SlowingoГрамматика
A2 13 / 38

Another, other, the other, others қазақша: «тағы бір», «басқа», «екіншісі»

Another, Other, The Other, Others

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз тағы бір немесе басқа бір адам не зат туралы (another), жалпы басқа адамдар мен заттар туралы (other, others) және қалғандары туралы (the other, the others) айта аласыз.

Негізгі идея

Алты кекс салынған табақты елестетіңіз. Біреуін жедіңіз. Өте дәмді екен, сондықтан тағы бір кекс аласыз: another cake. Бұл табақтағы кез келгені болуы мүмкін. Another әдетте біреуді білдіреді және қайсысы екенін айтпайды.

Енді табақта тек екі кекс қалды. Біреуін алдыңыз. Табақта қайсысы қалды? The other one, яғни екіншісі. The оның нақ қайсысы екенін білетінімізді көрсетеді: ол соңғысы.

Келесі аптада табақта тағы алты кекс тұр, сіз біреуін аласыз. Табақтағы бесеуі ше? Олар the others, яғни қалғандарының бәрі.

Ал the сөзінсіз other ше? Ол табақтағылар емес, жалпы басқа адамдар мен заттар үшін: Other shops sell cheaper cakes.

Сонымен, екі сұрақ қойыңыз. Біреу ме, әлде біреуден көп пе? Және нақ қайсылары екенін (қалғандары) білеміз бе, жоқ па? Жауаптар дұрыс сөзді көрсетеді.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақшада бұл мағыналарды бірнеше сөз бөліп алады, бірақ шекаралары ағылшыншадағыдай емес. «Тағы бір» = another: «тағы бір шай». «Басқа» «өзгеше» дегенді білдіреді және жекеше зат есіммен де, көпше зат есіммен де келе береді: «басқа күні», «басқа адамдар». Ал ағылшыншада жекеше саналатын зат есіммен another («басқа бір»), көпше зат есіммен other қолданылады. Екінің біреуі туралы айтқанда, қазақша «біреуі … екіншісі» дейміз, ағылшыншада one … the other. «Қалғандары», «басқалары» = the others / others, бұлар да жеке тұрады. Жақсы жаңалық: «тағы екі күн» дәл another two days сияқты. Бірақ «тағы» саналмайтын зат есіммен келсе («тағы су», «тағы уақыт»), ағылшыншада another емес, more керек.

ҚазақшаМағынасыАғылшынша
Тағы бір шыныаяқ шай беріңізші.тағы біреуCan I have another cup of tea, please?
Жұмада келе алмаймын. Басқа күні кездесейік.басқа бір (жекеше)Let's meet another day.
Басқа адамдар менімен келіспейді.басқа (көпше)Other people don't agree with me.
Біреуі Римде тұрады, екіншісі Парижде.екеудің соңғысыOne lives in Rome, and the other lives in Paris.
Қалғандары кітапханада.қалғандарының бәріThe others are in the library.
Автобусты тағы жиырма минут күттік.тағы + сан + зат есімWe waited another twenty minutes.
Тағы су беріңізші.тағы + саналмайтынCan I have some more water?

Құрылым

Мағынасы+ жекеше зат есім+ көпше немесе саналмайтын зат есімжеке (есімдік)
тағы біреу / басқа біреуanother book—another (one)
басқа, біз білетіндер емес— (бірақ: my other bag, any other question)other books, other informationothers
қалған біреуі / қалғандарыthe other bookthe other booksthe other (one) / the others

Негізгі ережелер

  • Another бір сөз: an + other. Ол жекеше саналатын зат есіммен келеді.
  • Ерекшелік: another + сан + көпше зат есім = «тағы»: another two days, another ten minutes.
  • Зат есімнің алдындағы other ешқашан -s алмайды: other people, others people емес.
  • Others пен the others жеке тұрады, одан кейін зат есім келмейді.
  • my, your, any, some, no, one, the сөздерінен кейін another емес, other қолданыңыз: my other sister, any other questions, the other day.

Екі зат / бір топ

ҮлгіМысал
one … the other (екі зат)I have two cats. One is black, and the other is white.
some … others (жалпы адамдар не заттар)Some people like jazz. Others don't.
some … the others (белгілі топтың қалғаны)Some of the guests left at ten. The others stayed until midnight.

Қолданылуы

1Another + жекеше зат есім: тағы біреу немесе басқа біреу

Another «тағы біреу» немесе «басқа біреу» дегенді білдіреді. Ол жекеше саналатын зат есіммен немесе жеке (another, another one) келеді. Сан есіммен бірге көпше зат есіммен де келе алады.

Can I have another cup of tea, please?
Тағы бір шыныаяқ шай беріңізші.
тағы біреу
This glass is dirty. Can I have another one?
Мына стақан кір екен. Басқасын беріңізші.
басқа біреу
I can't come on Friday. Let's meet another day.
Жұмада келе алмаймын. Басқа күні кездесейік.
«басқа күні» → another day, other day емес
These cakes are great. Can I have another?
Кекстер керемет екен. Тағы біреуін алуға бола ма?
another жеке тұр
We waited another twenty minutes for the bus.
Автобусты тағы жиырма минут күттік.
another + сан + көпше зат есім

2Other + көпше немесе саналмайтын зат есім: жалпы басқалар

Other + көпше немесе саналмайтын зат есім «басқалары», «біз айтып отырғандар емес» дегенді білдіреді. my, your, any, some, no немесе one сөздерінен кейін other жекеше зат есіммен де келе алады.

Other people don't agree with me.
Басқа адамдар менімен келіспейді.
other + көпше зат есім
This café sells sandwiches, salads and other food.
Бұл кафеде сэндвич, салат және басқа да тағамдар сатылады.
other + саналмайтын зат есім
Do you have any other questions?
Басқа сұрақтарыңыз бар ма?
any other + көпше зат есім
My other sister lives in Canada.
Менің екінші әпкем Канадада тұрады.
менің бірнеше әпкем бар; my other, my another емес
We can talk about it some other time.
Бұл туралы басқа бір уақытта сөйлесейік.
some other time = кейін, басқа уақытта

3The other / the others: қалған біреуі немесе қалғандары

The other + жекеше зат есім = екеудің соңғысы немесе топтағы соңғысы. The other + көпше зат есім немесе жеке тұрған the others = белгілі топтың қалғандарының бәрі.

I have two brothers. One lives in Rome, and the other lives in Paris.
Менің екі ағам бар. Біреуі Римде тұрады, екіншісі Парижде.
«екіншісі» → the other
I can only find one shoe. Where's the other one?
Аяқкиімнің бір сыңарын ғана таптым. Екіншісі қайда?
жұптың екіншісі → the other one
Five students are here. The others are in the library.
Бес студент осында. Қалғандары кітапханада.
«қалғандары» → the others
The other students are in the library.
Қалған студенттер кітапханада.
the other + көпше зат есім: other сөзіне -s жалғанбайды
Ben is at home, but the other children are at school.
Бен үйде, ал қалған балалар мектепте.
the other + көпше зат есім

4Others (есімдік) және other + зат есім

Others есімдік: одан кейін зат есім жоқ болса қолданыңыз. Зат есім болса, other қолданыңыз. The сөзінсіз others жалпы «басқа адамдар / басқа заттар» дегенді білдіреді.

Some people love winter. Others hate it.
Біреулер қысты жақсы көреді. Басқалары оны жек көреді.
«басқалары» жеке тұр → others
Be kind to others.
Басқаларға мейірімді бол.
= other people
Some of these apples are good, but others are bad.
Мына алмалардың кейбірі жақсы, бірақ басқалары шірік.
others жеке тұр
Some of my friends came to the party. The others were busy.
Достарымның біразы кешке келді. Қалғандары бос емес еді.
белгілі топтың қалғаны → the others

5The other day: тұрақты тіркес

The other day «өткенде, бірнеше күн бұрын» дегенді білдіреді. Ол «екінші күні» дегенді білдірмейді.

I saw your brother the other day.
Өткенде ағаңды көрдім.
the other day = өткенде
We had a long talk the other day.
Жуырда екеуміз ұзақ сөйлестік.
«жуырда» → the other day
The other day, I found an old photo of us.
Өткенде екеуміздің ескі суретімізді тауып алдым.
тұрақты тіркес

Жиі кездесетін қателер

❌Can I have an other coffee?
✅Can I have another coffee?
another бір сөз.
❌We need another books.
✅We need more books. немесе We need other books. немесе We need another book.
another + жекеше зат есім (сан есіммен ғана: another two books).
❌The others students are here.
✅The other students are here. немесе The others are here.
other + зат есім: -s жоқ. Others жеке тұрады.
❌Some people like it, but other don't.
✅Some people like it, but others don't. немесе … but other people don't.
Одан кейін зат есім жоқ → others.
❌I need other pen.
✅I need another pen. немесе I need the other pen.
Жекеше саналатын зат есімнің алдында бір сөз керек; тағы біреу / басқа біреу → another.
❌Can you give me another information?
✅Can you give me more information? немесе … some other information?
information саналмайды: another тек жекеше саналатын зат есіммен келеді.
❌My another sister lives in Canada.
✅My other sister lives in Canada.
my, your, the… сөздерінен кейін other.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Басқа» + жекеше зат есім → other. Қазақшада «басқа» кез келген зат есіммен келеді: «басқа пәтер», «басқа жұмыс». Сондықтан жекеше зат есімнің алдында да other айту оңай. Ағылшыншада жекеше саналатын зат есімнің алдында «басқа бір» мағынасында another керек.

❌We moved to other flat last year.
✅We moved to another flat last year.
жекеше зат есім → another
❌Assel wants to find other job.
✅Assel wants to find another job.
жекеше зат есім → another

2. «Тағы» + саналмайтын зат есім → another. «Тағы бір шай» → another tea дұрыс, сондықтан «тағы үй жұмысы», «тағы уақыт» дегенді де another арқылы айту оңай. Бірақ another = an + other, яғни «тағы бір». Саналмайтын зат есіммен more қолданыңыз.

❌The teacher gave us another homework.
✅The teacher gave us more homework.
homework саналмайды → more
⚠️The students asked for another time to finish the test.
✅The students asked for more time to finish the test.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ another time «басқа бір кезде» дегенді білдіреді; «қосымша уақыт» үшін more time керек.

3. «Біреуі … екіншісі» → one … the second. Қазақша «Бір қолында шыныаяқ, екінші қолында телефон» дейміз, сондықтан «екіншісі» сөзін the second деп аудару оңай. Екі заттың (мысалы, екі қолдың) екіншісі туралы айтқанда, ағылшынша табиғи түрі — the other.

⚠️Nurlan had a cup in one hand and his phone in the second.
✅Nurlan had a cup in one hand and his phone in the other.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ екеудің екіншісі үшін the other табиғи; the second ретті білдіреді.

Шатастырмаңыз

another және the other — Another = тағы біреу, кез келгені, нақты біреуі емес. The other = соңғысы; қайсысы екенін білеміз.

There are lots of chairs. Take another one.
Орындық көп. Тағы біреуін ал.
кез келгені
There are two chairs. You take this one, and I'll take the other one.
Екі орындық бар. Сен мынасын ал, мен екіншісін алайын.
екеудің соңғысы

another және more — Another жекеше саналатын бір зат үшін. Саналмайтын зат есіммен more (немесе another + ыдыс) қолданыңыз.

Can I have some more water?
Тағы су беріңізші.
саналмайтын → more
Can I have another glass of water?
Тағы бір стақан су беріңізші.
another + ыдыс

other және else — something, anyone, nobody және A2-11 сабағындағы басқа сөздерден кейін other емес, else қолданыңыз.

Is there anything else?
Тағы бірдеңе керек пе?
«any other thing» дегеннен табиғирақ
Is there any other question?
Басқа сұрақ бар ма?
other + зат есім

each other — Екі жақты қимылға арналған тұрақты тіркес (They help each other. «Олар бір-біріне көмектеседі.»). Ол өздік есімдіктермен бірге A2-14 сабағында.

Жазылуы мен айтылуы

  • another әрқашан бір сөз болып жазылады. An other деген жоқ.
  • another /əˈnʌðə/ (UK), /əˈnʌðər/ (US): екпін ортаңғы буынға түседі. Қазақ тілінде екпін көбіне соңғы буынға түседі, сондықтан соңғы буынды екпінмен айтып жібермеңіз.
  • other /ˈʌðə/ (UK), /ˈʌðər/ (US) mother және brother сөздерімен ұйқасады. th — the, this сөздеріндегі жұмсақ, ұяң дыбыс: тіл ұшы тістердің арасында, дауыс шығады. Оны з немесе д деп айтпаңыз.
  • Бірінші дауысты /ʌ/ қысқа әрі ашық. Оны жазылуы бойынша о деп айтпаңыз.
  • others /ˈʌðəz/ (UK), /ˈʌðərz/ (US) /z/ дыбысымен аяқталады, с емес.

Алтын ереже

Тағы біреу / басқа біреу → another + жекеше зат есім (немесе + сан + көпше зат есім: another two days). Жалпы басқалар → other + көпше не саналмайтын зат есім, немесе жеке тұрған others. Қалғандары → the other (+ зат есім) немесе жеке тұрған the others. Зат есімнің алдындағы other ешқашан -s алмайды. Қазақшадағы «тағы» саналмайтын зат есіммен келсе → more.

Жаттығулар

A. Құрылым

Сөйлемді дұрыс сөзбен толықтырыңыз.

  1. Can I have cup of tea, please? (one more)
  2. I have two sisters. One is a doctor, and is a teacher.
  3. Some people love winter. hate it.
  4. Only three students are here. Where are ?
  5. Do you have any questions?
  6. This shirt is too small. Can I try size? (a different one)

B. Мағына

Сөйлемнің мағынасына қарап дұрыс жауапты таңдаңыз.

  1. Дұрыс жауапты таңдаңыз: There are two cakes left. I'll eat this one, and you can have ….
  2. Дұрыс жауапты таңдаңыз: Five people came to the meeting. Two left early, and … stayed.
  3. Дұрыс жауапты таңдаңыз: We need … information.
  4. Дұрыс жауапты таңдаңыз: I can't come today. Let's meet … day.

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. I'd like an other coffee, please.
  2. The others students are in the garden.
  3. Some people like it, but other don't.
  4. We stayed another two nights.

D. Мәтін ішінде

Диалогты толықтырыңыз. Сөздер: another, other, the other, the others

At a restaurant
Waiter: Is everything OK?
Ana: Yes, thanks, but this fork is dirty. Can I have 15 one, please?
Waiter: Of course. Is it just you two tonight?
Ana: No, there are six of us. Leo is outside on the phone, and 16 are on the bus.
Waiter: OK, I'll bring 17 four chairs. Do you want to sit by the window?
Ana: Yes, please. Some people like the garden, but 18 people prefer the window!
Waiter: Great. Follow me, please.

E. Сіздің кезегіңіз

Өзіңіз туралы ағылшынша жазыңыз.

  1. Сізде бір нәрседен екеу бар (сөмке, немере ағайын, телефон…). Екеуі туралы one … the other арқылы жазыңыз.
  2. Сыныбыңыздағы немесе кеңсеңіздегі адамдар туралы some … others арқылы жазыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. A2-11 Something, anyone, nobody, everywhere қазақша: белгісіздік есімдіктері
    Is there anything you need? (= more)
  2. A2-10 Much пен many қазақша: a lot of, a few, a little қалай қолданылады?
    There are ___ … chairs in the garden.
  3. A2-06 Comparatives қазақша: bigger, more beautiful, яғни салыстырмалы шырай
    This room is (quiet) than the other one.
Жауаптар

A. Құрылым

  1. another
  2. the other / the other one
  3. Others / Other people
  4. the others / the other students / the other ones
  5. other
  6. another

B. Мағына

  1. the other
  2. the others
  3. more
  4. another

C. Қатені табыңыз

  1. I'd like another coffee, please.
  2. The other students are in the garden. / The others are in the garden.
  3. Some people like it, but others don't. / Some people like it, but other people don't.
  4. ✓ We stayed another two nights.

D. Мәтін ішінде

  1. another
  2. the others
  3. another
  4. other

E. Сіздің кезегіңіз

  1. I have two cousins. One lives in London, and the other lives in Dublin.
  2. Some of my colleagues walk to work. Others come by bus.

F. Аралас қайталау

  1. else
  2. a few
  3. quieter / more quiet
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play