Passive Voice katika Tense Zote na Modals: Is Being Done, Has Been Done, Must Be Done
The Passive in All Tenses and with Modals
Katika ukurasa huu
Lengo
Baada ya somo hili, utaweza kutumia kauli ya kutendwa (passive) katika kila tense ya kawaida — is being repaired, has been sold, will be announced — na baada ya modal verbs — must be done, can be seen, should be checked.
Wazo Kuu
Katika B1-10 ulijifunza kwamba passive ni be + past participle. Hizi ndizo habari njema: hiyo ndiyo sheria nzima. Past participle inabaki ile ile katika kila tense. Habari zote kuhusu wakati zinabebwa na be na vitenzi visaidizi vilivyo mbele yake.
Kwa hiyo, kutunga passive yoyote, uliza swali moja: "be" inaonekanaje katika tense hii? Present Continuous: is being. Present Perfect: has been. Wakati ujao: will be. Baada ya modal: must be, can be. Kisha ongeza past participle.
Fikiria adapta ya safarini. Chaja ya simu yako — past participle — ni ile ile kila mara. Katika kila nchi unabadilisha tu adapta iliyo mbele yake — is being, has been, will be, must be — ili ilingane na wakati sahihi. Jifunze kuchagua adapta, na utaweza kutunga passive yoyote ya Kiingereza.
Kiswahili kinafanya kitu kinachofanana: kiambishi -w- ndicho "chaja" isiyobadilika, na -na-, -li-, -me-, -ta- ni "adapta" (inajengwa, ilijengwa, imejengwa, itajengwa). Tofauti ni kwamba Kiswahili kinaweka kila kitu ndani ya neno moja, na -na- inaweza kumaanisha is built au is being built.
Kiswahili na Kiingereza
Kiswahili huunganisha kiambishi cha wakati na -w- ndani ya kitenzi kimoja. Kiingereza hutumia maneno mawili au matatu, lakini mantiki ni ile ile. Baada ya lazima, Kiswahili hutumia umbo la -we (lazima kisafishwe); baada ya inapaswa au inaweza, hutumia ku- (inapaswa kuangaliwa). Kiingereza: modal + be + past participle, bila to.
| Kiswahili | Maana | Kiingereza |
|---|---|---|
| Hospitali mpya inajengwa. | inaendelea sasa | A new hospital is being built. |
| Oda yako imetumwa. | matokeo sasa | Your order has been sent. |
| Nafasi yetu ilikuwa imefutwa. | kabla ya wakati fulani zamani | Our booking had been cancelled. |
| Washindi watatangazwa Ijumaa. | wakati ujao | The winners will be announced on Friday. |
| Lazima mifuko iachwe mlangoni. | sheria | Bags must be left at the entrance. |
| Dawa hii inapaswa kumezwa pamoja na chakula. | ushauri | This medicine should be taken with food. |
Mambo mawili ya kuzingatia. Kwanza, -na- + -w- (inajengwa) inaweza kuwa Present Simple (is built, kila mara) au Present Continuous (is being built, sasa hivi); Kiingereza kinahitaji uchague. Pili, -me- + -w- (imetumwa) ni has been sent — lakini ukitaja wakati uliokwisha (jana), Kiingereza kinahitaji Past Simple: was sent yesterday.
Muundo
Active na passive: jedwali kamili (kitenzi: clean; shamirisho: the room)
| Tense | Active | Passive |
|---|---|---|
| Present Simple | They clean the room. | The room is cleaned. |
| Present Continuous | They are cleaning the room. | The room is being cleaned. |
| Past Simple | They cleaned the room. | The room was cleaned. |
| Past Continuous | They were cleaning the room. | The room was being cleaned. |
| Present Perfect | They have cleaned the room. | The room has been cleaned. |
| Past Perfect | They had cleaned the room. | The room had been cleaned. |
| will | They will clean the room. | The room will be cleaned. |
| be going to | They are going to clean the room. | The room is going to be cleaned. |
| Modal | They must clean the room. | The room must be cleaned. |
Modal + be + past participle
| Modal | Passive | Mfano |
|---|---|---|
| can / can't | can be done | Tickets can be bought online. |
| could | could be done | The problem could be solved quickly. |
| must / mustn't | must be done | Phones must be switched off. |
| should | should be done | Your answers should be checked. |
| may / might | might be done | The match might be cancelled. |
| have to | has to be done | The form has to be signed. |
Hasi na maswali — kitenzi kisaidizi cha kwanza ndicho kinafanya kazi: not huja baada yake, na ni hicho tu kinachohamia mbele ya kiima.
| Mfano | |
|---|---|
| Hasi | The results haven't been published yet. |
| Hasi | The email won't be sent until Monday. |
| Swali | Has the parcel been delivered? |
| Swali | Is the road being repaired? |
| Swali | Can this be recycled? |
Passive adimu — Passive za perfect continuous (has been being cleaned, had been being built) na passive ya future continuous (will be being cleaned) zinawezekana lakini ni nadra sana. Tumia tense nyingine au active badala yake: They have been building the stadium for three years.
Matumizi
1Passive za continuous — kinachoendelea
Is / are being + past participle na was / were being + past participle zinaeleza jambo linaloendelea, msisitizo ukiwa kwa mtendwa.
2Passive za perfect — matokeo na vitendo vilivyotangulia
Has / have been + past participle inaonyesha matokeo ya sasa; had been + past participle inaonyesha kitendo kabla ya wakati fulani wa zamani B1-03.
3Passive za wakati ujao — will be na going to be
Tumia will be + past participle kwa utabiri, ahadi na matangazo rasmi; is going to be + past participle kwa mipango na utabiri kutokana na ushahidi A2-03.
4Passive za modal — sheria, maelekezo na matangazo
Sheria, matangazo na maelekezo mara nyingi hutumia must / should / can't + be + past participle.
5Passive za modal — uwezekano na uwezo
Can, could, may, might + be + past participle zinazungumzia kinachowezekana.
6Kuchagua tense
Chagua tense ya passive kwa maswali yale yale unayotumia kwa active: Je, inatokea sasa? Imekwisha, na kuna matokeo sasa? Ni ya wakati ujao?
Makosa ya Kawaida
Mitego kwa Wazungumzaji wa Kiswahili
1. Imetumwa jana → "has been sent yesterday". Kiswahili hutumia -me- hata pamoja na wakati uliokwisha: Mshahara wangu umelipwa jana. Kiingereza hakiruhusu Present Perfect pamoja na yesterday, last week, in 2020: tumia Past Simple passive.
2. Inajengwa → "is built" kwa jambo linaloendelea sasa. -na- + -w- hutumika kwa mazoea na kwa kinachoendelea sasa. Ukitafsiri kila mara kama is + past participle, unapoteza maana ya "sasa hivi". Kwa kitendo kinachoendelea, Kiingereza kinahitaji is being.
3. Inapaswa kuangaliwa → "should to be checked". Kupaswa hufuatwa na ku-, na ku- mara nyingi hutafsiriwa kama to. Baada ya should, must, can, might, hakuna to: modal + be + past participle.
4. Lazima isainiwe → "must signed". Umbo la -we (isainiwe, ijazwe) linabeba passive yote ndani ya neno moja, kwa hiyo ni rahisi kusahau be. Kiingereza kinahitaji maneno yote matatu: must + be + signed.
Usichanganye
being na been — being huja baada ya am / is / are / was / were (continuous, kama -na- ya Kiswahili); been huja baada ya have / has / had (perfect, kama -me-).
Active continuous na passive continuous — Je, kiima kinafanya kitendo au kinapokea kitendo?
Passive baada ya vitenzi vingine — wants to be promoted, hates being told (passive ya to-infinitive na -ing form) zinafundishwa katika B2-13; It is said that… inafundishwa katika B2-12.
Tahajia na Matamshi
- been kwa kawaida ni dhaifu: /bɪn/, kama "bin", na irabu fupi /ɪ/. being kwa kawaida ina silabi mbili: /ˈbiːɪŋ/, "BEE-ing". Sikiliza silabi mbili. Usiongeze irabu baada ya -ng: si "bi-ingi".
- has been na have been hufupishwa: It's been sold, They've been told. Kumbuka: it's been = it has been.
- will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow — "ITT-l bee FIXT". fixed ni silabi moja /fɪkst/, si "fik-si-di".
- must be na can be hutamkwa haraka: "muss-bee", "kn-bee". Msisitizo uko kwenye participle: must be SIGNED.
- going to be inaweza kusikika kama "gonna be" katika mazungumzo yasiyo rasmi, lakini andika going to.
Kanuni ya Dhahabu
Weka be katika tense unayohitaji — is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be — kisha ongeza past participle. Past participle haibadiliki kamwe. Kumbuka: -na- + -w- sasa hivi → is being; -me- + -w- na jana → was, si has been; na baada ya modal, hakuna to.
Mazoezi
A. Muundo
Tumia passive katika tense iliyotajwa, au badilisha sentensi kuwa passive.
-
Present Continuous: The kitchen (paint) at the moment.
-
Present Perfect: My bike (steal)!
-
will: The results (send) by email.
-
must: Passports (show) at the gate.
-
Past Continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
-
Past Perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
-
Ibadilishe kuwa passive: They are going to close the old factory.
-
Ibadilishe kuwa passive: You can't use this lift in a fire.lift (UK) = elevator (US)
B. Maana
Chagua jibu linalolingana na maana.
-
Chagua jibu sahihi: Don't sit there! The bench … right now.
-
Chagua jibu sahihi: The bench …, so it looks new now.
-
Chagua jibu sahihi: The food … by our chef.
-
Chagua tangazo sahihi: before entering.
C. Tafuta Kosa
Sahihisha kosa. Kama sentensi iko sahihi, andika correct.
-
The new bridge is building now.
-
The emails have sent.
-
This medicine should taken twice a day.
-
My car is being repaired this week.
D. Katika Muktadha
Kamilisha ujumbe. Tumia passive ya kitenzi kilicho kwenye mabano.
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.
E. Zamu Yako
Andika kwa Kiingereza kuhusu mji wako na sheria zako.
-
Ni nini kinachojengwa au kubadilishwa katika mji wako sasa hivi? Andika sentensi moja.
-
Andika sheria mbili za nyumbani kwako au kazini kwa must be au should be.
F. Marudio Mchanganyiko
Rudia masomo yaliyotangulia.
-
B1-10 Passive Voice kwa Kiswahili: Kauli ya Kutendwa (Is Made, Was Built) Where you born?
-
B1-05 Future Continuous kwa Kiswahili: Kesho Saa Hii Nitakuwa Nikifanya… This time tomorrow I (lie) on a beach.
-
A2-17 Present Perfect: Just, Already, Yet kwa Kiswahili (Sasa Hivi, -sha-, Bado) I haven't finished the report ___. …
-
B1-07 Third Conditional kwa Kiswahili: If I Had Known… (Ningalijua…) If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Majibu
A. Muundo
- is being painted
- has been stolen / 's been stolen
- will be sent / 'll be sent
- must be shown
- was being examined
- had been sold / 'd been sold
- The old factory is going to be closed.
- This lift can't be used in a fire.
B. Maana
- is being painted
- has been painted
- is being prepared
- Shoes must be removed
C. Tafuta Kosa
- The new bridge is being built now.
- The emails have been sent.
- This medicine should be taken twice a day.
- ✓ My car is being repaired this week.
D. Katika Muktadha
- is being cleaned
- will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
- has already been changed / 's already been changed
- can be ordered
- must be returned
E. Zamu Yako
- A new metro line is being built in the city centre.
- Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.
F. Marudio Mchanganyiko
- were
- will be lying / 'll be lying
- yet
- hadn't been / had not been
