So that, in order to, because of, due to: цел, причина и последица на англиски
So That, In Order To, Because Of, Due To: Purpose, Reason, Result
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да објасните зошто некој прави нешто (цел), зошто нешто се случува (причина) и што се случува потоа (последица) – и да го изберете вистинскиот збор за поврзување и вистинската граматика по него: глагол, реченица, именка или нова реченица.
Главна идеја
Замислете стрелец со лак. Нешто го натерало да го земе лакот – натпревар, глад, облог. Тоа е причината: таа е зад дејството. Тој нишани во метата. Тоа е целта: она што сака да се случи. Потоа стрелата паѓа некаде – можеби во центарот, можеби на дрво. Тоа е последицата: она што навистина се случило.
- Причина: She trained every day because she wanted to win.
- Цел: She trained every day so that she could win.
- Последица: She trained every day, so she won.
Целта е намера, последицата е резултат. Затоа so that (цел) и so (последица) не се исто.
Како и кај зборовите за спротивставување (B1-26), граматиката зависи од тоа што следува. Некои зборови одат со глагол (to, in order to), некои со реченица (so that, because, as, since), некои со именка (because of, due to, owing to), а некои почнуваат нова реченица (therefore, as a result).
Македонски и англиски
Кај нас голем дел од работата за цел ја врши „за да“: „Се јавив во банка за да прашам“ (истиот подмет), „Ќе ја оставам вратата отворена за да можеш да влезеш“ (друг подмет). На англиски првото е to + основна форма, а второто so that + реченица. Бидејќи „за“ е for, лесно излегува for to ask или for ask – а тоа на англиски не постои. Одречната цел „за да не…“ е so as not to или in order not to, не for not to.
Кај причината имаме два пата, исто како англискиот. „Бидејќи“, „зашто“ и „затоа што“ + реченица се because, as, since. „Поради“ + именка („поради магла“) е because of / due to + именка. Тука логиката е иста. Внимавајте само на „поради тоа што“: по него кај нас доаѓа цела реченица, а по because of на англиски може само именка.
За последица „па“ е so. „Затоа“ и „поради тоа“ се therefore – но во пишаниот англиски therefore обично почнува нова реченица, додека кај нас „затоа“ мирно стои по запирка. Нашето „…, поради што…“ на англиски е , which is why…, , so… или нова реченица.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Се јавив во банка за да прашам за картичката. | I called the bank to ask about my card. | „за да“ + истиот подмет → to + основна форма, без for |
| Шепотевме за да не разбудиме никого. | We whispered so as not to wake anyone. | „за да не“ → so as not to / in order not to |
| Ќе ја оставам вратата отворена за да можеш да влезеш. | I'll leave the door open so that you can get in. | друг подмет → so that + реченица |
| Одам да спијам бидејќи имам ран лет. | I'm going to bed because I have an early flight. | „бидејќи“ → because – тука е исто |
| Бидејќи ти е роденден, јас плаќам вечера. | Since it's your birthday, I'll pay for dinner. | позната причина → as / since |
| Летот доцнеше поради магла. | The flight was delayed because of fog. | „поради“ + именка → because of / due to – тука е исто |
| Телефонот ми се испразни, па не можев да ти се јавам. | My phone died, so I couldn't call you. | „па“ → so |
| Нема искуство. Затоа не можеме да му ја понудиме работата. | He has no experience. Therefore, we can't offer him the job. | „затоа“ → Therefore, на почеток на нова реченица |
| Фирмата го загуби најголемиот клиент, поради што беа укинати дваесет работни места. | The company lost its biggest client; consequently, twenty jobs were cut. | „поради што“ → ; consequently, / , which is why / , so |
Накратко: „за да“ + истиот подмет → to, „за да“ + друг подмет → so that, „за да не“ → so as not to; „бидејќи / зашто“ → because / as / since, „поради“ + именка → because of / due to; „па“ → so, „затоа“ → Therefore, (нова реченица).
Форма
Цел
| Збор | По него | Пример |
|---|---|---|
| to | основна форма | I went out to buy bread. |
| in order to / so as to (поформално) | основна форма | We left early in order to avoid the traffic. |
| in order not to / so as not to | основна форма | Speak quietly so as not to wake the baby. |
| so that | реченица, често со can / could / will / would | I'll text you so that you know where we are. |
Причина
| Збор | По него | Пример |
|---|---|---|
| because | реченица | We stayed in because it was raining. |
| as / since | реченица (често напред; причината е веќе позната) | As it was raining, we stayed in. |
| because of | именка / заменка | We stayed in because of the rain. |
| due to / owing to (поформално) | именка | The match was cancelled due to the rain. |
Последица
| Збор | Интерпункција | Пример |
|---|---|---|
| so | поврзува две реченици, обично по запирка | It was raining, so we stayed in. |
| therefore | нова реченица или по точка-запирка; и пред главниот глагол | It was raining. Therefore, we stayed in. / We therefore stayed in. |
| as a result / consequently | нова реченица или по точка-запирка, со запирка по нив | It rained all week. As a result, the match was cancelled. |
Брз тест: погледнете го следниот збор. Основна форма → to / in order to. Подмет + глагол → so that / because / as / since / so. Само именка → because of / due to / owing to.
Употреба
1Цел: to, in order to, so as to
Во секојдневниот англиски користете to + основна форма (видете A2-26). In order to и so as to се поформални или понагласени. За одречна цел користете in order not to или so as not to. Кај нас „за да“, „со цел да“, „за да не“.
2Цел: so that
Користете so that + реченица кога целта има друг подмет или кога ви треба модален глагол. По глагол во сегашно или идно време обично доаѓа can / will или Present Simple (просто сегашно време), а по минато време could / would. Во говорот that често се испушта: so you can get in. Кај нас и тука е „за да“, па одлучува подметот, не македонскиот збор.
3Причина: because, as, since
Because е најчестиот начин да се даде причина, а причината обично е нова, важна информација. As и since често доаѓаат на почетокот и даваат причина што слушателот веќе ја знае – тогаш нагласокот е на главната реченица. Кај нас „бидејќи“, „зашто“, „затоа што“.
4Причина: because of, due to, owing to + именка
По нив доаѓа именска група, не реченица. Due to и owing to се поформални. По глаголот be користете due to: The delay was due to…. Ако по нив сакате цела реченица, користете the fact that. Кај нас „поради“ – и тука е исто: предлог пред именката.
5Последица: so, therefore, as a result, consequently
So поврзува две реченици во една. Therefore, as a result и consequently се поформални: обично почнуваат нова реченица или доаѓаат по точка-запирка, а по нив стои запирка. Therefore може да стои и пред главниот глагол. Внимавајте на разликата: as a result (самостоен поврзувач) и as a result of + именка (причина, како because of). Кај нас „па“, „затоа“, „како резултат на тоа“, „поради што“.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „За да купам“ → for to buy. Кај нас целта почнува со „за да“, а „за“ го учиме како for. Така пред глаголот се лепи for или for to. На англиски целта со истиот подмет е само to + основна форма (или in order to).
2. „За да не задоцниме“ → for not to be late. Одречната цел кај нас е „за да не…“, па излегува for not to или for not + -ing. На англиски е so as not to или in order not to + основна форма – или so that + одречна реченица.
3. „За да можат децата…“ → to со друг подмет. Нашето „за да“ оди со секој подмет. На англиски to + основна форма е само кога вршителот е ист. Кога целта има свој подмет, треба so that + реченица.
4. „Поради тоа што…“ → because of + реченица. Кај нас „поради тоа што“ природно продолжува со цела реченица. На англиски по because of (и due to) стои само именка; реченицата бара because – или формално due to the fact that.
5. „…, затоа…“ → , therefore по запирка. Кај нас „затоа“ мирно стои по запирка во истата реченица. Во пишаниот англиски therefore не поврзува две реченици само со запирка: почнете нова реченица, ставете точка-запирка или користете so.
Не мешајте
so that (цел) и so (последица) – so that = она што некој сакал да се случи; so (по запирка) = она што навистина се случило. Во говорот и самото so може да значи цел – помагаат запирката и модалниот глагол: I set two alarms so I wouldn't oversleep. Кај нас разликата е слична: „за да“ (цел) и „па“ (последица).
since (причина) и since (време) – since + причина значи „бидејќи“; since + момент во времето оди со Present Perfect (англиски сегашен перфект). Видете B1-02.
because и because of – исто значење, различна граматика: по because реченица, по because of именка.
Формалните поврзувачи како thus, hence и accordingly се во лекцијата C1-13; формалните поврзувачи за додавање и спротивставување се во лекцијата C1-12.
Правопис и изговор
- because во говорот често е слабо: /bɪˈkəz/, многу неформално и 'cause /kəz/. Пишувајте секогаш because. Нагласот е на вториот слог: be-CAUSE. Кај нас двосложните зборови се нагласуваат на првиот слог, па лесно се вели BE-cause. Кај нас и звучните согласки на крајот обезвучуваат – оставете го /z/ звучно, да зуи како пчела.
- so that се изговара како една целина, а that е слабо: /ˈsəʊ ðət/ (UK), /ˈsoʊ ðət/ (US). За /ð/ ставете го врвот на јазикот меѓу забите и додадете глас – не „д“.
- due to: /ˈdjuː tə/ (UK), /ˈduː tə/ (US). to е слабо /tə/ – кратко и опуштено, не јасно „у“.
- therefore /ˈðeəfɔː/ (UK), /ˈðerfɔːr/ (US): нагласот е на првиот слог, како што сме навикнати кај двосложните зборови.
- Ставете запирка по зборот што почнува реченица: As a result, … / Therefore, … / Consequently, …. Запирка има и по целта на почетокот: In order to apply, …. Пред to и so that во средина на реченицата на англиски обично нема запирка.
Златно правило
Цел = она што сакате (to, in order to, so as to + основна форма; so that + реченица). Причина = она што го предизвикало (because, as, since + реченица; because of, due to, owing to + именка). Последица = она што се случило (so; therefore, as a result, consequently, обично на почеток на нова реченица). Нашето „за да“ е to (ист подмет) или so that (друг подмет) – никогаш for to.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точниот збор.
-
I'm saving money ___ buy a car. …
-
We spoke quietly so as to wake the baby.
-
The train was late ___ a signal problem. …
-
I'll write it down so I don't forget.
-
The concert was cancelled. ___, many fans asked for their money back.
-
___ it was a holiday, the shops were closed. …
B. Значење
Изберете го точниот одговор.
-
Изберете го точниот одговор: I took a taxi … I wouldn't be late.
-
Изберете го точниот одговор: It was cold, … I wore a coat.
-
Дали ова е цел (purpose), причина (reason) или последица (result)? "She took a gap year, so she started university a year later."gap year: a year off before university (mainly UK)
-
Дали ова е цел (purpose), причина (reason) или последица (result)? "He moved to the coast so that he could surf every day."
-
Изберете ја поформалната можност за известување: The pool is closed … repairs.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I came here for learn English.
-
The flight was cancelled due to it was snowing.
-
She was ill, therefore she stayed at home.
-
We left early so that we could get good seats.
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во е-поштата.
Hi Tom, I'm writing 16 let you know about tomorrow's training. The room has changed 17 the heating problem in Room 4, so we'll be in Room 9. Please bring your laptop 18 you can try the new software. The session starts at 9 sharp, 19 please don't be late. The trainer has another course in the afternoon; 20, she has to leave at 12. 21 you were away last week, I've attached the notes from the first session. — Mia
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете две реченици за тоа зошто учите англиски: една со to и една со so that.
-
Напишете за еден проблем во вашиот град или на работа и за неговата последица. Користете because of или due to и as a result.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-26 Although, despite, however: спротивставување на англиски и зошто не despite of ___ the rain, we went for a walk. …
-
B1-25 So, such и извици на англиски: so kind, such a nice day, What a view! How kind! It was ___ a long day that I fell asleep at nine. …
-
B1-26 Although, despite, however: спротивставување на англиски и зошто не despite of Изберете го точниот одговор: … she was tired, she finished the report.
Одговори
A. Форма
- to
- not
- because of
- that
- As a result
- As
B. Значење
- so that
- so
- result
- purpose
- due to
C. Најдете ја грешката
- I came here to learn English. / I came here in order to learn English.
- The flight was cancelled because it was snowing. / The flight was cancelled due to the snow. / The flight was cancelled because of the snow. / The flight was cancelled owing to the snow. / The flight was cancelled due to the fact that it was snowing.
- She was ill. Therefore, she stayed at home. / She was ill; therefore, she stayed at home. / She was ill, so she stayed at home. / She was ill, and therefore she stayed at home.
- ✓ We left early so that we could get good seats.
D. Во контекст
- to / in order to
- because of / due to / owing to
- so that / so
- so
- as a result / therefore / consequently
- As / Since / Because
E. Ваш ред е
- I'm learning English to get a better job. I watch films in English so that I can understand fast speech.
- The main road is closed because of building work. As a result, my bus takes forty minutes longer.
F. Мешано повторување
- Despite / In spite of
- such
- Although
