I haven't finished the report ___. …
-
B1-07 Third Conditional: If I Had Known… («ባውቅ ኖሮ … ነበር») — በቀላል አማርኛ If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
መልሶች
A. አወቃቀር
- is being painted
- has been stolen / 's been stolen
- will be sent / 'll be sent
- must be shown
- was being examined
- had been sold / 'd been sold
- The old factory is going to be closed.
- This lift can't be used in a fire.
B. ትርጉም
- is being painted
- has been painted
- is being prepared
- Shoes must be removed
C. ስህተቱን ፈልጉ
- The new bridge is being built now.
- The emails have been sent.
- This medicine should be taken twice a day.
- ✓ My car is being repaired this week.
D. በጽሑፍ ውስጥ
- is being cleaned
- will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
- has already been changed / 's already been changed
- can be ordered
- must be returned
E. የእናንተ ተራ
- A new metro line is being built in the city centre.
- Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.
F. የተደባለቀ ክለሳ
- were
- will be lying / 'll be lying
- yet
- hadn't been / had not been
