SlowingoGrammatika
B1 12 / 39

Passive Voice barcha zamonlarda va modal feʼllar bilan oʻzbekcha

The Passive in All Tenses and with Modals

Bu sahifada
  1. Maqsad
  2. Asosiy gʻoya
  3. Oʻzbek va ingliz tillari
  4. Tuzilish
  5. Qoʻllanish
  6. Keng tarqalgan xatolar
  7. Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar
  8. Adashtirmang
  9. Imlo va talaffuz
  10. Oltin qoida
  11. Mashqlar

Maqsad

Bu darsdan keyin siz majhul nisbatni barcha keng tarqalgan zamonlarda (is being repaired, has been sold, will be announced) va modal feʼllardan keyin (must be done, can be seen, should be checked) ishlata olasiz.

Asosiy gʻoya

B1-10 da majhul nisbat be + past participle ekanini oʻrgandingiz. Yaxshi xabar: butun qoida shu. Past participle har bir zamonda bir xil qoladi. Vaqt haqidagi barcha maʼlumotni be va uning oldidagi yordamchi feʼllar tashiydi.

Demak, istalgan majhul gapni tuzish uchun bitta savol bering: bu zamonda «be» qanday koʻrinishda? Present Continuous: is being. Present Perfect: has been. Kelajak: will be. Modal feʼldan keyin: must be, can be. Keyin past participle ni qoʻshing.

Safar adapterini tasavvur qiling. Telefoningiz zaryadlagichi, yaʼni past participle, doim bir xil. Har bir mamlakatda siz faqat uning oldidagi adapterni almashtirasiz: is being, has been, will be, must be. Adapterni tanlashni oʻrgansangiz, ingliz tilidagi istalgan majhul gapni tuza olasiz.

Oʻzbek va ingliz tillari

Oʻzbek tilida ham shunday: majhul nisbat qoʻshimchasi (-il / -in / -n) oʻzgarmaydi, zamon esa undan keyingi qoʻshimchalarda: «tozalan-yap-ti», «yuboril-di», «eʼlon qilin-adi». Farq shundaki, oʻzbekchada hammasi bitta soʻzga yigʻiladi, ingliz tilida esa har bir qism alohida soʻz: is + being + cleaned. Shuning uchun being, been yoki be tushib qolishi oson. Modal feʼllarda yana bir farq bor: oʻzbekchada qoida koʻpincha egasiz, aniq nisbatdagi harakat nomi bilan aytiladi («Hujjatlarni jumagacha yuborish kerak»). Inglizchada esa gapga ega kerak va modal feʼldan keyin majhul shakl keladi: The documents must be sent by Friday.

OʻzbekchaZamon / modalInglizcha
Xonangiz hozir tozalanyapti.Present ContinuousYour room is being cleaned.
Buyurtmangiz joʻnatildi.Present Perfect (natija hozir)Your order has been sent.
Buyurtmamiz bekor qilingan ekan.Past PerfectOur booking had been cancelled.
Gʻoliblar juma kuni eʼlon qilinadi.willThe winners will be announced on Friday.
Barcha sumkalar kirish joyida qoldirilishi shart.mustAll bags must be left at the entrance.
Bu dori ovqat bilan birga ichilishi kerak.shouldThis medicine should be taken with food.
Qasr juda uzoqdan koʻrinadi.canThe castle can be seen from miles away.

Tuzilish

Aniq va majhul nisbat: toʻliq jadval (feʼl: clean; toʻldiruvchi: the room)

ZamonAniq nisbatMajhul nisbat
Present SimpleThey clean the room.The room is cleaned.
Present ContinuousThey are cleaning the room.The room is being cleaned.
Past SimpleThey cleaned the room.The room was cleaned.
Past ContinuousThey were cleaning the room.The room was being cleaned.
Present PerfectThey have cleaned the room.The room has been cleaned.
Past PerfectThey had cleaned the room.The room had been cleaned.
willThey will clean the room.The room will be cleaned.
be going toThey are going to clean the room.The room is going to be cleaned.
Modal feʼlThey must clean the room.The room must be cleaned.

Modal feʼl + be + past participle

Modal feʼlMajhul shaklMisol
can / can'tcan be doneTickets can be bought online.
couldcould be doneThe problem could be solved quickly.
must / mustn'tmust be donePhones must be switched off.
shouldshould be doneYour answers should be checked.
may / mightmight be doneThe match might be cancelled.
have tohas to be doneThe form has to be signed.

Inkor va savollar — ishni birinchi yordamchi feʼl bajaradi: not undan keyin keladi va faqat u egadan oldinga oʻtadi.

Misol
InkorThe results haven't been published yet.
InkorThe email won't be sent until Monday.
SavolHas the parcel been delivered?
SavolIs the road being repaired?
SavolCan this be recycled?

Kam ishlatiladigan majhul shakllar — Perfect Continuous majhul shakllari (has been being cleaned, had been being built) va Future Continuous majhul shakli (will be being cleaned) mumkin, lekin juda kam uchraydi. Buning oʻrniga boshqa zamon yoki aniq nisbatni ishlating: They have been building the stadium for three years.

Qoʻllanish

1Davomli majhul shakllar: jarayon

Is / are being + past participle va was / were being + past participle diqqatni qabul qiluvchiga qaratgan holda davom etayotgan jarayonni tasvirlaydi. Oʻzbekchada: «-nyapti», «-ilmoqda», «-inayotgan edi».

Sorry, your room is being cleaned at the moment.
Kechirasiz, xonangiz hozir tozalanyapti.
«-nyap-» → is being + V3
A new hospital is being built near the station.
Vokzal yaqinida yangi kasalxona qurilmoqda.
I had the feeling that I was being followed.
Meni kimdir poylab kelayotgandek tuyuldi.
oʻzbekchada aniq nisbat tabiiyroq; inglizchada was being followed
When we arrived, the injured passengers were being helped by paramedics.
Biz yetib kelganimizda, jarohatlangan yoʻlovchilarga tez yordam xodimlari yordam berayotgan edi.
inglizchada yoʻlovchilar ega: were being helped by

2Perfect majhul shakllar: natija va oldingi harakatlar

Has / have been + past participle hozirgi natijani, had been + past participle esa oʻtmishdagi paytdan oldingi harakatni koʻrsatadi B1-03.

Your order has been sent.
Buyurtmangiz joʻnatildi.
natija hozir → has been sent
Three people have been arrested so far.
Hozircha uch kishi hibsga olindi.
«hozircha … -di» → so far + Present Perfect
Have you ever been stopped by the police?
Sizni hech politsiya toʻxtatganmi?
hayotiy tajriba
When we got to the hotel, our booking had been cancelled.
Mehmonxonaga yetib kelganimizda, buyurtmamiz bekor qilingan ekan.
«-ingan ekan» → had been + V3

3Kelajakdagi majhul shakllar: will be va going to be

Bashorat, vaʼda va rasmiy eʼlonlar uchun will be + past participle; reja va dalilga asoslangan bashoratlar uchun is going to be + past participle ishlating A2-03.

The winners will be announced on Friday.
Gʻoliblar juma kuni eʼlon qilinadi.
«-inadi» bu yerda kelajak → will be
You will be contacted within 24 hours.
24 soat ichida siz bilan bogʻlanishadi.
oʻzbekchada aniq nisbat; inglizchada you ega
The old cinema is going to be turned into flats.
Eski kinoteatr kvartiralarga aylantiriladi.
reja; flats (UK) = apartments (US)
Look at that queue — we're never going to be served.
Anavi navbatni qarang, bizga hech qachon navbat kelmaydi.
dalilga asoslangan bashorat; queue (UK) = line (US)

4Modal majhul shakllar: qoidalar, yoʻriqnomalar va yozuvlar

Qoidalar, eʼlonlar va yoʻriqnomalarda koʻpincha must / should / can't + be + past participle ishlatiladi. Oʻzbekchada: «-ilishi shart / kerak», «-ib boʻlmaydi».

All bags must be left at the entrance.
Barcha sumkalar kirish joyida qoldirilishi shart.
«-ilishi shart» → must be + V3
This medicine should be taken with food.
Bu dori ovqat bilan birga ichilishi kerak.
Dogs must be kept on a lead.
Itlar bogʻichda olib yurilishi shart.
lead (UK) = leash (US)
Glass can't be recycled with paper here.
Bu yerda shishani qogʻoz bilan birga qayta ishlab boʻlmaydi.
«-ib boʻlmaydi» → can't be + V3

5Modal majhul shakllar: imkoniyat va qobiliyat

Can, could, may, might + be + past participle nima mumkinligi haqida gapiradi.

The castle can be seen from miles away.
Qasr juda uzoqdan koʻrinadi.
«koʻrinadi» → can be seen
The flight might be delayed because of the fog.
Tuman tufayli reys kechiktirilishi mumkin.
«-ilishi mumkin» → might be + V3
This problem could easily be avoided.
Bu muammoning oldini osongina olish mumkin.
ravish modal feʼl va be orasida
Can these jeans be washed at 40 degrees?
Bu jinsini 40 darajada yuvsa boʻladimi?

6Zamonni tanlash

Majhul nisbatda zamonni aniq nisbatdagi savollar bilan tanlang: Hozir sodir boʻlyaptimi? Tugaganmi va natijasi hozir bormi? Kelajakdami?

The bridge is being repaired, so we have to go the long way round.
Koʻprik taʼmirlanyapti, shuning uchun aylanib oʻtishimiz kerak.
hozir davom etyapti
The bridge has been repaired, so the road is open again.
Koʻprik taʼmirlandi, shuning uchun yoʻl yana ochiq.
natija hozir
The bridge will be repaired next summer.
Koʻprik kelasi yozda taʼmirlanadi.
kelajak

Keng tarqalgan xatolar

❌The road is repairing at the moment.
✅The road is being repaired at the moment.
Yoʻl hech narsani taʼmirlamaydi: being + past participle ishlating.
❌The letter has sent.
✅The letter has been sent.
Perfect majhul shaklga been kerak.
❌The results will announced tomorrow.
✅The results will be announced tomorrow.
will / modal feʼl + be + past participle.
❌This must be finish today.
✅This must be finished today.
be dan keyin past participle ishlating.
❌The house is been painted.
✅The house is being painted.
am / is / are dan keyin being; have / has / had dan keyin been (The house has been painted).
❌The work should to be done today.
✅The work should be done today.
should + be, to yoʻq.
❌Has been the parcel delivered?
✅Has the parcel been delivered?
Egadan oldinga faqat birinchi yordamchi feʼl oʻtadi.
⚠️The stadium has been being built for three years.
✅They have been building the stadium for three years.
Mumkin, lekin juda kam uchraydi va ogʻir eshitiladi: aniq nisbatni ishlating.

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar uchun tuzoqlar

1. «-ish kerak / shart» → modal + aniq nisbat. Oʻzbekchada qoidalar koʻpincha egasiz aytiladi: «Hujjatlarni jumagacha yuborish kerak», «Chiptalarni internetda sotib olish mumkin». Inglizchaga oʻgirganda hujjat ega boʻlib qoladi, feʼl esa aniq nisbatda qoladi. Natijada «hujjatlar yuboradi» degan maʼno chiqadi. Ega harakatni qabul qilsa: modal + be + past participle.

❌The documents must send by Friday.
✅The documents must be sent by Friday.
❌Tickets can buy online.
✅Tickets can be bought online.

2. «-ilyapti» → is + -ing. «Hujjatlaringiz tekshirilyapti» bitta soʻz, va unda «-yap-» bor. Shuning uchun inglizchada are checking deymiz, lekin bu «hujjatlar nimanidir tekshiryapti» degani boʻlib qoladi. Jarayondagi majhul shakl: is / are being + past participle.

❌Please wait, your documents are checking now.
✅Please wait, your documents are being checked now.
❌Our neighbours' house is renovating, so it's very noisy.
✅Our neighbours' house is being renovated, so it's very noisy.

3. Savolda soʻz tartibi. «Natijalar qachon eʼlon qilinadi?» savolida tartib oʻzgarmaydi. Inglizchada esa birinchi yordamchi feʼl (will, has, is, can) egadan oldin keladi, qolgan qismlar egadan keyin qoladi.

❌When the results will be announced?
✅When will the results be announced?
❌Why the flight has been cancelled?
✅Why has the flight been cancelled?

4. «Hozircha … -di» → Past Simple. «Hozircha besh kishi ishga qabul qilindi» gapida oʻzbekcha «-di» keladi. So far («hozircha», «hozirgacha») esa hozirgi paytgacha boʻlgan natijani bildiradi, shuning uchun inglizchada has / have been + past participle.

⚠️So far, five new parks were opened in our city.
✅So far, five new parks have been opened in our city.
so far hozirgi paytgacha → Present Perfect. Past Simple bu yerda gʻalati eshitiladi.

Adashtirmang

being va been — being am / is / are / was / were dan keyin keladi (davomli); been have / has / had dan keyin keladi (perfect). Oʻzbekchada: «yuvilyapti» va «yuvildi».

The car is being washed.
Mashina yuvilyapti.
hozir sodir boʻlyapti
The car has been washed.
Mashina yuvildi.
tugadi: hozir toza

Aniq nisbatdagi va majhul nisbatdagi davomli shakl — Ega harakatni qiladimi yoki qabul qiladimi?

The chef is preparing the food.
Oshpaz ovqat tayyorlayapti.
oshpaz harakat qiladi
The food is being prepared.
Ovqat tayyorlanyapti.
ovqat harakatni qabul qiladi

Boshqa feʼllardan keyingi majhul shakl — wants to be promoted, hates being told (majhul infinitive va -ing shakli) B2-13 da; It is said that… B2-12 da oʻrganiladi.

The room needs to be cleaned.
Xonani tozalash kerak.
majhul infinitive: B2-13 ga qarang
The room must be cleaned.
Xona tozalanishi shart.
modal majhul shakl: shu dars

Imlo va talaffuz

  • been odatda kuchsiz: /bɪn/, qisqa unli bilan. being esa odatda ikki boʻgʻinli: /ˈbiːɪŋ/. Oʻzbek tilida unlilar choʻziqlik bilan farqlanmaydi, shuning uchun been va being ning boshini bir xil aytish oson; ikki boʻgʻinni eshitishga harakat qiling. Oxiridagi /ŋ/ oʻzbekcha «ng» ga oʻxshaydi, oxiriga /g/ qoʻshmang.
  • has been va have been qisqaradi: It's been sold, They've been told. Esda tuting: it's been = it has been.
  • will be → 'll be: It'll be fixed tomorrow /ɪtl bi ˈfɪkst/.
  • must be va can be tez aytiladi: /məs bi/, /kən bi/. Urgʻu past participle ga tushadi: must be SIGNED.
  • Norasmiy nutqda going to be «gonna be» kabi eshitilishi mumkin, lekin yozuvda going to deb yozing.

Oltin qoida

be ni kerakli zamonga qoʻying (is being, was being, has been, had been, will be, is going to be, must be), keyin past participle ni qoʻshing. Past participle hech qachon oʻzgarmaydi. Esda tuting: oʻzbekchadagi bitta soʻz («tozalanyapti») inglizchada uch soʻz: is being cleaned.

Mashqlar

A. Tuzilish

Qavs ichidagi feʼlni koʻrsatilgan zamonda majhul nisbatda yozing yoki gapni majhul nisbatga oʻtkazing.

  1. Present Continuous: The kitchen (paint) at the moment.
  2. Present Perfect: My bike (steal)!
  3. will: The results (send) by email.
  4. must: Passports (show) at the gate.
  5. Past Continuous: The patient (examine) when the doctor's phone rang.
  6. Past Perfect: When we arrived, all the tickets (sell).
  7. Majhul nisbatga oʻtkazing: They are going to close the old factory.
  8. Majhul nisbatga oʻtkazing: You can't use this lift in a fire.

B. Maʼno

Vaziyatga mos javobni tanlang.

  1. Toʻgʻri javobni tanlang: Don't sit there! The bench … right now.
  2. Toʻgʻri javobni tanlang: The bench …, so it looks new now.
  3. Toʻgʻri javobni tanlang: The food … by our chef.
  4. Toʻgʻri yozuvni tanlang: before entering.

C. Xatoni toping

Har bir gapda bitta xato bor yoki gap toʻgʻri. Toʻgʻrilangan gapni yozing yoki correct deb yozing.

  1. The new bridge is building now.
  2. The emails have sent.
  3. This medicine should taken twice a day.
  4. My car is being repaired this week.

D. Kontekstda

Xabarni toʻldiring. Qavs ichidagi soʻzlardan foydalanib, feʼlni toʻgʻri shaklda yozing.

Message from the hotel
Dear guest, we are sorry, but the pool 17 (clean) at the moment, so it is closed today. It 18 (open) again tomorrow at 8 a.m. Your room 19 (already / change) to a sea-view room, at no extra cost. Breakfast 20 (can / order) to your room until 11 a.m. Towels 21 (must / return) to reception.

E. Sizning navbatingiz

Ingliz tilida yozing.

  1. Hozir shahringizda nima qurilyapti yoki oʻzgartirilyapti? Bitta gap yozing.
  2. Uyingiz yoki ish joyingiz uchun must be yoki should be bilan ikkita qoida yozing.

F. Aralash takrorlash

Oldingi darslarni takrorlang.

  1. B1-10 Passive Voice oʻzbekcha: majhul nisbat (is made, was built)
    Where you born?
  2. B1-05 Future Continuous oʻzbekcha: «Ertaga shu paytda … -yotgan boʻlaman»
    This time tomorrow I (lie) on a beach.
  3. A2-17 Present Perfect oʻzbekcha: just, already va yet (hozirgina, allaqachon, hali)
    I haven't finished the report ___. …
  4. B1-07 Third Conditional oʻzbekcha: «bilganimda, … -gan boʻlardim»
    If the bridge (not / be) closed, we would have arrived on time.
Javoblar

A. Tuzilish

  1. is being painted
  2. has been stolen / 's been stolen
  3. will be sent / 'll be sent
  4. must be shown
  5. was being examined
  6. had been sold / 'd been sold
  7. The old factory is going to be closed.
  8. This lift can't be used in a fire.

B. Maʼno

  1. is being painted
  2. has been painted
  3. is being prepared
  4. Shoes must be removed

C. Xatoni toping

  1. The new bridge is being built now.
  2. The emails have been sent.
  3. This medicine should be taken twice a day.
  4. ✓ My car is being repaired this week.

D. Kontekstda

  1. is being cleaned
  2. will be opened / is going to be opened / will be open / will open / opens / is opening / is going to open
  3. has already been changed / 's already been changed
  4. can be ordered
  5. must be returned

E. Sizning navbatingiz

  1. A new metro line is being built in the city centre.
  2. Shoes must be left at the door. The kitchen should be cleaned every evening.

F. Aralash takrorlash

  1. were
  2. will be lying / 'll be lying
  3. yet
  4. hadn't been / had not been
Android ilovasiYo'l-yo'lakay o'rganing Google Play