Will და Shall ინგლისურად: გადაწყვეტილება, დაპირება და პროგნოზი ქართულად
Will: Decisions, Promises and Predictions
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ლაპარაკის მომენტში გადაწყვეტილების მიღებას, დახმარების შეთავაზებას, დაპირებასა და თხოვნას, მომავლის წინასწარმეტყველებას თქვენი აზრით და შეთავაზებას Shall I / Shall we-ით. ამისთვის დაგჭირდებათ will და won't.
მთავარი იდეა
Will მოდალური ზმნაა, როგორც can: ყველა პირთან ერთი ფორმა აქვს, მას საწყისი ფორმა მოსდევს, to-ს და -s-ის გარეშე. Going to მომავალს გეგმას ან თვალსაჩინო ნიშნებს უკავშირებს (იხ. A2-03). Will მომავალს უკავშირებს იმას, რაც ლაპარაკის მომენტში თქვენს თავშია.
წარმოიდგინეთ will როგორც სიტყვების ბუშტი, რომელიც ლაპარაკის მომენტში ჩნდება. „ტელეფონი რეკავს.“ – I'll get it! ეს არავის დაუგეგმავს: გადაწყვეტილება იმ წამს დაიბადა. იგივე ბუშტში ეტევა შეთავაზება (I'll carry that), დაპირება (I'll pay you back), თხოვნა (Will you help me?) და აზრი მომავალზე (I think she'll win). ყოველ შემთხვევაში მოლაპარაკე ახლა წყვეტს, სთავაზობს, ჰპირდება ან ფიქრობს.
ასე რომ, will-ის არჩევისას ჰკითხეთ საკუთარ თავს: ეს ახლა, ამ მომენტში მომდის თავში, ან ეს ჩემი აზრია მომავალზე? თუ კი, will თქვენი სიტყვაა.
ქართული და ინგლისური
ქართულ მყოფადს („ავიღებ“, „დაგირეკავ“, „მოვა“) ინგლისურში ყველაზე ხშირად will შეესაბამება, ამიტომ სპონტანური გადაწყვეტილება, დაპირება და პროგნოზი ქართველებისთვის ადვილია: „ავიღებ!“ = I'll get it!, „დაგიბრუნებ“ = I'll pay you back. ქართულად მომავალი ზმნის ფორმაშია, ინგლისურში კი ცალკე სიტყვაა: will + საწყისი ფორმა, ყველა პირთან ერთნაირად – ზუსტად როგორც „უნდა“ ან can.
სამი ადგილი განსხვავდება. პირველი: შეთავაზება და რჩევის თხოვნა ქართულად ზმნის ფორმით ითქმის, დამხმარე სიტყვის გარეშე: „ფანჯარა გავაღო?“, „სად წავიდეთ?“. ინგლისურში აქ Shall I…? / Shall we…? სჭირდება. მეორე: „როცა“ და „თუ“-ს შემდეგ ქართულად მომავალი დრო დგას („დაგირეკავ, როცა ჩავფრინდები“), ინგლისურში კი when-ის შემდეგ – Present Simple (მარტივი აწმყო): I'll call you when I land. მესამე: ქართულად უარყოფა მეორე ზმნასთან დგას („მგონი, არ მოვლენ“), ინგლისურში ჩვეულებრივ think-თან: I don't think they'll come.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ტელეფონი რეკავს. – ავიღებ! | The phone's ringing. – I'll get it! | აქ ერთნაირია: მყოფადი = will (გადაწყვეტილება ახლა) |
| ფანჯარა გავაღო? | Shall I open the window? | ქართულად მხოლოდ ზმნა; ინგლისურში Shall I…? |
| სადილად რა ვჭამოთ? | What shall we have for dinner? | ქართულად მხოლოდ ზმნა; ინგლისურში shall we |
| ხომ მომაწვდი მარილს? | Will you pass me the salt, please? | თხოვნა: ქართულად „ხომ“, ინგლისურში Will you…? |
| დაგირეკავ, როცა ჩავფრინდები. | I'll call you when I land. | „როცა“ + მყოფადი → when + Present Simple |
| მგონი, არ მოვლენ. | I don't think they'll come. | ქართულად „არ“ ზმნასთან; ინგლისურში don't think |
| ალბათ არ მოვა. | She probably won't come. | აქ ერთნაირია: „ალბათ“ / probably უარყოფის წინ |
მოკლედ: ქართული მყოფადი ხშირად = will; „გავაღო?“, „წავიდეთ?“ = Shall I / Shall we…?; „როცა“ + მყოფადი = when + Present Simple.
ფორმა
დადებითი და უარყოფითი
| ქვემდებარე | will / will not | საწყისი ფორმა | შემოკლებული ფორმა |
|---|---|---|---|
| I / you / he / she / it / we / they | will | help. | I'll, you'll, he'll, she'll, it'll, we'll, they'll |
| I / you / he / she / it / we / they | will not | help. | won't |
კითხვები და მოკლე პასუხები
| კითხვა | მოკლე პასუხები |
|---|---|
| Will you be home at six? | Yes, I will. / No, I won't. |
| Will it be expensive? | Yes, it will. / No, it won't. |
| What time will you arrive? | Around eight. |
დადებით მოკლე პასუხში შემოკლება არ ხდება: Yes, I will (და არა Yes, I'll).
Shall (ძირითადად I-სა და we-სთან, კითხვებში)
| ფუნქცია | ფორმა | მაგალითი |
|---|---|---|
| შეთავაზება | Shall I + საწყისი ფორმა? | Shall I open the window? |
| შეთავაზება ერთად გასაკეთებლად | Shall we + საწყისი ფორმა? | Shall we take a taxi? |
| აზრის კითხვა | What / Where shall we…? | What shall we do tonight? |
probably-სა და definitely-ს ადგილი
| დადებითი | უარყოფითი |
|---|---|
| She'll probably be late. (will-ის შემდეგ) | She probably won't come. (won't-ის წინ) |
| It'll definitely rain. | It definitely won't rain. |
გამოყენება
1სპონტანური გადაწყვეტილებები
Will გამოიყენეთ გადაწყვეტილებისთვის, რომელსაც ლაპარაკის მომენტში იღებთ. ქართულად აქ ჩვეულებრივ მყოფადია.
2შეთავაზებები და დაპირებები
Will-ით სთავაზობთ, რომ ვინმესთვის რაღაცას გააკეთებთ, ან რაღაცას ჰპირდებით.
3თხოვნა Will you…?-ით
Will you…?-ით ვინმეს რაღაცის გაკეთებას სთხოვთ. ეს საკმაოდ პირდაპირია; Can you…? და Could you…? ხშირად უფრო რბილია – იხ. A2-23. ქართულად მსგავს თხოვნას ხშირად „ხომ“-ით ვიწყებთ.
4პროგნოზი აზრზე დაყრდნობით
Will-ით მომავალს წინასწარმეტყველებთ იმის მიხედვით, რას ფიქრობთ, იცით ან გჯერათ. ხშირად მას ახლავს I think, I don't think, probably, definitely, I'm sure და I hope. აზრზე დაყრდნობილ პროგნოზში going to-ც სწორია (I think it's going to rain); უბრალოდ ამ სიტყვების შემდეგ will ძალიან ხშირია.
5Shall I / Shall we – შეთავაზებები
Shall ძირითადად კითხვებში გამოიყენება I-სა და we-სთან, დახმარების შესათავაზებლად ან ერთად რაღაცის გასაკეთებლად. ის ბრიტანულ ინგლისურში უფრო ხშირია; Should I…? და Do you want me to…? ხშირი ალტერნატივებია, განსაკუთრებით ამერიკულ ინგლისურში. ქართულად აქ უბრალოდ ზმნის ფორმას ვამბობთ: „წავიღო?“, „შევხვდეთ?“.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „შაბათს სად წავიდეთ?“ → Shall-ის გარეშე. ქართულად შეთავაზება და „რა ვქნათ?“ ტიპის კითხვა მხოლოდ ზმნით ითქმის: „ფორთოხალი გაგიფცქვნა?“, „შაბათს სად წავიდეთ?“. ინგლისურში ზმნა თავისით ამას ვერ აკეთებს – სჭირდება Shall I…? / Shall we…? (ან Should I…? / Do you want me to…?).
2. „როცა სახლში მივალ“ → when I will. ქართულად „როცა“-ს შემდეგ მომავალი დრო ბუნებრივია: „შეტყობინებას მოგწერ, როცა სახლში მივალ“. ინგლისურში when-ის შემდეგ, მომავალზე ლაპარაკისასაც, Present Simple დგას. (if-ის შემდეგაც ასეა – იხ. A2-27.)
3. „მგონი, არ…“ → I think … won't. ქართულად უარყოფა მეორე ზმნასთან დგას: „მგონი, ძვირი არ იქნება“. ინგლისურში ეს გრამატიკულად შესაძლებელია, მაგრამ ბევრად ხშირია უარყოფა think-თან.
4. „მგონი, ხვალ ცხელა იქნება“ → it-ის გარეშე. ამინდზე და მდგომარეობაზე ქართულ წინადადებას ქვემდებარე არ აქვს. ინგლისურს სჭირდება it: it'll be.
არ აგერიოთ
will თუ going to – Will = ამ მომენტში გადაწყვეტილი, შეთავაზება, დაპირება, აზრზე დაყრდნობილი პროგნოზი. Going to = ლაპარაკამდე გადაწყვეტილი, ან ნიშნებზე დაყრდნობილი პროგნოზი (აზრზე დაყრდნობილ პროგნოზშიც შესაძლებელია). იხ. A2-03; სრული შედარება A2-05-შია. ქართულად ხშირად ორივე მყოფადია, ამიტომ იფიქრეთ: როდის გადაწყვიტეთ?
won't თუ want – სხვადასხვანაირად ჟღერს და სხვადასხვა რამეს ნიშნავს. Won't = will not. Want = მინდა.
მართლწერა და გამოთქმა
- 'll რბილი, „მუქი“ l-ია, რომელიც ქვემდებარეს ერწყმის: I'll /aɪl/, you'll /jʊəl/ ან /jɔːl/ (UK), /jʊl/ (US), it'll /ˈɪtl/, we'll /wiːl/ ან /wɪl/. მუქი l ქართულ ლ-ზე სქელად ჟღერს: ენის წვერი კბილების უკანაა, უკანა ნაწილი კი ოდნავ მაღლა იწევს.
- შემოკლებული ფორმა მოკლეა და ადვილად შეიძლება გამოგრჩეთ: I'll call you თითქმის I call you-ს ჰგავს. ყურადღებით მოუსმინეთ l-ს და თავადაც მკაფიოდ წარმოთქვით – ის მომავლის ერთადერთი ნიშანია.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) – ხმოვანი იგივეა, რაც go-ში: ო, რომელიც უ-სკენ სრიალებს. Want-ს სხვა, უფრო მოკლე ხმოვანი აქვს: /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US). ორივეგან /w/ ქართული ვ არ არის: ტუჩები მრგვალდება, ქვედა ტუჩი კბილებს არ ეხება.
- Shall კითხვაში სუსტია: Shall we go? /ʃəl wi ˈɡəʊ/ (UK), /ʃəl wi ˈɡoʊ/ (US). /ʃ/ ქართული შ-ს ტოლია; ხმოვანი თითქმის ქრება.
ოქროს წესი
will / won't + საწყისი ფორმა იმისთვის, რაც ლაპარაკისას თქვენი თავიდან მოდის: ახლანდელი გადაწყვეტილება, შეთავაზება, დაპირება, თხოვნა, ან ის, რაც გგონიათ, რომ მოხდება. „გავაღო?“, „წავიდეთ?“ → Shall I / Shall we…? „როცა“ + მყოფადი → when + Present Simple.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ჩასვით სწორი ფორმა.
-
"I'm thirsty." "I get you some water."
-
I promise I (not / be) late again.
-
I think the team (win) the match.
-
შეადგინეთ შეთავაზება Shall we-თი: go to the beach
-
მოკლე პასუხი: Will you be at the meeting? (No)
-
ჩასვით probably სწორ ადგილას: They won't agree.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: "It's dark in here." "… turn on the light."
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: … we go for a walk?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: Look at those clouds! It … rain.
-
რას აკეთებს მოლაპარაკე? "I'll pay you back on Friday." …
-
you help me with these boxes?
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
He will helps you.
-
I don't will forget.
-
Do you will come to my party?
-
I'm sure you'll love the film.
D. კონტექსტში
შეავსეთ დიალოგში გამოტოვებული სიტყვები; სადაც ფრჩხილებში ზმნაა, ის ჩასვით სწორი ფორმით.
Ana: These boxes are so heavy!
Tom: 16 I help you?
Ana: Oh, yes please. Can you take the big one?
Tom: Sure. I 17 carry it to the car. And I 18 (drive) — you look tired.
Ana: Thanks! I think the new flat 19 (be) perfect for us.
Tom: I'm sure you 20 (love) it. I promise I 21 (not / be) late for the party next week!
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
მეგობარი გეუბნებათ: "I've got a terrible headache." შესთავაზეთ დახმარება I'll-ით.
-
დაწერეთ ორი პროგნოზი თქვენს ცხოვრებაზე ათი წლის შემდეგ, I think-ით ან probably-ით.
-
დაწერეთ დაპირება მეგობრისთვის.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-03 Be Going To ინგლისურად: გეგმები და პროგნოზები ქართულად ახსნილი აირჩიეთ სწორი პასუხი: I decided last week — I … start running every day.
-
A1-17 Can და Can't ქართულად: უნარი, ნებართვა, თხოვნა და შესაძლებლობა გაასწორეთ შეცდომა: Can you to help me?
-
A1-28 Past Simple ქართულად: არაწესიერი ზმნები, did და didn't აირჩიეთ სწორი პასუხი: Did you … your homework?
პასუხები
A. ფორმა
- will / can
- won't be / will not be
- will win / 'll win / is going to win / 's going to win
- Shall we go to the beach?
- No, I won't. / No, I will not.
- They probably won't agree.
B. მნიშვნელობა
- I'll
- Shall
- 's going to
- promise
- Will / Can / Could / Would
C. იპოვეთ შეცდომა
- He will help you.
- I won't forget. / I will not forget.
- Will you come to my party?
- ✓ I'm sure you'll love the film.
D. კონტექსტში
- Shall / Can / Could / May / Should
- 'll / will / can
- 'll drive / will drive
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- 'll love / will love / 're going to love / are going to love
- won't be / will not be
E. თქვენი ჯერი
- I'll get you some water. Sit down.
- I think I'll live in a bigger city. I probably won't have a car.
- I promise I'll call you every week.
F. შერეული გამეორება
- 'm going to
- Can you help me?
- finish
