SlowingoGrammatica
C2 9 / 10

Vaste uitdrukkingen in het Engels: come what may, pros and cons, as good as new

Fixed Grammar: Idiomatic Structures

Op deze pagina
  1. Leerdoel
  2. Het idee
  3. Nederlands en Engels vergeleken
  4. Vorm
  5. Gebruik
  6. Veelgemaakte fouten
  7. Valkuilen voor Nederlandstaligen
  8. Niet verwarren
  9. Spelling en uitspraak
  10. Gouden regel
  11. Oefeningen

Leerdoel

Na deze les herken en gebruik je vaste uitdrukkingen met een vreemd uitziende grammatica – oude aanvoegende wijs en andere versteende werkwoordsvormen, vaste woordparen, vaste as… as-uitdrukkingen en vaste inversies. Je kunt uitleggen waarom ze er vreemd uitzien en waarom je ze niet kunt veranderen, en je kiest er het juiste register bij.

Het idee

Sommige Engelse uitdrukkingen zijn grammaticale fossielen. Ze zijn gebouwd met regels die eeuwen geleden normaal waren – een levende aanvoegende wijs (subjunctive), een vrijere woordvolgorde, oude werkwoordsvormen – en daarna zijn ze bevroren. De regels zijn veranderd, maar de uitdrukkingen zijn precies zo gebleven.

Come what may ziet er raar uit: geen -s bij come, en het onderwerp what staat na het werkwoord. Toch is het geen fout; het is een oude aanvoegende wijs die ‘wat er ook gebeurt’ betekent. Long live the King is een oude inversie van May the King live long.

Zie deze uitdrukkingen als oude munten die nog steeds geldig zijn. Je kunt ermee betalen, maar je kunt ze niet omsmelten en opnieuw vormen. Verander één woord of de volgorde – comes what may, cons and pros – en ze werken niet meer. Een heel enkele heeft een klein beetje speling (be it wordt be they bij een meervoud). De C2-vaardigheid is: ze herkennen, de gewone ervan precies en in het juiste register gebruiken, en ze nooit ‘verbeteren’ naar moderne grammatica.

Nederlands en Engels vergeleken

Het Nederlands heeft precies zulke fossielen, vaak met dezelfde oude aanvoegende wijs: Leve de koning!, Het zij zo, Kome wat komt, als het ware, hoe het ook zij. Wie die kent, begrijpt meteen waarom de Engelse versies er zo uitzien. Maar de munten zijn niet altijd hetzelfde geslagen: soms verschilt de volgorde, soms een klein woord.

NederlandsEngelsVerschil
Leve de koning!Long live the King!Engels heeft long nodig, vóór het werkwoord
Het zij zo. / Kome wat komt.So be it. / Come what may.zelfde soort fossiel, andere woordvolgorde
als het wareas it werezelfde fossiel: ware = were
indien nodigif need beEngels: vast fossiel met need als onderwerp
vroeg of laatsooner or laterEngels: vergrotende trap
zo goed als nieuwas good as newzelfde betekenis, maar as… as, niet so
wat het budget betreftas far as the budget is concerned / as for the budgetgeen letterlijke vertaling

Vorm

Versteende werkwoordsvormen (de levende aanvoegende wijs staat in C1-09)

UitdrukkingBetekenisWaarom het vreemd lijktRegister
come what maywat er ook gebeurtaanvoegende wijs come (= may come); het onderwerp what staat na het werkwoordneutraal / literair
be that as it mayhoe het ook zij, tochaanvoegende wijs be + inversie (= though that may be so)formeel
suffice it to say (that)ik zeg alleen maar dat…aanvoegende wijs suffice (= laat het genoeg zijn) + onderwerp it erachterformeel / ironisch
so be ithet zij zo; ik accepteer hetaanvoegende wijs be (= let it be so), met so vooraanneutraal / berustend
far be it from me to + basisvormhet is niet mijn bedoeling om… (maar ik doe het toch)aanvoegende wijs be (= may it be far from me), met far vooraanironisch
if need beindien nodigaanvoegende wijs be na if; need is een zelfstandig naamwoord en het onderwerpneutraal
as it wereals het warede oude were van as if it were (vergelijk if I were, B1-06)formeel
God save the King / Queeneen wens: moge God… reddenaanvoegende wijs save, zonder -sceremonieel
the powers that bede machthebbers, ‘de hoge heren’geen aanvoegende wijs: een oude tegenwoordige tijd (they be = they are) in een betrekkelijke bijzinhumoristisch / kritisch

Binomials: vaste woordparen (vaste volgorde: X and / or Y)

WoordpaarBetekenis
pros and consvoor- en nadelen
by and largeover het algemeen
sooner or latervroeg of laat
odds and endsallerlei kleine spulletjes
peace and quietrust
sick and tired (of)spuugzat
first and foremosteerst en vooral, in de eerste plaats
(every) now and thenaf en toe

Vaste as… as-uitdrukkingen en vergelijkingen

UitdrukkingBetekenisWaarom ze vastligt
as good as newzo goed als nieuwgeen lidwoord: new is hier een bijvoeglijk naamwoord
as good as + bijvoeglijk naamwoord / voltooid deelwoordbijna (as good as finished)geen echte vergelijking
as far as I'm concernedwat mij betreftgebouwd op de lijdende vorm van concern (= betreffen)
as far as + zelfst. nw. + is/are concernedwat … betrefthet stuk is concerned hoort bij de uitdrukking
as far as I knowvoor zover ik weetbeperkt je kennis, geen vergelijking
as cold as ice, as light as a featherijskoud, vederlichteen echte vergelijking, maar het tweede woord ligt vast door gewoonte

Vaste inversies

UitdrukkingOnderliggende betekenisHoe vast?
Long live…May … live longhelemaal vast: long vóór de aanvoegende wijs live
…, be it X or Y, …whether it is X or Yeen beetje speling: be they bij een meervoudig onderwerp

Gebruik

1Versteende werkwoordsvormen: de oude aanvoegende wijs

Deze uitdrukkingen bewaren de oude aanvoegende wijs: de basisvorm, gebruikt voor wensen, voorwaarden en toegevingen. Modern Engels bouwt zulke hoofdzinnen niet meer, dus de uitdrukkingen krijgen geen tijd of persoonsuitgang, en hun woordvolgorde kan niet veranderen. Veel zijn formeel of ironisch, dus in een gewoon gesprek vallen ze op. (Suffice to say, zonder it, is ook heel gewoon.) The powers that be lijkt erop, maar is een ander fossiel: de be is een oude tegenwoordige tijd die are betekent, geen aanvoegende wijs.

Come what may, we'll finish this project on time.
Wat er ook gebeurt, we maken dit project op tijd af.
vergelijk ‘kome wat komt’
The plan is expensive. Be that as it may, it's the only realistic option.
Het plan is duur. Hoe het ook zij, het is de enige realistische optie.
formele toegeving
Suffice it to say, the meeting did not go well.
Laat ik het zo zeggen: de vergadering verliep niet goed.
de spreker vermijdt de details
If they want to cancel the contract, so be it.
Als ze het contract willen opzeggen, dan zij het zo.
berustend accepteren
Far be it from me to criticise, but your shoes are on the wrong feet.
Ik wil geen kritiek leveren, hoor, maar je schoenen zitten aan de verkeerde voet.
ironisch: de spreker levert wel kritiek
We can work at the weekend if need be.
We kunnen in het weekend werken, als het moet.
at the weekend (UK); on the weekend (US)
She became the face, as it were, of the whole campaign.
Ze werd als het ware het gezicht van de hele campagne.
as it were = als het ware: hetzelfde fossiel
The powers that be have decided to close the library.
De hoge heren hebben besloten de bibliotheek te sluiten.
oude tegenwoordige tijd: be = are; humoristisch of kritisch

2Vaste woordparen (binomials)

Binomials zijn paren met and of or ertussen, in een vaste volgorde. Ze liggen vast door gewoonte: sprekers hebben de ene volgorde zo vaak gehoord dat de andere fout klinkt. De volgorde volgt vaak een paar tendensen – kort vóór lang, positief vóór negatief, het belangrijkste eerst – en de betekenis is vaak niet de som van de delen (by and large gaat niet over grootte). Leer elk paar als één geheel; de Nederlandse tegenhanger heeft soms een andere volgorde of vorm.

Let's weigh up the pros and cons before we decide.
Laten we de voor- en nadelen afwegen voordat we beslissen.
By and large, the feedback from customers has been positive.
Over het algemeen zijn de reacties van klanten positief.
Sooner or later, you'll have to tell her the truth.
Vroeg of laat zul je haar de waarheid moeten vertellen.
Engels: sooner, niet early
I just need some peace and quiet.
Ik heb gewoon even rust nodig.
The drawer was full of odds and ends — keys, batteries, old receipts.
De la lag vol prullaria: sleutels, batterijen, oude bonnetjes.
I'm sick and tired of waiting for the landlord to fix the boiler.
Ik ben het spuugzat dat ik maar moet blijven wachten tot de huisbaas de verwarmingsketel repareert.
First and foremost, I'd like to thank my family.
In de eerste plaats wil ik mijn familie bedanken.

3Vaste as… as-uitdrukkingen en vergelijkingen

Sommige as… as-structuren lijken vergelijkingen, maar zijn vaste uitdrukkingen met een eigen betekenis. As good as + bijvoeglijk naamwoord of voltooid deelwoord betekent ‘bijna’ – net als het Nederlandse ‘zo goed als’. As far as + onderwerp + be concerned beperkt een uitspraak tot één persoon of onderwerp; het is gebouwd op een ouder gebruik van concern (= betreffen), dus de passieve be concerned hoort bij de uitdrukking. Vergelijkingen als as cold as ice vergelijken echt, maar het tweede woord ligt vast door gewoonte: as cold as snow begrijp je wel, maar zo zegt niemand het.

The phone was repaired and now it's as good as new.
De telefoon is gerepareerd en nu is hij zo goed als nieuw.
as good as, niet so good as
The contract is as good as signed.
Het contract is zo goed als getekend.
bijna getekend
As far as I'm concerned, the matter is closed.
Wat mij betreft is de zaak gesloten.
mijn mening
As far as money is concerned, we're doing fine.
Wat geld betreft gaat het prima met ons.
over het onderwerp geld
As far as I know, the shop is still open.
Voor zover ik weet, is de winkel nog open.
beperkte kennis
Her hands were as cold as ice.
Haar handen waren ijskoud.

4Vaste inversies

Oude woordvolgordes leven nog in een paar vaste uitdrukkingen. In Long live + zelfstandig naamwoord staat het bijwoord long vóór een aanvoegende wijs live (= may… live long); het is een juichkreet of slogan, nu vaak humoristisch, en het ligt helemaal vast. Be it… midden in een zin betekent ‘of het nu … is’ en introduceert in formele stijl de mogelijkheden. Het is het meest flexibele fossiel: bij een meervoudig onderwerp gebruik je be they. Voor de levende inversie: zie C1-01 en C1-02.

Long live the King!
Leve de koning!
traditionele juichkreet; Engels met long
Long live the weekend!
Leve het weekend!
humoristisch, modern gebruik
Every customer, be it an individual or a large company, receives the same service.
Elke klant, of het nu een particulier is of een groot bedrijf, krijgt dezelfde service.
Any change to the budget, be it large or small, must be approved by the board.
Elke wijziging in de begroting, groot of klein, moet door het bestuur worden goedgekeurd.
All applicants, be they students or professionals, pay the same fee.
Alle kandidaten, of het nu studenten of professionals zijn, betalen hetzelfde bedrag.
meervoudig onderwerp: be they

5Waarom je ze niet kunt veranderen

Vaste uitdrukkingen worden als één geheel opgeslagen en verwerkt. De grammatica die ze bouwde, is niet meer actief, dus een spreker kan ze niet met de regels van nu ‘herbouwen’: een andere tijd, persoon, woordvolgorde of één ander woord breekt het geheel. Het resultaat klinkt fout of komisch – ook al ziet het er ‘grammaticaler’ uit. Je kunt ze in elke tijdscontext gebruiken, want de uitdrukking zelf verandert niet. Maar een paar laten een kleine verandering toe (be it / be they; suffice it to say / suffice to say).

Come what may, I'll be there.
Wat er ook gebeurt, ik ben erbij.
niet ‘Comes what may’
Come what may, she stayed loyal to him.
Wat er ook gebeurde, ze bleef hem trouw.
context in het verleden: de uitdrukking verandert niet
We discussed the pros and cons.
We hebben de voor- en nadelen besproken.
niet ‘the cons and pros’
He'll find out sooner or later.
Vroeg of laat komt hij erachter.
niet ‘later or sooner’
By and large, it works.
Over het algemeen werkt het.
niet ‘by and big’

Veelgemaakte fouten

❌Comes what may, we'll succeed.
✅Come what may, we'll succeed.
Een bevroren aanvoegende wijs krijgt nooit een -s.
❌Let's look at the cons and pros.
✅Let's look at the pros and cons.
De volgorde van een woordpaar ligt vast.
❌Far be it for me to complain.
✅Far be it from me to complain.
Het voorzetsel is from.
❌It's as good as a new.
✅It's as good as new.
Geen lidwoord in deze vaste uitdrukking.
❌As far as I concern, it's fine.
✅As far as I'm concerned, it's fine.
De vaste vorm is passief: I'm concerned.
❌We can do it if it need be.
✅We can do it if need be.
De vaste uitdrukking heeft geen onderwerp.
❌Live long the King!
✅Long live the King!
De inversie ligt vast.
⚠️As far as the budget, we're fine.
✅As far as the budget is concerned, we're fine. of As for the budget, we're fine.
Zonder "is concerned" is het informeel, en in zorgvuldig geschreven tekst wordt het afgekeurd.

Valkuilen voor Nederlandstaligen

1. Vroeg of laat → early or late. Het Nederlandse woordpaar gebruikt de stellende trap, het Engelse de vergrotende: sooner or later. Ook de volgorde ligt vast.

❌Early or late, the truth always comes out.
✅Sooner or later, the truth always comes out.

2. Zo goed als → so good as. ‘Zo goed als nieuw’ en ‘zo goed als dood’ bestaan in het Engels ook – maar met as… as. So good as is in deze uitdrukking fout.

❌After the third crash this week, my laptop is so good as dead.
✅After the third crash this week, my laptop is as good as dead.

3. Wat … betreft → what concerns. ‘Wat de prijs betreft…’ wordt woord voor woord What concerns the price…, en dat is geen Engels. Gebruik as far as … is concerned, of korter as for / when it comes to.

❌What concerns the price, we can still negotiate.
✅As far as the price is concerned, we can still negotiate. of As for the price, we can still negotiate.
❌What me concerns, the project can start tomorrow.
✅As far as I'm concerned, the project can start tomorrow.

4. Leve…! → Live…! In het Nederlands volstaat ‘Leve het bruidspaar!’. Het Engelse fossiel is Long live… – en bij een bruiloft of feest hef je meestal het glas met Here's to… of To…!

❌Live the bride and groom!
✅Here's to the bride and groom! of Long live the bride and groom!
Long live klinkt hier plechtig of grappig; Here's to… is de gewone toost.

Niet verwarren

vaste aanvoegende wijs en levende aanvoegende wijs – De levende aanvoegende wijs (mandative subjunctive) is een regel die je met elk werkwoord kunt gebruiken na suggest, insist, it is essential that (C1-09); de vaste aanvoegende wijs is een gesloten lijst van bevroren uitdrukkingen.

The doctor insisted that he rest for a week.
De dokter stond erop dat hij een week rust nam.
levende regel
Be that as it may, he went back to work.
Hoe het ook zij, hij ging weer aan het werk.
bevroren uitdrukking

as good as (bijna) en as good as (even goed) – Met een voltooid deelwoord of met new, dead, finished betekent het meestal ‘bijna’; vóór een zelfstandig naamwoord vergelijkt het kwaliteit.

The deal is as good as done.
De deal is zo goed als rond.
bijna
This copy is as good as the original.
Deze kopie is net zo goed als het origineel.
even goed

as far as I'm concerned en as far as I know – Het eerste geeft een mening; het tweede beperkt wat je weet.

As far as I'm concerned, you can stay as long as you like.
Wat mij betreft mag je zo lang blijven als je wilt.
mijn mening
As far as I know, she still lives in Oslo.
Voor zover ik weet, woont ze nog in Oslo.
ik denk het, maar ik weet het niet zeker

Spelling en uitspraak

  • Woordparen zeg je als één ritmische eenheid, met een zwakke and /ən/ of /n/: pros and cons klinkt als één woord met een korte /n/ in het midden. Or is ook zwak: /ə/ (UK), /ər/ (US) in sooner or later.
  • In come what may en be that as it may valt de hoofdklemtoon op de laatste may.
  • Suffice is /səˈfaɪs/: klemtoon op de tweede lettergreep, met een stemloze /s/ aan het eind – het rijmt op nice.
  • Long live is /lɒŋ ˈlɪv/ (UK), /lɔːŋ ˈlɪv/ (US). De /ɪ/ in live is kort en ontspannen, zoals de i in het Nederlandse ‘lip’. Maak je hem lang, zoals de ie in ‘lief’, dan hoor je leave. De /v/ aan het eind blijft stemhebbend: geen f.
  • In geschreven tekst komt na be that as it may en suffice it to say meestal een komma; be it X or Y staat tussen komma's.

Gouden regel

Vaste uitdrukkingen zijn fossielen: gebruik ze precies zoals ze zijn. Zet er geen -s bij, verander de volgorde niet, vervang geen woord en ‘verbeter’ ze niet naar moderne grammatica – maar een paar laten een kleine verandering toe, zoals be it / be they. Let ook op het register: veel zijn formeel of ironisch.

Oefeningen

A. Vorm

Herschrijf elke zin met de vaste uitdrukking die erbij staat. Gebruik de uitdrukking precies zoals ze is.

  1. Herschrijf de zin met "be it … or …": Whether it is a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
  2. Herschrijf de zin met "be they … or …": All applicants, whether they are students or professionals, pay the same registration fee.
  3. Herschrijf de zin met "come what may": Whatever happens, we will open the café on the first of June.
  4. Herschrijf de zin met "if need be": If it is necessary, the team can work over the weekend to meet the deadline.
  5. Herschrijf de zin met "as good as": The deal with the new supplier is almost signed.
  6. Herschrijf de zin met "as far as … is concerned": On the subject of the budget, we have nothing to worry about.
  7. Herschrijf de zin met "suffice it to say": I won't go into detail; I'll only say that the negotiations did not go well.

B. Betekenis

Kies de zin die het best in de context past. De toelichting zegt waarom.

  1. Een vriend stuurt je een berichtje: "The restaurant's fully booked." Welk antwoord is natuurlijker?
  2. Een collega zegt: "Far be it from me to interfere, but I think you've sent that email to the wrong client." Wat bedoelt ze eigenlijk?
  3. Een manager meldt dat het contract nog niet is getekend, maar dat dat heel snel gebeurt. Welke zin zegt dat?
  4. Je wijst een onbekende de weg, maar je weet niet helemaal zeker of het café nog bestaat. Welke zin past?
  5. Een formele brief aan de gemeente. Welke zin is beter in zorgvuldig geschreven tekst?

C. Vind de fout

Sommige zinnen zijn ‘verbeterd’ naar moderne grammatica. Herstel de vaste uitdrukking en schrijf de hele zin. Is de zin goed, schrijf dan correct.

  1. Comes what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
  2. Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the cons and pros of the offer.
  3. Far be it for me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
  4. After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as a new.
  5. Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.

D. In context

Redigeer de toespraak: herschrijf elke genummerde zin met een vaste uitdrukking uit deze les.

A speech at a leaving party
(18) Generally, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines. (19) She has been the heart of the team, so to speak. (20) She always said she would retire eventually, and now that day has come. Some of us hoped she would stay for one more year. (21) Even so, she has made her decision, and we respect it. (22) She has promised to come back and help us if it is necessary. (23) In my opinion, nobody could ever replace her. Now, at last, (24) she can enjoy some calm in her garden by the sea.
  1. Herschrijf (18) met een vast woordpaar.
  2. Herschrijf (19) met een vaste uitdrukking waarin "were" staat.
  3. Herschrijf (20) met een vast woordpaar.
  4. Herschrijf (21) met een formele vaste uitdrukking waarin "be" staat.
  5. Herschrijf (22) met een vaste uitdrukking waarin "need" staat.
  6. Herschrijf (23) met een vaste uitdrukking met "as far as".
  7. Herschrijf (24) met een vast woordpaar.

E. Jouw beurt

Schrijf in het Engels. De succescriteria zeggen waar je op moet letten.

  1. Schrijf een korte formele mededeling (2–3 zinnen) voor een bibliotheek of kantoor. Succescriteria: gebruik be it … or … of be they … or …, en if need be; houd het register de hele tijd formeel.
  2. Schrijf een korte mail (3 zinnen) aan een collega over een besluit van de directie waar je het niet mee eens bent. Succescriteria: gebruik far be it from me to en be that as it may of so be it; voeg één vast woordpaar toe; de toon is beleefd-ironisch, niet onbeleefd.
  3. Schrijf twee zinnen over een plan of een belofte. Succescriteria: één met come what may en één met first and foremost of sooner or later.

F. Gemengde herhaling

Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.

  1. C1-09 De subjunctive in het Engels: I suggest that he go, it is essential that she be
    Herschrijf de zin met "It is essential that" en de aanvoegende wijs: Every visitor must be registered at reception.
  2. C2-02 Register in het Engels: formele en informele grammatica
    Welke zin is goed in zorgvuldig Engels?
  3. C1-01 Inversion in het Engels: Never have I…, No sooner had I… (inversie na ontkenningen)
    Herschrijf de zin met "Never" aan het begin: I have never seen such a beautiful sunset.
Antwoorden

A. Vorm

  1. Every device brought into the building, be it a phone or a laptop, must be registered at reception. / Be it a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
  2. All applicants, be they students or professionals, pay the same registration fee.
  3. Come what may, we will open the café on the first of June. / We will open the café on the first of June, come what may.
  4. If need be, the team can work over the weekend to meet the deadline. / The team can work over the weekend to meet the deadline if need be.
  5. The deal with the new supplier is as good as signed.
  6. As far as the budget is concerned, we have nothing to worry about. / We have nothing to worry about as far as the budget is concerned.
  7. Suffice it to say that the negotiations did not go well. / Suffice it to say, the negotiations did not go well.

B. Betekenis

  1. Oh well, never mind. Let's try the Thai place.
  2. She is interfering, politely and a little ironically.
  3. The contract is as good as signed.
  4. As far as I know, the café is still open.
  5. As far as the parking charges are concerned, we strongly object to them.

C. Vind de fout

  1. Come what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
  2. Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the pros and cons of the offer.
  3. Far be it from me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
  4. After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as new.
  5. ✓ Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.

D. In context

  1. By and large, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines.
  2. She has been the heart of the team, as it were.
  3. She always said she would retire sooner or later, and now that day has come.
  4. Be that as it may, she has made her decision, and we respect it.
  5. She has promised to come back and help us if need be.
  6. As far as I'm concerned, nobody could ever replace her.
  7. Now, at last, she can enjoy some peace and quiet in her garden by the sea.

E. Jouw beurt

  1. All visitors, be they staff or members of the public, must sign in at reception. Bags may be checked if need be. Any item left behind, be it large or small, will be kept for one month.
  2. Far be it from me to question the board, but moving the launch forward by a month seems ambitious. By and large, the team has coped well with last-minute changes so far. Be that as it may, if this is what they want, so be it.
  3. First and foremost, I want to finish my degree. Come what may, I'll be living by the sea before I'm forty.

F. Gemengde herhaling

  1. It is essential that every visitor be registered at reception. / It is essential that every visitor should be registered at reception.
  2. Between you and me, the plan won't work.
  3. Never have I seen such a beautiful sunset.
Android-appLeer onderweg Google Play