Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of – ოფიციალური და საგაზეთო მომავალი ინგლისურად
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
ამ გვერდზე
მიზანი
ამ გაკვეთილის შემდეგ შეძლებთ be to-ს გამოყენებას ოფიციალური შეთანხმებებისა და მითითებებისთვის (The President is to visit Rome. You are to report at 9.), was to-სა და was to have done-ს – წარსულიდან დანახული მომავლისთვის, be due to-ს – განრიგისთვის, be set to-ს – საგაზეთო პროგნოზებისთვის, და be on the point / verge / brink of-ს – იმისთვის, რაც მოხდენის პირასაა.
მთავარი იდეა
Will და going to გვეუბნება, რომ რაღაც მომავალშია. მაგრამ არ გვეუბნება, როგორ არის ის მომავალში. განრიგშია? მთავრობამ გამოაცხადა? ჟურნალისტები ელოდებიან? ახლავე ხდება?
წარმოიდგინეთ აეროპორტის გაფრენების დაფა. ყოველ რეისს თავისი წარწერა აქვს: Scheduled, Confirmed, Expected, Boarding. ინგლისურს be-ზე აგებული ფრაზების ოჯახი აქვს, რომლებიც ასეთივე წარწერებივით მუშაობს: be due to (განრიგით), be to (ოფიციალურად დადასტურებული), be set to (მოსალოდნელი – სიახლეები ასე ამბობს), be on the point / verge / brink of (თითქმის ხდება).
გრამატიკა მარტივია: be ქვემდებარისა და დროის მიხედვით შეცვალეთ (is to, was due to), შემდეგ საწყისი ფორმა დაამატეთ – on the point / verge / brink of-ის შემდეგ კი -ing ფორმა ან არსებითი სახელი. ნამდვილი ოსტატობა სწორი წარწერის არჩევაა – თქვენი წყაროსა და რეგისტრის მიხედვით: სიახლეები, განცხადებები და ოფიციალური დოკუმენტები ამ ფრაზებს საუბარზე ბევრად ხშირად იყენებს.
ქართული და ინგლისური
ქართულ სიახლეებში ამ წარწერებს სხვა სიტყვები ასრულებს. ოფიციალურ გეგმას „უნდა“ გამოხატავს („პრეზიდენტი რომს უნდა ეწვიოს“), მოლოდინს – „მოსალოდნელია, რომ…“, განრიგს – „უნდა“ ან „განრიგით“, ხოლო „თითქმის ხდება“-ს – „-ის პირას“ ან „-ის ზღვარზე“. ბოლო ფრაზები ძალიან ჰგავს ინგლისურს: „გაკოტრების პირას“ = on the brink of collapse – აქ ერთნაირია. ქართული „-ის“ კი სწორედ of-ია.
მთავარი სირთულე „უნდა“-ა: ქართულად ის must-იც არის, should-იც და be to-ც. ინგლისურად ოფიციალური გეგმისთვის be to გჭირდებათ – must ვალდებულებას ნიშნავს და სიახლეს ბრძანებად აქცევს. მეორე: ქართული „მოსალოდნელია, რომ…“ უპიროვნო ფორმაა, ინგლისურად კი ქვემდებარე თავში დგას: Prices are set to rise.
| ქართული | ინგლისური | რაშია განსხვავება? |
|---|---|---|
| პრეზიდენტი მომავალ თვეში აფრიკის სამ ქვეყანას უნდა ეწვიოს. | The President is to visit three African countries next month. | „უნდა“ ოფიციალურ გეგმაზე → is to, არა must |
| მოსალოდნელია, რომ უმუშევრობა ზედიზედ მესამე თვეს შემცირდება. | Unemployment is set to fall for the third month in a row. | ქართულად უპიროვნო „მოსალოდნელია, რომ“; ინგლისურად ქვემდებარე + is set to |
| შემდეგი მატარებელი მეოთხე ბაქანიდან ათ წუთში გადის. | The next train is due to leave from platform 4 in ten minutes. | ქართულად აწმყო; ინგლისურად is due to + საწყისი ფორმა |
| 2008 წლისთვის ბანკი გაკოტრების პირას იყო. | By 2008, the bank was on the brink of collapse. | აქ ერთნაირია: „-ის პირას“ + არსებითი სახელი |
| დანებებას ვაპირებდით, როცა მისამართს მივაგენით. | We were on the point of giving up when we finally found the address. | ქართულად „ვაპირებდით“; ინგლისურად on the point of + -ing |
| ახალი სტადიონი 2024 წელს უნდა გახსნილიყო, მაგრამ მშენებლობა შეფერხდა. | The new stadium was to have opened in 2024, but construction was delayed. | ქართულად „უნდა + ყოფილიყო“; ინგლისურად was to have + past participle |
მოკლედ: „უნდა“ ოფიციალურ გეგმაზე → be to; „მოსალოდნელია“ → be set to; განრიგი → be due to; „-ის პირას / ზღვარზე“ → on the brink / verge of + არსებითი სახელი ან -ing ფორმა.
ფორმა
Be + to-ინფინიტივიანი ფრაზები
| ფრაზა | მნიშვნელობა | მაგალითი |
|---|---|---|
| be to + საწყისი ფორმა | ოფიციალური შეთანხმება ან მითითება | The President is to visit Rome. |
| be not to + საწყისი ფორმა | ოფიციალური აკრძალვა | Patients are not to leave the ward. |
| was / were to + საწყისი ფორმა | (ა) დაგეგმილი იყო, (ბ) მოგვიანებით მართლა მოხდა | They were to meet in May. / He was to become famous. |
| was / were to have + past participle | დაგეგმილი იყო, მაგრამ არ მოხდა | The bridge was to have opened in May. |
| be due to + საწყისი ფორმა | განრიგით დანიშნულია | The train is due to arrive at 6.15. |
| be set to + საწყისი ფორმა | მოსალოდნელია (საგაზეთო სტილი) | Fuel prices are set to rise. |
თითქმის ხდება
| ფრაზა | რა მოსდევს | მაგალითი |
|---|---|---|
| be on the point of | -ing (ზოგჯერ არსებითი სახელი: on the point of collapse) | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | არსებითი სახელი / -ing | He was on the verge of tears. |
| be on the brink of | არსებითი სახელი / -ing (დიდი მოვლენები, ხშირად კატასტროფები) | The company is on the brink of collapse. |
სათაურებში be იკარგება
| სათაური | სრული წინადადება |
|---|---|
| PM to visit Kenya | The Prime Minister is to visit Kenya. |
| Prices set to rise | Prices are set to rise. |
| Firm on brink of collapse | The firm is on the brink of collapse. |
გამოყენება
1Be to ოფიციალური შეთანხმებებისთვის
Be to + საწყისი ფორმა ფორმალურ, ოფიციალურ შეთანხმებას გადმოსცემს: მთავრობის, ორგანიზაციის ან ხელისუფლების მქონე პირის გადაწყვეტილებას. ხშირია სიახლეებსა და ოფიციალურ განცხადებებში და იშვიათი – ყოველდღიურ საუბარში. ჩვეულებრივ არ გამოიყენება იმისთვის, რასაც ვერავინ აკონტროლებს, მაგალითად ამინდისთვის.
2Be to მითითებებისა და აკრძალვებისთვის
Be to ხელისუფლების მქონე პირის მითითებასაც გადმოსცემს: მენეჯერის, მშობლის, განცხადების. Be not to კრძალავს. If + be to ნიშნავს „თუ გვინდა / თუ ეს უნდა მოხდეს“. განცხადებებში not to be + past participle მყარი ფორმულაა.
3Was to და was to have done
Was / were to + საწყისი ფორმა წარსულიდან მომავალს უყურებს (B2-18). ის შეიძლება გეგმას აღწერდეს ან იმას, რაც მოგვიანებით მართლა მოხდა – ერთგვარი „ბედისწერა“, ხშირი ბიოგრაფიებში. Was / were to have + past participle ამბობს, რომ გეგმა არ შესრულდა.
4Be due to განრიგისთვის
Be due to + საწყისი ფორმა ამბობს, რომ რაღაც კონკრეტული დროისთვისაა დაგეგმილი ან მოსალოდნელი: განრიგი, გეგმები, ვადები. Be due + დროის გამოთქმა ხშირია გადახდებზე, ბავშვის დაბადებაზე, დავალებებსა და ჩამოსვლებზე; be due for + არსებითი სახელი ნიშნავს „ამის დრო მოვიდა“.
5Be set to სიახლეებში
Be set to + საწყისი ფორმა ამბობს, რომ რაღაც მოსალოდნელი ან დაგეგმილია, ჩვეულებრივ ანგარიშებისა და პროგნოზების საფუძველზე. ჟურნალისტიკისა და ბიზნესანგარიშებისთვის ტიპურია. be to-ს მსგავსად, სათაურებში be ხშირად იკარგება.
6On the point of, on the verge of, on the brink of
ეს ფრაზები აღწერს იმას, რაც მოხდენის პირასაა. On the point of + -ing ნეიტრალურიდან ფორმალურამდეა; მას რამდენიმე არსებითი სახელიც მოსდევს (on the point of collapse / exhaustion). On the verge of + არსებითი სახელი ან -ing ხშირად დიდ ცვლილებას ან ძლიერ ემოციას აღწერს. On the brink of + არსებითი სახელი ან -ing დრამატული მოვლენებისთვისაა, ძალიან ხშირად კატასტროფებისთვის. be about to იხ. A2-05-ში.
ხშირი შეცდომები
მახეები ქართულად მოლაპარაკეებისთვის
1. „…უნდა უმასპინძლოს“ → must host. სიახლეებში „უნდა“ ოფიციალურ გეგმას აღნიშნავს: „მომავალ წელს ქალაქის მუზეუმმა ფიროსმანის ნახატების დიდ გამოფენას უნდა უმასპინძლოს“. ინგლისური must კი ვალდებულებაა – თითქოს მუზეუმს ვიღაც აიძულებს. ოფიციალური გეგმისთვის is to.
2. „ამაღამ მინუს ათი უნდა იყოს“ → it is to be. „უნდა“ ქართულად ამინდის პროგნოზზეც გამოიყენება, ამიტომ be to-ც ამინდზე გადადის. Be to ადამიანის ან ორგანიზაციის გადაწყვეტილებისთვისაა; ამინდზე – is going to, will ან is expected to.
3. „ხელშეკრულების გაფორმების ზღვარზეა“ → on the verge of + საწყისი ფორმა. ქართული მასდარი („გაფორმება“, „წასვლა“) არსებითი სახელია და ფორმას არ იცვლის, ამიტომ ინგლისურშიც ზმნა უცვლელად რჩება. of წინდებულია და მას -ing ფორმა ან არსებითი სახელი მოსდევს.
არ აგერიოთ
be due to + საწყისი ფორმა (მომავალი) თუ due to + არსებითი სახელი (მიზეზი) – Be due to + ზმნა განრიგს ეხება. Due to + არსებითი სახელი ნიშნავს because of-ს (B1-27).
was to + საწყისი ფორმა თუ was to have + past participle – პირველი გეგმაა (ან ის, რაც მოგვიანებით მართლა მოხდა); მეორე – ჩაშლილი გეგმა.
be to თუ be supposed to – Be to ოფიციალური მითითებაა. Be supposed to იმას გადმოსცემს, რასაც ელოდებიან, და ხშირად მიანიშნებს, რომ ეს არ ხდება (B2-07).
მართლწერა და გამოთქმა
- მეტყველებაში ამ ფრაზებში to სუსტია: is to visit /ɪz tə ˈvɪzɪt/, due to /djuː tə/. ქართული ჩვევით სრულ „თუ“-ს ნუ წარმოთქვამთ – ხმოვანი მოკლე და ბუნდოვანია, /ə/.
- Due /djuː/ ან /dʒuː/ (ბრიტ.) და /duː/ (ამერ.); /uː/ გრძელია.
- Verge /vɜːdʒ/ (ბრიტ.), /vɝːdʒ/ (ამერ.) და brink /brɪŋk/ მახვილიანია; on the… of სუსტია. /ɜː/ ქართულში არ არის: ტუჩები მოდუნებულია, ენა შუაში – „ე“ არ არის. brink-ში /ŋk/: „ნკ“ ენის უკანა ნაწილით.
- Was to have ხშირად მოკლდება: /wəz tə həv/.
- სათაურებში be და არტიკლები იკარგება: Minister to resign = The minister is to resign. სრულ წინადადებაში არტიკლები დააბრუნეთ.
ოქროს წესი
აირჩიეთ წარწერა, რომელიც თქვენს წყაროს შეეფერება: be to = ოფიციალურად შეთანხმებული ან ნაბრძანები, be due to = განრიგით, be set to = მოსალოდნელი (სიახლეები), on the point / verge / brink of = თითქმის ხდება. უმეტესობას be + ფრაზა + საწყისი ფორმა მოსდევს; on the point / verge / brink of-ს – -ing ფორმა ან არსებითი სახელი. ოფიციალური „უნდა“ = be to, არა must.
სავარჯიშოები
A. ფორმა
გადაწერეთ თითოეული წინადადება მოცემული ფრაზით. შეინარჩუნეთ მნიშვნელობა.
-
სათაური სრულ წინადადებად გადაწერეთ: "Mayor to open new hospital".
-
გამოიყენეთ "be to": The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
გამოიყენეთ "was to have": The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
გამოიყენეთ "be due to": According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
გამოიყენეთ "be set to": Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
გამოიყენეთ "on the point of": We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
გადაწერეთ ოფიციალურ მითითებად "be not to"-თი: Students must not use their phones during the exam.
-
დაიწყეთ სიტყვებით "If we are to": We'll need more staff if we want to finish on time.
B. მნიშვნელობა
წაიკითხეთ კონტექსტი და აირჩიეთ უფრო შესაფერისი წინადადება.
-
ბიზნესანგარიში ანალიტიკოსების პროგნოზებზე დაყრდნობით. რომელი წინადადება შეეფერება?set to = მოსალოდნელი, ანგარიშებისა და პროგნოზების მიხედვით; due to = განრიგით
-
ბიოგრაფია. რომელი წინადადება გვეუბნება, რომ ის მართლა გახდა პრემიერ-მინისტრი?was to + საწყისი ფორმა = მოგვიანებით მოხდა; was to have + past participle = არ მოხდა
-
მეგობარს წერთ საღამოს გეგმებზე. რომელია ბუნებრივი?რეგისტრი: be to ოფიციალურ ბრძანებად ჟღერს
-
სიახლე მძიმე კრიზისში მყოფ ბანკზე. რომელი წინადადება შეეფერება?on the brink of = კატასტროფის პირას; due to = განრიგით
-
წარწერა სამშენებლო მოედანზე. რომელი წინადადებაა ოფიციალური წესი?be to = ოფიციალური მითითება; be supposed to = მოსალოდნელი, ხშირად იგნორირებული
C. იპოვეთ შეცდომა
ყოველ წინადადებაში ერთი შეცდომაა, ან წინადადება სწორია. დაწერეთ გასწორებული წინადადება ან დაწერეთ correct.
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. კონტექსტში
წაიკითხეთ სტატია და დანომრილი წინადადებები საგაზეთო სტილით გადაწერეთ.
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
გადაწერეთ (19) "be set to"-თი.
-
გადაწერეთ (20) "was to have"-ით.
-
გადაწერეთ (21) "on the brink of" + არსებითი სახელით.
-
გადაწერეთ (22) "be to"-ს ვნებითი გვარით.
-
გადაწერეთ (23) "be due to"-თი.
-
გადაწერეთ (24) "on the verge of"-ით.
E. თქვენი ჯერი
დაწერეთ ინგლისურად.
-
დაწერეთ მოკლე სიახლე (2–3 წინადადება) თქვენს ქალაქზე. გამოიყენეთ be set to, be due to და ერთ-ერთი: on the point of, on the verge of ან on the brink of.
-
დაწერეთ 2–3 ოფიციალური მითითება თქვენი სამსახურის ან სკოლის სტუმრებისთვის. ერთხელ გამოიყენეთ are to და ერთხელ are not to.
-
დაწერეთ ორი წინადადება თქვენს წარსულზე: ერთი გეგმა, რომელიც არ შესრულდა (was to have + past participle), და ერთი რამ, რაც მოგვიანებით მართლა მოხდა (was to + საწყისი ფორმა).
F. შერეული გამეორება
გაიმეორეთ წინა გაკვეთილები.
-
A2-05 მომავალი დრო ინგლისურად: will, going to, Present Continuous თუ Present Simple? გამოიყენეთ "about to": The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 Future in the Past: Was Going To, Would, Was About To ქართულად გამოიყენეთ "was / were going to": We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Will, Would, May Well, Might As Well – მოდალური ზმნების რთული მნიშვნელობები გადაწერეთ დარწმუნებულ ვარაუდად "will have"-ით: I'm sure the kids have gone to sleep by now.
პასუხები
A. ფორმა
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. მნიშვნელობა
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. იპოვეთ შეცდომა
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. კონტექსტში
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. თქვენი ჯერი
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. შერეული გამეორება
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
