Vaste uitdrukkingen in het Engels: come what may, pros and cons, as good as new
Fixed Grammar: Idiomatic Structures
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les herken en gebruik je vaste uitdrukkingen met een vreemd uitziende grammatica – oude aanvoegende wijs en andere versteende werkwoordsvormen, vaste woordparen, vaste as… as-uitdrukkingen en vaste inversies. Je kunt uitleggen waarom ze er vreemd uitzien en waarom je ze niet kunt veranderen, en je kiest er het juiste register bij.
Het idee
Sommige Engelse uitdrukkingen zijn grammaticale fossielen. Ze zijn gebouwd met regels die eeuwen geleden normaal waren – een levende aanvoegende wijs (subjunctive), een vrijere woordvolgorde, oude werkwoordsvormen – en daarna zijn ze bevroren. De regels zijn veranderd, maar de uitdrukkingen zijn precies zo gebleven.
Come what may ziet er raar uit: geen -s bij come, en het onderwerp what staat na het werkwoord. Toch is het geen fout; het is een oude aanvoegende wijs die ‘wat er ook gebeurt’ betekent. Long live the King is een oude inversie van May the King live long.
Zie deze uitdrukkingen als oude munten die nog steeds geldig zijn. Je kunt ermee betalen, maar je kunt ze niet omsmelten en opnieuw vormen. Verander één woord of de volgorde – comes what may, cons and pros – en ze werken niet meer. Een heel enkele heeft een klein beetje speling (be it wordt be they bij een meervoud). De C2-vaardigheid is: ze herkennen, de gewone ervan precies en in het juiste register gebruiken, en ze nooit ‘verbeteren’ naar moderne grammatica.
Nederlands en Engels vergeleken
Het Nederlands heeft precies zulke fossielen, vaak met dezelfde oude aanvoegende wijs: Leve de koning!, Het zij zo, Kome wat komt, als het ware, hoe het ook zij. Wie die kent, begrijpt meteen waarom de Engelse versies er zo uitzien. Maar de munten zijn niet altijd hetzelfde geslagen: soms verschilt de volgorde, soms een klein woord.
| Nederlands | Engels | Verschil |
|---|---|---|
| Leve de koning! | Long live the King! | Engels heeft long nodig, vóór het werkwoord |
| Het zij zo. / Kome wat komt. | So be it. / Come what may. | zelfde soort fossiel, andere woordvolgorde |
| als het ware | as it were | zelfde fossiel: ware = were |
| indien nodig | if need be | Engels: vast fossiel met need als onderwerp |
| vroeg of laat | sooner or later | Engels: vergrotende trap |
| zo goed als nieuw | as good as new | zelfde betekenis, maar as… as, niet so |
| wat het budget betreft | as far as the budget is concerned / as for the budget | geen letterlijke vertaling |
Vorm
Versteende werkwoordsvormen (de levende aanvoegende wijs staat in C1-09)
| Uitdrukking | Betekenis | Waarom het vreemd lijkt | Register |
|---|---|---|---|
| come what may | wat er ook gebeurt | aanvoegende wijs come (= may come); het onderwerp what staat na het werkwoord | neutraal / literair |
| be that as it may | hoe het ook zij, toch | aanvoegende wijs be + inversie (= though that may be so) | formeel |
| suffice it to say (that) | ik zeg alleen maar dat… | aanvoegende wijs suffice (= laat het genoeg zijn) + onderwerp it erachter | formeel / ironisch |
| so be it | het zij zo; ik accepteer het | aanvoegende wijs be (= let it be so), met so vooraan | neutraal / berustend |
| far be it from me to + basisvorm | het is niet mijn bedoeling om… (maar ik doe het toch) | aanvoegende wijs be (= may it be far from me), met far vooraan | ironisch |
| if need be | indien nodig | aanvoegende wijs be na if; need is een zelfstandig naamwoord en het onderwerp | neutraal |
| as it were | als het ware | de oude were van as if it were (vergelijk if I were, B1-06) | formeel |
| God save the King / Queen | een wens: moge God… redden | aanvoegende wijs save, zonder -s | ceremonieel |
| the powers that be | de machthebbers, ‘de hoge heren’ | geen aanvoegende wijs: een oude tegenwoordige tijd (they be = they are) in een betrekkelijke bijzin | humoristisch / kritisch |
Binomials: vaste woordparen (vaste volgorde: X and / or Y)
| Woordpaar | Betekenis |
|---|---|
| pros and cons | voor- en nadelen |
| by and large | over het algemeen |
| sooner or later | vroeg of laat |
| odds and ends | allerlei kleine spulletjes |
| peace and quiet | rust |
| sick and tired (of) | spuugzat |
| first and foremost | eerst en vooral, in de eerste plaats |
| (every) now and then | af en toe |
Vaste as… as-uitdrukkingen en vergelijkingen
| Uitdrukking | Betekenis | Waarom ze vastligt |
|---|---|---|
| as good as new | zo goed als nieuw | geen lidwoord: new is hier een bijvoeglijk naamwoord |
| as good as + bijvoeglijk naamwoord / voltooid deelwoord | bijna (as good as finished) | geen echte vergelijking |
| as far as I'm concerned | wat mij betreft | gebouwd op de lijdende vorm van concern (= betreffen) |
| as far as + zelfst. nw. + is/are concerned | wat … betreft | het stuk is concerned hoort bij de uitdrukking |
| as far as I know | voor zover ik weet | beperkt je kennis, geen vergelijking |
| as cold as ice, as light as a feather | ijskoud, vederlicht | een echte vergelijking, maar het tweede woord ligt vast door gewoonte |
Vaste inversies
| Uitdrukking | Onderliggende betekenis | Hoe vast? |
|---|---|---|
| Long live… | May … live long | helemaal vast: long vóór de aanvoegende wijs live |
| …, be it X or Y, … | whether it is X or Y | een beetje speling: be they bij een meervoudig onderwerp |
Gebruik
1Versteende werkwoordsvormen: de oude aanvoegende wijs
Deze uitdrukkingen bewaren de oude aanvoegende wijs: de basisvorm, gebruikt voor wensen, voorwaarden en toegevingen. Modern Engels bouwt zulke hoofdzinnen niet meer, dus de uitdrukkingen krijgen geen tijd of persoonsuitgang, en hun woordvolgorde kan niet veranderen. Veel zijn formeel of ironisch, dus in een gewoon gesprek vallen ze op. (Suffice to say, zonder it, is ook heel gewoon.) The powers that be lijkt erop, maar is een ander fossiel: de be is een oude tegenwoordige tijd die are betekent, geen aanvoegende wijs.
2Vaste woordparen (binomials)
Binomials zijn paren met and of or ertussen, in een vaste volgorde. Ze liggen vast door gewoonte: sprekers hebben de ene volgorde zo vaak gehoord dat de andere fout klinkt. De volgorde volgt vaak een paar tendensen – kort vóór lang, positief vóór negatief, het belangrijkste eerst – en de betekenis is vaak niet de som van de delen (by and large gaat niet over grootte). Leer elk paar als één geheel; de Nederlandse tegenhanger heeft soms een andere volgorde of vorm.
3Vaste as… as-uitdrukkingen en vergelijkingen
Sommige as… as-structuren lijken vergelijkingen, maar zijn vaste uitdrukkingen met een eigen betekenis. As good as + bijvoeglijk naamwoord of voltooid deelwoord betekent ‘bijna’ – net als het Nederlandse ‘zo goed als’. As far as + onderwerp + be concerned beperkt een uitspraak tot één persoon of onderwerp; het is gebouwd op een ouder gebruik van concern (= betreffen), dus de passieve be concerned hoort bij de uitdrukking. Vergelijkingen als as cold as ice vergelijken echt, maar het tweede woord ligt vast door gewoonte: as cold as snow begrijp je wel, maar zo zegt niemand het.
4Vaste inversies
Oude woordvolgordes leven nog in een paar vaste uitdrukkingen. In Long live + zelfstandig naamwoord staat het bijwoord long vóór een aanvoegende wijs live (= may… live long); het is een juichkreet of slogan, nu vaak humoristisch, en het ligt helemaal vast. Be it… midden in een zin betekent ‘of het nu … is’ en introduceert in formele stijl de mogelijkheden. Het is het meest flexibele fossiel: bij een meervoudig onderwerp gebruik je be they. Voor de levende inversie: zie C1-01 en C1-02.
5Waarom je ze niet kunt veranderen
Vaste uitdrukkingen worden als één geheel opgeslagen en verwerkt. De grammatica die ze bouwde, is niet meer actief, dus een spreker kan ze niet met de regels van nu ‘herbouwen’: een andere tijd, persoon, woordvolgorde of één ander woord breekt het geheel. Het resultaat klinkt fout of komisch – ook al ziet het er ‘grammaticaler’ uit. Je kunt ze in elke tijdscontext gebruiken, want de uitdrukking zelf verandert niet. Maar een paar laten een kleine verandering toe (be it / be they; suffice it to say / suffice to say).
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Vroeg of laat → early or late. Het Nederlandse woordpaar gebruikt de stellende trap, het Engelse de vergrotende: sooner or later. Ook de volgorde ligt vast.
2. Zo goed als → so good as. ‘Zo goed als nieuw’ en ‘zo goed als dood’ bestaan in het Engels ook – maar met as… as. So good as is in deze uitdrukking fout.
3. Wat … betreft → what concerns. ‘Wat de prijs betreft…’ wordt woord voor woord What concerns the price…, en dat is geen Engels. Gebruik as far as … is concerned, of korter as for / when it comes to.
4. Leve…! → Live…! In het Nederlands volstaat ‘Leve het bruidspaar!’. Het Engelse fossiel is Long live… – en bij een bruiloft of feest hef je meestal het glas met Here's to… of To…!
Niet verwarren
vaste aanvoegende wijs en levende aanvoegende wijs – De levende aanvoegende wijs (mandative subjunctive) is een regel die je met elk werkwoord kunt gebruiken na suggest, insist, it is essential that (C1-09); de vaste aanvoegende wijs is een gesloten lijst van bevroren uitdrukkingen.
as good as (bijna) en as good as (even goed) – Met een voltooid deelwoord of met new, dead, finished betekent het meestal ‘bijna’; vóór een zelfstandig naamwoord vergelijkt het kwaliteit.
as far as I'm concerned en as far as I know – Het eerste geeft een mening; het tweede beperkt wat je weet.
Spelling en uitspraak
- Woordparen zeg je als één ritmische eenheid, met een zwakke and /ən/ of /n/: pros and cons klinkt als één woord met een korte /n/ in het midden. Or is ook zwak: /ə/ (UK), /ər/ (US) in sooner or later.
- In come what may en be that as it may valt de hoofdklemtoon op de laatste may.
- Suffice is /səˈfaɪs/: klemtoon op de tweede lettergreep, met een stemloze /s/ aan het eind – het rijmt op nice.
- Long live is /lɒŋ ˈlɪv/ (UK), /lɔːŋ ˈlɪv/ (US). De /ɪ/ in live is kort en ontspannen, zoals de i in het Nederlandse ‘lip’. Maak je hem lang, zoals de ie in ‘lief’, dan hoor je leave. De /v/ aan het eind blijft stemhebbend: geen f.
- In geschreven tekst komt na be that as it may en suffice it to say meestal een komma; be it X or Y staat tussen komma's.
Gouden regel
Vaste uitdrukkingen zijn fossielen: gebruik ze precies zoals ze zijn. Zet er geen -s bij, verander de volgorde niet, vervang geen woord en ‘verbeter’ ze niet naar moderne grammatica – maar een paar laten een kleine verandering toe, zoals be it / be they. Let ook op het register: veel zijn formeel of ironisch.
Oefeningen
A. Vorm
Herschrijf elke zin met de vaste uitdrukking die erbij staat. Gebruik de uitdrukking precies zoals ze is.
-
Herschrijf de zin met "be it … or …": Whether it is a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
-
Herschrijf de zin met "be they … or …": All applicants, whether they are students or professionals, pay the same registration fee.
-
Herschrijf de zin met "come what may": Whatever happens, we will open the café on the first of June.
-
Herschrijf de zin met "if need be": If it is necessary, the team can work over the weekend to meet the deadline.
-
Herschrijf de zin met "as good as": The deal with the new supplier is almost signed.
-
Herschrijf de zin met "as far as … is concerned": On the subject of the budget, we have nothing to worry about.
-
Herschrijf de zin met "suffice it to say": I won't go into detail; I'll only say that the negotiations did not go well.
B. Betekenis
Kies de zin die het best in de context past. De toelichting zegt waarom.
-
Een vriend stuurt je een berichtje: "The restaurant's fully booked." Welk antwoord is natuurlijker?het tweede is correct, maar veel te formeel voor een berichtje aan een vriend
-
Een collega zegt: "Far be it from me to interfere, but I think you've sent that email to the wrong client." Wat bedoelt ze eigenlijk?far be it from me leidt precies in wat de spreker zegt níét te gaan doen
-
Een manager meldt dat het contract nog niet is getekend, maar dat dat heel snel gebeurt. Welke zin zegt dat?as good as + voltooid deelwoord = bijna; vóór een zelfstandig naamwoord vergelijkt het kwaliteit
-
Je wijst een onbekende de weg, maar je weet niet helemaal zeker of het café nog bestaat. Welke zin past?as far as I know beperkt je kennis; as far as I'm concerned geeft een mening
-
Een formele brief aan de gemeente. Welke zin is beter in zorgvuldig geschreven tekst?zonder "are concerned" is het informeel, en in zorgvuldig geschreven tekst wordt het afgekeurd
C. Vind de fout
Sommige zinnen zijn ‘verbeterd’ naar moderne grammatica. Herstel de vaste uitdrukking en schrijf de hele zin. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
Comes what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
-
Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the cons and pros of the offer.
-
Far be it for me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
-
After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as a new.
-
Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. In context
Redigeer de toespraak: herschrijf elke genummerde zin met een vaste uitdrukking uit deze les.
(18) Generally, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines. (19) She has been the heart of the team, so to speak. (20) She always said she would retire eventually, and now that day has come. Some of us hoped she would stay for one more year. (21) Even so, she has made her decision, and we respect it. (22) She has promised to come back and help us if it is necessary. (23) In my opinion, nobody could ever replace her. Now, at last, (24) she can enjoy some calm in her garden by the sea.
-
Herschrijf (18) met een vast woordpaar.
-
Herschrijf (19) met een vaste uitdrukking waarin "were" staat.
-
Herschrijf (20) met een vast woordpaar.
-
Herschrijf (21) met een formele vaste uitdrukking waarin "be" staat.
-
Herschrijf (22) met een vaste uitdrukking waarin "need" staat.
-
Herschrijf (23) met een vaste uitdrukking met "as far as".
-
Herschrijf (24) met een vast woordpaar.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels. De succescriteria zeggen waar je op moet letten.
-
Schrijf een korte formele mededeling (2–3 zinnen) voor een bibliotheek of kantoor. Succescriteria: gebruik be it … or … of be they … or …, en if need be; houd het register de hele tijd formeel.
-
Schrijf een korte mail (3 zinnen) aan een collega over een besluit van de directie waar je het niet mee eens bent. Succescriteria: gebruik far be it from me to en be that as it may of so be it; voeg één vast woordpaar toe; de toon is beleefd-ironisch, niet onbeleefd.
-
Schrijf twee zinnen over een plan of een belofte. Succescriteria: één met come what may en één met first and foremost of sooner or later.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
C1-09 De subjunctive in het Engels: I suggest that he go, it is essential that she be Herschrijf de zin met "It is essential that" en de aanvoegende wijs: Every visitor must be registered at reception.
-
C2-02 Register in het Engels: formele en informele grammatica Welke zin is goed in zorgvuldig Engels?na een voorzetsel gebruik je de objectvorm; "you and I" is hier hypercorrectie
-
C1-01 Inversion in het Engels: Never have I…, No sooner had I… (inversie na ontkenningen) Herschrijf de zin met "Never" aan het begin: I have never seen such a beautiful sunset.
Antwoorden
A. Vorm
- Every device brought into the building, be it a phone or a laptop, must be registered at reception. / Be it a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
- All applicants, be they students or professionals, pay the same registration fee.
- Come what may, we will open the café on the first of June. / We will open the café on the first of June, come what may.
- If need be, the team can work over the weekend to meet the deadline. / The team can work over the weekend to meet the deadline if need be.
- The deal with the new supplier is as good as signed.
- As far as the budget is concerned, we have nothing to worry about. / We have nothing to worry about as far as the budget is concerned.
- Suffice it to say that the negotiations did not go well. / Suffice it to say, the negotiations did not go well.
B. Betekenis
- Oh well, never mind. Let's try the Thai place.
- She is interfering, politely and a little ironically.
- The contract is as good as signed.
- As far as I know, the café is still open.
- As far as the parking charges are concerned, we strongly object to them.
C. Vind de fout
- Come what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
- Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the pros and cons of the offer.
- Far be it from me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
- After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as new.
- ✓ Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. In context
- By and large, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines.
- She has been the heart of the team, as it were.
- She always said she would retire sooner or later, and now that day has come.
- Be that as it may, she has made her decision, and we respect it.
- She has promised to come back and help us if need be.
- As far as I'm concerned, nobody could ever replace her.
- Now, at last, she can enjoy some peace and quiet in her garden by the sea.
E. Jouw beurt
- All visitors, be they staff or members of the public, must sign in at reception. Bags may be checked if need be. Any item left behind, be it large or small, will be kept for one month.
- Far be it from me to question the board, but moving the launch forward by a month seems ambitious. By and large, the team has coped well with last-minute changes so far. Be that as it may, if this is what they want, so be it.
- First and foremost, I want to finish my degree. Come what may, I'll be living by the sea before I'm forty.
F. Gemengde herhaling
- It is essential that every visitor be registered at reception. / It is essential that every visitor should be registered at reception.
- Between you and me, the plan won't work.
- Never have I seen such a beautiful sunset.
