Reported Speech (अप्रत्यक्ष कथन): अरूले भनेको कुरा कसरी सुनाउने — सजिलो नेपालीमा
Reported Speech: Statements
यस पृष्ठमा
लक्ष्य
यो पाठपछि तपाईं अरूले भनेको कुरा अङ्ग्रेजीमा सुनाउन सक्नुहुनेछ (She said (that) she was tired): काल, सर्वनाम र समयसूचक शब्द ठीकसँग बदलेर। साथै काल कहिले बदल्नु पर्दैन भन्ने पनि थाहा पाउनुहुनेछ।
मुख्य विचार
अरूको कुरा सुनाउँदा तपाईं रेकर्डिङ बजाउँदै हुनुहुन्न। तपाईं एउटा सन्देश अरूलाई पुर्याउँदै हुनुहुन्छ, र त्यो पनि आफ्नै ठाउँबाट: आफ्नो समय, आफ्नो ठाउँ, आफ्नो दृष्टिकोणबाट।
कल्पना गर्नुहोस्, सोमबार मारियाले भनिन्: "I'm tired. I'll call you tomorrow." शुक्रबार तपाईं यो कुरा एक जना साथीलाई सुनाउनुहुन्छ। अब सोमबार विगत भइसक्यो, त्यसैले पूरै कुराकानी समयमा एक कदम पछाडि सर्छ: Maria said she was tired and would call me the next day. यो पछाडि सराइलाई backshift भनिन्छ।
अरू सबै कुरा पनि तपाईंको दृष्टिकोणतिर सर्छन्। उनको I बन्छ she; उनको you बन्छ me; उनको tomorrow बन्छ the next day, किनकि सोमबारको “भोलि” शुक्रबारको “भोलि” होइन।
तर backshift रोबोटको नियम होइन। उनले भनेको कुरा अझै सत्य छ, वा भर्खरै भनिएको कुरा दोहोर्याउँदै हुनुहुन्छ भने मूल काल नै राख्न सकिन्छ। सधैँ सोध्नुहोस्: म अहिले जहाँ छु, त्यहाँबाट यो कस्तो देखिन्छ?
नेपाली र अङ्ग्रेजी
नेपालीमा अरूको कुरा प्रायः “… भनेर” वा “… भन्यो” ले सुनाइन्छ, र बोल्ने व्यक्तिका शब्द जस्ताको तस्तै रहन्छन्: “मारियाले म थाकेकी छु, भोलि फोन गर्छु भनिन्”। काल (“छु”, “गर्छु”), सर्वनाम (“म”) र समयसूचक शब्द (“भोलि”) कुनै पनि बदलिँदैनन्। औपचारिक रूप “आफू थाकेको बताइन्” मा पनि काल बदलिँदैन। अङ्ग्रेजीमा भने said पछि तीनवटै बदलिन्छन्: she was tired, would call me, the next day। अर्को फरक: नेपालीको “मलाई भन्यो” मा “-लाई” आउँछ, तर अङ्ग्रेजीमा told me (to बिना) वा व्यक्ति बिनाको said आउँछ। राम्रो खबर: नेपालीमा पनि वर्तमानको “भन्छ” पछि काल बदलिँदैन, र अङ्ग्रेजीको says पछि पनि बदलिँदैन।
| नेपाली | अर्थ | अङ्ग्रेजी |
|---|---|---|
| मारियाले आफू थाकेकी भएको बताइन्। | नेपालीमा काल उस्तै | Maria said she was tired. |
| उनले भोलि फोन गर्छु भनिन्। | “गर्छु”, “भोलि” उस्तै | She said she would call me the next day. |
| उसले मलाई आफ्नो साँचो हराएको भन्यो। | “-लाई” भए पनि to होइन | He told me he had lost his keys. |
| प्रशिक्षकले हेल्मेट लगाउनैपर्छ भन्नुभयो। | must → had to | The instructor said we had to wear a helmet. |
| Jake ढिलो हुँदै छु भन्छ। | वर्तमान: काल बदलिँदैन | Jake says he's running late. |
संरचना
आधारभूत ढाँचा
| रिपोर्ट गर्ने क्रिया | (that) | रिपोर्ट गरिएको उपवाक्य |
|---|---|---|
| She said | (that) | she was hungry. |
| He told me | (that) | he had lost his keys. |
That ऐच्छिक हो, र बोलीमा प्रायः छोडिन्छ। Say र tell का ढाँचा फरक छन्: B1-13 हेर्नुहोस्।
Backshift — विगतको रिपोर्ट गर्ने क्रियापछि कालको परिवर्तन
| प्रत्यक्ष कथन (direct speech) | अप्रत्यक्ष कथन (reported speech) |
|---|---|
| Present Simple: "I work in a bank." | Past Simple: She said she worked in a bank. |
| Present Continuous: "I'm leaving." | Past Continuous: He said he was leaving. |
| Present Perfect: "I've finished." | Past Perfect: She said she had finished. |
| Past Simple: "I saw it." | Past Perfect: He said he had seen it. (saw पनि सम्भव) |
| will: "I'll help." | would: She said she would help. |
| can: "I can swim." | could: He said he could swim. |
| may: "It may rain." | might: She said it might rain. |
| must (बाध्यता): "I must go." | had to: He said he had to go. (must पनि सम्भव) |
| am / is / are going to: "We're going to move." | was / were going to: They said they were going to move. |
बदलिँदैनन्: would, could, should, might, ought to र Past Perfect उस्तै रहन्छन्।
सर्वनाम र स्वामित्वसूचक शब्द — रिपोर्ट गर्ने व्यक्तिको दृष्टिकोणअनुसार बदल्नुहोस्।
| प्रत्यक्ष | अप्रत्यक्ष |
|---|---|
| "I love my job." (Tom) | Tom said he loved his job. |
| "We'll meet you at our house." (तपाईंका आमाबुबा, तपाईंलाई) | They said they would meet me at their house. |
समय र ठाउँसूचक शब्द (समय वा ठाउँ अहिले फरक भए)
| प्रत्यक्ष | अप्रत्यक्ष |
|---|---|
| now | then, at that time |
| today / tonight | that day / that night |
| yesterday | the day before, the previous day |
| tomorrow | the next day, the following day |
| last week | the week before, the previous week |
| next month | the following month |
| … ago | … before, … earlier |
| here | there |
| this / these | that / those (वा the) |
प्रयोग
1said पछि backshift
रिपोर्ट गर्ने क्रिया विगतमा छ भने (said, told) काललाई एक कदम पछाडि सार्नुहोस्।
2Reported speech मा मोडल क्रिया
Will → would, can → could, may → might, र must (बाध्यता) → had to। Would, could, should, might र ought to बदलिँदैनन्।
3सर्वनाम र स्वामित्वसूचक शब्द बदल्नु
आफ्नो दृष्टिकोणबाट रिपोर्ट गर्नुहोस्। सोध्नुहोस्: अहिले को बोल्दै छ, र को सुन्दै छ?
4समय र ठाउँसूचक शब्द बदल्नु
रिपोर्ट गर्दाको समय वा ठाउँ फरक छ भने today, tomorrow, ago, here जस्ता शब्द बदल्नुहोस्।
5Backshift नचाहिने: अझै सत्य, वा भर्खरै भनिएको
जानकारी अहिले पनि सत्य छ भने मूल काल नै राख्न सकिन्छ। बोलीमा यो धेरै सुनिन्छ। Backshift गर्नु पनि ठीक हो।
6वर्तमानको रिपोर्ट गर्ने क्रिया: backshift हुँदैन
रिपोर्ट गर्ने क्रिया वर्तमानमा छ भने (says, has said) काल बदलिँदैन। सन्देश र नोटमा यो धेरै आउँछ।
सामान्य गल्तीहरू
नेपाली भाषीहरूका लागि पासोहरू
1. “म भोलि आउँछु भनेर भन्यो” → He said I will come। नेपालीमा “भनेर” अघि बोल्ने व्यक्तिका शब्द जस्ताका तस्तै रहन्छन्, “म” पनि। अङ्ग्रेजीमा said पछिको I ले रिपोर्ट गर्ने व्यक्ति (तपाईं) लाई जनाउँछ, त्यसैले अर्थ नै बदलिन्छ। सर्वनाम, काल र समयसूचक शब्द आफ्नो दृष्टिकोणबाट बदल्नुहोस्।
2. “मलाई भन्यो” → told to me। नेपालीको “-लाई” ले “to” को सम्झना गराउँछ, त्यसैले told to me बनाइन्छ। Tell पछि सिधै व्यक्ति आउँछ: told me। (Say पछि व्यक्ति राख्ने हो भने said to me हुन्छ, तर प्रायः व्यक्ति बिनै said भनिन्छ।)
3. “हिजो” उस्तै राख्नु। नेपालीमा अरूको कुरा सुनाउँदा “हिजो”, “भोलि”, “यहाँ” जस्ताका तस्तै रहन्छन्। अङ्ग्रेजीमा समय बितिसकेको छ भने यी शब्द रिपोर्ट गर्दाको समयबाट हेरेर बदल्नुहोस्: yesterday → the day before, here → there।
नझुक्किनुहोस्
प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष कथन — प्रत्यक्ष कथनले उद्धरण चिह्नभित्र ठ्याक्कै उही शब्द दोहोर्याउँछ; अप्रत्यक्ष कथनले केही परिवर्तनसहित कुरा सुनाउँछ।
Backshift र backshift नगर्नु — दुवै ठीक हुन सक्छन्। Backshift ले कुरा मात्र सुनाउँछ; backshift नगर्दा तपाईं त्यो कुरा अहिले पनि सत्य मान्नुहुन्छ भन्ने देखिन्छ।
must (बाध्यता) र must (अनुमान) — बाध्यताको must प्रायः had to बन्छ। अनुमानको must B1-16 must नै रहन्छ।
हिज्जे र उच्चारण
- अप्रत्यक्ष कथनमा उद्धरण चिह्न र अल्पविराम हुँदैनन्: She said she was tired.
- प्रत्यक्ष कथनमा उद्धरणअघि अल्पविराम राख्नुहोस्, र अन्तिम पूर्णविराम उद्धरण चिह्नभित्र राख्नुहोस्: She said, "I'm tired."
- said को उच्चारण /sed/ हो, "sed" जस्तो; लेखिएजस्तै "say-d" होइन।
- that प्रयोग गर्दा कमजोर हुन्छ: /ðət/, "thut": She said that he'd left. /ð/ मा जिब्रोको टुप्पो माथिल्ला र तल्ला दाँतको बीचमा हल्का राख्नुहोस् र आवाज कम्पन गराउनुहोस्; यो नेपालीको “द” होइन।
- 'd को अर्थ would वा had दुवै हुन सक्छ: She said she'd help (would) / She said she'd helped (had)। पछिको क्रिया हेर्नुहोस्।
सुनौलो नियम
आफ्नै समय र ठाउँबाट रिपोर्ट गर्नुहोस्: विगतको रिपोर्ट गर्ने क्रियापछि सामान्यतया काललाई एक कदम पछाडि सार्नुहोस्, र सर्वनाम र समयसूचक शब्द मिलाउनुहोस्। कुरा अझै सत्य छ, वा रिपोर्ट गर्ने क्रिया वर्तमानमा छ भने मूल काल राख्न सकिन्छ। नेपालीको “भनेर” जस्तो शब्द जस्ताको तस्तै नराख्नुहोस्।
अभ्यास
A. संरचना
1–6 नम्बरमा backshift प्रयोग गर्नुहोस्।
-
"I'm cold." → She said she cold.
-
"We've finished the project." → They said they the project.
-
"I'll text you." → He said he me.
-
"I can't find my keys." → She said she her keys.
-
"I may be late." → He said he late.
-
"I'm watching a film." → She said she a film.
-
said प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्: "I love my new job." (तपाईंकी बहिनी)
B. अर्थ
अर्थ हेरेर वाक्य पूरा गर्नुहोस् वा सही उत्तर छान्नुहोस्।
-
सोमबार Tom ले भन्यो: "I'll do it tomorrow." अहिले शुक्रबार हो। पूरा गर्नुहोस्: Tom said he would do it .
-
तपाईंकी साथीले पाँच मिनेटअघि यो भनिन्: "The film starts at eight." पूरा गर्नुहोस्: She said the film at eight.
-
"I'm a vegetarian," said Sam last year, and he still is. कुन रिपोर्ट सही हो?
-
"You must be tired," the nurse said to me. रिपोर्ट गर्नुहोस्: The nurse said I tired.
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
हरेक वाक्यमा एउटा गल्ती छ वा वाक्य सही छ। सच्याइएको वाक्य लेख्नुहोस् वा correct लेख्नुहोस्।
-
He said me that he was ill.
-
She said she will come, but she didn't.
-
They said they must to go home.
-
The forecast says it will rain tomorrow.
D. पाठभित्र
हरेक ठाउँमा backshift प्रयोग गर्नुहोस्।
I had lunch with Clara yesterday. She said she 16 (be) really happy at her new company. She told me she 17 (just / get) a promotion! She said they 18 (send) her to New York the following month, and that she 19 (can) take her family with her. She also said she 20 (call) me when she got there.
E. तपाईंको पालो
अङ्ग्रेजीमा लेख्नुहोस्।
-
गत हप्ता कुनै साथीले तपाईंलाई भनेको कुनै कुरा सम्झनुहोस्। said प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्।
-
आज आएको कुनै सन्देश says प्रयोग गरेर रिपोर्ट गर्नुहोस्।
F. मिश्रित दोहोर्याइ
अघिल्ला पाठहरू दोहोर्याउनुहोस्।
-
B1-03 Past Perfect: I Had Already Left — विगतभन्दा पनि पहिलेको काम, सजिलो नेपालीमा When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-33 Who Called You? Who Did You Call? कर्ता र कर्मबारेका प्रश्न — सजिलो नेपालीमा Who (you / call) last night?
-
B1-10 Passive Voice (कर्मवाच्य): Present Simple र Past Simple — सजिलो नेपालीमा This house (build) in 1920.
-
B1-06 Second Conditional: If I Had…, I Would… को प्रयोग — सजिलो नेपालीमा If I (be) you, I'd say sorry.
उत्तरहरू
A. संरचना
- was
- had finished / 'd finished
- would text / 'd text
- couldn't find / could not find
- might be
- was watching
- My sister said she loved her new job. / My sister said that she loved her new job. / My sister said she loves her new job. / My sister said that she loves her new job.
B. अर्थ
- the next day / the following day / on Tuesday
- starts / started
- both
- must be
C. गल्ती पत्ता लगाउनुहोस्
- He told me that he was ill. / He said that he was ill. / He told me he was ill. / He said he was ill.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- They said they had to go home. / They said they must go home.
- ✓ The forecast says it will rain tomorrow.
D. पाठभित्र
- was
- had just got / had just gotten / 'd just got / 'd just gotten
- were sending / were going to send / would send
- could
- would call / 'd call
E. तपाईंको पालो
- My friend Leo said he was going to move to Madrid.
- My brother says he can't come to dinner tonight.
F. मिश्रित दोहोर्याइ
- had already left / 'd already left
- did you call
- was built
- were
