Be to, be due to, be set to, on the verge of: формална и новинарска иднина на англиски
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да користите be to за официјални договори и упатства, was to / was to have за минати планови, be due to за распореди, be set to за вести и прогнози, и on the point / verge / brink of за нешто што само што не се случило. Ќе препознавате кој израз одговара на кој стил: вести, официјални известувања или секојдневен говор.
Главна идеја
Will и going to кажуваат дека нешто е во иднината. Не кажуваат каква е таа иднина. Дали е во возен ред? Дали ја објавила владата? Дали ја очекуваат новинарите? Или само што не се случила?
Замислете ја таблата со заминувања на аеродром. Секој лет има ознака: Scheduled, Confirmed, Expected, Boarding. Англискиот има фамилија изрази со be што работат како тие ознаки: be due to (по распоред), be to (официјално потврдено), be set to (се очекува – така велат вестите), be on the point / verge / brink of (само што не се случило).
Граматиката е едноставна: менувајте го be според подметот и времето (is to, was due to) и додадете основна форма на глаголот – или, по on the point / verge / brink of, -ing форма или именка. Вистинската вештина е да ја изберете ознаката што одговара на изворот и на стилот: вестите, известувањата и официјалните документи ги користат овие изрази многу почесто отколку разговорот.
Македонски и англиски
Кај нас за многу од овие значења велиме „треба да“: „Возот треба да тргне во девет“ (распоред), „Посетителите треба да се пријават на рецепција“ (упатство), „Стадионот требаше да се отвори во 2024“ (план што пропаднал). Англискиот тука разликува неколку изрази: be due to, be to, was to have. Во вестите кај нас често стои „ќе“ или „се очекува“: „Претседателот ќе посети…“, „Се очекува цените да пораснат“ – на англиски тоа е is to visit и are set to rise.
Второ: нашето „требаше да“ значи и „мораше“ и „беше планирано“. Англиското had to значи само обврска; за план што не се остварил велите was to have + минат партицип или was supposed to. И трето: нашата „се“-конструкција („Формуларите треба да се предадат“) на англиски бара пасив: are to be handed in.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Претседателот ќе посети три африкански земји следниот месец. | The President is to visit three African countries next month. | официјален договор во вести → be to |
| Сите посетители треба да се пријават на рецепција. | All visitors are to report to reception on arrival. | официјално упатство → be to |
| Стадионот требаше да се отвори во 2024, но… | The new stadium was to have opened in 2024, but… | план што пропаднал → was to have + минат партицип |
| Возот треба да тргне за десет минути. | The next train is due to leave in ten minutes. | по распоред → be due to |
| Се очекува невработеноста да падне трет месец по ред. | Unemployment is set to fall for the third month in a row. | прогноза во вести → be set to |
| Само што не се откажавме кога ја најдовме адресата. | We were on the point of giving up when we finally found the address. | on the point of + -ing |
| Нова болница ќе се гради на местото на фабриката. | A new hospital is to be built on the site of the old factory. | „се“-конструкција → пасив: is to be built |
Накратко: „треба да“ по распоред е be due to, „треба да“ како официјално упатство е be to, „требаше да, но…“ е was to have + минат партицип, „се очекува“ во вести е be set to, а „само што не“ е on the point of + -ing.
Форма
| Израз | Образец | Пример |
|---|---|---|
| be to | am / is / are + to + основна форма | The mayor is to open a new park. |
| be to (пасив) | is / are + to be + минат партицип | A new hospital is to be built. |
| was / were to | was / were + to + основна форма | He was to become famous. |
| was / were to have | was / were + to have + минат партицип | The stadium was to have opened in 2024. |
| be due to | be + due to + основна форма | The train is due to leave at 9. |
| be due (for) | be + due (+ за време) / due for + именка | Our baby is due in May. My car is due for a service. |
| be set to | be + set to + основна форма | Prices are set to rise. |
| be on the point of | be + on the point of + -ing / именка | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | be + on the verge of + -ing / именка | They are on the verge of a deal. |
| be on the brink of | be + on the brink of + -ing / именка | The firm is on the brink of collapse. |
Наслови во вести: be обично се изоставува: President to visit Rome = The President is to visit Rome. Prices set to rise = Prices are set to rise.
Употреба
1Be to за официјални договори
Be to + основна форма соопштува официјален договор што го одлучила влада, организација или некој со власт. Обичен е во вести и официјални известувања, а редок во секојдневен разговор. Обично не се користи за работи што никој не ги контролира, на пример за времето. Кај нас тука стои „ќе“ или „треба да“.
2Be to за упатства и забрани
Be to дава и упатства од некој со власт: шеф, родител, известување. Be not to забранува. If + be to значи „ако сакаме тоа да се случи“. Во натписи not to be + минат партицип е готов израз. Кај нас тука велиме „треба да“, „мора да“ или „не смее“.
3Was to и was to have done
Was / were to + основна форма гледа од минатото кон иднината (B2-18). Може да опише план или да каже што подоцна навистина се случило – еден вид „судбина“, честа во биографии. Was / were to have + минат партицип кажува дека планот не се остварил. Кај нас и во двата случаи често велиме „требаше да“ или „ќе“: „подоцна ќе стане еден од најголемите сликари“.
4Be due to за распореди
Be due to + основна форма кажува дека нешто е планирано или очекувано во одредено време: возни редови, програми, рокови. Be due + временски израз е обично за плаќања, бебиња, домашни задачи и пристигнувања; be due for + именка значи „време е за“. Кај нас велиме „треба да“, „по распоред“ или „се очекува“.
5Be set to во вести
Be set to + основна форма кажува дека нешто се очекува или е планирано, обично врз основа на извештаи или прогнози. Типично е за новинарство и деловни извештаи. Како и be to, во насловите често го губи be. Кај нас велиме „се очекува“ или „според прогнозите“.
6On the point of, on the verge of, on the brink of
Овие изрази опишуваат нешто што е многу блиску до тоа да се случи. On the point of + -ing е неутрално до формално; оди и со некои именки (on the point of collapse / exhaustion). On the verge of + именка или -ing често опишува голема промена или силна емоција. On the brink of + именка или -ing е за драматични настани, многу често за катастрофи. За be about to видете A2-05. Кај нас велиме „само што не“, „за малку ќе“, „на прагот на“ или „на работ на“.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Требаше да се отвори, но…“ → had to. Кај нас „требаше да“ значи и „мораше“ и „беше планирано“: „Мостот требаше да биде готов во мај, но…“. Речникот ни нуди had to, но англиското had to значи само обврска. За план што не се остварил користете was to have + минат партицип или was supposed to.
2. „Предвидено е да…“ → is foreseen to. Во официјални текстови кај нас често пишуваме „предвидено е“: „Предвидено е новата сала да се отвори во септември.“ Збор по збор излегува is foreseen, но англиското foresee значи „предвиди што ќе се случи“, а не „планира“. За распоред и план користете be due to, be to или be scheduled to.
3. „Пријавите треба да се поднесат…“ → are to submit. Кај нас „се“-конструкцијата („пријавите треба да се поднесат“, „клучевите треба да се вратат“) не го кажува вршителот, а глаголот изгледа активно. Во англиски официјален текст подметот е предметот (пријавата, клучот), па по be to мора да стои пасив: are to be + минат партицип.
Не мешајте
be due to (+ основна форма) и due to (+ именка) – be due to + основна форма е распоред; due to + именка значи „поради“ (B1-27).
was to и was to have – Was to + основна форма: планот (или подоцнежниот настан). Was to have + минат партицип: планот не се остварил. Кај нас во двата случаи „требаше да“, па разликата ја гледате само од контекстот.
are to и supposed to – Are to е официјално правило. Supposed to е секојдневно и често значи дека правилото не се почитува.
Правопис и изговор
- due /djuː/ (UK), /duː/ (US). Во британскиот изговор по /d/ доаѓа кратко /j/ (како нашето „ј“), а потоа долго /uː/. Не го изговарајте како краткото „ду“: /uː/ е долго.
- verge /vɜːdʒ/ има нов глас /ɜː/, кој го нема кај нас: усните се опуштени, не заоблени. Последниот глас /dʒ/ е нашето „џ“ – тука имате предност. Не го обезвучувајте во „ч“.
- brink /brɪŋk/: n пред k се изговара /ŋ/, задниот дел на јазикот го допира непцето. r е мек, не тресок како нашето „р“.
- Во is to, are to, was to зборот to е слаб: /tə/. Нагласот е на глаголот што следува.
- Во насловите be се изоставува: Mayor to open new hospital. Во полна реченица be мора да се врати: The mayor is to open a new hospital.
Златно правило
Изберете ја ознаката што одговара на вашиот извор: be due to за распоред, be to за официјален договор или упатство, be set to за прогноза во вести, а on the point / verge / brink of + -ing или именка кога нешто само што не се случило. Was to have + минат партицип кажува дека планот не се остварил. И запомнете: „требаше да, но…“ не е had to, туку was to have, а „треба да се поднесе“ е is to be submitted.
Вежби
A. Форма
Напишете ги речениците повторно според упатството.
-
Напишете го насловот како полна реченица: "Mayor to open new hospital".
-
Користете "be to": The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
Користете "was to have": The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
Користете "be due to": According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
Користете "be set to": Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
Користете "on the point of": We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
Напишете ја како формално упатство со "be not to": Students must not use their phones during the exam.
-
Почнете со "If we are to": We'll need more staff if we want to finish on time.
B. Значење
Прочитајте ја ситуацијата и изберете ја подобрата реченица.
-
Деловен извештај врз основа на прогнози на аналитичари. Која реченица одговара?set to = expected, from reports and forecasts; due to = on a schedule
-
Биографија. Која реченица ни кажува дека тој навистина станал премиер?was to + base form = it later happened; was to have + past participle = it didn't
-
Порака до пријател за вашата вечер. Која е природна?register: be to sounds like an official order
-
Вест за банка во длабока криза. Која реченица одговара?on the brink of = very close to a disaster; due to = scheduled
-
Натпис на градилиште. Која реченица е официјално правило?be to = official instruction; be supposed to = expected, often ignored
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Во контекст
Прочитајте ја веста и напишете ги нумерираните реченици повторно во новинарски стил.
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
Напишете ја реченицата (19) повторно со "be set to".
-
Напишете ја реченицата (20) повторно со "was to have".
-
Напишете ја реченицата (21) повторно со "on the brink of" + именка.
-
Напишете ја реченицата (22) повторно со пасив од "be to".
-
Напишете ја реченицата (23) повторно со "be due to".
-
Напишете ја реченицата (24) повторно со "on the verge of".
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете кратка вест (2–3 реченици) за вашиот град. Употребете be set to, be due to и еден од изразите on the point of, on the verge of или on the brink of.
-
Напишете 2–3 формални упатства за посетители на вашата работа или училиште. Употребете еднаш are to и еднаш are not to.
-
Напишете две реченици за вашето минато: еден план што не се остварил (was to have + минат партицип) и една работа што подоцна навистина се случила (was to + основна форма).
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
A2-05 Идно време на англиски: will, going to, Present Continuous или Present Simple? Користете "about to": The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 Иднина во минатото на англиски: was going to, would и was about to Користете "was / were going to": We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Напредни значења на модалните глаголи: will за претпоставка, won't, may well, might as well Напишете ја како сигурна претпоставка со "will have": I'm sure the kids have gone to sleep by now.
Одговори
A. Форма
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. Значење
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. Најдете ја грешката
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Во контекст
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. Ваш ред е
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. Мешано повторување
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
