Imperative, Let's និងការផ្ដល់យោបល់ — ប្រយោគបញ្ជា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Imperatives, Let's and Suggestions
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចផ្ដល់ការណែនាំ ប្រាប់ផ្លូវ និងព្រមាន (Turn left. Don't touch that!) អញ្ជើញមនុស្ស (Come in!) ធ្វើឱ្យពាក្យសម្ដីទន់ភ្លន់ដោយប្រើ please និងផ្ដល់យោបល់ដោយប្រើ Let's, How about…?, What about…? និង Why don't we…?
គំនិតសំខាន់
ពេលខ្លះ អ្នកមិនចង់ពិពណ៌នាពិភពលោកទេ ប៉ុន្តែចង់ ផ្លាស់ប្ដូរ វា។ អ្នកចង់ឱ្យនរណាម្នាក់ធ្វើអ្វីមួយ៖ Sit down. Open the window. Be careful. សម្រាប់ការនេះ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ ប្រយោគបញ្ជា (imperative)៖ កិរិយាសព្ទទម្រង់ដើម (base form) នៅខាងដើម ដោយ គ្មានប្រធាន។
ហេតុអ្វីគ្មានប្រធាន? ព្រោះវាច្បាស់ហើយ៖ ប្រធានគឺ you គឺអ្នកស្ដាប់។ សូមគិតពី ប៊ូតុងសកម្មភាព៖ ប៊ូតុងមួយដែលមានសរសេរសកម្មភាពនៅលើវា Stop. Wait. Go. អ្នកចុចប៊ូតុង ហើយអ្នកស្ដាប់ធ្វើសកម្មភាពនោះ។
ដើម្បីនិយាយថា “កុំធ្វើ” សូមដាក់ Don't នៅខាងមុខ៖ Don't go. ពេលអ្នកចង់រាប់បញ្ចូលខ្លួនឯងផង គឺអ្នក និង ខ្ញុំជាមួយគ្នា សូមប្រើ Let's៖ Let's go. ហើយសម្រាប់គំនិតទន់ភ្លន់ជាងនេះ សូមសួរជាសំណួរ៖ How about a coffee? Why don't we go out?
ប្រយោគបញ្ជាអាចស្ដាប់ទៅត្រង់ពេក ដូច្នេះ please សំឡេងរួសរាយ និងស្ថានភាព សំខាន់ណាស់។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ចំណុចនេះដូចគ្នាច្រើន៖ ភាសាខ្មែរក៏ចាប់ផ្ដើមប្រយោគបញ្ជាដោយកិរិយាសព្ទដែរ (អង្គុយចុះ ចូលមក) ហើយ សូម ប្រហាក់ប្រហែលនឹង please។ ប៉ុន្តែមានភាពខុសគ្នាបី។ ទីមួយ កុំ ជាពាក្យតែមួយ ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសនិយាយ Don't (មិនមែន Not ឬ No)។ ទីពីរ ក្រោយ “កុំ” ភាសាខ្មែរអាចដាក់គុណនាមដោយផ្ទាល់ (កុំខឹង) ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសត្រូវការ be៖ Don't be angry។ ទីបី តោះ ច្រើនមកជាមួយ “យើង” (តោះយើងទៅ) ប៉ុន្តែ Let's មាន us នៅខាងក្នុងរួចហើយ។ ភាសាខ្មែរក៏ប្រើពាក្យចុងប្រយោគ ដូចជា ណា ទៅ ឬ ផង ដើម្បីឱ្យសម្ដីទន់ភ្លន់។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ please និងសំឡេងរួសរាយជំនួសវិញ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| សូមអង្គុយចុះ | Please sit down. / Sit down, please. | ដូចគ្នា៖ គ្មានប្រធាន |
| ចូលមកណា! | Come in! | “ណា” បង្ហាញភាពរួសរាយ។ ភាសាអង់គ្លេសប្រើសំឡេងរួសរាយ |
| កុំប៉ះខ្ទះនោះ។ ក្ដៅណាស់ | Don't touch that pan. It's very hot. | “កុំ” → Don't + base form |
| កុំមកយឺត | Don't be late. | late ជាគុណនាម → Don't be |
| ប្រយ័ត្ន! ឥដ្ឋសើម | Be careful! The floor is wet. | “ប្រយ័ត្ន” ដើរតួជាកិរិយាសព្ទ។ careful ជាគុណនាម → Be careful |
| តោះសម្រាកបន្តិច | Let's take a break. | “តោះ” → Let's (គ្មាន we) |
| ដើរលេងបន្តិចម៉េចដែរ? | How about a walk? | សំណើទន់ភ្លន់ |
| ចុះបើយើងជួបគ្នាម៉ោងប្រាំមួយ? | Why don't we meet at six? | Why don't we + base form |
សរុបមក៖ “សូម + កិរិយាសព្ទ” → (Please) + base form។ “កុំ” → Don't (+ be មុខគុណនាម)។ “តោះ” → Let's + base form ដោយគ្មាន we។
ទម្រង់
ប្រយោគបញ្ជា
| លំនាំ | ឧទាហរណ៍ | |
|---|---|---|
| បញ្ជាក់ | base form + … | Open the door. |
| អវិជ្ជមាន | Don't + base form + … | Don't open the door. |
| ជាមួយ be | Be / Don't be + គុណនាម | Be quiet. Don't be late. |
| ទន់ភ្លន់ជាង | Please + imperative / imperative + please | Please sit down. / Sit down, please. |
| Always / never | Always / Never + base form | Always say thank you. Never tell anyone. |
- ទម្រង់ដូចគ្នាសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ ឬច្រើននាក់៖ Sit down, Tom. / Sit down, everyone.
- Do not ជាទម្រង់ពេញ ប្រើលើផ្លាកសញ្ញា និងក្នុងច្បាប់ផ្លូវការ៖ Do not enter.
Let's (= let us)
| លំនាំ | ឧទាហរណ៍ | |
|---|---|---|
| ការផ្ដល់យោបល់ | Let's + base form | Let's eat out tonight. |
| អវិជ្ជមាន | Let's not + base form | Let's not wait. |
ការផ្ដល់យោបល់ផ្សេងទៀត
| លំនាំ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|
| How about / What about + នាមសព្ទ? | How about a coffee? |
| How about / What about + -ing form? | What about going to the beach? |
| Why don't we + base form? | Why don't we take a taxi? |
-ing form (going, taking) នឹងរៀនពេញលេញនៅក្នុង A1-22។ នៅទីនេះ គ្រាន់តែរៀនវាក្រោយ How about / What about។
ការឆ្លើយតបនឹងការផ្ដល់យោបល់
| យល់ព្រម | មិនយល់ព្រម |
|---|---|
| Good idea! / OK. / Sure. / Yes, let's. / Why not? | Sorry, I can't. / I'm not sure. / Maybe another time. |
របៀបប្រើ
1ការណែនាំ
ប្រើប្រយោគបញ្ជាសម្រាប់ការណែនាំមួយជំហានម្ដងៗ៖ រូបមន្តធ្វើម្ហូប កម្មវិធីទូរស័ព្ទ ម៉ាស៊ីន ការប្រឡង និងថ្នាក់រៀន។
2ការប្រាប់ផ្លូវ
ប្រើប្រយោគបញ្ជាដើម្បីប្រាប់អ្នកដទៃពីរបៀបទៅកន្លែងណាមួយ។
3ការព្រមាន និងដំបូន្មាន
ប្រើប្រយោគបញ្ជា ដែលច្រើនខ្លី និងខ្លាំង ដើម្បីព្រមាន។ Always / Never + ប្រយោគបញ្ជា ផ្ដល់ដំបូន្មានទូទៅដ៏ខ្លាំង។
4ការអញ្ជើញ និងការផ្ដល់ជូន
ជាមួយសំឡេងរួសរាយ ប្រយោគបញ្ជាកក់ក្ដៅ និងស្វាគមន៍ មិនឈ្លើយទេ។
5Let's និង Let's not
ប្រើ Let's ដើម្បីផ្ដល់យោបល់ធ្វើអ្វីមួយជាមួយគ្នា (អ្នក + ខ្ញុំ)។ Let's not ផ្ដល់យោបល់កុំធ្វើ។
6How about…? What about…? Why don't we…?
សំណួរទាំងនេះធ្វើឱ្យការផ្ដល់យោបល់ស្ដាប់ទៅទន់ភ្លន់ និងបើកចំហជាង។ ក្រោយ How about / What about ប្រើនាមសព្ទ ឬ -ing form។ ក្រោយ Why don't we ប្រើ base form។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “កុំ” = No / Not “កុំ” ជាពាក្យតែមួយ ដូច្នេះអ្នករៀនខ្លះបកប្រែវាជា No ឬ Not (ដូចលើផ្លាកសញ្ញាខ្លះ No smoking)។ ក្នុងប្រយោគបញ្ជា ភាសាអង់គ្លេសប្រើ Don't + base form។
2. “កុំ” + គុណនាម ដោយគ្មាន be ភាសាខ្មែរនិយាយ កុំខឹងខ្ញុំអី ដោយ “ខឹង” ដើរតួជាកិរិយាសព្ទ។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស angry, sad, shy ជាគុណនាម ដូច្នេះត្រូវការ be៖ Don't be…។
3. “តោះយើង…” ភាសាខ្មែរនិយាយ តោះយើងទៅផ្សាររាត្រី ដោយមាន “យើង” នៅក្រោយ “តោះ”។ ប៉ុន្តែ Let's = let us ដូច្នេះ “យើង” មាននៅខាងក្នុងរួចហើយ។
4. “ជួយ…” ជាពាក្យគួរសម ភាសាខ្មែរនិយាយ ជួយបិទកង្ហារបន្តិច សូម្បីតែពេលអ្នកនិយាយមិនធ្វើអ្វីជាមួយទេ។ “ជួយ” នៅទីនេះគ្រាន់តែធ្វើឱ្យសម្ដីគួរសម។ ក្នុងភាសាអង់គ្លេស help មានន័យថា “ធ្វើជាមួយ” ឬ “ជួយកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ”។ ដើម្បីឱ្យគួរសម ប្រើ please ឬ Can you…? (មើល A1-17)។
កុំច្រឡំ
ប្រយោគបញ្ជា និង Can you…? — ប្រយោគបញ្ជាប្រាប់ឱ្យធ្វើ។ Can you…? សួរ។ ជាមួយមនុស្សមិនស្គាល់ នៅហាង ឬនៅកន្លែងធ្វើការ ការស្នើសុំជាធម្មតាគួរសមជាង។ មើល A1-17 និង A2-23។
Let's និង lets — Let's (មាន apostrophe) = let us គឺការផ្ដល់យោបល់។ Lets (គ្មាន apostrophe) គឺកិរិយាសព្ទ let + -s = អនុញ្ញាត។ មើល B1-18។
Don't និង Doesn't — ប្រយោគបញ្ជាអវិជ្ជមានតែងតែជា Don't (ឬ Do not) សូម្បីតែនិយាយទៅកាន់មនុស្សម្នាក់។ Doesn't សម្រាប់តែ he / she / it ក្នុង Present Simple (បច្ចុប្បន្នកាលធម្មតា) ប៉ុណ្ណោះ។ មើល A1-13។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- Let's = let us។ apostrophe ជំនួសអក្សរ u៖ /lets/ — ដូច “lets”។ កុំសរសេរ Lets go។
- Let's បញ្ចប់ដោយ /ts/ ជាព្យញ្ជនៈពីរ។ ភាសាខ្មែរគ្មានព្យញ្ជនៈចុងពីរជាប់គ្នាទេ ដូច្នេះ Let's go ងាយក្លាយជា “let go” ដែលមានន័យផ្សេង (លែងដៃ)! សូមបញ្ចេញ /s/ ឱ្យឮ។
- Don't មានតែមួយព្យាង្គ៖ /dəʊnt/ (UK), /doʊnt/ (US)។ ពេលនិយាយលឿន t ច្រើនមិនឮច្បាស់ទេ៖ Don't worry ស្ដាប់ទៅដូច “doan worry”។ ប៉ុន្តែកុំបញ្ចេញជា “do” ព្រោះនោះជាប្រយោគបញ្ជាក់។
- សង្កត់លើកិរិយាសព្ទចម្បង ឬលើពាក្យតូចក្នុងកិរិយាសព្ទដូចជា sit down៖ Sit down. Don't touch it. ក្នុងការព្រមាន សង្កត់លើ Don't៖ Don't touch it!
- សំឡេងរបស់អ្នកប្ដូរអត្ថន័យ។ សំឡេងរាបស្មើ ហើយចុះ អាចស្ដាប់ទៅដូចបញ្ជា។ សំឡេងទន់ និង please ស្ដាប់ទៅរួសរាយ។
- Please នៅខាងចុង (Sit down, please) ជាធម្មតាស្ដាប់ទៅរួសរាយជាង please ខ្លាំងៗនៅខាងដើម ដែលអាចស្ដាប់ទៅដូចមិនសូវអត់ធ្មត់។
- ពេលនិយាយសង្កត់ធ្ងន់ ឬខឹង ពេលខ្លះគេថែមប្រធាន៖ You sit here! នេះជាករណីពិសេស មិនមែនលំនាំធម្មតាទេ។
ច្បាប់មាស
ចាប់ផ្ដើមដោយ base form ជាធម្មតាគ្មានប្រធាន៖ Sit down. អវិជ្ជមាន៖ Don't + base form។ ដើម្បីរាប់បញ្ចូលខ្លួនឯង ប្រើ Let's / Let's not + base form។ សម្រាប់ការផ្ដល់យោបល់ទន់ភ្លន់ ប្រើ How about / What about + នាមសព្ទ ឬ -ing form ឬ Why don't we + base form។ “កុំ” = Don't ហើយ “តោះ” = Let's ដោយគ្មាន we។
លំហាត់
A. ទម្រង់
ជ្រើសរើស បំពេញ ឬធ្វើតាមការណែនាំ។
-
___ … your books, please.
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ Touch the screen.
-
ប្ដូរទៅជាប្រយោគអវិជ្ជមាន៖ Let's go out tonight.
-
late for the meeting! (negative imperative of be)
-
How about (have) lunch in the park?
-
រៀបពាក្យឱ្យទៅជាប្រយោគ៖ forget / never / your password
B. អត្ថន័យ
កំណត់ប្រភេទប្រយោគ ឬជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
Instruction, warning ឬ suggestion? "Watch out! The dog bites."
-
Instruction, warning ឬ suggestion? "Why don't we take the train?"
-
"Let's go to the cinema." ជ្រើសរើសចម្លើយតបដែលល្អបំផុត៖ …
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ … take a taxi.
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
Not park here.
-
Let's to have lunch.
-
Please you wait here.
-
What about a pizza?
D. ក្នុងបរិបទ
បំពេញពាក្យដែលបាត់ក្នុងសន្ទនា។ ប្រើពាក្យក្នុងវង់ក្រចក បើមាន។
Mia: I'm bored. 15 do something!
Ben: OK. How about 16 (go) to the lake?
Mia: Hmm, it's cold today. Why 17 we go to the cinema?
Ben: Good idea. 18 (not / forget) your student card — it's cheaper.
Mia: Thanks! 19 (meet) at the station at three.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេស។
-
សរសេរការណែនាំបីសម្រាប់ភ្ញៀវដែលមកលេងផ្ទះរបស់អ្នក។
-
មិត្តរបស់អ្នកធុញទ្រាន់។ សរសេរការផ្ដល់យោបល់ពីរ តាមរបៀបពីរផ្សេងគ្នា។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A1-17 Can និង Can't — “អាច” និង “ចេះ” ជាភាសាអង់គ្លេស ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ you help me with my bags, please?
-
A1-13 Present Simple៖ don't, doesn't, do, does — ប្រយោគអវិជ្ជមាន និងសំណួរ ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ My brother (not / eat) fish.
-
A1-15 Always, usually, never (គុណកិរិយាប្រាប់ភាពញឹកញាប់) — ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ រៀបពាក្យឱ្យទៅជាប្រយោគ៖ on Sundays / we / visit / always / our grandmother
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- Open
- Don't touch the screen. / Do not touch the screen.
- Let's not go out tonight.
- Don't be / Do not be
- having
- Never forget your password.
B. អត្ថន័យ
- warning
- suggestion
- Good idea!
- Let's
C. រកកំហុស
- Don't park here. / Do not park here.
- Let's have lunch.
- Please wait here. / Wait here, please.
- ✓ What about a pizza?
D. ក្នុងបរិបទ
- Let's
- going
- don't
- Don't forget / Do not forget
- Let's meet / Meet
E. វេនរបស់អ្នក
- Take off your shoes, please. Don't sit on that chair — it's broken. Help yourself to tea.
- Let's go for a walk. Why don't we watch a film?
F. រំលឹកចម្រុះ
- Can / Could / Will / Would
- doesn't eat / does not eat
- We always visit our grandmother on Sundays. / On Sundays we always visit our grandmother. / On Sundays, we always visit our grandmother.
