Հրամայական եղանակ, Let's և առաջարկներ անգլերենում հայերենով
Imperatives, Let's and Suggestions
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք տալ ցուցումներ, ճանապարհ ցույց տալ և զգուշացնել (Turn left. Don't touch that!), հրավիրել մարդկանց (Come in!), խոսքը մեղմացնել please-ով և առաջարկներ անել Let's, How about…?, What about…? և Why don't we…? ձևերով։
Հիմնական գաղափար
Երբեմն չեք ուզում նկարագրել աշխարհը, ուզում եք այն փոխել։ Ուզում եք, որ ինչ-որ մեկը ինչ-որ բան անի. Sit down. Open the window. Be careful. Դրա համար անգլերենն օգտագործում է հրամայական եղանակը (imperative). նախադասության սկզբում բայի հիմնական ձևն է, իսկ ենթակա չկա։
Ինչո՞ւ ենթակա չկա։ Որովհետև ակնհայտ է. դա you-ն է՝ լսողը։ Պատկերացրեք գործողության կոճակ, որի վրա գրված է գործողությունը. Stop. Wait. Go. Սեղմում եք կոճակը, և լսողը կատարում է գործողությունը։
«Մի՛ արա» ասելու համար առաջ դրեք Don't. Don't go. Երբ ուզում եք ներառել նաև ձեզ՝ դուք և ես միասին, օգտագործեք Let's. Let's go. Իսկ ավելի մեղմ մտքի համար հարց տվեք. How about a coffee? Why don't we go out?
Հրամայականը կարող է կտրուկ հնչել, ուստի please-ը, ընկերական ձայնը և իրավիճակը շատ կարևոր են։
Հայերեն և անգլերեն
Լավ լուր. հայերենի հրամայականն էլ է առանց ենթակայի. «Նստի՛ր», «Բացե՛ք պատուհանը»։ Ժխտականը նույնպես նման է. հայերեն «մի»-ն բայից առաջ է՝ «Մի՛ դիպչիր», ինչպես անգլերեն Don't-ը՝ Don't touch։ Միայն թե հայերենում հրամայականը տարբեր է մեկ մարդու և շատերի համար («նստի՛ր» և «նստե՛ք»), իսկ անգլերենում ձևը մեկն է՝ Sit down։ Դժվարությունները երեքն են։ Առաջին. շատ «վիճակներ» հայերենում բայեր են՝ «ուշանալ», «ծուլանալ», «վախենալ», «ամաչել», ուստի «Մի՛ ուշացիր»-ը բառացի դառնում է «Don't late»։ Անգլերենում դրանք ածականներ են, և պետք է be. Don't be late։ Երկրորդ. ցուցանակներին հայերենում գրում ենք ժխտական անորոշ դերբայով՝ «Չծխել», «Չդիպչել», իսկ անգլերենում՝ Do not / Don't + բայ։ Երրորդ. «Մի կիլո ծիրան տվեք, խնդրեմ»-ը հայերենում միանգամայն քաղաքավարի է, իսկ անգլերենում խանութում կամ սրճարանում ավելի բնական է հարց տալ. Can I have…?
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Բացե՛ք գրքերը։ | Open your books. | այստեղ նույնն է. բայը սկզբում, ենթակա չկա |
| Մի՛ դիպչիր։ | Don't touch. | «մի» = Don't, նույն տեղում |
| Նստի՛ր / Նստե՛ք։ | Sit down. | հայերենում երկու ձև, անգլերենում՝ մեկը |
| Մի՛ ուշացիր։ | Don't be late. | «ուշանալ»-ը բայ է, անգլերենում be + ածական (late) |
| Չծխել։ | Do not smoke. / No smoking. | հայերենում ժխտական անորոշ դերբայ, անգլերենում Do not + բայ |
| Եկեք մի փոքր հանգստանանք։ | Let's take a break. | «-նք» վերջավորությունը («մենք») → Let's + բայի հիմնական ձև |
| Ինչո՞ւ չհարցնենք Սարային։ | Why don't we ask Sara? | այստեղ նման է. «ինչո՞ւ չ…» = Why don't we…? |
| Մի կիլո ծիրան տվեք, խնդրեմ։ | Can I have a kilo of apricots, please? | հայերենում քաղաքավարի հրամայական, անգլերենում ավելի բնական է հարցը |
Կարճ ասած՝ սկսեք բայի հիմնական ձևով, «մի՛»-ն դարձրեք Don't, ածականից առաջ դրեք be (Don't be late), իսկ «-նք» ձևով առաջարկը դարձրեք Let's + բայ։
Կառուցվածք
Հրամայական
| Կառույց | Օրինակ | |
|---|---|---|
| Հաստատական | բայի հիմնական ձև + … | Open the door. |
| Ժխտական | Don't + բայի հիմնական ձև + … | Don't open the door. |
| Be-ով | Be / Don't be + ածական | Be quiet. Don't be late. |
| Ավելի մեղմ | Please + հրամայական / հրամայական + please | Please sit down. / Sit down, please. |
| Always / never | Always / Never + բայի հիմնական ձև | Always say thank you. Never tell anyone. |
- Ձևը նույնն է մեկ մարդու և շատերի համար. Sit down, Tom. / Sit down, everyone.
- Do not-ը լրիվ ձևն է. օգտագործվում է ցուցանակներին և պաշտոնական կանոններում. Do not enter.
Let's (= let us)
| Կառույց | Օրինակ | |
|---|---|---|
| Առաջարկ | Let's + բայի հիմնական ձև | Let's eat out tonight. |
| Ժխտական | Let's not + բայի հիմնական ձև | Let's not wait. |
Այլ առաջարկներ
| Կառույց | Օրինակ |
|---|---|
| How about / What about + գոյական? | How about a coffee? |
| How about / What about + -ing ձև? | What about going to the beach? |
| Why don't we + բայի հիմնական ձև? | Why don't we take a taxi? |
-ing ձևը (going, taking) մանրամասն կսովորենք A1-22-ում. այստեղ պարզապես հիշեք այն How about / What about-ից հետո։
Ինչպես պատասխանել առաջարկին
| Այո | Ոչ |
|---|---|
| Good idea! / OK. / Sure. / Yes, let's. / Why not? | Sorry, I can't. / I'm not sure. / Maybe another time. |
Գործածություն
1Ցուցումներ
Հրամայականով տալիս ենք քայլ առ քայլ ցուցումներ՝ բաղադրատոմսերում, հավելվածներում, սարքերի համար, քննություններին և դասարանում։
2Ճանապարհ ցույց տալ
Հրամայականով մարդկանց ասում ենք, թե ինչպես հասնել որևէ տեղ։
3Զգուշացումներ և խորհուրդներ
Հրամայականով, հաճախ կարճ և բարձր, զգուշացնում ենք մարդկանց։ Always / Never + հրամայականը տալիս է ուժեղ, ընդհանուր խորհուրդ։
4Հրավերներ և առաջարկություններ
Ընկերական ձայնով հրամայականը ջերմ է և հյուրընկալ, ոչ թե կոպիտ։
5Let's և Let's not
Let's օգտագործեք, որ առաջարկեք ինչ-որ բան անել միասին (դուք + ես)։ Let's not-ը առաջարկում է դա չանել։ Հայերենում սա «-նք» վերջավորությունն է՝ «գնանք», «սպասենք», հաճախ «եկեք»-ի կամ «արի»-ի հետ։
6How about…? What about…? Why don't we…?
Այս հարցերը առաջարկը դարձնում են ավելի մեղմ և բաց։ How about / What about-ից հետո դրեք գոյական կամ -ing ձև։ Why don't we-ից հետո՝ բայի հիմնական ձևը։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Մի՛ ծուլացիր» → be-ն կորչում է. Հայերենում շատ վիճակներ բայեր են՝ «ծուլանալ», «ուշանալ», «ամաչել», «վախենալ». «Հա՛յկ, մի՛ ծուլացիր, վեր կաց ու օգնիր ինձ»։ Անգլերենում lazy, late, shy, afraid բառերը ածականներ են, և հրամայականում նրանցից առաջ պետք է be / don't be։
2. «Չկերակրել» → Not + բայ. Հայերեն ցուցանակներին ժխտական անորոշ դերբայ ենք գրում՝ «Չծխել», «Խնդրում ենք կենդանիներին չկերակրել»։ Բառացի թարգմանությունը սկսվում է Not-ով։ Անգլերենում ժխտական հրամայականը Don't / Do not + բայ է (ցուցանակներին նաև No + -ing. No smoking)։
3. «Իսկ եթե գնա՞նք» → What about + բայ. «Կիրակի բոլորս ազատ ենք, իսկ եթե ճաշելու Գառնի գնա՞նք»։ Հայերենում այստեղ բայի սովորական ձևն է, իսկ անգլերենում How about / What about-ից հետո պետք է գոյական կամ -ing ձև։
4. «Ցույց տվեք, խնդրեմ» → կտրուկ հրամայական. Խանութում, շուկայում կամ սրճարանում հայերենում ասում ենք «Ներեցեք, ցուցափեղկի այն կապույտ զգեստը ցույց տվեք, խնդրեմ»՝ և դա լրիվ քաղաքավարի է։ Անգլերենում հրամայականը, նույնիսկ please-ով, վաճառողին կարող է կտրուկ հնչել։ Ավելի բնական է հարցը. Can I see…? / Could you show me…?
Մի՛ շփոթեք
Հրամայական, թե Can you…? – Հրամայականը ասում է, Can you…?-ն՝ խնդրում։ Անծանոթների հետ, խանութներում կամ աշխատավայրում խնդրանքը սովորաբար ավելի քաղաքավարի է։ Տե՛ս A1-17 և A2-23։
Let's, թե lets – Let's-ը (ապաթարցով) = let us, առաջարկ։ Lets-ը (առանց ապաթարցի) let բայն է + -s = թույլ է տալիս։ Տե՛ս B1-18։
Don't, թե Doesn't – Ժխտական հրամայականը միշտ Don't է (կամ Do not), նույնիսկ մեկ մարդու դիմելիս։ Doesn't-ը միայն he / she / it-ի համար է Present Simple-ում։ Տե՛ս A1-13։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- Let's = let us։ Ապաթարցը փոխարինում է u-ին. /lets/։ Մի՛ գրեք Lets go։
- Don't-ը մեկ վանկ է. /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US)։ Ձայնավորը սահող է. այն երկու մասից է, և վերջում շրթունքները կլորանում են. սա պարզ «օ» չէ։ Արագ խոսքում t-ն հաճախ պարզ չի լսվում. Don't worry։
- Շեշտեք գլխավոր բայը կամ sit down-ի պես բայերի փոքր բառը. Sit down. Don't touch it. Զգուշացնելիս շեշտեք Don't-ը. Don't touch it!
- Ձայնը փոխում է իմաստը։ Հարթ, իջնող ձայնը կարող է հրամանի պես հնչել, իսկ մեղմ ձայնը և please-ը ընկերական են հնչում։
- Please-ը վերջում (Sit down, please) սովորաբար ավելի ընկերական է հնչում, քան ուժեղ please-ը սկզբում, որը կարող է անհամբեր հնչել։
- Հուզական կամ բարկացած խոսքում երբեմն ենթակա են ավելացնում. You sit here! Սա սովորական կառույց չէ։
- careful, close, lock բառերի /k/-ն շեշտված վանկի սկզբում շնչեղ է՝ մոտ հայերեն «ք»-ին, ոչ թե «կ»-ին։
Ոսկե կանոն
Սկսեք բայի հիմնական ձևով, սովորաբար առանց ենթակայի. Sit down. Ժխտական. Don't + բայի հիմնական ձև։ Ածականից առաջ՝ be. Don't be late. Ձեզ ներառելու համար՝ Let's / Let's not + բայի հիմնական ձև։ Ավելի մեղմ առաջարկի համար՝ How about / What about + գոյական կամ -ing ձև, կամ Why don't we + բայի հիմնական ձև։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Ընտրեք, լրացրեք կամ փոխեք նախադասությունը։
-
___ … your books, please.
-
Դարձրեք ժխտական: Touch the screen.
-
Դարձրեք ժխտական: Let's go out tonight.
-
late for the meeting! (be-ի ժխտական հրամայականը)
-
How about (have) lunch in the park?
-
Դասավորեք բառերը ճիշտ հերթականությամբ: forget / never / your password
B. Իմաստ
Որոշեք նախադասության տեսակը կամ ընտրեք ճիշտ տարբերակը։ Պատասխանեք անգլերենով։
-
Instruction, warning, թե suggestion: "Watch out! The dog bites."
-
Instruction, warning, թե suggestion: "Why don't we take the train?"
-
"Let's go to the cinema." Ընտրեք լավագույն պատասխանը: …
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: … take a taxi.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
Not park here.
-
Let's to have lunch.
-
Please you wait here.
-
What about a pizza?
D. Համատեքստում
Կարդացեք երկխոսությունը և լրացրեք բաց թողնված բառերը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
Mia: I'm bored. 15 do something!
Ben: OK. How about 16 (go) to the lake?
Mia: Hmm, it's cold today. Why 17 we go to the cinema?
Ben: Good idea. 18 (not / forget) your student card — it's cheaper.
Mia: Thanks! 19 (meet) at the station at three.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք երեք ցուցում ձեր տուն եկած հյուրի համար։
-
Ձեր ընկերը ձանձրանում է։ Գրեք երկու առաջարկ տարբեր ձևերով։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
A1-17 Can և Can't հայերենով. կարողություն, թույլտվություն և խնդրանք you help me with my bags, please?
-
A1-13 Present Simple-ի ժխտական և հարցական ձևերը. don't, doesn't, do, does հայերենով My brother (not / eat) fish.
-
A1-15 Always, usually, never. հաճախականության մակբայները հայերենով Դասավորեք բառերը ճիշտ հերթականությամբ: on Sundays / we / visit / always / our grandmother
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- Open
- Don't touch the screen. / Do not touch the screen.
- Let's not go out tonight.
- Don't be / Do not be
- having
- Never forget your password.
B. Իմաստ
- warning
- suggestion
- Good idea!
- Let's
C. Գտեք սխալը
- Don't park here. / Do not park here.
- Let's have lunch.
- Please wait here. / Wait here, please.
- ✓ What about a pizza?
D. Համատեքստում
- Let's
- going
- don't
- Don't forget / Do not forget
- Let's meet / Meet
E. Ձեր հերթն է
- Take off your shoes, please. Don't sit on that chair — it's broken. Help yourself to tea.
- Let's go for a walk. Why don't we watch a film?
F. Խառը կրկնություն
- Can / Could / Will / Would
- doesn't eat / does not eat
- We always visit our grandmother on Sundays. / On Sundays we always visit our grandmother. / On Sundays, we always visit our grandmother.
