As If, As Though, Suppose, It's Time ქართულად: „თითქოს“, „წარმოიდგინე“ და „დროა“
As If, As Though, Suppose: Hypothetical Meaning
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ აღწეროთ, როგორ ჩანს რაღაც, as if / as though / like-ით, წარმოიდგინოთ სიტუაციები suppose, supposing, what if და imagine-ით, თქვათ, რომ რაღაც ახლა უნდა მოხდეს, it's time-ით, და ამოიცნოთ „არარეალური წარსული“ (unreal past), რომელიც ყველა ამ სტრუქტურას აკავშირებს.
მთავარი იდეა
ინგლისურს არარეალურ რამეებზე სალაპარაკოდ ჭკვიანური ხერხი აქვს: ზმნას ერთი ნაბიჯით უკან, წარსულში გადაწევს. If I had a car… (არ მაქვს). I wish I knew (არ ვიცი). აქ წარსულის ფორმა წარსულ დროს არ ნიშნავს. ის რეალობიდან დაშორებას ნიშნავს.
ეს გაკვეთილი იმავე ხერხს ახალ ადგილებში აჩვენებს. as if-ისა და as though-ს შემდეგ შთაბეჭდილებას აღწერთ. თუ შთაბეჭდილება შეიძლება მართალი იყოს, ჩვეულებრივი დრო გამოიყენეთ: She looks as if she is tired (შეიძლება მართლა დაღლილია). თუ იცით, რომ არ არის მართალი, წარსულში გადადით: He talks as if he knew everything (არ იცის).
წარმოიდგინეთ ოცნების ღრუბელი ვიღაცის თავზე. ჩვეულებრივი დრო მიწაზე რჩება, რეალურ სამყაროში. არარეალური წარსული ღრუბელში ადის: რეალურ სიტუაციას ჰგავს, მაგრამ ყველამ იცის, რომ რეალური არ არის.
Suppose, what if, imagine და it's time იმავე ღრუბელს იყენებს.
ქართული და ინგლისური
ქართულს ამისთვის საკუთარი სიტყვა და საკუთარი ფორმა აქვს: „თითქოს“ + კავშირებითი. „ისე ლაპარაკობს, თითქოს ყველაფერი იცოდეს“ – ეს ინგლისურ as if he knew-ს ზუსტად შეესაბამება. პრობლემა ისაა, რომ ქართული კავშირებითი („იცოდეს“, „იყოს“, „წავიდეთ“) აწმყოს ჰგავს, ამიტომ ქართველები ინგლისურში აწმყოს სვამენ: as if he knows, it's time we go. ინგლისურში არარეალურ აწმყოს Past Simple გამოხატავს. წარსულზე კი აქ ერთნაირია: „თითქოს არაფერი მომხდარიყოს“ = as if nothing had happened – ორივე ენას ცალკე „წინარე წარსულის“ ფორმა აქვს.
რეალურ შესაძლებლობას ქართული „ეტყობა“, „როგორც ჩანს“-ით ამბობს, და წინადადებას ცალკე ქვემდებარე სიტყვა არ სჭირდება: „ეტყობა, იწვიმებს“ → It looks as if it's going to rain. „რა მოხდება, თუ…“ ქართულად მომავალს იღებს („თუ დაიგვიანებს“), ინგლისურად კი what if-ის შემდეგ რეალურ შესაძლებლობაზე აწმყოა. და კიდევ: „ჰგავს“ = look like + არსებითი სახელი („დედას ჰგავს“), „ჩანს“ + ზედსართავი კი უბრალოდ look + ზედსართავია („დაღლილი ჩანს“ = looks tired), like-ის გარეშე.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| ისე ლაპარაკობს, თითქოს ყველაფერი იცოდეს. | He talks as if he knew everything. | „იცოდეს“ აწმყოს ჰგავს; ინგლისურში → Past Simple |
| ისე მოიქცნენ, თითქოს არაფერი მომხდარიყოს. | They acted as if nothing had happened. | აქ ერთნაირია: არარეალური წარსული → Past Perfect |
| ეტყობა, წვიმას აპირებს. | It looks like it's going to rain. | რეალური შესაძლებლობა → ჩვეულებრივი დრო; ქვემდებარე It |
| რა მოხდება, თუ მატარებელი დაიგვიანებს? | What if the train is late? | „თუ“ + მომავალი → what if + აწმყო |
| წარმოიდგინე, მსოფლიოს ნებისმიერ ადგილას რომ შეგეძლოს ცხოვრება. | Suppose you could live anywhere in the world. | „რომ შეგეძლოს“ → could |
| დროა, სახლში წავიდეთ. | It's time we went home. | „წავიდეთ“ (კავშირებითი) → went |
| დედას ჰგავს. | She looks like her mother. | აქ ერთნაირია: „ჰგავს“ = look like + არსებითი სახელი |
მოკლედ: „თითქოს“ + კავშირებითი → as if + Past Simple (ან Past Perfect); „ეტყობა, …“ → It looks as if / like + ჩვეულებრივი დრო; „რა მოხდება, თუ…“ → what if + აწმყო; „დროა, …“ → it's time we + Past Simple.
ფორმა
შთაბეჭდილების ზმნები + as if / as though
| შთაბეჭდილება | ზმნა as if / as though-ს შემდეგ | მაგალითი |
|---|---|---|
| შეიძლება მართალია | ჩვეულებრივი დრო | It looks as if it's going to rain. |
| არ არის მართალი (აწმყო) | Past Simple (were / was) | He acts as if he owned the place. |
| არ იყო მართალი (წარსული) | Past Perfect | She looked at me as if I had said something terrible. |
As if I / he / she / it were უფრო ფორმალურია; was ყოველდღიურ მეტყველებაში ხშირია.
Like (არაფორმალური)
| ნეიტრალური / ფორმალური | არაფორმალური (ძალიან ხშირი, განსაკუთრებით ამერიკულ ინგლისურში) |
|---|---|
| It looks as if it's going to snow. | It looks like it's going to snow. |
წარმოდგენა: suppose / supposing / what if / imagine
| ზმნის ფორმა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| + აწმყო | რეალური შესაძლებლობა | What if it rains? We'll need a plan B. |
| + Past Simple | არარეალური ან ნაკლებად სავარაუდო | Suppose you won the lottery. What would you do? |
| + Past Perfect | არარეალური წარსული | What if nobody had come? |
It's time
| სქემა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| it's time + to-ინფინიტივი | შესაფერისი მომენტია | It's time to go. |
| it's time + for sb + to-ინფინიტივი | შესაფერისი მომენტია ვინმესთვის | It's time for you to decide. |
| it's time + ქვემდებარე + Past Simple | ახლა უნდა მოხდეს (და უკვე ცოტა გვიანია) | It's time we left. |
| it's about time / it's high time + ქვემდებარე + Past Simple | გვიანია: უკვე უნდა მომხდარიყო | It's high time the city did something. |
გამოყენება
1Look / sound / feel / seem as if – რეალური შესაძლებლობა
როცა შთაბეჭდილება შეიძლება მართალი იყოს, as if / as though-ს შემდეგ ის დრო გამოიყენეთ, რომელიც რეალურ დროს შეესაბამება. ქართულად აქ ხშირად „ეტყობა“, „ისეთი შეგრძნება მაქვს, რომ…“ ითქმის.
2As if / as though + წარსული – არარეალური შედარება
როცა შედარება წარმოსახვითია ან აშკარად არ არის მართალი, გადადით Past Simple-ში (აწმყოს სიტუაცია) ან Past Perfect-ში (წარსულის სიტუაცია). ეს ხშირია act, behave, talk და treat someone-თან. არაფორმალურ მეტყველებაში აწმყოც ისმის (He talks as if he knows everything), მაგრამ წარსული არარეალურობას ცხადს ხდის. ქართულად – „თითქოს“ + კავშირებითი.
3Like როგორც არაფორმალური ალტერნატივა
არაფორმალურ მეტყველებაში, განსაკუთრებით ამერიკულ ინგლისურში, წინადადების წინ as if / as though-ს ნაცვლად ძალიან ხშირად like გამოიყენება. ფორმალურ წერაში მოერიდეთ. (Like + არსებითი სახელი მსგავსების მნიშვნელობით B1-24-შია.)
4Suppose, supposing, what if, imagine – რეალური თუ არარეალური
ეს სიტყვები სიტუაციის წარმოსადგენად გეპატიჟებათ. აწმყოთი სიტუაცია რეალური შესაძლებლობაა, და პასუხში ხშირად will დგას. წარსულით – არარეალური ან ნაკლებად სავარაუდო, და პასუხში would დგას. Past Perfect-ით სხვა წარსულს წარმოიდგენთ. Suppose და supposing ერთსა და იმავეს ნიშნავს; მეტყველებაში ყველაზე ხშირია what if. ქართულად: „რა მოხდება, თუ…“ (რეალური) და „წარმოიდგინე, რომ…“, „…რომ…“ (არარეალური).
5It's time / it's about time / it's high time
it's time + to-ინფინიტივი გამოიყენეთ შესაფერისი მომენტისთვის. it's time + ქვემდებარე + Past Simple – როცა რაღაც ახლა უნდა მოხდეს და ცოტა გვიანიცაა. About time და high time მოუთმენლობას ან კრიტიკას ამატებს. წარსულის ფორმა არარეალურია: ლაპარაკი ახლაზეა. არაფორმალურ მეტყველებაში it's time we…-ის შემდეგ ზოგჯერ აწმყოც ისმის, მაგრამ სტანდარტულია წარსული. ქართულად: „დროა, …“ + კავშირებითი („დროა, წავიდეთ“).
6შეჯამება – „არარეალური წარსულის“ ოჯახი
იგივე ლოგიკა მუშაობს if, wish, would rather, as if, suppose და it's time-ის შემდეგ: Past Simple – არარეალური აწმყოსა და მომავლისთვის, და – it's time-ის გარდა – Past Perfect არარეალური წარსულისთვის. ქართულში ამ ადგილებში კავშირებითი დგას („რომ მქონდეს“, „ნეტავ ვცხოვრობდე“, „თითქოს იყოს“).
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „დღეს რა ბედნიერი ჩანხარ!“ → look like happy. ქართული „ჩანს“ და „ჰგავს“ ინგლისურად ხშირად ერთნაირად, look like-ით ითარგმნება. Look like-ს არსებითი სახელი ან წინადადება მოსდევს. ზედსართავთან – უბრალოდ look + ზედსართავი.
2. „ჩვენი კატა ისე გვიყურებს, თითქოს მისი მსახურები ვიყოთ“ → as if … are. ქართული კავშირებითი („ვიყოთ“, „იცოდეს“) აწმყოს ჰგავს, ამიტომ არარეალურ შედარებაში ინგლისურშიც აწმყო ჩნდება. ასეთი ფორმა არაფორმალურად ისმის, მაგრამ არარეალურობას Past Simple ცხადყოფს.
3. „რა ვქნათ, თუ ბათუმში ზღვა საცურაოდ ძალიან ცივი იქნება?“ → what if … will. ქართულად „თუ“-ს შემდეგ მომავალი დრო ჩვეულებრივია. ინგლისურში what if-ის შემდეგ რეალურ შესაძლებლობაზე აწმყო დგას – ისევე, როგორც if-ის შემდეგ.
4. „დიდი ხანია დროა, ბაბუამ ღამით მანქანის ტარებას თავი დაანებოს“ → it's high time … stops. „დროა“-ს შემდეგ ქართულად კავშირებითი დგას („დაანებოს“, „წავიდეთ“), რაც ინგლისურ აწმყოს ჰგავს. it's (high) time + ქვემდებარის შემდეგ სტანდარტულია Past Simple.
არ აგერიოთ
look like + არსებითი სახელი თუ look as if + წინადადება – Look like + არსებითი სახელი = ჰგავს. Look as if (ან არაფორმალური look like) + წინადადება = ჩანს, ეტყობა.
as (მანერა) თუ as if (შედარება) – As + წინადადება ნიშნავს „ისე, როგორც“; as if ნიშნავს „ისე, თითქოს“. ქართულადაც ორი სხვადასხვა სიტყვაა: „როგორც“ და „თითქოს“.
suppose (წარმოდგენა) თუ be supposed to (მოლოდინი) – სხვადასხვა მნიშვნელობა. Be supposed to B2-07-შია.
მართლწერა და გამოთქმა
- though /ðəʊ/ (UK), /ðoʊ/ (US) ერითმება go-ს. ნუ აურევთ through /θruː/-სა და thought /θɔːt/-ში. /ð/ და /θ/ ქართულში არ არის: ენის წვერი კბილებს შორის ჩადეთ; /ð/-ზე ხმა ჩართეთ, /θ/-ზე – არა. ნუ იტყვით დ-ს, თ-ს, ზ-ს ან ს-ს. gh არ წარმოითქმის – ქართული ჩვევით ისე ნუ წაიკითხავთ, როგორც იწერება.
- as if და as though-ში as სუსტია: /əz ɪf/, /əz ðəʊ/. სრულ ქართულ „ა“-ს ნუ იტყვით.
- supposing /səˈpəʊzɪŋ/ (UK), /səˈpoʊzɪŋ/ (US): მახვილი მეორე მარცვალზეა. ბოლოს /ŋ/ – g-ს ნუ დაუმატებთ.
- It's high time-ში მახვილი high-ზეა: It's high time we left. h ქართული ჰ-ა, არა ხ.
- I'd შეიძლება იყოს I had ან I would. as if I'd said-ში ეს I had-ია: მის შემდეგ past participle ისმის.
ოქროს წესი
as if / as though-ს შემდეგ ჩვეულებრივი დრო გამოიყენეთ, თუ შთაბეჭდილება შეიძლება მართალი იყოს, და წარსულში გადადით, რომ აჩვენოთ, რომ არარეალურია. იგივე ნაბიჯი უკან მუშაობს suppose, what if, imagine და it's time + ქვემდებარის შემდეგ. ქართული კავშირებითი („იცოდეს“, „წავიდეთ“) ინგლისურად აწმყო კი არა, Past Simple-ია.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით.
-
You look as if you (need) a coffee. (you probably do)
-
He spends money as if he (be) a millionaire. (he isn't)
-
She looked as if she (see) a ghost.
-
It's high time you (start) looking for a new flat.flat (UK) = apartment (US)
-
Imagine you (can) speak ten languages. What would you do?
-
It's time for the children (go) to bed.
B. მნიშვნელობა
აირჩიეთ სწორი პასუხი ან უპასუხეთ კითხვას.
-
რომელი წინადადება აღწერს იმას, რაც არ არის მართალი?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი (რეალური შესაძლებლობა): What if the train … late? We'll miss the flight.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი (წარმოსახვითი): Suppose you … a wallet in the street. What would you do?
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: It sounds … they're arguing again.
-
აირჩიეთ სწორი პასუხი: It's about time the council … this road.
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
Suppose you would lose your passport — what would you do?
-
It looks like as if the shop is closed.
-
It seems as there's nobody at home.
-
They acted as if nothing had happened.
D. კონტექსტში
ფრჩხილებში მოცემული ზმნა ჩასვით სწორი ფორმით. არარეალური წარსული გამოიყენეთ იქ, სადაც რაღაც აშკარად არ არის მართალი.
Kim: You look as if you 16 (not / sleep) for days.
Raj: I know. My neighbours had a party. It sounded as though they 17 (move) furniture all night!
Kim: Supposing you 18 (ask) them to keep the noise down — would they listen?
Raj: Maybe. But they act as if they 19 (own) the building.
Kim: Well, it's high time somebody 20 (say) something.
Raj: You're right. What if I 21 (write) them a polite note tonight?
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დასვით წარმოსახვითი კითხვა Suppose-ით ან Imagine-ით + წარსული და უპასუხეთ.
-
დაწერეთ წინადადება It's (high) time + წარსულით იმაზე, რაც თქვენს ცხოვრებაში უნდა შეიცვალოს.
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
B1-08 I Wish და If Only ქართულად: „ნეტავ“ ინგლისურად – wish თუ hope? I wish I (have) more free time.
-
B2-05 Would Rather, Had Better და Prefer ქართულად: „მირჩევნია“ და „ჯობია“ ინგლისურად I'd rather you (not / tell) anyone about this.
-
B2-04 I Wish I Had და Regret: სინანული წარსულზე ინგლისურად If only I (listen) to your advice last year.
-
B2-20 Noun Clauses ქართულად: That, Whether, What – „რომ“, „თუ არა“ და „ის, რაც“ I'm not sure … or not they're coming.
პასუხები
A. ფორმა
- need
- were / was
- had seen
- started
- could
- to go
B. მნიშვნელობა
- He acts as if he owned the place.
- is
- found
- like
- repaired
C. იპოვეთ შეცდომა
- Suppose you lost your passport — what would you do? / Supposing you lost your passport — what would you do?
- It looks like the shop is closed. / It looks as if the shop is closed. / It looks as though the shop is closed.
- It seems as if there's nobody at home. / It seems as though there's nobody at home. / It seems like there's nobody at home.
- ✓ They acted as if nothing had happened.
D. კონტექსტში
- haven't slept / have not slept
- were moving
- asked
- owned
- said
- write / wrote
E. თქვენი ჯერი
- Suppose you could live anywhere in the world. Where would you go? I'd live by the sea.
- It's high time I cleaned out my wardrobe.
F. შერეული გამეორება
- had
- didn't tell
- had listened
- whether
