Παγιωμένες εκφράσεις στα αγγλικά: come what may, be that as it may, pros and cons, as far as I'm concerned
Fixed Grammar: Idiomatic Structures
Σε αυτή τη σελίδα
Στόχος
Μετά από αυτό το μάθημα θα αναγνωρίζετε και θα χρησιμοποιείτε παγιωμένες εκφράσεις με γραμματική που μοιάζει παράξενη: παλιές υποτακτικές και άλλους «απολιθωμένους» ρηματικούς τύπους, binomials (σταθερά ζευγάρια λέξεων), σταθερές φράσεις με as… as και σταθερές αναστροφές. Θα μπορείτε να εξηγήσετε γιατί καθεμία μοιάζει παράξενη και γιατί δεν αλλάζει, και θα διαλέγετε το σωστό ύφος γι' αυτήν.
Η βασική ιδέα
Μερικές αγγλικές εκφράσεις είναι γραμματικά απολιθώματα. Φτιάχτηκαν με κανόνες που ήταν φυσιολογικοί πριν από αιώνες (μια υποτακτική σε πλήρη χρήση, πιο ελεύθερη σειρά λέξεων, παλιοί ρηματικοί τύποι) και μετά πάγωσαν. Οι κανόνες άλλαξαν, αλλά οι εκφράσεις επιβιώνουν ακριβώς όπως ήταν.
Το Come what may μοιάζει παράξενο: δεν έχει -s στο come, και το υποκείμενο what έρχεται μετά το ρήμα. Δεν είναι όμως λάθος· είναι μια παλιά υποτακτική που σημαίνει «ό,τι κι αν συμβεί». Το Long live the King είναι μια παλιά αναστροφή του May the King live long.
Σκεφτείτε αυτές τις εκφράσεις σαν παλιά νομίσματα που ακόμα γίνονται δεκτά. Μπορείτε να τα ξοδέψετε, αλλά δεν μπορείτε να τα λιώσετε και να τους δώσετε άλλο σχήμα. Αλλάξτε μία λέξη ή τη σειρά (comes what may, cons and pros) και δεν λειτουργούν πια. Ελάχιστες έχουν λίγη ευελιξία (το be it γίνεται be they με πληθυντικό). Η δεξιότητα του C2 είναι να τις αναγνωρίζετε, να χρησιμοποιείτε σωστά τις συνηθισμένες στο σωστό ύφος και να μην τις «διορθώνετε» ποτέ με τη σύγχρονη γραμματική.
Ελληνικά και αγγλικά
Και τα ελληνικά έχουν εκφράσεις που κανείς δεν «διορθώνει», όπως «εν πάση περιπτώσει» ή «ούτως ή άλλως». Η δυσκολία για εσάς δεν είναι η ιδέα, αλλά οι λέξεις: οι ελληνικές εκφράσεις δεν μεταφράζονται λέξη προς λέξη. Το «αργά ή γρήγορα» είναι sooner or later, το «σε γενικές γραμμές» είναι by and large, το «όσο με αφορά» είναι as far as I'm concerned, και το «αν χρειαστεί» είναι if need be. Μερικές φορές οι δύο γλώσσες συμπίπτουν: «τα υπέρ και τα κατά» έχουν την ίδια σειρά με το pros and cons.
| Ελληνικά | Τι προσέχουμε | Αγγλικά |
|---|---|---|
| Ό,τι κι αν γίνει, θα τελειώσουμε. | παλιά υποτακτική, χωρίς -s | Come what may, we'll finish. |
| Αργά ή γρήγορα θα της πείτε την αλήθεια. | σταθερή σειρά, άλλες λέξεις | Sooner or later, you'll have to tell her. |
| Σε γενικές γραμμές, τα σχόλια ήταν θετικά. | binomial με δική του σημασία | By and large, the feedback has been positive. |
| Όσο με αφορά, το θέμα έκλεισε. | παθητικός τύπος του concern | As far as I'm concerned, the matter is closed. |
| Μπορούμε να δουλέψουμε αν χρειαστεί. | χωρίς υποκείμενο | We can work if need be. |
| Τα υπέρ και τα κατά | ίδια σειρά στις δύο γλώσσες | the pros and cons |
| Ζήτω ο βασιλιάς! | σταθερή αναστροφή | Long live the King! |
Δομή
Απολιθωμένοι ρηματικοί τύποι (η παραγωγική υποτακτική είναι στο C1-09)
| Έκφραση | Σημασία | Γιατί μοιάζει παράξενη | Ύφος |
|---|---|---|---|
| come what may | ό,τι κι αν γίνει | υποτακτική come (= may come)· το υποκείμενο what μετά το ρήμα | ουδέτερο / λογοτεχνικό |
| be that as it may | παρ' όλα αυτά | υποτακτική be + αναστροφή (= though that may be so) | επίσημο |
| suffice it to say (that) | θα πω μόνο ότι… | υποτακτική suffice (= ας είναι αρκετό) + ανεστραμμένο υποκείμενο it | επίσημο / ειρωνικό |
| so be it | ας γίνει έτσι· το δέχομαι | υποτακτική be (= let it be so), με το so μπροστά | ουδέτερο / παραιτημένο |
| far be it from me to + γυμνό ρήμα | δεν θέλω να… (αλλά θα το κάνω) | υποτακτική be (= may it be far from me), με το far μπροστά | ειρωνικό |
| if need be | αν χρειαστεί | υποτακτική be μετά το if· το need είναι ουσιαστικό και υποκείμενο | ουδέτερο |
| as it were | ας πούμε | το παλιό were του as if it were (πρβλ. if I were, B1-06) | επίσημο |
| God save the King / Queen | ευχή: ο Θεός να σώζει… | υποτακτική save, χωρίς -s | τελετουργικό |
| the powers that be | οι αρμόδιοι, όσοι έχουν την εξουσία | δεν είναι υποτακτική: παλιός ενεστώτας (they be = they are) σε αναφορική πρόταση | χιουμοριστικό / επικριτικό |
Binomials (σταθερή σειρά: X and / or Y)
| Binomial | Σημασία |
|---|---|
| pros and cons | τα υπέρ και τα κατά |
| by and large | σε γενικές γραμμές |
| sooner or later | αργά ή γρήγορα |
| odds and ends | διάφορα μικροπράγματα |
| peace and quiet | ησυχία |
| sick and tired (of) | έχω βαρεθεί (κάτι που επαναλαμβάνεται) |
| first and foremost | πρώτα απ' όλα |
| (every) now and then | πού και πού |
Σταθερές φράσεις και παρομοιώσεις με as… as
| Έκφραση | Σημασία | Γιατί είναι σταθερή |
|---|---|---|
| as good as new | σαν καινούργιο | χωρίς άρθρο: το new εδώ είναι επίθετο |
| as good as + επίθετο / μετοχή | σχεδόν (as good as finished) | δεν είναι πραγματική σύγκριση |
| as far as I'm concerned | κατά τη γνώμη μου | βασίζεται στην παθητική του concern (= αφορώ) |
| as far as + ουσιαστικό + is/are concerned | όσον αφορά | το is concerned ανήκει στη φράση |
| as far as I know | απ' όσο ξέρω | περιορίζει τη γνώση, δεν συγκρίνει |
| as cold as ice, as light as a feather | παγωμένος, πούπουλο | πραγματική σύγκριση, αλλά το ουσιαστικό είναι σταθερό από τη συνήθεια |
Σταθερές αναστροφές
| Έκφραση | Βασική σημασία | Πόσο σταθερή; |
|---|---|---|
| Long live… | Ζήτω… (May … live long) | εντελώς σταθερή: το long μπροστά από την υποτακτική live |
| …, be it X or Y, … | είτε είναι X είτε Y | λίγο ευέλικτη: be they με υποκείμενο στον πληθυντικό |
Χρήση
1Απολιθωμένοι ρηματικοί τύποι: παλιές υποτακτικές
Αυτές οι εκφράσεις κρατούν την παλιά υποτακτική: τον γυμνό τύπο του ρήματος που χρησιμοποιούνταν για ευχές, υποθέσεις και παραχωρήσεις. Τα σύγχρονα αγγλικά δεν φτιάχνουν πια νέες κύριες προτάσεις έτσι, οπότε οι εκφράσεις δεν παίρνουν καταλήξεις χρόνου ή προσώπου, και η σειρά των λέξεών τους δεν αλλάζει. Πολλές είναι επίσημες ή ειρωνικές, γι' αυτό ξεχωρίζουν σε μια χαλαρή κουβέντα. (Το Suffice to say, χωρίς it, είναι επίσης πολύ συνηθισμένο.) Το the powers that be μοιάζει, αλλά είναι άλλο απολίθωμα: το be του είναι ένας παλιός ενεστώτας που σημαίνει are, όχι υποτακτική.
2Binomials
Τα binomials είναι ζευγάρια λέξεων που ενώνονται με and ή or σε σταθερή σειρά. Είναι σταθερά από τη συνήθεια: οι ομιλητές έχουν ακούσει τόσες φορές τη μία σειρά, που η άλλη ακούγεται λάθος. Η σειρά συχνά ακολουθεί κάποιες τάσεις (το σύντομο πριν από το μεγάλο, το θετικό πριν από το αρνητικό, το σημαντικότερο πρώτο) και η σημασία συχνά δεν είναι το άθροισμα των λέξεων (το by and large δεν έχει σχέση με το μέγεθος). Μάθετε κάθε ζευγάρι ως ενότητα και μην το μεταφράζετε από τα ελληνικά.
3Σταθερές φράσεις και παρομοιώσεις με as… as
Μερικές δομές με as… as μοιάζουν με συγκρίσεις, αλλά είναι σταθερές εκφράσεις με δική τους σημασία. Το as good as + επίθετο ή μετοχή σημαίνει «σχεδόν». Το as far as + υποκείμενο + be concerned περιορίζει μια δήλωση σε ένα πρόσωπο ή ένα θέμα· βασίζεται σε μια παλιότερη χρήση του concern (= αφορώ), οπότε το παθητικό be concerned είναι μέρος της φράσης. Παρομοιώσεις όπως το as cold as ice συγκρίνουν πραγματικά, αλλά το ουσιαστικό είναι σταθερό από τη συνήθεια: το as cold as snow γίνεται κατανοητό, αλλά δεν είναι η έκφραση που λένε οι άνθρωποι.
4Σταθερές αναστροφές
Παλιές σειρές λέξεων επιβιώνουν σε λίγες σταθερές φράσεις. Στο Long live + ουσιαστικό, το επίρρημα long στέκεται πριν από μια υποτακτική live (= may… live long)· είναι επευφημία ή σύνθημα, σήμερα συχνά χιουμοριστικό, σαν το ελληνικό «Ζήτω…», και είναι εντελώς σταθερό. Το be it… μέσα σε μια πρόταση σημαίνει «είτε είναι…» και εισάγει επιλογές σε επίσημο ύφος. Είναι το πιο ευέλικτο απολίθωμα: με υποκείμενο στον πληθυντικό, λέμε be they. Για την παραγωγική αναστροφή, δείτε C1-01 και C1-02.
5Γιατί δεν αλλάζουν
Οι σταθερές εκφράσεις αποθηκεύονται και επεξεργάζονται ως ενιαίες μονάδες. Η γραμματική που τις έφτιαξε δεν είναι πια ενεργή, οπότε ένας ομιλητής δεν μπορεί να τις «ξαναχτίσει» με τους σημερινούς κανόνες: αν αλλάξετε χρόνο, πρόσωπο, σειρά λέξεων ή έστω μία λέξη, η μονάδα σπάει. Το αποτέλεσμα ακούγεται λάθος ή αστείο, ακόμα κι αν μοιάζει «πιο γραμματικό». Μπορείτε να τις χρησιμοποιείτε σε οποιοδήποτε χρονικό πλαίσιο, γιατί η ίδια η έκφραση δεν αλλάζει. Μόνο ελάχιστες δέχονται μια μικρή αλλαγή (be it / be they· suffice it to say / suffice to say).
Συχνά λάθη
Παγίδες για όσους μιλούν ελληνικά
1. «Αργά ή γρήγορα» → late or early. Η ελληνική έκφραση μεταφράζεται λέξη προς λέξη και βγαίνει κάτι που στα αγγλικά δεν είναι έκφραση. Το αγγλικό ζευγάρι είναι sooner or later, με αυτή τη σειρά.
2. «Σε γενικές γραμμές» → in general lines. Είναι μια πολύ συνηθισμένη κατά λέξη μετάφραση. Στα αγγλικά λέμε by and large, in general ή on the whole.
3. «Όσο με αφορά» → as far as it concerns me. Το αγγλικό as far as it concerns me υπάρχει, αλλά σημαίνει «στον βαθμό που με επηρεάζει», όχι «κατά τη γνώμη μου». Για γνώμη, η σταθερή φράση είναι παθητική.
4. «Αν χρειαστεί» → if it needs. Στα ελληνικά το «χρειαστεί» δεν χρειάζεται υποκείμενο. Στα αγγλικά το need ως ρήμα θέλει αντικείμενο. Πείτε if need be, if necessary ή if needed.
Μην τα μπερδεύετε
σταθερή υποτακτική και mandative subjunctive — Η mandative subjunctive είναι ένας παραγωγικός κανόνας που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε με οποιοδήποτε ρήμα μετά τα suggest, insist, it is essential that (C1-09)· οι σταθερές υποτακτικές είναι ένας κλειστός κατάλογος παγωμένων φράσεων.
as good as (σχεδόν) και as good as (εξίσου καλό) — Με μετοχή ή με τα new, dead, finished σημαίνει συνήθως «σχεδόν»· πριν από ονοματική φράση συγκρίνει την ποιότητα.
as far as I'm concerned και as far as I know — Το πρώτο δίνει γνώμη· το δεύτερο περιορίζει τη γνώση σας.
Ορθογραφία και προφορά
- Τα binomials λέγονται σαν μία ρυθμική ενότητα, με αδύναμο and /ən/ ή /n/: pros 'n' cons, odds 'n' ends· και με αδύναμο or /ə/ (UK), /ər/ (US): sooner 'r' later. Μην προφέρετε το and καθαρά, όπως στα ελληνικά προφέρονται όλα τα φωνήεντα.
- Στα come what may και be that as it may, ο κύριος τόνος πέφτει στο τελευταίο may.
- Suffice /səˈfaɪs/: ο τόνος στη δεύτερη συλλαβή, που ομοιοκαταληκτεί με το nice· η πρώτη συλλαβή έχει αδύναμο /ə/.
- Long live /lɒŋ ˈlɪv/ (UK), /lɔːŋ ˈlɪv/ (US): το live όπως στο to live, όχι όπως στο live music. Το /ɪ/ είναι σύντομο και χαλαρό, όχι το καθαρό ελληνικό «ι».
- Στον γραπτό λόγο, μετά τα be that as it may και suffice it to say μπαίνει συνήθως κόμμα· το be it X or Y μπαίνει ανάμεσα σε κόμματα.
Χρυσός κανόνας
Οι σταθερές εκφράσεις είναι απολιθώματα: χρησιμοποιήστε τις ακριβώς όπως είναι. Μην προσθέτετε -s, μην αλλάζετε τη σειρά, μην αλλάζετε λέξη και μην τις «διορθώνετε» με τη σύγχρονη γραμματική· μόνο ελάχιστες δέχονται μια μικρή αλλαγή, όπως το be it / be they. Ελέγξτε και το ύφος: πολλές είναι επίσημες ή ειρωνικές.
Ασκήσεις
A. Δομή
Ξαναγράψτε κάθε πρόταση με τη σταθερή έκφραση που σας δίνεται. Χρησιμοποιήστε την έκφραση ακριβώς όπως είναι.
-
Ξαναγράψτε με "be it … or …": Whether it is a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
-
Ξαναγράψτε με "be they … or …": All applicants, whether they are students or professionals, pay the same registration fee.
-
Ξαναγράψτε με "come what may": Whatever happens, we will open the café on the first of June.
-
Ξαναγράψτε με "if need be": If it is necessary, the team can work over the weekend to meet the deadline.
-
Ξαναγράψτε με "as good as": The deal with the new supplier is almost signed.
-
Ξαναγράψτε με "as far as … is concerned": On the subject of the budget, we have nothing to worry about.
-
Ξαναγράψτε με "suffice it to say": I won't go into detail; I'll only say that the negotiations did not go well.
B. Σημασία
Διαλέξτε την καλύτερη πρόταση για την περίσταση. Η σημείωση εξηγεί γιατί.
-
Ένας φίλος σάς στέλνει μήνυμα: "The restaurant's fully booked." Ποια απάντηση είναι πιο φυσική;η δεύτερη είναι σωστή, αλλά πολύ επίσημη για μήνυμα σε φίλο
-
Μια συνάδελφος λέει: "Far be it from me to interfere, but I think you've sent that email to the wrong client." Τι εννοεί στην πραγματικότητα;το far be it from me εισάγει ακριβώς αυτό που η ομιλήτρια λέει ότι δεν θα κάνει
-
Ένας διευθυντής ενημερώνει ότι το συμβόλαιο δεν έχει υπογραφεί ακόμα, αλλά θα υπογραφεί πολύ σύντομα. Ποια πρόταση το λέει αυτό;as good as + μετοχή = σχεδόν· πριν από ονοματική φράση συγκρίνει την ποιότητα
-
Δίνετε οδηγίες σε έναν άγνωστο, αλλά δεν είστε εντελώς σίγουροι ότι το καφέ υπάρχει ακόμα. Ποια πρόταση ταιριάζει;το as far as I know περιορίζει τη γνώση· το as far as I'm concerned δίνει γνώμη
-
Μια επίσημη επιστολή προς το δημοτικό συμβούλιο. Ποια πρόταση είναι καλύτερη στον προσεγμένο γραπτό λόγο;χωρίς το are concerned είναι ανεπίσημο και επικρίνεται στον προσεγμένο γραπτό λόγο
C. Βρείτε το λάθος
Μερικές προτάσεις έχουν «διορθωθεί» με τη σύγχρονη γραμματική. Επαναφέρετε τη σταθερή έκφραση και γράψτε ολόκληρη την πρόταση, ή γράψτε correct.
-
Comes what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
-
Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the cons and pros of the offer.
-
Far be it for me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
-
After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as a new.
-
Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. Μέσα σε κείμενο
Επιμεληθείτε τον λόγο: ξαναγράψτε κάθε αριθμημένη πρόταση με μια σταθερή έκφραση από αυτό το μάθημα.
(18) Generally, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines. (19) She has been the heart of the team, so to speak. (20) She always said she would retire eventually, and now that day has come. Some of us hoped she would stay for one more year. (21) Even so, she has made her decision, and we respect it. (22) She has promised to come back and help us if it is necessary. (23) In my opinion, nobody could ever replace her. Now, at last, (24) she can enjoy some calm in her garden by the sea.
-
Ξαναγράψτε την (18) με ένα binomial.
-
Ξαναγράψτε την (19) με μια σταθερή έκφραση που περιέχει το "were".
-
Ξαναγράψτε την (20) με ένα binomial.
-
Ξαναγράψτε την (21) με μια επίσημη σταθερή έκφραση που περιέχει το "be".
-
Ξαναγράψτε την (22) με μια σταθερή έκφραση που περιέχει το "need".
-
Ξαναγράψτε την (23) με μια σταθερή έκφραση με "as far as".
-
Ξαναγράψτε την (24) με ένα binomial.
E. Σειρά σας
Γράψτε στα αγγλικά.
-
Γράψτε μια σύντομη επίσημη ανακοίνωση (2–3 προτάσεις) για μια βιβλιοθήκη ή ένα γραφείο. Κριτήρια: χρησιμοποιήστε be it … or … ή be they … or …, και if need be· κρατήστε επίσημο ύφος σε όλο το κείμενο.
-
Γράψτε ένα σύντομο email (3 προτάσεις) σε έναν συνάδελφο για μια απόφαση της διοίκησης με την οποία διαφωνείτε. Κριτήρια: χρησιμοποιήστε far be it from me to και είτε be that as it may είτε so be it· προσθέστε ένα binomial· ο τόνος πρέπει να είναι ευγενικά ειρωνικός, όχι αγενής.
-
Γράψτε δύο προτάσεις για ένα σχέδιο ή μια υπόσχεση. Κριτήρια: μία με come what may και μία με first and foremost ή sooner or later.
F. Μικτή επανάληψη
Επαναλάβετε προηγούμενα μαθήματα.
-
C1-09 Subjunctive στα αγγλικά: I suggest that he go, It is essential that she be Ξαναγράψτε με "It is essential that" και την υποτακτική: Every visitor must be registered at reception.
-
C2-02 Register στα αγγλικά: επίσημη και ανεπίσημη γραμματική (who ή whom, between you and me) Ποια πρόταση είναι σωστή στα προσεγμένα αγγλικά;μετά από πρόθεση, αντωνυμία-αντικείμενο· το "you and I" εδώ είναι υπερδιόρθωση
-
C1-01 Inversion στα αγγλικά: Never have I, No sooner had I, Not only did she Ξαναγράψτε ξεκινώντας με "Never": I have never seen such a beautiful sunset.
Λύσεις
A. Δομή
- Every device brought into the building, be it a phone or a laptop, must be registered at reception. / Be it a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
- All applicants, be they students or professionals, pay the same registration fee.
- Come what may, we will open the café on the first of June. / We will open the café on the first of June, come what may.
- If need be, the team can work over the weekend to meet the deadline. / The team can work over the weekend to meet the deadline if need be.
- The deal with the new supplier is as good as signed.
- As far as the budget is concerned, we have nothing to worry about. / We have nothing to worry about as far as the budget is concerned.
- Suffice it to say that the negotiations did not go well. / Suffice it to say, the negotiations did not go well.
B. Σημασία
- Oh well, never mind. Let's try the Thai place.
- She is interfering, politely and a little ironically.
- The contract is as good as signed.
- As far as I know, the café is still open.
- As far as the parking charges are concerned, we strongly object to them.
C. Βρείτε το λάθος
- Come what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
- Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the pros and cons of the offer.
- Far be it from me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
- After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as new.
- ✓ Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. Μέσα σε κείμενο
- By and large, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines.
- She has been the heart of the team, as it were.
- She always said she would retire sooner or later, and now that day has come.
- Be that as it may, she has made her decision, and we respect it.
- She has promised to come back and help us if need be.
- As far as I'm concerned, nobody could ever replace her.
- Now, at last, she can enjoy some peace and quiet in her garden by the sea.
E. Σειρά σας
- All visitors, be they staff or members of the public, must sign in at reception. Bags may be checked if need be. Any item left behind, be it large or small, will be kept for one month.
- Far be it from me to question the board, but moving the launch forward by a month seems ambitious. By and large, the team has coped well with last-minute changes so far. Be that as it may, if this is what they want, so be it.
- First and foremost, I want to finish my degree. Come what may, I'll be living by the sea before I'm forty.
F. Μικτή επανάληψη
- It is essential that every visitor be registered at reception. / It is essential that every visitor should be registered at reception.
- Between you and me, the plan won't work.
- Never have I seen such a beautiful sunset.
