Reported Speech (වක්ර කථනය): කෙනෙක් කියපු දේ කියන හැටි — සරල සිංහලෙන්
Reported Speech: Statements
මෙම පිටුවේ
අරමුණ
මේ පාඩමෙන් පස්සේ ඔබට කෙනෙක් කියපු දෙයක් අනිත් අයට කියන්න පුළුවන් වෙනවා — She said (that) she was tired — කාල, සර්වනාම සහ කාලය පෙන්නන වචන හරියට වෙනස් කරලා. ඒ වගේම කාලය වෙනස් කරන්න ඕනෑ නැති වෙලාවල් මොනවද කියලත් ඔබ දැනගන්නවා.
ප්රධාන අදහස
කෙනෙක්ගේ වචන වාර්තා කරනකොට ඔබ රෙකෝඩිං එකක් වාදනය කරනවා නෙවෙයි. ඔබ පණිවිඩයක් ඉස්සරහට යවනවා — ඔබේ තැන ඉඳන්: ඔබේ කාලය, ඔබේ ස්ථානය, ඔබේ දැක්ම.
හිතන්න, සඳුදා මරියා කිව්වා: "I'm tired. I'll call you tomorrow." සිකුරාදා ඔබ ඒ ගැන යාළුවෙකුට කියනවා. සඳුදා දැන් අතීතයේ, ඒ නිසා මුළු කතාබහම කාලයේ එක පියවරක් පස්සට යනවා: Maria said she was tired and would call me the next day. මේ පස්සට යාමට කියන්නේ backshift කියලා.
අනිත් හැමදේම ඔබේ දැක්මට ගැළපෙන්න වෙනස් වෙනවා. එයාගේ I එක she වෙනවා; එයාගේ you එක me වෙනවා; එයාගේ tomorrow එක the next day වෙනවා, මොකද සඳුදා ඉඳන් “හෙට” කියන්නේ සිකුරාදා ඉඳන් “හෙට” නෙවෙයි.
නමුත් backshift කියන්නේ යන්ත්රයක නීතියක් නෙවෙයි. එයා කියපු දේ තවමත් ඇත්ත නම්, නැත්නම් ඔබ වාර්තා කරන්නේ මොහොතකට කලින් කියපු දෙයක් නම්, මුල් කාලයම තියාගන්න පුළුවන්. හැම විටම අහන්න: මම දැන් ඉන්න තැන ඉඳන් මේක පේන්නේ කොහොමද?
සිංහල සහ ඉංග්රීසි
සිංහලෙන් අපි කෙනෙක්ගේ වචන වාර්තා කරන්නේ … කියලා කිව්වා කියලා, මුල් වචනම බොහෝ විට වෙනස් නොකර: “මට මහන්සියි කියලා මරියා කිව්වා”, “මම හෙට කෝල් කරන්නම් කියලා එයා කිව්වා”. කාලය පස්සට යන්නේ නැහැ, සමහර වෙලාවට සර්වනාමත් (“මම”) වෙනස් වෙන්නේ නැහැ — සිංහලෙන් තේරෙනවා, මොකද “කියලා” එකෙන් ඒ කාගේ වචනද කියලා පෙන්නනවා. ඉංග්රීසියේ (that දාලා හෝ නැතුව) වාර්තා කරන වාක්ය ඛණ්ඩය ඔබේ දැක්මට හරවන්න ඕනෑ: කාලය එක පියවරක් පස්සට, I → he / she, tomorrow → the next day. ඒ වගේම සිංහලේ කලින් කියන එක ago (දැන් ඉඳන් ගණන් කරලා) සහ before (අතීත මොහොතක ඉඳන්) දෙකටම එකයි. තවත් දෙයක්: සිංහලේ “මට කිව්වා” නිසා said me එනවා; ඉංග්රීසියේ කෙනෙක් කියනවා නම් told me, නැත්නම් කෙනෙක් නැතුව said.
| සිංහල | තේරුම | ඉංග්රීසි |
|---|---|---|
| “මට මහන්සියි” කියලා එයා කිව්වා. | සිංහලේ මුල් වචන | She said she was tired. |
| “මම හෙට කෝල් කරන්නම්” කියලා මරියා කිව්වා. | මම → she, හෙට → the next day | Maria said she would call me the next day. |
| එයා ඒ ජොබ් එක අවුරුදු දෙකකට කලින් පටන් ගත්තා කියලා කිව්වා. | කලින් = ago හෝ before | He said he had started the job two years before. |
| “ඔයා මගේ හොඳම යාළුවා” කියලා එයා මට කිව්වා. | ඔයා → I, මගේ → his | He told me I was his best friend. |
| “මම පරක්කුයි” කියලා ජේක් කියනවා. | වර්තමාන කියන ක්රියාපදය | Jake says he's running late. |
ව්යුහය
මූලික රටාව
| වාර්තා කරන ක්රියාපදය | (that) | වාර්තා කරන වාක්ය ඛණ්ඩය |
|---|---|---|
| She said | (that) | she was hungry. |
| He told me | (that) | he had lost his keys. |
That දාන්නත් පුළුවන්, අතහරින්නත් පුළුවන්; කතාවේදී බොහෝ විට අතහරිනවා. Say සහ tell වල රටා වෙනස්: B1-13 බලන්න.
Backshift — අතීත වාර්තා කරන ක්රියාපදයකින් පස්සේ කාලය වෙනස් වෙන හැටි
| සෘජු කථනය (direct speech) | වක්ර කථනය (reported speech) |
|---|---|
| Present Simple: "I work in a bank." | Past Simple: She said she worked in a bank. |
| Present Continuous: "I'm leaving." | Past Continuous: He said he was leaving. |
| Present Perfect: "I've finished." | Past Perfect: She said she had finished. |
| Past Simple: "I saw it." | Past Perfect: He said he had seen it. (saw කියන එකත් පුළුවන්) |
| will: "I'll help." | would: She said she would help. |
| can: "I can swim." | could: He said he could swim. |
| may: "It may rain." | might: She said it might rain. |
| must (බැඳීම): "I must go." | had to: He said he had to go. (must කියන එකත් පුළුවන්) |
| am / is / are going to: "We're going to move." | was / were going to: They said they were going to move. |
වෙනස් වෙන්නේ නැහැ: would, could, should, might, ought to සහ Past Perfect එක එහෙම්මම තියෙනවා.
සර්වනාම සහ අයිතිය පෙන්නන වචන — වාර්තා කරන කෙනාගේ දැක්මට ගැළපෙන්න වෙනස් කරන්න.
| සෘජු | වක්ර |
|---|---|
| "I love my job." (Tom) | Tom said he loved his job. |
| "We'll meet you at our house." (ඔබේ දෙමාපියෝ, ඔබට) | They said they would meet me at their house. |
කාලය සහ ස්ථානය පෙන්නන වචන (දැන් කාලය හෝ ස්ථානය වෙනස් නම්)
| සෘජු | වක්ර |
|---|---|
| now | then, at that time |
| today / tonight | that day / that night |
| yesterday | the day before, the previous day |
| tomorrow | the next day, the following day |
| last week | the week before, the previous week |
| next month | the following month |
| … ago | … before, … earlier |
| here | there |
| this / these | that / those (නැත්නම් the) |
භාවිතය
1said වලින් පස්සේ backshift
වාර්තා කරන ක්රියාපදය අතීතයේ නම් (said, told), කාලය එක පියවරක් පස්සට තල්ලු කරන්න.
2වක්ර කථනයේ modal verbs
Will → would, can → could, may → might, සහ must (බැඳීම) → had to. Would, could, should, might සහ ought to වෙනස් වෙන්නේ නැහැ.
3සර්වනාම සහ අයිතිය පෙන්නන වචන වෙනස් කිරීම
ඔබේ දැක්මෙන් වාර්තා කරන්න. අහන්න: දැන් කතා කරන්නේ කවුද, අහගෙන ඉන්නේ කවුද?
4කාලය සහ ස්ථානය පෙන්නන වචන වෙනස් කිරීම
ඔබ වාර්තා කරනකොට කාලය හෝ ස්ථානය වෙනස් නම්, today, tomorrow, ago, here වගේ වචන වෙනස් කරන්න.
5Backshift නැතුව — තවමත් ඇත්ත, නැත්නම් දැන් කිව්වා
තොරතුර තවමත් ඇත්ත නම් මුල් කාලයම තියාගන්න පුළුවන්. කතාවේ මේක හරිම බහුලයි. Backshift කරන එකත් හරි.
6වර්තමාන වාර්තා කරන ක්රියාපදය — backshift නැහැ
වාර්තා කරන ක්රියාපදය වර්තමාන නම් (says, has said), කාල වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. පණිවිඩ සහ සටහන්වලට මේක බහුලයි.
සුලභ වැරදි
සිංහල කතා කරන අයට උගුල්
1. “… කියලා කිව්වා” → මුල් කාලයම. සිංහලෙන් අපි මුල් වචනම “කියලා” එක්ක කියනවා (“බදාදා රිපෝට් ලෑස්ති වෙනවා කියලා දොස්තර කිව්වා”), කාලය වෙනස් කරන්නේ නැහැ. ඉංග්රීසියේ කියපු දේ දැන් ඇත්ත නැත්නම්, නැත්නම් ඒ මොහොත පහු වෙලා නම්, backshift කරන්න.
2. “මම … කියලා අම්මා කිව්වා” → මුල් සර්වනාමය. සිංහලෙන් “මම හෙට එනවා කියලා අම්මා කිව්වා” කියනකොට “මම” කියන්නේ අම්මා කියලා තේරෙනවා, මොකද ඒ “කියලා” කොටසේ අම්මාගේ වචන. ඉංග්රීසියේ උද්ධෘත ලකුණු නැතුව I කිව්වොත් ඒ ඔබ. වාර්තා කරන කෙනාගේ දැක්මට සර්වනාම හරවන්න: I → she / he, my → her / his.
3. “… කලින්” → ago හැම තැනම. සිංහලේ “අවුරුදු හතළිහකට කලින්” කියන එක දැන් ඉඳන් ගණන් කරනකොටත්, අතීත මොහොතක ඉඳන් ගණන් කරනකොටත් එකයි. ඉංග්රීසියේ ago දැන් ඉඳන් විතරයි. අතීතයේ කෙනෙක් කියපු දෙයක් වාර්තා කරනකොට before / earlier.
4. “කිව්වා” → told that. සිංහලේ “කිව්වා” එක ක්රියාපදයක්, කාටද කියලා කියන්නත් පුළුවන්, නොකියන්නත් පුළුවන්. ඒ නිසා ගොඩක් අය told එක said වගේ, කෙනෙක් නැතුව පාවිච්චි කරනවා. tell වලින් පස්සේ හැම විටම කෙනෙක් (told me / told us); කෙනෙක් නැත්නම් said. B1-13 බලන්න.
පටලවා ගන්න එපා
සෘජු කථනය සහ වක්ර කථනය — සෘජු කථනය උද්ධෘත ලකුණු ඇතුළේ හරියටම කියපු වචන ආයේ කියනවා; වක්ර කථනය වෙනස්කම් එක්ක ඒවා නැවත කියනවා.
Backshift සහ backshift නැතුව — දෙකම හරි වෙන්න පුළුවන්. Backshift එකෙන් සරලව වාර්තා කරනවා; backshift නැත්නම් ඒක තවමත් ඇත්ත කියලා ඔබ විශ්වාස කරන බව පෙන්නනවා.
must (බැඳීම) සහ must (අනුමානය) — බැඳීම පෙන්නන must බොහෝ විට had to වෙනවා. අනුමානය පෙන්නන must B1-16 must විදිහටම තියෙනවා.
අක්ෂර වින්යාසය සහ උච්චාරණය
- වක්ර කථනයේ උද්ධෘත ලකුණු නැහැ, කොමාවක් නැහැ: She said she was tired.
- සෘජු කථනයේ උද්ධෘතයට කලින් කොමාවක් දාලා, අන්තිම නැවතීමේ තිත උද්ධෘත ලකුණ ඇතුළේ තියන්න: She said, "I'm tired."
- said උච්චාරණය /sed/, "sed" වගේ — "sayd" නෙවෙයි. අගේ /d/ කියන්න දිවේ තුඩ උඩ දත් පිටිපස්සේ තියන උස් තැනේ තියන්න; ඊට පස්සේ ස්වරයක් එකතු කරන්න එපා.
- that පාවිච්චි කරනකොට දුර්වලයි: /ðət/, "thut": She said that he'd left. /ð/ කියන්න දිවේ තුඩ දත් අතරට සැහැල්ලුවෙන් තියලා හඬ එක්ක කියන්න; ඒක සිංහලේ “ද” වගේ කියන්න එපා.
- 'd කියන්නේ would හෝ had වෙන්න පුළුවන්: She said she'd help (would) / She said she'd helped (had). ඊට පස්සේ එන ක්රියාපදය බලන්න.
රන් රීතිය
ඔබේ කාලයෙන් සහ ස්ථානයෙන් වාර්තා කරන්න: අතීත වාර්තා කරන ක්රියාපදයකින් පස්සේ සාමාන්යයෙන් කාලය එක පියවරක් පස්සට තල්ලු කරලා, සර්වනාම සහ කාල වචන ගැළපෙන්න වෙනස් කරන්න. ඒක තවමත් ඇත්ත නම්, නැත්නම් වාර්තා කරන ක්රියාපදය වර්තමාන නම්, මුල් කාලයම තියාගන්න පුළුවන්. සිංහලේ “… කියලා කිව්වා” වගේ මුල් වචන එහෙම්මම තියන්න එපා.
අභ්යාස
A. ව්යුහය
1–6 අංකවල backshift පාවිච්චි කරන්න.
-
"I'm cold." → She said she cold.
-
"We've finished the project." → They said they the project.
-
"I'll text you." → He said he me.
-
"I can't find my keys." → She said she her keys.
-
"I may be late." → He said he late.
-
"I'm watching a film." → She said she a film.
-
said එක්ක වාර්තා කරන්න: "I love my new job." (your sister)
B. අර්ථය
තත්ත්වය අනුව උත්තර දෙන්න.
-
සඳුදා ටොම් කිව්වා: "I'll do it tomorrow." දැන් සිකුරාදා. සම්පූර්ණ කරන්න: Tom said he would do it .
-
විනාඩි පහකට කලින් ඔබේ යාළුවා මෙහෙම කිව්වා: "The film starts at eight." සම්පූර්ණ කරන්න: She said the film at eight.
-
පහුගිය අවුරුද්දේ සෑම් කිව්වා "I'm a vegetarian," කියලා, එයා තවමත් නිර්මාංශිකයි. නිවැරදි වාර්තාව මොකක්ද?
-
හෙදිය ඔබට කිව්වා "You must be tired," කියලා. ඒක වාර්තා කරන්න: The nurse said I tired.
C. වැරැද්ද සොයන්න
හැම වාක්යයකම එක වැරැද්දක් තියෙනවා, නැත්නම් වාක්යය හරි. නිවැරදි කළ වාක්යය ලියන්න, නැත්නම් correct කියලා ලියන්න.
-
He said me that he was ill.
-
She said she will come, but she didn't.
-
They said they must to go home.
-
The forecast says it will rain tomorrow.
D. පාඨය තුළ
පාඨය සම්පූර්ණ කරන්න. හැම තැනකම backshift පාවිච්චි කරන්න.
I had lunch with Clara yesterday. She said she 16 (be) really happy at her new company. She told me she 17 (just / get) a promotion! She said they 18 (send) her to New York the following month, and that she 19 (can) take her family with her. She also said she 20 (call) me when she got there.
E. ඔබේ වාරය
ඔබේ අත්දැකීම් ගැන ඉංග්රීසියෙන් ලියන්න.
-
පහුගිය සතියේ යාළුවෙක් ඔබට කියපු දෙයක් ගැන හිතන්න. said එක්ක ඒක වාර්තා කරන්න.
-
අද ලැබුණු පණිවිඩයක් says එක්ක වාර්තා කරන්න.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
කලින් පාඩම් පුනරීක්ෂණය කරන්න.
-
B1-03 Past Perfect (පූර්ණ අතීත කාලය): I Had Already Left — සරල සිංහලෙන් When I got to the station, the train (already / leave).
-
A2-33 Who Called You? Who Did You Call? උක්ත ප්රශ්න සහ කර්ම ප්රශ්න — සරල සිංහලෙන් Who (you / call) last night?
-
B1-10 Passive Voice (කර්මකාරක වාච්යය): Present සහ Past Simple — සරල සිංහලෙන් This house (build) in 1920.
-
B1-06 Second Conditional: If I Had…, I Would… — සරල සිංහලෙන් If I (be) you, I'd say sorry.
පිළිතුරු
A. ව්යුහය
- was
- had finished / 'd finished
- would text / 'd text
- couldn't find / could not find
- might be
- was watching
- My sister said she loved her new job. / My sister said that she loved her new job. / My sister said she loves her new job. / My sister said that she loves her new job.
B. අර්ථය
- the next day / the following day / on Tuesday
- starts / started
- both
- must be
C. වැරැද්ද සොයන්න
- He told me that he was ill. / He said that he was ill. / He told me he was ill. / He said he was ill.
- She said she would come, but she didn't. / She said she'd come, but she didn't.
- They said they had to go home. / They said they must go home.
- ✓ The forecast says it will rain tomorrow.
D. පාඨය තුළ
- was
- had just got / had just gotten / 'd just got / 'd just gotten
- were sending / were going to send / would send
- could
- would call / 'd call
E. ඔබේ වාරය
- My friend Leo said he was going to move to Madrid.
- My brother says he can't come to dinner tonight.
F. මිශ්ර පුනරීක්ෂණය
- had already left / 'd already left
- did you call
- was built
- were
