Reporting Verbs: suggest, deny, admit, accuse үйл үгээр бусдын үгийг дамжуулах
Reporting Verbs: Suggest, Deny, Admit, Accuse
Энэ хуудсанд
Зорилго
Энэ хичээлийн дараа та хүмүүсийн хэлснийг promise, warn, admit, deny, accuse, suggest зэрэг тодорхой үйл үгээр дамжуулж, үйл үг бүрийн дараа зөв дүрмийн загвар хэрэглэж чадна.
Гол санаа
Say, tell B1-13 нь үгийг дамжуулдаг. Reporting verbs (мэдээлэх үйл үг) үгийн цаадах үйлдлийг дамжуулдаг. Найз тань "OK, I took your charger" гэвэл тэр зүгээр нэг юм хэлээгүй: тэр хүлээн зөвшөөрч байна. "I'll never do it again" бол амлалт. "Don't touch that wire!" бол сануулга.
Нэг мэдээлэх үйл үг бүтэн ишлэлийг орлож, ярьсан хүний зорилгыг ч зэрэг харуулдаг. He said that he hadn't taken the money-г He denied taking the money-тэй харьцуулаарай. Хоёр дахь нь богино атлаа илүү ихийг хэлж байна.
Хүндрэл нь: үйл үг бүр өөрийн дүрмийн загвартай. Оффисын шуудангийн тавиур шиг таван нүдтэй хана төсөөлөөрэй: to, тусагдахуун + to, -ing, угтвар үг + -ing, that. Үйл үг аль нүдэнд амьдардгийг сурвал загвар нь хамт ирнэ.
Монгол хэл ба англи хэл
Монголоор бараг бүх мэдээлэх үйл үг нэг л аргаар ажилладаг: ярьсан үгийг «гэж»-ээр холбоод үйл үгээ тавина. «Тусална гэж амласан», «Битгий сэлээрэй гэж анхааруулсан», «Би аваагүй гэж мэдэгдсэн». Англиар харин үйл үг бүр өөрийн загвартай: promise to, warn sb not to, deny -ing. Тиймээс «гэж»-ийг автоматаар that болгож болохгүй.
Хоёр дахь ялгаа: монголоор нэг үйл үг хэд хэдэн англи үйл үгийг хамардаг. «Санал болгох» = offer, suggest, recommend. «Буруутгах» = accuse, blame. Англи үйл үгээ утгаар нь сонгоод, дараа нь загварыг нь сонгоорой. Харин хүлээн зөвшөөрөх, үгүйсгэх зэрэгт монголоор ч «-снаа» гэсэн нэр үгийн хэлбэр хэрэглэж болдог нь англи -ing-тэй ойролцоо.
| Монголоор | Англиар | Юу өөр вэ |
|---|---|---|
| Тэр намайг хүргэж өгье гэж санал болгосон. | She offered to give me a lift. | монголоор «санал болгох», англиар өөрийн үйлдэл бол offer to |
| Цэвэрлэгч бидэнд нойтон шалан дээгүүр битгий алхаарай гэж анхааруулсан. | The cleaner warned us not to walk on the wet floor. | «битгий … гэж» → sb + not to |
| Тэр зургийг нийтлээгүй гэж мэдэгдсэн. | She denied posting the photo. | «-аагүй гэж» → deny + -ing (үгүйсгэл давхардахгүй) |
| Тэр ахыгаа утсыг нь авсан гэж буруутгасан. | She accused her brother of taking her phone. | «гэж» → of + -ing |
| Тэр сүүлийн жигнэмэгийг идсэнээ хүлээн зөвшөөрсөн. | He admitted eating the last biscuit. | энд адилхан: «идсэнээ» ≈ eating; үйл үг нь ярьсан хүний үйлдлийг харуулна |
Товчхондоо: монголоор «… гэж + үйл үг» нэг загвар, англиар үйл үг бүр өөрийн нүдтэй: to, sb + to, -ing, угтвар үг + -ing, that. «Санал болгох»-ыг offer, suggest, recommend-ийн алинаар орчуулахаа утгаар нь шийдээрэй.
Бүтэц
| Загвар | Үйл үг | Жишээ |
|---|---|---|
| үйл үг + to-инфинитив | agree, offer, promise, refuse, threaten, claim | She offered to help. |
| үйл үг + тусагдахуун + to-инфинитив | advise, ask, encourage, invite, remind, warn, persuade, order | He reminded me to call Dad. |
| үйл үг + -ing | admit, deny, recommend, suggest, mention | They denied breaking the window. |
| үйл үг + угтвар үг + -ing | apologise for, insist on, object to | I apologised for being late. |
| үйл үг + тусагдахуун + угтвар үг + -ing | accuse sb of, blame sb for, congratulate sb on, thank sb for | She thanked us for coming. |
| үйл үг + that-өгүүлбэр | explain, complain, insist, suggest (мөн admit, deny, agree, promise, claim, warn sb, remind sb) | He explained that the shop was closed. |
Үгүйсгэл
| Загвар | Үгүйсгэл |
|---|---|
| үйл үг + to-инфинитив | He promised not to tell anyone. |
| үйл үг + тусагдахуун + to-инфинитив | She warned us not to swim there. |
| үйл үг + -ing | He admitted not reading the contract. |
| угтвар үг + -ing | She apologised for not calling. |
Suggest: зөв загварууд
| Загвар | Жишээ |
|---|---|
| suggest + -ing | She suggested taking a taxi. |
| suggest + (that) + өгүүлэгдэхүүн + үндсэн хэлбэр | She suggested (that) we take a taxi. |
| suggest + (that) + өгүүлэгдэхүүн + should + үндсэн хэлбэр | She suggested (that) we should take a taxi. |
| suggest + нэр үг | She suggested a taxi. |
Suggest-ийн дараа тусагдахуун + to-инфинитив хэзээ ч ирэхгүй.
Олон үйл үг нэгээс олон загвартай: admit / deny + -ing эсвэл + that; promise / agree / claim + to эсвэл + that.
Хэрэглээ
1Үйл үг + to-инфинитив – өөрийн шийдвэр, амлалт
Ярьсан хүн өөрийнхөө үйлдлийн тухай ярьж байгаа тул to-гийн өмнө тусагдахуун байхгүй. Claim to нь «нотолгоогүйгээр ямар нэг зүйлийг үнэн гэж хэлэх».
2Үйл үг + тусагдахуун + to-инфинитив – өөр хүнийг үйлдэлд хүргэх
Ярьсан хүн өөр хүнийг ямар нэг юм хийгээсэй гэж хүсэж байгаа тул тэр хүнийг to-гийн өмнө нэрлэнэ (B1-18-ийн загвар).
3Үйл үг + -ing – admit, deny, recommend, suggest, mention
Эдгээр үйл үг үйлдлийг -ing-ээр дамжуулна. Admit, deny-ийн дараа үйлдэл өмнө болсныг тодруулах гэж having + past participle хэрэглэж болох ч энгийн -ing хэлбэр илүү түгээмэл. Admit-ийн дараа to + -ing ч болно (He admitted to eating it).
4Үйл үг (+ тусагдахуун) + угтвар үг + -ing
Эдгээр үйл үг угтвар үг шаарддаг, угтвар үгийн дараа англиар -ing хэрэглэнэ B1-19. Зарим нь хүнийг (тусагдахууныг) угтвар үгийн өмнө тавьдаг. Blame бас нэг загвартай: blame something on someone.
5Үйл үг + that-өгүүлбэр
Бүтэн мэдэгдлийг дамжуулахдаа, ялангуяа explain, complain, insist-тэй that-өгүүлбэр хэрэглэнэ. Цагийн ердийн өөрчлөлт хэвээр B1-12. Explain, complain-д хүн to-гийн дараа ирнэ: explain to me that…, complain to the manager that…. Insist that нь мэдэгдэл (she insisted that she had paid) эсвэл шаардлага (he insisted that we stay) дамжуулж болно.
6Suggest – хэзээ ч тусагдахуун + to-инфинитивгүй
Suggest бол хамгийн том урхи. Хэн хийхийг хэлэхгүй бол suggest + -ing, хэлэх бол suggest (that) + хүн + (should) + үндсэн хэлбэр. That ихэвчлэн гээгддэг. Хэзээ ч suggest someone to do биш. Should-гүй хэлбэрийг (suggest that he go) C1-09-д бүрэн тайлбарлана.
Түгээмэл алдаа
Монголчуудад тохиолддог урхи
1. «санал болгосон» → suggested to. Монгол «санал болгох» нь offer, suggest, recommend гурвыг бүгдийг хамардаг: «Дорж ах биднийг Хархорин хүртэл машинаараа хүргэж өгье гэж санал болгосон». Энд Дорж ах өөрөө хүргэнэ – энэ бол offer. Suggest-ийг сонгоод to нэмбэл алдаа болно.
2. «… гэж буруутгасан» → accused that. «Доод давхрын эмээ миний дүүг дугуйгаараа шинэ машиныг нь зурсан гэж буруутгасан» гэдэгт «гэж» байгаа тул англиар accused … that гэх нь элбэг. Accuse-ийн дараа that ирэхгүй: accuse sb of + -ing.
3. «-аагүй гэж үгүйсгэсэн» → denied not … Ярианд «Тэр шалгалтын хариуг урьдчилж хараагүй гэж үгүйсгэсэн» гэж үгүйсгэлийг давхар хэлэх нь бий. Англиар deny өөрөө «-аагүй гэж хэлэх» гэсэн утгатай тул not нэмбэл эсрэг утга гарна.
4. «хүлээн авахад гомдол гаргасан» → complain the reception. Монголоор хүнийг «-д»-ээр шууд хэлдэг: «Өчигдөр шөнийн чимээний талаар зочид буудлын хүлээн авахад гомдол гаргасан уу?» Тиймээс англиар to-г орхих нь элбэг. Complain, explain-д хүн to-той.
Бүү андуураарай
suggest эсвэл advise – Advise хүн + to-инфинитив авна; suggest авахгүй.
accuse sb of эсвэл blame sb for – Хоёулаа шүүмжлэлийг дамжуулна. Accuse = «Чи үүнийг хийсэн (буруу юм)» гэж хэлэх. Blame = муу үр дүнд хэн нэгнийг хариуцлагатай гэж үзэх. Монголоор хоёулаа «буруутгах» тул анхаараарай.
say / tell эсвэл мэдээлэх үйл үг – Say, tell үгийг саармагаар дамжуулна B1-13. Мэдээлэх үйл үг ярьсан хүн юу хийж байсныг бас хэлнэ.
remember, stop, try + -ing эсвэл to – Зарим үйл үг -ing, to-оос хамаарч утгаа өөрчилдөг. Тэдгээр нь B2-15-д.
Зөв бичих ба дуудлага
- apologise (UK, мөн apologize) / apologize (US).
- advise (үйл үг) /z/-ээр төгсдөг: /ədˈvaɪz/. advice (нэр үг) /s/-ээр: /ədˈvaɪs/. Монгол «з» хэлний үзүүрийг шүдэнд хүргэж «дз» мэт гардаг тул англи /z/-ийг хэлээ хүргэлгүй, зөгий шиг дүнгэнүүлж хэлээрэй. She advised me… / Her advice was…
- Хоёр дахь үедээ өргөлттэй: accuse /əˈkjuːz/, deny /dɪˈnaɪ/, admit /ədˈmɪt/, insist /ɪnˈsɪst/, object (үйл үг) /əbˈdʒekt/. Монголоор өргөлт эхний үед байдаг тул «АД-мит» гэхээс болгоомжлоорой. Нэр үг object эхний үедээ өргөлттэй: /ˈɒbdʒɪkt/ (UK), /ˈɑːbdʒɪkt/ (US).
- threaten /ˈθretn/ – ea нь bed-ийн e шиг. /θ/: хэлний үзүүрээ шүдний хооронд хөнгөн гаргаад агаар үлээнэ («с» эсвэл «т» биш).
Алтан дүрэм
Ярьсан хүн юу хийж байсныг (амлах, анхааруулах, хүлээн зөвшөөрөх…) харуулах үйл үгийг сонгоод, тэр үйл үгийн загварыг хэрэглэ. Advise someone to do гэж болно, харин suggest-тэй suggest doing эсвэл suggest that someone (should) do – хэзээ ч suggest someone to do биш. Монгол «гэж»-ийг автоматаар that болгож болохгүй.
Дасгал
A. Бүтэц
Шууд яриаг уншаад дутуу үгийг нөхөөрэй.
-
"I'll carry your bag." He offered my bag.
-
"I didn't break the vase." She denied the vase.
-
"You cheated!" They accused him cheating.
-
"Don't touch the oven!" She warned the children the oven.
-
"Sorry I forgot your birthday." He apologised my birthday.
-
"Well done on winning the prize!" She congratulated Leo the prize.
B. Утга
Шууд ярианд тохирох үйл үгийг сонгоно уу.
-
"I'll definitely be there at eight." She … to be there at eight.
-
"Why don't we take a taxi?" He … taking a taxi.
-
"You should talk to a lawyer." She … me to talk to a lawyer.
-
"It was me. I broke it." He … breaking it.
-
"No, I won't do it." She … to do it.
C. Алдааг олоорой
Өгүүлбэр бүр нэг алдаатай эсвэл зөв байна. Засварласан өгүүлбэрийг бичнэ үү, эсвэл correct гэж бичнэ үү.
-
She suggested me to buy a new phone.
-
He insisted to pay for the tickets.
-
The guide explained us the route.
-
They blamed the delay on the weather.
D. Нөхцөл байдалд
Текстийг уншаад хаалтанд байгаа үйл үгийг зөв хэлбэрт оруулж, дутуу үгийг нөхөөрэй.
At Monday's meeting, Sara apologised 16 (be) late. Then the manager reminded everyone 17 (send) their reports by Friday. Leo suggested 18 (move) the deadline, but the manager refused 19 (change) it. Leo complained 20 the team had too much work. In the end, the manager agreed 21 (hire) a temporary assistant.
E. Таны ээлж
Өөрийнхөө тухай англиар бичээрэй.
-
Саяхан найз эсвэл гэр бүлийн хэн нэг тань танд хэлсэн зүйлийг бодоорой. Үүнийг тодорхой үйл үгээр (promise, warn, remind, suggest…) дамжуулна уу.
-
Танаас уучлалт гуйсан, танд талархсан нэг нэг тохиолдлыг дамжуулна уу.
F. Холимог давталт
Өмнөх хичээлүүдээ давтаарай.
-
B1-13 Reported Questions (шууд бус асуулт), хүсэлт, тушаал; Say эсвэл Tell? "Please close the window," she said to me. ask-аар дамжуулна уу.
-
B1-12 Reported Speech (шууд бус яриа): «гэж хэлсэн»-ийг англиар хэрхэн дамжуулах вэ "I'm tired," he said. said-ээр, цагийг ухрааж дамжуулна уу.
-
B1-17 Verb + -ing эсвэл verb + to: аль үйл үгийн дараа юу ирэх вэ (бүрэн жагсаалт) I can't afford (buy) a new car this year.
-
B1-19 Gerund (-ing нэр үг болох нь): өгүүлэгдэхүүн болон угтвар үгийн дараа She's thinking of (change) jobs.
Хариулт
A. Бүтэц
- to carry
- breaking / having broken
- of
- not to touch
- for forgetting / for having forgotten
- on winning
B. Утга
- promised
- suggested
- advised
- admitted
- refused
C. Алдааг олоорой
- She suggested that I buy a new phone. / She suggested I buy a new phone. / She suggested that I should buy a new phone. / She suggested I should buy a new phone. / She suggested buying a new phone.
- He insisted on paying for the tickets.
- The guide explained the route to us.
- ✓ They blamed the delay on the weather.
D. Нөхцөл байдалд
- for being
- to send
- moving / that they move / they move / that they should move / they should move / that we move / we move / that we should move / we should move
- to change
- that
- to hire
E. Таны ээлж
- My brother promised to help me move house. My mum warned me not to drive in the snow.
- My neighbour apologised for making so much noise. My colleague thanked me for covering her shift.
F. Холимог давталт
- She asked me to close the window.
- He said that he was tired. / He said he was tired.
- to buy
- changing
