Want Him To, Make Him Do, Let Him Do. բայ + խնդիր + to հայերենով
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
Այս էջում
Նպատակ
Այս դասից հետո կկարողանաք ասել, թե ինչ եք ուզում, խնդրում, ասում կամ համոզում, որ ուրիշ մարդն անի (I want you to stay), և որ մեկը ստիպում է (make), թույլ է տալիս (let, allow, permit) կամ օգնում է (help) մյուսին ինչ-որ բան անել՝ ներգործական և կրավորական նախադասություններում։
Հիմնական գաղափար
B1-17 դասում երկու գործողությունն էլ կատարում էր մեկ մարդ. I want to stay. Հիմա նախադասության մեջ մտնում է երկրորդ մարդը. I want you to stay. Այդ մարդը՝ խնդիրը, կանգնում է երկու բայերի միջև։
Պատկերացրեք դարպաս մարդու և գործողության միջև։ Want, ask, tell, persuade բայերը մարդուն ուղղում են դեպի դարպասը։ Make-ը հրում է նրան ներս՝ ուզի, թե չուզի։ Let-ը և allow-ը բացում են դարպասը. նա կարող է անցնել, եթե ուզում է։ Help-ն անցնում է նրա հետ միասին։
Քերականությունը կարճ է, բայց թակարդներով լի։ Այս դասի բայերի մեծ մասը ստանում է խնդիր + to. She asked me to wait. Դրանցից միայն make-ը և let-ը միշտ ստանում են խնդիր + բայի հիմնական ձև՝ առանց to-ի (help-ը կարող է ստանալ երկուսն էլ). She made me wait. She let me go. Իսկ կրավորական սեռում make-ին հանկարծ to է պետք (I was made to wait), իսկ let-ի փոխարեն ասում ենք be allowed to։
Հայերեն և անգլերեն
Հայերենում «ուզել»-ից հետո ուրիշ մարդու գործողությունը դնում ենք «որ»-ով նախադասության մեջ. «Ուզում եմ, որ մնաս»։ Անգլերենում want-ից հետո that-նախադասություն չի լինում. want + մարդ + to՝ I want you to stay։ Սա հայախոսների ամենահաճախ սխալներից է։
Երկրորդ. «ստիպել»-ից և «թույլ տալ»-ից հետո հայերենում գալիս է անորոշ դերբայը. «Ստիպեց ինձ սպասել», «Թույլ տվեց ինձ գնալ»։ Քանի որ «սպասել»-ը մտքում to wait է, ստացվում է made me to wait։ Անգլերենում make-ից և let-ից հետո to չկա։ Բացի այդ, «թույլ տալ»-ը հայերենում և՛ let է, և՛ allow, իսկ անգլերենում դրանց կաղապարները տարբեր են. let me go, բայց allowed me to go։ Երրորդ. հայերենում թույլտվության մասին հաճախ հարցնում ենք անդեմ ձևով՝ «Այստեղ ծխել թույլատրվա՞ծ է»։ Անգլերենում ենթական մարդն է կամ գործողությունը. Are we allowed to…? / Is smoking allowed…?
| Հայերեն | Անգլերեն | Ինչն է տարբեր |
|---|---|---|
| Ուզում եմ, որ ծանոթանաս ծնողներիս հետ։ | I want you to meet my parents. | «որ»-նախադասություն → մարդ + to |
| Մայրիկս ինձ ստիպեց ներողություն խնդրել քրոջիցս։ | My mum made me apologise to my sister. | make + մարդ + բայ, առանց to-ի |
| Ղեկավարս թույլ տվեց ուրբաթ շուտ գնալ։ | My boss let me leave early on Friday. | let + մարդ + բայ, առանց to-ի |
| Հյուրանոցը թույլ է տալիս հյուրերին դուրս գալ կեսօրին։ | The hotel allows guests to check out at noon. | allow + մարդ + to |
| Թանգարանում լուսանկարել թույլատրվա՞ծ է։ | Are we allowed to take photos in the museum? | անդեմ «թույլատրվա՞ծ է» → մարդը՝ ենթակա |
| Ստիպեցին աշխատակիցներին նոր պայմանագիր ստորագրել։ | The employees were made to sign a new contract. | կրավորական make → to |
| Եղբայրս օգնեց ինձ հեծանիվը նորոգել։ | My brother helped me fix my bike. | help. այստեղ նույնն է, to-ն կամընտրական է |
Կարճ ասած՝ «ուզում եմ, որ…»-ն անգլերենում want someone to, «ստիպեց / թույլ տվեց … անել»-ը՝ made / let someone do առանց to-ի, իսկ «թույլատրվա՞ծ է»-ն՝ Are we allowed to…?։
Կառուցվածք
Բայ + խնդիր + to-ով անորոշ դերբայ
| Բայ | Օրինակ |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| ժխտական. խնդիր + not to | He told us not to wait. |
Բայ + խնդիր + բայի հիմնական ձև (առանց to-ի)
| Բայ | Իմաստը | Օրինակ |
|---|---|---|
| make | ստիպել / առաջացնել | The coach made us run. |
| let | թույլ տալ (խոսակցական) | My boss let me leave early. |
| help | օգնել. to-ն կամընտրական է | Can you help me (to) carry this? |
Let-ը անկանոն է. let – let – let։
Ներգործական → կրավորական
| Ներգործական | Կրավորական |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (ոչ թե were let) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
Be allowed to տարբեր ժամանակաձևերում
| Ժամանակաձև | Օրինակ |
|---|---|
| Present | Are we allowed to park here? |
| Past | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Future | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
Գործածություն
1Ցանկություն և սպասում. want / would like / expect + խնդիր + to
Օգտագործեք դրանք, երբ ուզում կամ սպասում եք, որ ուրիշ մարդն ինչ-որ բան անի։ Want-ից հետո երբեք that-նախադասություն մի՛ դրեք։
2Խոսել, որ մարդը գործի. ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
Այս բայերը նկարագրում են, թե ինչ ենք ասում, որ մեկը գործի։ Դրանք նաև խնդրանքներ և հրամաններ փոխանցելու հիմնական բայերն են B1-13։ Ժխտականի համար not-ը դրեք to-ից առաջ։
3Թույլտվություն և ստիպում. allow, permit, force + խնդիր + to
Allow-ը չեզոք է, permit-ը պաշտոնական է (կանոններ, ցուցանակներ, փաստաթղթեր), force-ը ուժեղ է. ընտրություն չկա։ Երեքն էլ ստանում են խնդիր + to։
4Make + խնդիր + բայի հիմնական ձև (ստիպել կամ առաջացնել)
Make նշանակում է, որ մեկը ստիպում է մյուսին գործել, կամ որ ինչ-որ բան ռեակցիա է առաջացնում։ Առանց to-ի։
5Let + խնդիր + բայի հիմնական ձև (թույլտվություն)
Let-ը թույլտվություն է տալիս։ Այն խոսակցական է և շատ տարածված։ Let me…-ն նաև ընկերական առաջարկ է։
6Կրավորական. be made to, be allowed to
Կրավորական սեռում make-ը ստանում է to. be made to do։ Let-ը այս կաղապարում կրավորական չունի, ուստի օգտագործեք be allowed to։ Միայն մի քանի կայուն արտահայտություն ունեն կրավորական let. be let go (= աշխատանքից ազատվել), be let in, be let off (= պատժից ազատվել)։
7Help + խնդիր + (to) + բայի հիմնական ձև
Help-ից հետո ճիշտ են և՛ բայի հիմնական ձևը, և՛ to + բայի հիմնական ձևը։ Բայի հիմնական ձևն ավելի տարածված է, հատկապես ամերիկյան անգլերենում։ Խնդիրը կարելի է նաև բաց թողնել։
Հաճախակի սխալներ
Թակարդներ հայախոսների համար
1. «Ուզում է, որ միանամ» → wants that I join. Հայերենում «ուզել»-ից հետո ուրիշի գործողությունը «որ»-ով ենք ասում. «Քեռիս ուզում է, որ համալսարանից հետո միանամ իր ընկերությանը»։ Անգլերենում want-ից հետո that չի գալիս. want + մարդ + to։
2. «Ստիպեց կայանել» → made him to park. «Ստիպել»-ից հետո հայերենում անորոշ դերբայ է, որը սովորում ենք որպես to + բայ. «Վարորդական դասընթացի հրահանգիչը Տիգրանին ստիպեց հինգ անգամ կայանել մեքենան»։ Make-ից հետո to չկա։
3. «Թույլ տվեցին պահել» → let us to keep. «Թույլ տալ»-ը հայերենում և՛ let է, և՛ allow, և երկուսից հետո էլ անորոշ դերբայ է գալիս. «Հյուրանոցը թույլ տվեց համարը պահել մինչև ժամը վեցը»։ Let-ից հետո to չկա, allow-ից հետո՝ կա։
4. «Թույլատրված չէ» → it isn't allowed to. Հայերենում կանոնները հաճախ անդեմ ենք ասում. «Գառնիում ցուցանակին գրված է, որ հին քարերի վրա բարձրանալ թույլատրված չէ»։ Անգլերենում ենթական մարդն է (visitors aren't allowed to…) կամ գործողությունը (climbing … isn't allowed)։
Մի՛ շփոթեք
make, թե let – Վերահսկողության հակադիր գաղափարներ. make = ընտրություն չկա, let = ազատ ընտրություն։
Let's, թե Let us – Let's-ը առաջարկ է, որը ներառում է լսողին A1-18։ Let us-ը (լրիվ ձև, հաճախ please-ով) թույլտվություն է խնդրում։
allow + խնդիր + to, թե allow + -ing – Մարդու հետ՝ խնդիր + to։ Առանց մարդու allow-ը, permit-ը և advise-ը ստանում են -ing։
make someone do, թե get someone to do – Make-ը ստիպել է, get someone to do-ն՝ համոզել կամ կազմակերպել, և այն ստանում է to։ Տե՛ս B2-11։
Ուղղագրություն և արտասանություն
- allowed-ը՝ /əˈlaʊd/, հնչում է ճիշտ ինչպես aloud-ը (= բարձրաձայն)։ Միայն allowed-ն է նշանակում «թույլատրված»։ Շեշտը երկրորդ վանկի վրա է, ինչպես հայերենում։
- let-ը -ed ձև չունի. Yesterday my boss let me… (ոչ թե letted)։
- made to և allowed to արտահայտություններում to-ն թույլ է՝ /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/։ Հայերեն ը-ն այստեղ օգնում է։
- Let me-ն արագ խոսքում հաճախ /ˈlemi/ է։
- permit բայը շեշտվում է երկրորդ վանկի վրա (/pəˈmɪt/), իսկ գոյականը (a parking permit)՝ առաջին վանկի (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US))։ /ɜː/ ձայնավորը հայերենում չկա. շուրթերը չեզոք են, ոչ «ը», ոչ «ո»։
Ոսկե կանոն
Այս դասի բայերի մեծ մասը ստանում է մարդ + to + բայ (want, ask, tell, allow)։ Դրանցից make-ը և let-ը ստանում են մարդ + բայ՝ առանց to-ի, իսկ help-ը կարող է ստանալ երկուսն էլ։ Կրավորական սեռում ասեք be made to և be allowed to, ոչ թե be let to։ Հիշեք. «ուզում եմ, որ գաս» → I want you to come։
Վարժություններ
A. Կառուցվածք
Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով. to-ով, թե առանց։
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
Դարձրեք կրավորական: The rules don't permit visitors to take photos.
B. Իմաստ
Ընտրեք, պատասխանեք կամ վերաշարադրեք։
-
Ընտրեք ճիշտ պատասխանը: My parents … me to travel alone.
-
Ի՞նչ է նշանակում: "My boss made me stay late."
-
Փոխանցեք warn-ով: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
Փոխանցեք invite-ով: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
Վերաշարադրեք be allowed to-ով: The school lets students leave at lunchtime.
C. Գտեք սխալը
Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ կա մեկ սխալ, կամ նախադասությունը ճիշտ է։ Գրեք ուղղված նախադասությունը կամ գրեք correct։
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. Համատեքստում
Կարդացեք պատմությունը։ Փակագծերում տրված բայը դրեք ճիշտ ձևով։
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. Ձեր հերթն է
Գրեք անգլերենով։
-
Գրեք երկու նախադասություն ձեր մանկության մասին՝ մեկը let-ով, մյուսը make-ով։
-
Գրեք ձեր դպրոցի կամ աշխատավայրի երկու կանոն՝ մեկը be allowed to-ով, մյուսը not allowed to-ով։
F. Խառը կրկնություն
Կրկնեք նախորդ դասերը։
-
B1-17 Verb + -ing, թե Verb + To. բայերի ամբողջական ցանկերը հայերենով She refused (help) us.
-
B1-13 Reported Questions. անուղղակի հարցեր, խնդրանքներ, հրամաններ և say, թե tell հայերենով "Please sit down," the doctor said to me. Փոխանցեք tell-ով կամ ask-ով։
-
B1-10 Passive Voice. կրավորական սեռը Present Simple-ում և Past Simple-ում Դարձրեք կրավորական: Someone stole my bike.
Պատասխաններ
A. Կառուցվածք
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. Իմաստ
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. Գտեք սխալը
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. Համատեքստում
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. Ձեր հերթն է
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. Խառը կրկնություն
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
