Verb + -ing თუ Verb + To? want to, enjoy -ing და want someone to ქართულად
Verb + -ing or Verb + To
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ ისეთი ხშირი ზმნების შემდეგ, როგორიცაა want, decide, enjoy და finish, მეორე ზმნა სწორ ფორმაში დასვათ – to-ინფინიტივი თუ -ing ფორმა – და თქვათ, რა გინდათ, რომ სხვებმა გააკეთონ (I want you to listen).
მთავარი იდეა
ინგლისური ხშირად ორ ზმნას ერთად სვამს: I want to go. I enjoy cooking. პირველი ზმნა წყვეტს, რა ფორმა ექნება მეორეს.
გახსოვთ ისარი A1-25-დან? To ხშირად წინ მიუთითებს, ისრის მსგავსად, მოქმედებაზე, რომელიც ჯერ არ მომხდარა. როცა want, hope, plan, decide ან promise – მეორე მოქმედება მოგვიანებით მოდის: I decided to learn the guitar – სწავლა მომავალშია.
-ing ფორმა კი ხშირად თავად საქმიანობას უყურებს, როგორც რაღაც რეალურს ან ნაცნობს. როცა enjoy, finish, avoid ან keep – საქმიანობაზე როგორც მთლიან რამეზე ლაპარაკობთ: I enjoy cooking.
ეს დასამახსოვრებელი ხერხია და არა კანონი – გამონაკლისები არსებობს. ყველაზე საიმედო გზაა, ყოველი ზმნა თავის სქემასთან ერთად ისწავლოთ, ერთ ბლოკად: decide to, enjoy -ing.
ქართული და ინგლისური
ქართულში ინფინიტივი არ არის. მეორე მოქმედებას ორი გზით ვამბობთ. პირველი – ზმნური არსებითი სახელით, საწყისით: „კითხვა მიყვარს“, „წერა დავამთავრე“, „მანქანის გაყიდვა გადავწყვიტეთ“. მეორე – „რომ“ + ზმნით: „გადავწყვიტეთ, რომ მანქანა გავყიდოთ“, „მინდა, რომ დამეხმარო“.
ქართული საწყისი ხშირად ინგლისურ -ing ფორმას ჰგავს: „კითხვა მსიამოვნებს“ = I enjoy reading, „წერა დავამთავრე“ = I've finished writing – აქ ერთნაირია. მაგრამ ქართულად საწყისი ყველა ზმნასთან დგას: „წასვლა მინდა“, „გაყიდვა გადავწყვიტე“. ინგლისურში კი want, decide, hope, plan, promise მხოლოდ to-ს იღებს. ამიტომ ქართული ფორმა არ გეტყვით, რომელი სქემაა სწორი: ზმნა თავის სქემასთან ერთად დაიმახსოვრეთ.
„რომ“-იანი წინადადება კი ინგლისურში ხშირად არ გამოდგება: „მინდა, რომ მოხვიდე“ → I want you to come (არა that). ასევეა „მთხოვა, რომ დავლოდებოდი“ → She asked me to wait. ქართული „თქმა“ ერთი ზმნაა, ინგლისურში კი tell (+ ადამიანი + to) და say განსხვავდება. და „შემომთავაზა“ ადამიანს იღებს („მე“), ინგლისური suggest კი – -ing ფორმას: She suggested taking a break.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| სახლიდან მუშაობა გსიამოვნებს? | Do you enjoy working from home? | აქ ერთნაირია: საწყისი ≈ -ing ფორმა |
| ახლახან დავამთავრე ანგარიშის წერა. | I've just finished writing the report. | აქ ერთნაირია: finish + -ing |
| მანქანის გაყიდვა გადავწყვიტეთ. | We've decided to sell the car. | ქართულად საწყისი; ინგლისურში decide + to |
| ახალი დამტენის ყიდვა მჭირდება. | I need to buy a new phone charger. | need + to, არა -ing |
| მშობლებს უნდათ, რომ ადვოკატი გავხდე. | My parents want me to become a lawyer. | „რომ“ → want + ადამიანი + to |
| მენეჯერმა გვითხრა, ხვალ დავბრუნებულიყავით. | The manager told us to come back tomorrow. | tell + ადამიანი + to; say არა |
| მასწავლებელმა ფილმების ინგლისურად ყურება გვირჩია. | My teacher suggested watching films in English. | suggest + -ing, ადამიანის გარეშე |
| ზღვაში ცურვა მიყვარს. | I love swimming / to swim in the sea. | love-ს ორივე ფორმა შეუძლია |
მოკლედ: ქართული საწყისი ზოგჯერ -ing-ია (enjoy, finish, avoid), ზოგჯერ to (want, need, decide) – ზმნა თავის სქემასთან ერთად ისწავლეთ. „მინდა, რომ შენ…“ = want + ადამიანი + to.
ფორმა
ზმნა + to-ინფინიტივი
| ზმნა | მაგალითი |
|---|---|
| want | I want to travel. |
| need | You need to sleep. |
| decide | We decided to stay. |
| hope | I hope to see you soon. |
| plan | They're planning to move. |
| promise | He promised to call. |
| agree | She agreed to help. |
| learn | My son is learning to swim. |
| try | I tried to open it. |
| would like | I'd like to book a table. |
ზმნა + -ing ფორმა
| ზმნა | მაგალითი |
|---|---|
| enjoy | I enjoy reading. |
| finish | Have you finished eating? |
| mind | I don't mind waiting. |
| stop | He stopped smoking. (= ახლა აღარ ეწევა) |
| keep | She keeps calling me. |
| avoid | I avoid driving at rush hour. |
| suggest | Tom suggested taking a taxi. |
| imagine | Imagine living by the sea! |
| practise (UK) / practice (US) | I practise speaking every day. |
ორივე შესაძლებელია – like, love, hate, start, begin, continue (გამეორება A1-25-დან)
| ზმნა | + to | + -ing |
|---|---|---|
| like / love / hate | I like to cook. | I like cooking. |
| start / begin | It started to rain. | It started raining. |
| continue | Prices continue to rise. | Prices continue rising. |
ზმნა + დამატება + to-ინფინიტივი
| ზმნა | მაგალითი |
|---|---|
| want | I want you to listen. |
| ask | She asked me to wait. |
| tell | The doctor told him to rest. |
| would like | We'd like you to join us. |
უარყოფა: not დასვით to-ს ან -ing ფორმის წინ: I decided not to go. Imagine not having a phone!
გამოყენება
1ზმნები + to-ინფინიტივი – სურვილი, გადაწყვეტილება და გეგმა
ამ ზმნების შემდეგ მეორე მოქმედება ჩვეულებრივ პირველზე გვიან ხდება: ის, რაც გინდათ, გეგმავთ ან გპირდებით. ქართულად აქ ხშირად საწყისი დგას („ყიდვა მჭირდება“), ინგლისურში კი – to.
2ზმნები + -ing ფორმა – სიამოვნება, დასრულება და თავის არიდება
ამ ზმნების შემდეგ მეორე ზმნა -ing ფორმაშია. ისწავლეთ ჯგუფად. ქართული საწყისი აქ კარგად გეხმარებათ.
3Like, love, hate, start, begin, continue – ორივე ფორმა
ეს ზმნები ორივე ფორმას იღებს და მნიშვნელობა თითქმის არ იცვლება (like, love და hate A1-25-ში გაიცანით). Like-თან -ing ფორმა ხშირად სიამოვნებას ნიშნავს; like to შეიძლება ჩვევაზე ან კარგ იდეაზე მიუთითებდეს. ამერიკულ ინგლისურში like to ორივე შემთხვევაში ძალიან ხშირია. ზმნის წინ would like ყოველთვის to-ს იღებს.
4ზმნა + ადამიანი + to – want, ask, tell
როცა ამბობთ, რა გინდათ, რომ სხვამ გააკეთოს, ადამიანი (ხშირად ობიექტური ნაცვალსახელი: me, you, him, us) ზმნასა და to-ს შორის დასვით. ქართულად აქ „რომ“-იანი წინადადება დგას – ინგლისურში that არა.
5უარყოფითი ფორმები – not to / not + -ing
Not პირდაპირ მეორე ზმნის წინ დასვით.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. ქართული საწყისი → -ing ყველა ზმნასთან. „კაფეს გახსნა გადაწყვიტა“, „საზღვარგარეთ სწავლა უნდა“ – ქართულად საწყისი ნებისმიერ ზმნასთან ბუნებრივია, და რადგან ის -ing ფორმას ჰგავს, -ing ყველგან გვისხლტება. Decide, want, plan, hope, need-ის შემდეგ to დგას.
2. „უნდათ, რომ…“ → want that. ქართულში ინფინიტივი არ არის, ამიტომ სხვისი მოქმედების სურვილს „რომ“-ით ვამბობთ. ინგლისურში: want + ადამიანი + to.
3. „შემომთავაზა“ → suggested me to. ქართულ „შემომთავაზა“-ს ადამიანი ახლავს („მე“), ამიტომ ინგლისურად suggested me to… გამოდის. Suggest-ს -ing ფორმა მოსდევს, ადამიანის გარეშე.
4. „მითხრა“ → said me to. ქართულ „თქმა“-ს ორი ინგლისური ზმნა შეესაბამება. ადამიანთან და ბრძანებასთან / რჩევასთან დგას tell + ადამიანი + to; say-ს ადამიანი პირდაპირ არ მოსდევს.
არ აგერიოთ
like + -ing თუ would like + to – Like = ზოგადად (მიყვარს); would like = ახლა მინდა, თავაზიანად. იხ. A1-25.
stop + -ing – ამ გაკვეთილში stop + -ing ნიშნავს „საქმიანობას თავს ანებებ“. Stop + to-ს სხვა მნიშვნელობა აქვს: იხ. B2-15.
try + to – აქ try to ნიშნავს „ცდას“, „მცდელობას“. Try + -ing-ს სხვა მნიშვნელობა აქვს: იხ. B2-15. ზმნების უფრო გრძელი სიები B1-17-შია, დამატება + to-ს მქონე სხვა ზმნები (advise, remind, persuade) – B1-18-ში.
start / begin + -ing, როცა თავად -ing ფორმაშია – როცა start ან begin თავად -ing ფორმაშია, to ჯობია: ორი -ing ფორმა ერთად უხერხულად ჟღერს.
მართლწერა და გამოთქმა
- -ing ფორმის მართლწერა: მუნჯი e იკარგება (make → making, practise → practising); ერთი მახვილიანი მოკლე ხმოვნის შემდეგ ბოლო თანხმოვანი ორმაგდება (stop → stopping, begin → beginning); -ie → -ying (lie → lying). იხ. A1-22.
- -ing-ის ბოლოს /ŋ/ ისმის – ერთი ცხვირისმიერი ბგერა, ენის უკანა ნაწილი სასას ეხება. ქართულში ეს ბგერა არ არის: ბოლოში g ნუ დაამატებთ („-ინგ“ არა).
- ზმნის წინ to სუსტია: /tə/ – I need to go. ქართულად ყველა ხმოვანს სრულად ვამბობთ; აქ კი to მოკლე და მოდუნებულია, /ə/-თი. /t/ ქართულ თ-ს ჰგავს, არა ტ-ს.
- practise ბრიტანულ ინგლისურში ზმნაა, practice – არსებითი სახელი. ამერიკულ ინგლისურში practice ორივეა.
- სწრაფ, არაფორმალურ მეტყველებაში want to ხშირად „wanna“-დ ჟღერს: /ˈwɒnə/ (UK), /ˈwɑːnə/ (US). ჩვეულებრივ წერაში wanna ნუ დაწერთ. want-ის /w/ ქართული ვ არ არის: ტუჩები დაამრგვალეთ.
ოქროს წესი
ყოველი ზმნა თავის წყვილთან ერთად ისწავლეთ: want / decide / hope + to, enjoy / finish / avoid + -ing. Like, love, hate, start, begin და continue ორივე ფორმას იღებს. სხვაზე სალაპარაკოდ: want / ask / tell + ადამიანი + to – „რომ“-ის ნაცვლად that არასოდეს.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
-
I've decided (take) a cooking class.
-
Do you enjoy (live) in the city?
-
She promised (not / tell) anyone.
-
We need (leave) at seven.
-
Please stop (make) that noise!
-
Imagine (have) a house by the sea!
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ ვარიანტი, რომელიც სიტუაციას შეესაბამება.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: He kept … the same question.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: They agreed … the cost.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: I'd like … the fish, please.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: It started … at six.
-
გადმოეცით სხვისი სიტყვები: "Wait here," the teacher said to us. The teacher told us .
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
I want that you help me.
-
He suggested to go to the beach.suggest + that-წინადადება: იხ. B2-14
-
Would you like coming with us?
-
I love cooking for my friends.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნები ჩასვით სწორი ფორმით.
This year I've decided 16 (get) fit. I want 17 (run) a 10K race in the autumn. I don't enjoy 18 (go) to the gym, so I've started 19 (cycle) to work. My sister keeps 20 (send) me healthy recipes, and she asked me 21 (join) her yoga class too.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ ერთი რამ, რისი გაკეთებაც წელს გადაწყვიტეთ, და ერთი რამ, რისი შეწყვეტაც გინდათ.
-
დაწერეთ ორი რამ, რისი კეთებაც შაბათ-კვირას გსიამოვნებთ, და ერთი რამ, რასაც ერიდებით.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A1-25 Like, want, would like ქართულად: I like თუ I'd like? … to come to dinner on Friday?
-
A2-23 თხოვნა, შეთავაზება და ნებართვა ინგლისურად: Could you, Can I, Shall I, Would you mind Would you mind (open) the window?
-
A2-21 Should და Ought To: როგორ მივცეთ რჩევა ინგლისურად You should (try) the new café.
პასუხები
A. ფორმა
- to take
- living
- not to tell
- to leave
- making
- having
B. მნიშვნელობა
- asking
- to share
- to try
- both are correct
- to wait here / to wait
C. იპოვეთ შეცდომა
- I want you to help me.
- He suggested going to the beach. / He suggested that we go to the beach. / He suggested we go to the beach.
- Would you like to come with us?
- ✓ I love cooking for my friends.
D. კონტექსტში
- to get
- to run
- going
- cycling / to cycle
- sending
- to join
E. თქვენი ჯერი
- I've decided to learn Spanish. I want to stop eating so much sugar.
- I enjoy cooking and walking in the park. I avoid shopping on Saturdays.
F. შერეული გამეორება
- Would you like
- opening
- try
