नावं आणि ठिकाणं: the Nile पण Lake Como, the USA पण India – the कधी लावायचं (मराठीत)
The with Names and Places
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्हाला कळेल की ठिकाणांच्या, इमारतींच्या आणि संस्थांच्या कोणत्या नावांना the लागतं (the Nile, the Alps, the USA, the Louvre, the University of Leeds) आणि कोणत्यांना नाही (Mexico, Toronto, Lake Como, Heathrow Airport, Leeds University).
मुख्य कल्पना
नाव आधीच एकाच ठराविक गोष्टीकडे बोट दाखवतं, म्हणून बहुतेक नावांना आर्टिकल लागत नाही: Paris, Japan, Everest, Oxford Street.
एक पृथ्वीचा गोल डोळ्यांसमोर आणा, ज्यावर नावं लिहिली आहेत. त्यांतली काही साधी नावं आहेत – Brazil, Lima, Lake Victoria – आणि ती एकटीच उभी राहतात. काही नावं मात्र खरं तर वर्णन किंवा गट आहेत, आणि त्यांना the लागतं: the United States (राज्यांचा गट), the Republic of Ireland (वर्णन: कोणतं प्रजासत्ताक?), the Alps (अनेक पर्वत). गोलावर लांबवर पसरलेल्या किंवा वाहणाऱ्या गोष्टींनाही – नद्या, समुद्र, महासागर, वाळवंटं – the लागतं: the Nile, the Pacific, the Sahara.
इमारती आणि संस्थांचा तर्कही असाच आहे. of असलेलं नाव म्हणजे वर्णन, म्हणून त्याला the: the University of Leeds. ठिकाणाच्या किंवा व्यक्तीच्या नावावरून बनलेलं नाव साध्या नावासारखं वागतं: Leeds University, Heathrow Airport.
प्रत्येक नाव वेगळं पाठ करू नका; हे गट नमुन्यांसारखे शिका.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत आर्टिकल नाहीत, म्हणून ठिकाणांच्या नावांआधीही कधीच जास्तीचा शब्द येत नाही: “गोदावरी”, “अरबी समुद्र”, “हिमालय”, “अमेरिका”. इंग्रजीत प्रत्येक नावाबरोबर निवड करावी लागते. चांगली बातमी: साध्या नावांना – देश, शहरं, रस्ते, एकटे पर्वत आणि तलाव, विमानतळ – इंग्रजीतही आर्टिकल नसतं. इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत.
अडचण आहे ज्या नावांना the लागतं त्यांची: नद्या, समुद्र, पर्वतरांगा, बेटांचे समूह, अनेकवचनी किंवा “गट” दाखवणारी देशांची नावं, हॉटेलं, संग्रहालयं, वर्तमानपत्रं आणि of असलेली नावं. मराठीत ही नावं “वेगळी” आहेत, असं काहीच सुचवत नाही. उलट, मराठीत आपण नद्यांची नावं माणसांच्या नावांसारखी वापरतो: “कृष्णा”, “गोदावरी”. आणि “अमेरिका”, “यूके” ही आपल्यासाठी साधी देशांची नावं आहेत, जरी इंग्रजीत the United States, the United Kingdom असे “गट” असले तरी.
दुसरा फरक लिपीचा आहे. देवनागरीत कॅपिटल अक्षरं नसतात. इंग्रजीत Street, Road, Lake, River, Airport, University हे नावाचे भाग आहेत आणि ते कॅपिटल अक्षराने लिहितात: Baker Street, Lake Como. शिवाय Lake नावाच्या आधी येतं: Lake Como, “Como Lake” नाही.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| गोदावरी नाशिकमधून वाहते. | The Godavari flows through Nashik. | नदी → the; मराठी नावात कोणतीच खूण नाही |
| अरबी समुद्र | the Arabian Sea | समुद्र → the |
| हिमालय, आल्प्स | the Himalayas, the Alps | पर्वतरांग → the |
| अमेरिका, यूके, यूएई | the USA, the UK, the UAE | “गट” दाखवणारं देशाचं नाव → the |
| भारत, मुंबई, आशिया | India, Mumbai, Asia | – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत: आर्टिकल नाही |
| कळसूबाई, कोमो तलाव | Kalsubai, Lake Como | एकटा पर्वत, एकटा तलाव: आर्टिकल नाही; Lake आधी, कॅपिटल अक्षराने |
| बेकर स्ट्रीट, पुणे विमानतळ | Baker Street, Pune Airport | आर्टिकल नाही, पण नावाचा भाग कॅपिटल अक्षराने |
| टाइम्स ऑफ इंडिया, लूव्र | the Times of India, the Louvre | वर्तमानपत्र, संग्रहालय → सहसा the |
| मुंबई विद्यापीठ | Mumbai University / the University of Mumbai | of असलेलं नाव → the |
थोडक्यात: साधं नाव → आर्टिकल नाही (मराठीसारखंच); नदी, समुद्र, पर्वतरांग, अनेकवचनी किंवा “गट” नाव, संग्रहालय, हॉटेल आणि of असलेलं नाव → the.
रचना
the लागतं
| गट | उदाहरणं |
|---|---|
| नद्या आणि कालवे | the Thames, the Amazon, the Danube, the Panama Canal |
| समुद्र आणि महासागर | the Mediterranean, the Atlantic, the Red Sea |
| पर्वतरांगा | the Alps, the Andes, the Himalayas |
| वाळवंटं | the Sahara, the Gobi |
| अनेकवचनी किंवा “गट” नाव असलेले देश | the USA, the UK, the Netherlands, the Philippines, the Czech Republic, the United Arab Emirates |
| बेटांचे किंवा तलावांचे समूह | the Canary Islands, the Great Lakes |
| हॉटेलं, सिनेमागृहं, नाट्यगृहं | the Ritz, the Odeon, the Globe |
| संग्रहालयं आणि कलादालनं | the British Museum, the Louvre, the Prado |
| वर्तमानपत्रं | the Guardian, the New York Times |
| of असलेली नावं | the University of Leeds, the Bank of England, the Tower of London |
आर्टिकल नाही
| गट | उदाहरणं |
|---|---|
| बहुतेक देश आणि सगळे खंड | France, Brazil, Kenya, Asia, South America |
| शहरं (क्वचित अपवाद: The Hague) | Tokyo, Cairo, Lima |
| रस्ते, मार्ग, चौक, उद्यानं | Oxford Street, Fifth Avenue, Times Square, Central Park |
| एकटे पर्वत | Everest, Kilimanjaro, Mount Fuji |
| एकटे तलाव आणि बेटं | Lake Geneva, Lake Victoria, Sicily |
| विमानतळ आणि स्टेशनं | Heathrow Airport, Victoria Station |
| ठिकाणाच्या किंवा व्यक्तीच्या नावावरून विद्यापीठं | Leeds University, Harvard University |
| 's असलेली नावं | St Paul's Cathedral, McDonald's |
वापर
1पाणी: नद्या, समुद्र, महासागर आणि कालव्यांना the
नद्या, समुद्र, महासागर आणि कालव्यांना river हा शब्द नसला तरी the लागतं. तलावांचं वेगळं आहे: एकट्या तलावाला आर्टिकल नाही.
2पर्वत आणि वाळवंटं
पर्वतरांगा आणि वाळवंटं यांना the लागतं. एकट्या पर्वताला आर्टिकल नाही (the Matterhorn सारखे काही अपवाद नुसते लक्षात ठेवायचे).
3देश, खंड आणि शहरं
बहुतेक देश, सगळे खंड आणि जवळजवळ सगळी शहरं आर्टिकलशिवाय येतात. नावात अनेकवचन किंवा States, Kingdom, Republic, Emirates सारखा “गट” दाखवणारा शब्द असेल तर the वापरा.
4रस्ते, चौक आणि उद्यानं
रस्ते, मार्ग, चौक आणि उद्यानं सहसा आर्टिकलशिवाय येतात. अपवाद थोडे आहेत (ब्रिटनमध्ये उदा. the High Street).
5हॉटेलं, सिनेमागृहं, संग्रहालयं आणि वर्तमानपत्रांना the
हॉटेलं, सिनेमागृहं, नाट्यगृहं, संग्रहालयं, कलादालनं आणि वर्तमानपत्रं यांना सहसा the लागतं. मुख्य अपवाद म्हणजे 's असलेली नावं (पाहा वापर 6).
6विमानतळ, स्टेशनं आणि नावावरून ओळखली जाणारी विद्यापीठं
नाव म्हणजे फक्त ठिकाण किंवा व्यक्ती + Airport / Station / University असेल तर आर्टिकल नाही. 's असलेली नावंही आर्टिकलशिवाय येतात.
7the + of असलेली नावं
नावात of असेल तर ते वर्णन आहे, आणि त्याला the लागतं. एकाच विद्यापीठाची दोन नावं तुलना करून पाहा.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “गोदावरी”, “अरबी समुद्र” → नदी आणि समुद्राआधी the नाही. मराठीत नद्यांची नावं आपण माणसांच्या नावांसारखी वापरतो: “कृष्णा दुथडी भरून वाहतेय”, “गोदावरीला पूर आला”. समुद्राच्या नावाआधीही काहीच येत नाही. इंग्रजीत मात्र नदी, समुद्र आणि महासागर यांच्या नावाआधी the लागतं – river किंवा sea हा शब्द असो वा नसो.
2. “अमेरिकेत”, “यूकेला” → in US, to UK. मराठीत “अमेरिका”, “यूके”, “यूएई” ही आपल्यासाठी “भारत” किंवा “जपान” सारखीच साधी देशांची नावं आहेत. पण इंग्रजीत ती “गट” आहेत – the United States, the United Kingdom, the United Arab Emirates – आणि लघुरूपातही the राहतं: the US, the UK, the UAE.
3. “टाइम्स ऑफ इंडियात वाचलं” → वर्तमानपत्र आणि हॉटेलाआधी the नाही. मराठीत आपण “टाइम्स ऑफ इंडिया”, “ताज” असं नुसतं नाव घेतो. इंग्रजीत वर्तमानपत्रं आणि बहुतेक मोठी हॉटेलं the घेऊन येतात, आणि of असलेल्या नावाला तर the हवंच.
4. “एफ.सी. रोड”, “लक्ष्मी रोड” → FC road (लहान अक्षर). देवनागरीत कॅपिटल अक्षरं नसतात, म्हणून नावातला “रोड”, “स्ट्रीट”, “लेक” हा भाग इंग्रजीत लिहितानाही लहान अक्षराने येतो. इंग्रजीत तो नावाचाच भाग आहे आणि कॅपिटल अक्षराने लिहितात.
गोंधळ करू नका
Leeds University आणि the University of Leeds – एकच जागा, नावाची दोन रूपं. ठिकाण + University → आर्टिकल नाही; University of + ठिकाण → the. तसंच: Mumbai University आणि the University of Mumbai.
एक की समूह – एकटा तलाव, बेट किंवा पर्वत यांना आर्टिकल नाही; त्यांच्या समूहाला the.
सर्वसाधारण भूगोल आणि नावं – साध्या शब्दांना आर्टिकलचे नेहमीचे नियम लागतात B1-22: I love the sea (आपल्या सगळ्यांना माहीत असलेला समुद्र), पण the Mediterranean हे नाव आहे. नावांबरोबरचे आणखी बारीक फरक (the Smiths, a Picasso) C2-05 मध्ये आहेत.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- स्वराने सुरू होणाऱ्या नावाआधी the सहसा /ði/: the Atlantic, the Andes, the Amazon, the Odeon. व्यंजनाआधी /ðə/: the Nile. /ð/ साठी जिभेचं टोक दातांच्या मध्ये ठेवा आणि आवाज चालू ठेवा.
- वाक्याच्या मध्ये the लहान अक्षराने लिहा (in the Netherlands). कॅपिटल The फक्त तेव्हाच, जेव्हा ते अधिकृतपणे नावाचा भाग असतं, उदा. The Hague – आणि अनेक वर्तमानपत्रं आपल्या नावात The लिहितात.
- Street, Road, Lake, River, Airport, University हे नावाचे भाग आहेत आणि कॅपिटल अक्षराने लिहितात: Baker Street, FC Road, Lake Como.
- the USA आणि the UK अक्षरं वेगवेगळी उच्चारून म्हणतात. U /j/ ने सुरू होतो (मराठी “य” सारखा), म्हणून इथे the म्हणजे /ðə/: /ðə ˌjuː es ˈeɪ/, /ðə ˌjuː ˈkeɪ/.
- Atlantic /ətˈlæntɪk/: जोर दुसऱ्या syllable वर. पहिला A कमकुवत /ə/ आहे, पूर्ण “ॲ” नाही. जोराचा स्वर /æ/ मराठी “बॅट” मधल्या “ॅ” च्या जवळचा आहे – हा तुमचा फायदा.
सुवर्णनियम
साधं नाव (देश, शहर, रस्ता, एकटा पर्वत किंवा तलाव, विमानतळ) → आर्टिकल नाही. अनेकवचनी किंवा “गट” नाव, of असलेलं नाव, नदी, समुद्र, महासागर, वाळवंट किंवा पर्वतरांग, आणि बहुतेक हॉटेलं, संग्रहालयं आणि वर्तमानपत्रं → the. आणि लक्षात ठेवा: मराठीत “गोदावरी”, “अमेरिका” असं नुसतं नाव असलं तरी इंग्रजीत the Godavari, the USA.
सराव
A. रचना
वाक्यं पूर्ण करा: the किंवा no article लिहा.
-
___ Danube flows through four capital cities. …
-
My cousin lives in Canada. (the / no article)
-
We swam in ___ Atlantic. …
-
They crossed ___ Sahara on camels. …
-
Have you ever climbed Mount Fuji? (the / no article)
-
We stayed at ___ Plaza Hotel. …
-
Our flight leaves from Gatwick Airport. (the / no article)
-
She works for ___ Bank of England. …
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: She studied at ….
-
योग्य पर्याय निवडा: She studied at .
-
योग्य पर्याय निवडा: We went sailing on ….
-
योग्य पर्याय निवडा: They live in ….
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
The Mount Everest is in the Himalayas.
-
We walked along the Oxford Street.
-
I read about it in Guardian.
-
They spent a week in the USA.
-
Thames runs through London.
D. संदर्भात
ब्लॉगमधल्या रिकाम्या जागा भरा: the किंवा no article लिहा.
After two days in 18 Rome, we flew to 19 Netherlands. We landed at 20 Schiphol Airport and stayed at 21 Grand Hotel near the centre. The next day we visited 22 Rijksmuseum and took a boat along the canals. Next week we're going to 23 Alps for some hiking!
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
तुमच्या देशाबद्दल किंवा राज्याबद्दल दोन वाक्यं लिहा: एक नदी, समुद्र किंवा पर्वतरांगेबद्दल (the सह) आणि दुसरं एखाद्या शहराबद्दल किंवा एकट्या पर्वताबद्दल (आर्टिकलशिवाय).
-
तुम्हाला करायच्या असलेल्या एखाद्या प्रवासाबद्दल लिहा: देश, संग्रहालय किंवा हॉटेल, आणि विमानतळ यांची नावं घ्या.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
B1-22 Articles (a, an, the): सर्वसाधारण की ठराविक, go to school की go to the school – मराठीत I go swimming twice week.
-
B1-19 Gerund: -ing रूप नाम म्हणून – Swimming is…, interested in learning, look forward to seeing मराठीत It's worth (visit) the old town.
-
B1-20 Relative Clauses: whose, where, when आणि सर्वनाम कधी गाळायचं – संबंधी उपवाक्य मराठीत Lima is the city I was born.
उत्तरे
A. रचना
- The
- the
- the
- the
- the
B. अर्थ
- Leeds University
- the University of Leeds
- Lake Garda
- the Philippines
C. चूक शोधा
- Mount Everest is in the Himalayas.
- We walked along Oxford Street.
- I read about it in the Guardian.
- ✓ They spent a week in the USA.
- The Thames runs through London.
D. संदर्भात
- the
- the
- the
- the
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- The Danube flows through my country. Budapest is the capital.
- I'd like to visit Peru, stay at the Hotel Sol in Lima and fly from Madrid Airport.
F. मिश्र उजळणी
- a / per
- visiting
- where
