Will жана Shall кыргызча: азыркы чечимдер, убадалар жана болжолдоолор
Will: Decisions, Promises and Predictions
Бул бетте
Максат
Бул сабактан кийин сиз сүйлөп жатып чечим кабыл ала аласыз, жардам сунуштай аласыз, убада бере аласыз жана өтүнө аласыз, пикириңизге таянып келечекти болжолдой аласыз, ошондой эле Shall I / Shall we менен сунуш жасай аласыз. Буга will жана won't жардам берет.
Негизги ой
Will – can сыяктуу модалдык этиш: бардык ээлер менен бирдей формада келет, андан кийин этиштин негизги формасы турат, to да, -s да жок. Ал көбүнчө Future Simple (жөнөкөй келер чак) деп аталат. Going to келечекти планга же көзгө көрүнгөн белгиге байлайт (A2-03 караңыз). Will болсо келечекти сүйлөп жаткан учурдагы оюңузга байлайт.
Will сөзүн сүйлөгөн учурда пайда болгон сөз көбүгү (комикстердегидей) катары элестетиңиз. «The phone's ringing.» – «I'll get it!» Муну эч ким пландаган эмес: чечим ошол секундада төрөлдү. Ошол эле көбүк сунуштарды (I'll carry that), убадаларды (I'll pay you back), өтүнүчтөрдү (Will you help me?) жана келечек жөнүндө пикирлерди (I think she'll win) да алып жүрөт. Ар биринде сүйлөп жаткан адам азыр чечип, сунуштап, убада берип же ишенип жатат.
Ошондуктан will тандоодон мурун өзүңүздөн сураңыз: бул ушул учурда оюма келдиби, же бул келечек жөнүндө менин пикиримби? Ооба болсо, will – сиздин сөзүңүз.
Кыргыз тили жана англис тили
Кыргызча азыркы чечимди жана сунушту көбүнчө -айын формасы менен айтабыз: «Терезени жабайын», «Бирөөнү мен көтөрөйүн». Убаданы учур-келер чак -ам менен айтабыз: «Жума күнү кайтарам». Англисчеде экөөнө тең will ('ll) керек; жөн гана Present Simple (I close, I carry) чечимди же сунушту билдирбейт. Сунуш суроосу -айынбы? / -алыбы? («көтөрүп берейинби?», «жолугалыбы?») англисчеде Shall I…? / Shall we…? болот, Will I…? же Do I…? эмес. Пикирде кыргызча тануу этиштин өзүндө турат («келбейт деп ойлойм»), англисчеде болсо адатта think сөзүндө: I don't think they'll come.
| Кыргызча | Англисче | Эмнеси айырмаланат? |
|---|---|---|
| Бул жер суук экен. Терезени жабайын. | It's cold in here. I'll close the window. | «-айын» = азыркы чечим → I'll, Present Simple эмес |
| Сумкаларың оор көрүнөт. Бирөөнү мен көтөрөйүн. | Those bags look heavy. I'll carry one. | сунуш → I'll |
| Жума күнү карызымды кайтарам. | I'll pay you back on Friday. | убада: «-ам» → will |
| Тузду берип жибересиңби? | Will you pass me the salt, please? | өтүнүч → Will you…? |
| Белек ага сөзсүз жагат деп ишенем. | I'm sure she'll love the present. | «… деп ишенем» → I'm sure + will |
| Алар келбейт деп ойлойм. | I don't think they'll come. | кыргызча тануу этиште; англисче адатта think сөзүндө |
| Чемоданыңызды көтөрүп берейинби? | Shall I carry your suitcase? | «-айынбы?» сунуш → Shall I…? |
| Вокзалдан жолугалыбы? | Shall we meet at the station? | «-алыбы?» сунуш → Shall we…? |
Кыскасы: «-айын» жана убада маанисиндеги «-ам» → will ('ll) + негизги форма; «-айынбы? / -алыбы?» → Shall I / Shall we…?; «-байт деп ойлойм» → I don't think … will.
Түзүлүшү
Ырастоо жана тануу сүйлөм
| Ээ | will / will not | негизги форма | Кыскартылган форма |
|---|---|---|---|
| I / you / he / she / it / we / they | will | help. | I'll, you'll, he'll, she'll, it'll, we'll, they'll |
| I / you / he / she / it / we / they | will not | help. | won't |
Суроолор жана кыска жооптор
| Суроо | Кыска жооптор |
|---|---|
| Will you be home at six? | Yes, I will. / No, I won't. |
| Will it be expensive? | Yes, it will. / No, it won't. |
| What time will you arrive? | Around eight. |
Ырастоо кыска жоопто кыскартылган форма колдонулбайт: Yes, I will (Yes, I'll эмес).
Shall (негизинен I жана we менен, суроолордо)
| Милдети | Түзүлүшү | Мисал |
|---|---|---|
| сунуш (жардам) | Shall I + негизги форма? | Shall I open the window? |
| сунуш (бирге кылуу) | Shall we + негизги форма? | Shall we take a taxi? |
| кеңеш суроо | What / Where shall we…? | What shall we do tonight? |
probably жана definitely сөздөрүнүн орду
| Ырастоо | Тануу |
|---|---|
| She'll probably be late. (will кийин) | She probably won't come. (won't алдында) |
| It'll definitely rain. | It definitely won't rain. |
Колдонулушу
1Ошол замат кабыл алынган чечимдер
Сүйлөп жаткан учурда кабыл алган чечимиңиз үчүн will колдонуңуз. Кыргызча бул жерде көбүнчө «-айын» дейбиз.
2Сунуштар жана убадалар
Бирөөгө бир нерсе кылып берүүнү сунуштаганда же убада бергенде will колдонуңуз.
3Will you…? менен өтүнүч
Will you…? бирөөдөн бир нерсе кылып берүүнү суранат. Ал бир топ түз угулат; Can you…? жана Could you…? көбүнчө жумшагыраак – A2-23 караңыз.
4Пикирге таянган болжолдоолор
Ойлогонуңузга, билгениңизге же ишенгениңизге таянып келечекти болжолдоо үчүн will колдонуңуз. Ал көбүнчө I think, I don't think, probably, definitely, I'm sure жана I hope менен келет. Пикирге таянган болжолдоодо going to да туура (I think it's going to rain); болгону бул сөздөрдөн кийин will абдан көп колдонулат.
5Shall I / Shall we – сунуштар
Shall негизинен I жана we менен суроолордо, жардам сунуштоо же бирге бир нерсе кылууну сунуштоо үчүн колдонулат. Ал британ англисчесинде көбүрөөк колдонулат; Should I…? жана Do you want me to…? да көп колдонулат, айрыкча америка англисчесинде. Кыргызча бул жерде «-айынбы?», «-алыбы?» дейбиз.
Көп кездешкен каталар
Кыргыз тилдүүлөр үчүн тузактар
1. «Жеткирип коём» → I drive. Кыргызча ошол замат кабыл алынган чечимди же сунушту учур-келер чак менен айта беребиз: «Кеч болуп калды, үйүңө чейин жеткирип коём». Сөзмө-сөз которсок, Present Simple чыгат. Бирок англисчеде Present Simple адатты же фактыны билдирет, сунушту же азыркы чечимди эмес. Мындай учурда will ('ll) колдонуңуз.
2. «Чай коёюнбу?» → Will I…? / Do I…? Кыргызча жардам сунуштаганда «-айынбы?» деп сурайбыз: «Чай коёюнбу?», «Терезени ачайынбы?». Аны Will I…? же Do I…? деп которуу оңой. Бирок Will I…? «келечекте ушундай болобу?» деген суроо, Do I…? болсо адат жөнүндө суроо. Сунуш үчүн Shall I…? колдонуңуз (же Do you want me to…?).
3. Суроодо сөз тартиби өзгөрбөйт. Кыргызча «Кийинки айда уулуңдун тушоо кесүүсүнө кимди чакырасың?» деп сурайбыз, сөз тартиби ырастоо сүйлөмдөгүдөй. Англисчеде суроо сөзүнөн кийин адегенде will, андан кийин ээ келет.
Чаташтырбаңыз
will жана going to – Will = ушул учурда чечилген, сунуштар, убадалар, пикирге таянган болжолдоолор. Going to = сүйлөөдөн мурун чечилген, же көрүп турган белгиге таянган болжолдоо (пикирге таянган болжолдоодо да колдонулат). A2-03 караңыз; толук салыштыруу A2-05 сабагында.
won't жана want – Алар ар башка угулат жана ар башка маанини берет. Won't = will not. Want = каалоо.
Жазылышы жана айтылышы
- 'll – ээге кошулуп айтылган жумшак, «караңгы» l: I'll /aɪl/, you'll /jʊəl/ же /jɔːl/ (UK), /jʊl/ (US), it'll /ˈɪtl/, we'll /wiːl/ же /wɪl/.
- Кыскартылган форма кыска жана байкалбай калышы оңой: I'll call you дээрлик I call you сыяктуу угулат. l тыбышын угууга жана так айтууга аракет кылыңыз.
- won't /wəʊnt/ (UK), /woʊnt/ (US) – go сөзүндөгү үндүү. Want сөзүнүн үндүүсү башка жана кыскараак: /wɒnt/ (UK), /wɑːnt/ (US). Экөө тең /w/ менен башталат: эриндерди томолоктоп алдыга чыгарыңыз, «вонт», «вант» деп в менен айтпаңыз.
- Суроолордо shall алсыз айтылат: Shall we go? /ʃəl wi ˈɡəʊ/ (UK), /ʃəl wi ˈɡoʊ/ (US) – үндүүсү дээрлик угулбайт. Кыргызча адатка салып аны «шал» деп толук айтпаңыз.
Алтын эреже
Сүйлөп жаткан учурда оюңуздан чыккан нерсе үчүн will / won't + негизги форма: азыркы чечим, сунуш, убада, өтүнүч же келечек жөнүндө ойлогонуңуз. Сунуш жасоо үчүн Shall I / Shall we…? колдонуңуз.
Көнүгүүлөр
A. Түзүлүшү
Толуктаңыз же сүйлөмдү өзгөртүңүз.
-
"I'm thirsty." "I get you some water."
-
I promise I (not / be) late again.
-
I think the team (win) the match.
-
Shall we менен сунуш жасаңыз: go to the beach
-
Кыска жооп: Will you be at the meeting? (No)
-
probably сөзүн туура жерге коюңуз: They won't agree.
B. Мааниси
Туура жоопту тандаңыз.
-
Туура жоопту тандаңыз: "It's dark in here." "… turn on the light."
-
Туура жоопту тандаңыз: … we go for a walk?
-
Туура жоопту тандаңыз: Look at those clouds! It … rain.
-
Сүйлөөчү эмне кылып жатат? "I'll pay you back on Friday." …
-
Толуктаңыз: you help me with these boxes?
C. Катаны табыңыз
Ар бир сүйлөмдө бир ката бар же сүйлөм туура. Оңдолгон сүйлөмдү жазыңыз же correct деп жазыңыз.
-
He will helps you.
-
I don't will forget.
-
Do you will come to my party?
-
I'm sure you'll love the film.
D. Текстте
Диалогду толуктаңыз.
Ana: These boxes are so heavy!
Tom: 16 I help you?
Ana: Oh, yes please. Can you take the big one?
Tom: Sure. I 17 carry it to the car. And I 18 (drive) — you look tired.
Ana: Thanks! I think the new flat 19 (be) perfect for us.
Tom: I'm sure you 20 (love) it. I promise I 21 (not / be) late for the party next week!
E. Сиздин кезегиңиз
Англисче жазыңыз.
-
Досуңуз мындай дейт: «I've got a terrible headache.» I'll менен жардам сунуштаңыз.
-
I think же probably менен он жылдан кийинки жашооңуз жөнүндө эки болжолдоо жазыңыз.
-
Досуңузга бир убада жазыңыз.
F. Аралаш кайталоо
Мурунку сабактарды кайталаңыз.
-
A2-03 Be going to кыргызча: пландар жана көрүнүп турган белгилер Туура жоопту тандаңыз: I decided last week — I … start running every day.
-
A1-17 Can жана Can't кыргызча: «-а алам», «болобу?» англисче кантип айтылат Катаны оңдоңуз: Can you to help me?
-
A1-28 Past Simple кыргызча: туура эмес этиштер, did жана didn't Туура жоопту тандаңыз: Did you … your homework?
Жооптор
A. Түзүлүшү
- will / can
- won't be / will not be
- will win / 'll win / is going to win / 's going to win
- Shall we go to the beach?
- No, I won't. / No, I will not.
- They probably won't agree.
B. Мааниси
- I'll
- Shall
- 's going to
- promise
- Will / Can / Could / Would
C. Катаны табыңыз
- He will help you.
- I won't forget. / I will not forget.
- Will you come to my party?
- ✓ I'm sure you'll love the film.
D. Текстте
- Shall / Can / Could / May / Should
- 'll / will / can
- 'll drive / will drive
- 'll be / will be / 's going to be / is going to be
- 'll love / will love / 're going to love / are going to love
- won't be / will not be
E. Сиздин кезегиңиз
- I'll get you some water. Sit down.
- I think I'll live in a bigger city. I probably won't have a car.
- I promise I'll call you every week.
F. Аралаш кайталоо
- 'm going to
- Can you help me?
- finish
