دستور زبانِ ثابت در انگلیسی: come what may، pros and cons، as far as I'm concerned و Long live
Fixed Grammar: Idiomatic Structures
در این صفحه
هدف
بعد از این درس میتوانید عبارتهای ثابتی را که دستورشان عجیب به نظر میرسد بشناسید و به کار ببرید — subjunctiveهای قدیمی و دیگر شکلهای فسیلشدهٔ فعل، binomialها، عبارتهای ثابت as… as و inversionهای ثابت — توضیح بدهید چرا هر کدام عجیب به نظر میرسد و چرا نمیشود تغییرش داد، و سطح زبانِ (register) مناسبش را انتخاب کنید.
ایدهٔ اصلی
بعضی عبارتهای انگلیسی فسیلهای دستوریاند. با قاعدههایی ساخته شدهاند که قرنها پیش عادی بودند — یک subjunctive کاملاً فعال، ترتیب آزادتر کلمهها، شکلهای قدیمی فعل — و بعد منجمد شدند. قاعدهها عوض شدهاند، اما این عبارتها درست همانطور که بودند ماندهاند.
Come what may عجیب به نظر میرسد: come بدون -s، و فاعل (what) بعد از فعل آمده است. اما اشتباه نیست؛ یک subjunctive قدیمی است به معنای «هر اتفاقی که بیفتد». Long live the King شکل جابهجاشدهٔ قدیمیِ May the King live long است.
این عبارتها را مثل سکههای قدیمی تصور کنید که هنوز پذیرفته میشوند. میتوانید خرجشان کنید، اما نمیتوانید ذوبشان کنید و دوباره شکلشان بدهید. یک کلمه یا ترتیب را عوض کنید — comes what may، cons and pros — و دیگر کار نمیکنند. تعداد خیلی کمی کمی انعطاف دارند (be it با فاعل جمع be they میشود). مهارت C2 این است که آنها را بشناسید، رایجهایشان را دقیق و در سطح زبانِ درست به کار ببرید، و هیچوقت آنها را به دستور امروزی «تصحیح» نکنید.
فارسی و انگلیسی
فارسی هم پر از همین سکههای قدیمی است، و این کار را آسانتر میکند. «زنده باد» درست مثل Long live است: «باد» شکل دعاییِ قدیمیِ «بودن» است که امروز فقط در چند عبارت ثابت مانده است. «هرچه بادا باد» هم یک فسیل از همین نوع است و تقریباً همان معنای come what may را دارد. این عبارتها صرف نمیشوند — حتی با فاعل جمع هم «زنده باد» میگوییم — و ترتیبشان عوض نمیشود؛ در انگلیسی هم Comes what may یا Live long the King کار نمیکند. فارسی جفتکلمههای ثابت (binomial) هم دارد، و بعضیها ترتیبشان با انگلیسی یکی است («مزایا و معایب» = pros and cons)، اما بعضیها برعکساند: «دیر یا زود» در انگلیسی sooner or later است و «کموبیش» more or less. پس ترتیب فارسی را به انگلیسی نبرید. بعضی تشبیهها هم در هر دو زبان یکیاند («مثل یخ سرد» = as cold as ice)، اما بعضیها کلمهٔ همراهِ دیگری دارند.
| فارسی | انگلیسی |
|---|---|
| زنده باد تعطیلات آخر هفته! | Long live the weekend! |
| هرچه بادا باد، این پروژه را سر وقت تمام میکنیم. | Come what may, we'll finish this project on time. |
| دیر یا زود باید حقیقت را به او بگویید. (دیر اول) | Sooner or later, you'll have to tell her the truth. (sooner اول) |
| کموبیش تمام شده است. (کم اول) | It's more or less finished. (more اول) |
| بیایید قبل از تصمیم، مزایا و معایب را بسنجیم. (همان ترتیب) | Let's weigh up the pros and cons before we decide. |
| تا جایی که میدانم، مغازه هنوز باز است. | As far as I know, the shop is still open. |
| هر مشتری، چه یک فرد باشد چه یک شرکت بزرگ، … | Every customer, be it an individual or a large company, … |
| دستانش مثل یخ سرد بود. (همان تشبیه) | Her hands were as cold as ice. |
ساختار
شکلهای فسیلشدهٔ فعل (subjunctive زایا در C1-09 است)
| عبارت | معنا | چرا عجیب به نظر میرسد | سطح زبان |
|---|---|---|---|
| come what may | هر اتفاقی بیفتد | subjunctiveِ come (= may come)؛ فاعلِ what بعد از فعل | خنثی / ادبی |
| be that as it may | با این حال | subjunctiveِ be + جابهجایی (= though that may be so) | رسمی |
| suffice it to say (that) | فقط همین را بگویم که… | subjunctiveِ suffice (= let it be enough) + فاعلِ جابهجاشدهٔ it | رسمی / کنایهآمیز |
| so be it | پس همینطور باشد؛ قبول دارم | subjunctiveِ be (= let it be so)، با so در اول | خنثی / تسلیم |
| far be it from me to + base form | نمیخواهم… (اما میکنم) | subjunctiveِ be (= may it be far from me)، با far در اول | کنایهآمیز |
| if need be | اگر لازم شد | subjunctiveِ be بعد از if؛ need اسم و فاعل است | خنثی |
| as it were | بهاصطلاح | wereِ قدیمیِ as if it were (مقایسه کنید با if I were، B1-06) | رسمی |
| God save the King / Queen | دعا: خدا … را حفظ کند | subjunctiveِ save، بدون -s | تشریفاتی |
| the powers that be | صاحبان قدرت، بالادستیها | subjunctive نیست: یک زمان حالِ قدیمی (they be = they are) در یک جملهٔ موصولی | طنزآمیز / انتقادی |
Binomialها (ترتیب ثابت: X and / or Y)
| Binomial | معنا |
|---|---|
| pros and cons | مزایا و معایب |
| by and large | روی هم رفته |
| sooner or later | دیر یا زود |
| odds and ends | خرتوپرت، چیزهای کوچکِ جورواجور |
| peace and quiet | آرامش و سکوت |
| sick and tired (of) | به ستوه آمده (از چیزی تکراری) |
| first and foremost | اول و مهمتر از همه |
| (every) now and then | گهگاه |
عبارتهای ثابت as… as و تشبیهها
| عبارت | معنا | چرا ثابت است |
|---|---|---|
| as good as new | مثل روز اول | بدون حرف تعریف: new اینجا صفت است |
| as good as + صفت / past participle | تقریباً (as good as finished) | مقایسهٔ واقعی نیست |
| as far as I'm concerned | به نظر من | بر پایهٔ مجهولِ concern (= مربوط بودن) ساخته شده |
| as far as + اسم + is/are concerned | در مورد…، تا جایی که به … مربوط است | بخش is concerned جزو خود عبارت است |
| as far as I know | تا جایی که میدانم | دانسته را محدود میکند، مقایسه نیست |
| as cold as ice, as light as a feather | مثل یخ سرد، مثل پر سبک | مقایسهٔ واقعی است، اما اسمِ همراه از روی عادت ثابت شده |
Inversionهای ثابت
| عبارت | معنای زیرین | چقدر ثابت؟ |
|---|---|---|
| Long live… | May … live long | کاملاً ثابت: long قبل از subjunctiveِ live |
| …, be it X or Y, … | whether it is X or Y | تا حدی منعطف: با فاعل جمع be they |
کاربرد
1شکلهای فسیلشدهٔ فعل: subjunctiveهای قدیمی
این عبارتها subjunctive قدیمی را نگه داشتهاند: base form که برای آرزو، شرط و پذیرفتن به کار میرفت. انگلیسی امروز دیگر جملهٔ اصلیِ تازهای اینطور نمیسازد، پس این عبارتها پسوند زمان یا شخص نمیگیرند و ترتیبشان عوض نمیشود. خیلیهایشان رسمی یا کنایهآمیزند، پس در گفتوگوی خودمانی جلب توجه میکنند. (Suffice to say، بدون it، هم خیلی رایج است.) The powers that be شبیه آنهاست، اما فسیل دیگری است: be در آن زمان حالِ قدیمی به معنای are است، نه subjunctive.
2Binomialها
Binomialها جفتهایی هستند که با and یا or و با ترتیبی ثابت به هم وصل میشوند. عادت آنها را ثابت کرده است: گویندهها یک ترتیب را آنقدر شنیدهاند که ترتیب دیگر غلط به نظر میرسد. ترتیب اغلب از گرایشهایی پیروی میکند — کوتاه قبل از بلند، مثبت قبل از منفی، مهمتر اول — و معنا اغلب جمعِ معنای دو جزء نیست (by and large ربطی به اندازه ندارد). هر جفت را یک واحد یاد بگیرید. فارسی هم جفتکلمههای ثابت دارد، اما ترتیبشان همیشه با انگلیسی یکی نیست.
3عبارتهای ثابت as… as و تشبیهها
بعضی ساختارهای as… as شبیه مقایسهاند، اما عبارتهای ثابتی با معنای خودشان هستند. As good as + صفت یا past participle یعنی «تقریباً». As far as + فاعل + be concerned یک جمله را به یک آدم یا موضوع محدود میکند؛ بر پایهٔ کاربرد قدیمیترِ concern (= مربوط بودن) ساخته شده، پس مجهولِ be concerned جزو خود عبارت است. تشبیههایی مثل as cold as ice واقعاً مقایسه میکنند، اما اسمِ همراه از روی عادت ثابت شده است: as cold as snow فهمیده میشود، اما عبارتی نیست که مردم به کار میبرند.
4Inversionهای ثابت
ترتیبهای قدیمیِ کلمه در چند عبارت ثابت ماندهاند. در Long live + اسم، قیدِ long قبل از subjunctiveِ live آمده است (= may… live long)؛ شعار یا هلهلهای است که امروز اغلب طنزآمیز به کار میرود، و کاملاً ثابت است. Be it… وسط جمله یعنی «چه… باشد» و در سبک رسمی گزینهها را معرفی میکند. این منعطفترین فسیل است: با فاعل جمع، be they به کار میرود. برای inversion زایا، ببینید C1-01 و C1-02.
5چرا نمیشود تغییرشان داد
عبارتهای ثابت بهصورت واحدهای یکپارچه ذخیره و پردازش میشوند. دستوری که آنها را ساخته دیگر فعال نیست، پس گوینده نمیتواند با قاعدههای امروز «از نو» بسازدشان: تغییر زمان، شخص، ترتیب یا حتی یک کلمه، واحد را میشکند. نتیجه غلط یا خندهدار به نظر میرسد — حتی اگر «دستوریتر» به نظر بیاید. میتوانید در هر زمانی از آنها استفاده کنید، چون خودِ عبارت عوض نمیشود. فقط تعداد خیلی کمی تغییر کوچکی را میپذیرند (be it / be they؛ suffice it to say / suffice to say). در فارسی هم کسی «زنده بودند پادشاه» نمیگوید.
اشتباهات رایج
دامهای فارسیزبانان
1. ترتیب فارسی در binomialها. بعضی جفتکلمههای فارسی ترتیبی برعکس انگلیسی دارند: «کموبیش» (کم اول)، «دیر یا زود» (دیر اول)، «رفتوآمد» (رفتن اول). ترجمهٔ کلمهبهکلمه ترتیبی میسازد که در انگلیسی غلط است.
2. «تا جایی که به من مربوط است» ← as far as I concern. فارسی این عبارت را با فعل معلوم («مربوط است»، «به من مربوط میشود») میسازد. برای همین خیلیها در انگلیسی هم concern را معلوم به کار میبرند. عبارت ثابت انگلیسی مجهول است: I'm concerned.
3. «خسته و کوفته» ← sick and tired. Sick and tired شبیه «خسته» به نظر میرسد، اما معنایش خستگی جسمی نیست: یعنی «از یک چیزِ تکراری به ستوه آمدهام» و همیشه با of میآید. برای «خسته و کوفته» بگویید exhausted یا worn out.
4. تشبیه با کلمهٔ همراهِ فارسی. بعضی تشبیهها در هر دو زبان یکیاند («مثل یخ سرد» = as cold as ice)، اما خیلیها نه. فارسی برای رنگپریدگی میگوید «رنگش مثل گچ سفید شد»؛ انگلیسی میگوید as white as a sheet. ترجمهٔ مستقیم فهمیده میشود، اما عبارتی نیست که انگلیسیزبانها به کار میبرند.
اینها را قاطی نکنید
subjunctiveِ ثابت و mandative subjunctive — mandative subjunctive قاعدهای زایاست که با هر فعلی بعد از suggest، insist، it is essential that به کار میرود (C1-09)؛ subjunctiveهای ثابت فهرستی بسته از عبارتهای منجمدند.
as good as (تقریباً) و as good as (هماندازه) — با past participle یا با new، dead، finished معمولاً یعنی «تقریباً»؛ قبل از یک گروه اسمی کیفیت را مقایسه میکند.
as far as I'm concerned و as far as I know — اولی نظر میدهد؛ دومی دانستهتان را محدود میکند. در فارسی هر دو با «تا جایی که…» شروع میشوند، پس دقت کنید.
املا و تلفظ
- Binomialها یک واحدِ ریتمیک گفته میشوند و and ضعیف است: /ən/ یا /n/ — pros 'n' cons، odds 'n' ends؛ or ضعیف: /ə/ (UK)، /ər/ (US): sooner 'r' later. فارسی هم همین کار را میکند: «و» در «کموبیش» یا «رفتوآمد» به یک «اُ» کوتاه تبدیل میشود. همین عادت را به انگلیسی ببرید و and را کامل و جدا نگویید.
- در come what may و be that as it may، تکیهٔ اصلی روی may آخر میافتد.
- Suffice /səˈfaɪs/ است — تکیه روی هجای دوم، همقافیه با nice. هجای اول یک مصوت خیلی کوتاه و شل دارد.
- Long live در انگلیسی بریتانیایی /lɒŋ ˈlɪv/ و در آمریکایی /lɔːŋ ˈlɪv/ است — live مثل فعلِ to live، نه مثل live music. در long، /ŋ/ را بدون /g/ پایانی بگویید: زبان از پشت به سقف دهان میچسبد و هوا از بینی بیرون میآید؛ «لانگ» با «گ» نگویید.
- در نوشتار، بعد از be that as it may و suffice it to say معمولاً ویرگول میآید؛ be it X or Y بین دو ویرگول قرار میگیرد.
قانون طلایی
عبارتهای ثابت فسیلاند: آنها را دقیقاً همانطور که هستند به کار ببرید. -s اضافه نکنید، ترتیب را عوض نکنید، کلمهای را جابهجا نکنید، و آنها را به دستور امروزی «تصحیح» نکنید — فقط تعداد خیلی کمی تغییر کوچکی را میپذیرند، مثل be it / be they. سطح زبان را هم بررسی کنید: خیلیهایشان رسمی یا کنایهآمیزند.
تمرینها
A. ساختار
هر جمله را با عبارت ثابتی که داده شده بازنویسی کنید. عبارت را دقیقاً همانطور که هست به کار ببرید.
-
با "be it … or …" بازنویسی کنید: Whether it is a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
-
با "be they … or …" بازنویسی کنید: All applicants, whether they are students or professionals, pay the same registration fee.
-
با "come what may" بازنویسی کنید: Whatever happens, we will open the café on the first of June.
-
با "if need be" بازنویسی کنید: If it is necessary, the team can work over the weekend to meet the deadline.
-
با "as good as" بازنویسی کنید: The deal with the new supplier is almost signed.
-
با "as far as … is concerned" بازنویسی کنید: On the subject of the budget, we have nothing to worry about.
-
با "suffice it to say" بازنویسی کنید: I won't go into detail; I'll only say that the negotiations did not go well.
B. معنا
برای هر موقعیت، جملهٔ بهتر را انتخاب کنید. یادداشتِ بعد از پاسخ دلیلش را میگوید.
-
دوستتان پیام میدهد: "The restaurant's fully booked." کدام جواب طبیعیتر است؟the second is correct but far too formal for a text to a friend
-
همکارتان میگوید: "Far be it from me to interfere, but I think you've sent that email to the wrong client." منظور واقعیاش چیست؟far be it from me introduces exactly what the speaker says she won't do
-
مدیری گزارش میدهد که قرارداد هنوز امضا نشده، اما خیلی زود امضا میشود. کدام جمله این را میگوید؟as good as + past participle = almost; before a noun phrase it compares quality
-
به یک غریبه نشانی میدهید، اما کاملاً مطمئن نیستید که آن کافه هنوز وجود دارد. کدام جمله مناسب است؟as far as I know limits knowledge; as far as I'm concerned gives an opinion
-
نامهای رسمی به شورای شهر. کدام جمله در نوشتهٔ دقیق بهتر است؟dropping "are concerned" is informal and criticised in careful writing
C. اشتباه را پیدا کنید
بعضی جملهها به دستور امروزی «تصحیح» شدهاند. عبارت ثابت را برگردانید و کل جمله را بنویسید. اگر جمله درست است، correct بنویسید.
-
Comes what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
-
Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the cons and pros of the offer.
-
Far be it for me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
-
After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as a new.
-
Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. در متن
این سخنرانی را ویرایش کنید: هر جملهٔ شمارهدار را با یکی از عبارتهای ثابت این درس بازنویسی کنید.
(18) Generally, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines. (19) She has been the heart of the team, so to speak. (20) She always said she would retire eventually, and now that day has come. Some of us hoped she would stay for one more year. (21) Even so, she has made her decision, and we respect it. (22) She has promised to come back and help us if it is necessary. (23) In my opinion, nobody could ever replace her. Now, at last, (24) she can enjoy some calm in her garden by the sea.
-
جملهٔ (18) را با یک binomial بازنویسی کنید.
-
جملهٔ (19) را با عبارتی ثابت که "were" دارد بازنویسی کنید.
-
جملهٔ (20) را با یک binomial بازنویسی کنید.
-
جملهٔ (21) را با عبارتی ثابت و رسمی که "be" دارد بازنویسی کنید.
-
جملهٔ (22) را با عبارتی ثابت که "need" دارد بازنویسی کنید.
-
جملهٔ (23) را با یک عبارت ثابتِ "as far as" بازنویسی کنید.
-
بخش (24) را با یک binomial بازنویسی کنید.
E. نوبت شماست
به انگلیسی بنویسید و معیارهای موفقیت را رعایت کنید.
-
یک اطلاعیهٔ رسمیِ کوتاه (۲ تا ۳ جمله) برای یک کتابخانه یا اداره بنویسید. معیارها: be it … or … یا be they … or …، و if need be؛ سطح زبان از اول تا آخر رسمی بماند.
-
یک ایمیل کوتاه (۳ جمله) به یک همکار دربارهٔ تصمیمی از طرف مدیریت که با آن مخالفید بنویسید. معیارها: far be it from me to و یکی از be that as it may یا so be it؛ یک binomial؛ لحن باید مؤدبانه و کمی کنایهآمیز باشد، نه بیادبانه.
-
دو جمله دربارهٔ یک برنامه یا یک قول بنویسید. معیارها: یکی با come what may و یکی با first and foremost یا sooner or later.
F. مرور ترکیبی
درسهای قبلی را مرور کنید.
-
C1-09 Subjunctive (وجه التزامی) در انگلیسی: I suggest that he go و It is essential that she be با "It is essential that" و subjunctive بازنویسی کنید: Every visitor must be registered at reception.
-
C2-02 Register در انگلیسی: دستور زبان رسمی و غیررسمی، who و whom، between you and me کدام جمله در انگلیسیِ دقیق درست است؟after a preposition, use the object pronoun; "you and I" here is a hypercorrection
-
C1-01 Inversion (وارونگی) در انگلیسی: Never have I، Not only، No sooner و Hardly با "Never" در اول جمله بازنویسی کنید: I have never seen such a beautiful sunset.
پاسخنامه
A. ساختار
- Every device brought into the building, be it a phone or a laptop, must be registered at reception. / Be it a phone or a laptop, every device brought into the building must be registered at reception.
- All applicants, be they students or professionals, pay the same registration fee.
- Come what may, we will open the café on the first of June. / We will open the café on the first of June, come what may.
- If need be, the team can work over the weekend to meet the deadline. / The team can work over the weekend to meet the deadline if need be.
- The deal with the new supplier is as good as signed.
- As far as the budget is concerned, we have nothing to worry about. / We have nothing to worry about as far as the budget is concerned.
- Suffice it to say that the negotiations did not go well. / Suffice it to say, the negotiations did not go well.
B. معنا
- Oh well, never mind. Let's try the Thai place.
- She is interfering, politely and a little ironically.
- The contract is as good as signed.
- As far as I know, the café is still open.
- As far as the parking charges are concerned, we strongly object to them.
C. اشتباه را پیدا کنید
- Come what may, the organisers have promised that the festival will go ahead this summer, even if it rains every day.
- Before we sign anything, I think we should sit down together and carefully weigh up the pros and cons of the offer.
- Far be it from me to tell you how to run your business, but your prices are much higher than everyone else's.
- After the mechanic had replaced the engine and repainted the doors, my old car looked as good as new.
- ✓ Every complaint we receive, be it by email or by phone, is answered within two working days by a member of our team.
D. در متن
- By and large, Clara's twelve years here have been calm ones, apart from a few stormy deadlines.
- She has been the heart of the team, as it were.
- She always said she would retire sooner or later, and now that day has come.
- Be that as it may, she has made her decision, and we respect it.
- She has promised to come back and help us if need be.
- As far as I'm concerned, nobody could ever replace her.
- Now, at last, she can enjoy some peace and quiet in her garden by the sea.
E. نوبت شماست
- All visitors, be they staff or members of the public, must sign in at reception. Bags may be checked if need be. Any item left behind, be it large or small, will be kept for one month.
- Far be it from me to question the board, but moving the launch forward by a month seems ambitious. By and large, the team has coped well with last-minute changes so far. Be that as it may, if this is what they want, so be it.
- First and foremost, I want to finish my degree. Come what may, I'll be living by the sea before I'm forty.
F. مرور ترکیبی
- It is essential that every visitor be registered at reception. / It is essential that every visitor should be registered at reception.
- Between you and me, the plan won't work.
- Never have I seen such a beautiful sunset.
