Be to, be due to, be set to, on the verge of – e ardhmja zyrtare dhe e lajmeve në anglisht
Be To, Be Due To, Be Set To, On the Verge Of
Në këtë faqe
Qëllimi
Pas këtij mësimi do të përdorni be to për marrëveshje dhe udhëzime zyrtare (The President is to visit Rome. You are to report at 9.), was to dhe was to have done për të ardhmen e parë nga e kaluara, be due to për oraret, be set to për parashikimet në lajme dhe be on the point / verge / brink of për gjëra që janë shumë afër ndodhjes.
Ideja kryesore
Will dhe going to ju tregojnë që diçka është në të ardhmen. Nuk ju tregojnë si është në të ardhmen. Është në një orar? E ka njoftuar qeveria? E presin gazetarët? Është gati të ndodhë?
Përfytyroni tabelën e nisjeve në një aeroport. Çdo fluturim ka një etiketë: Scheduled (sipas orarit), Confirmed (e konfirmuar), Expected (e pritshme), Boarding (po hipin). Anglishtja ka një familje shprehjesh me be që punojnë si këto etiketa: be due to (sipas orarit), be to (e konfirmuar zyrtarisht), be set to (e pritshme – kështu thonë lajmet), be on the point / verge / brink of (pothuajse po ndodh).
Gramatika është e thjeshtë: përshtateni be me kryefjalën dhe kohën (is to, was due to), pastaj shtoni formën bazë – ose, pas on the point / verge / brink of, një formë -ing ose një emër. Aftësia e vërtetë është të zgjidhni etiketën që i përshtatet burimit dhe regjistrit tuaj: lajmet, njoftimet dhe dokumentet zyrtare i përdorin këto shprehje shumë më shumë se biseda.
Shqipja dhe anglishtja
Shqipja i shpreh të gjitha këto ide, por me mjete të tjera: «do të» për pothuajse çdo të ardhme, «duhet të» për udhëzimet, «sipas orarit» ose «pritet të» për oraret, «pritet të» edhe për parashikimet e lajmeve, «gati të» dhe «në prag të» për diçka që po ndodh. Pra, «do të vizitojë» në shqip nuk ju thotë nëse është një vendim zyrtar; në anglisht etiketa (is to, is due to, is set to) e thotë.
Dy pika kërkojnë kujdes. Së pari, pas «gati» shqipja vë «të» + lidhore («ishim gati të hiqnim dorë»); në anglisht pas on the point of vjen forma -ing, jo to. Së dyti, shqipja ka pësore me një fjalë («ndërtohet», «shpallet»), kurse në anglisht pas be to duhet be + past participle: is to be built. Një lajm i mirë: «në prag të» + emër («në prag të kolapsit») = on the brink / verge of + emër.
| Shqip | Anglisht | Çfarë ndryshon |
|---|---|---|
| Presidenti do të vizitojë tri vende afrikane muajin e ardhshëm. | The President is to visit three African countries next month. | be to = zyrtarisht e vendosur |
| Të gjithë vizitorët duhet të paraqiten në recepsion me të mbërritur. | All visitors are to report to reception on arrival. | udhëzim zyrtar: are to |
| Sipas orarit, treni tjetër niset nga platforma 4 pas dhjetë minutash. | The next train is due to leave from platform 4 in ten minutes. | orar: be due to |
| Papunësia pritet të bjerë për të tretin muaj radhazi. | Unemployment is set to fall for the third month in a row. | lajme dhe parashikime: be set to |
| Ishim gati të hiqnim dorë, kur më në fund e gjetëm adresën. | We were on the point of giving up when we finally found the address. | of + -ing, jo to |
| Deri në vitin 2008, banka ishte në prag të falimentit. | By 2008, the bank was on the brink of collapse. | këtu është njësoj: + emër |
| Stadiumi i ri duhej të ishte hapur në 2024, por ndërtimi u vonua. | The new stadium was to have opened in 2024, but construction was delayed. | plan që nuk u realizua |
Shkurt: «do të» dhe «pritet të» nuk e zgjedhin etiketën – burimi e zgjedh (vendim zyrtar, orar, lajme); pas on the point / verge / brink of vjen -ing ose emër.
Forma
Shprehjet be + to-infinitive
| Shprehja | Kuptimi | Shembull |
|---|---|---|
| be to + forma bazë | marrëveshje ose udhëzim zyrtar | The President is to visit Rome. |
| be not to + forma bazë | ndalim zyrtar | Patients are not to leave the ward. |
| was / were to + forma bazë | (a) ishte planifikuar, (b) më vonë ndodhi | They were to meet in May. / He was to become famous. |
| was / were to have + past participle | ishte planifikuar, por nuk ndodhi | The bridge was to have opened in May. |
| be due to + forma bazë | sipas orarit, në një kohë të caktuar | The train is due to arrive at 6.15. |
| be set to + forma bazë | e pritshme (stili i lajmeve) | Fuel prices are set to rise. |
Shumë afër ndodhjes
| Shprehja | Pas saj | Shembull |
|---|---|---|
| be on the point of | -ing (ndonjëherë emër: on the point of collapse) | She was on the point of leaving. |
| be on the verge of | emër / -ing | He was on the verge of tears. |
| be on the brink of | emër / -ing (ngjarje të mëdha, shpesh fatkeqësi) | The company is on the brink of collapse. |
Titujt e lajmeve e heqin be
| Titulli | Fjalia e plotë |
|---|---|
| PM to visit Kenya | The Prime Minister is to visit Kenya. |
| Prices set to rise | Prices are set to rise. |
| Firm on brink of collapse | The firm is on the brink of collapse. |
Përdorimi
1Be to për marrëveshje zyrtare
Be to + forma bazë njofton një marrëveshje formale, zyrtare: të vendosur nga një qeveri, një organizatë ose dikush me autoritet. Është e zakonshme në lajme dhe në njoftime zyrtare, dhe e rrallë në bisedë. Zakonisht nuk përdoret për gjëra që nuk i kontrollon askush, si moti. Në shqip zakonisht themi thjesht «do të».
2Be to për udhëzime dhe ndalime
Be to jep edhe udhëzime nga dikush me autoritet: një menaxher, një prind, një njoftim. Be not to ndalon. If + be to do të thotë «nëse duam që…», «që të…». Në njoftime, not to be + past participle është një formulë e ngurosur. Në shqip këtu themi zakonisht «duhet të» ose «nuk lejohet».
3Was to dhe was to have done
Was / were to + forma bazë shikon përpara nga e kaluara (B2-18). Mund të përshkruajë një plan ose të tregojë çfarë ndodhi më vonë – një lloj «fati», i zakonshëm në biografi. Was / were to have + past participle tregon që një plan nuk u realizua – si «duhej të ishte…» në shqip.
4Be due to për oraret
Be due to + forma bazë thotë që diçka është planifikuar ose pritet në një kohë të caktuar: orare, plane, afate. Be due + një shprehje kohe është e zakonshme për pagesa, foshnja, detyra dhe mbërritje; be due for + emër do të thotë «i ka ardhur koha për këtë».
5Be set to në lajme
Be set to + forma bazë thotë që diçka pritet ose është planifikuar, zakonisht sipas raporteve ose parashikimeve. Është tipike për gazetarinë dhe raportet e biznesit. Si be to, në tituj shpesh e humbet be. Në shqip: «pritet të».
6On the point of, on the verge of, on the brink of
Këto shprehje përshkruajnë diçka shumë afër ndodhjes. On the point of + -ing është neutrale deri zyrtare; pas saj vijnë edhe disa emra (on the point of collapse / exhaustion). On the verge of + emër ose -ing përshkruan shpesh një ndryshim të madh ose një emocion të fortë. On the brink of + emër ose -ing përdoret për ngjarje dramatike, shumë shpesh fatkeqësi. Në shqip: «gati të», «në prag të». Për be about to, shih A2-05.
Gabime të shpeshta
Kurthe për shqipfolësit
1. «Është gati të pjellë…» → on the point to. Në shqip pas «gati» vjen «të» + lidhore: «Qenja e fqinjëve është gati të pjellë, prandaj fëmijët shkojnë ta shohin çdo orë». Ky «të» kthehet lehtë në to. Pas on the point of (dhe pas on the verge / brink of) vjen forma -ing.
2. «Gati ta linte…» → on the verge to. Edhe për vendimet e mëdha shqipja thotë «gati të…»: «Dritani ishte gati ta linte universitetin në vitin e parë, por profesori e bindi të vazhdonte». Pas on the verge of vjen një formë -ing ose një emër, kurrë to.
3. «Do të ndërtohet» → is to build. Shqipja e bën pësoren me një fjalë: «Pranë shkollës në Pejë do të ndërtohet një sallë e re sportive». Në anglisht kjo bëhet lehtë is to build, që do të thotë «salla do të ndërtojë diçka». Pas be to pësorja do be + past participle.
Mos i ngatërroni
be due to + forma bazë (e ardhme) apo due to + emër (shkak) – Be due to + folje ka të bëjë me oraret. Due to + emër do të thotë because of, «për shkak të» (B1-27).
was to + forma bazë apo was to have + past participle – E para është një plan (ose ajo që ndodhi vërtet më vonë); e dyta është një plan që dështoi.
be to apo be supposed to – Be to është një udhëzim zyrtar. Be supposed to tregon atë që pritet, dhe shpesh nënkupton që nuk ndodh (B2-07).
Drejtshkrimi dhe shqiptimi
- Në të folur to është e dobët në këto shprehje: is to visit /ɪz tə ˈvɪzɪt/ – zanorja e to është si një «ë» e shkurtër e shqipes. Mos e lexoni «tu».
- Due është /djuː/ ose /dʒuː/ (UK) dhe /duː/ (US). Në versionin /dʒuː/ fillon si «xh» e shqipes.
- Verge /vɜːdʒ/ (UK), /vɝːdʒ/ (US) dhe brink /brɪŋk/ theksohen; on the… of është e dobët. /ɜː/ te verge është si një «ë» e gjatë, pa «r» në anglishten britanike. Te brink, /ŋ/ është «n» e bërë në fund të gojës, si te «ng» pa «g» të veçantë.
- Was to have zakonisht reduktohet: /wəz tə həv/, me tri zanore të dobëta.
- Titujt e lajmeve e heqin be dhe nyjat: Minister to resign = The minister is to resign.
Rregulli i artë
Zgjidhni etiketën që i përshtatet burimit tuaj: be to = e vendosur ose e urdhëruar zyrtarisht, be due to = sipas orarit, be set to = e pritshme (lajme), on the point / verge / brink of = pothuajse po ndodh. Shumica marrin be + shprehjen + formën bazë; on the point / verge / brink of marrin një formë -ing ose një emër – kurrë to, edhe pse në shqip themi «gati të».
Ushtrime
A. Forma
Rishkruani çdo fjali me shprehjen e dhënë. Ruani kuptimin.
-
Rishkruani titullin si fjali të plotë: "Mayor to open new hospital".
-
Rishkruani duke përdorur "be to": The government has officially announced that it will close the coal mine next year.
-
Rishkruani duke përdorur "was to have": The new airport was planned to open in 2020, but it didn't.
-
Rishkruani duke përdorur "be due to": According to the timetable, the train arrives at 6.15.
-
Rishkruani duke përdorur "be set to": Analysts expect fuel prices to rise again this winter.
-
Rishkruani duke përdorur "on the point of": We had almost decided to give up when we finally found the address.
-
Rishkruani si udhëzim zyrtar duke përdorur "be not to": Students must not use their phones during the exam.
-
Rishkruani duke filluar me "If we are to": We'll need more staff if we want to finish on time.
B. Kuptimi
Lexoni situatën dhe zgjidhni fjalinë më të mirë.
-
Një raport biznesi i bazuar në parashikimet e analistëve. Cila fjali i shkon?set to = expected, from reports and forecasts; due to = on a schedule
-
Një biografi. Cila fjali na tregon që ai u bë vërtet kryeministër?was to + base form = it later happened; was to have + past participle = it didn't
-
Një mesazh për një shoqe për mbrëmjen tuaj. Cila është e natyrshme?register: be to sounds like an official order
-
Një lajm për një bankë në krizë të rëndë. Cila fjali i shkon?on the brink of = very close to a disaster; due to = scheduled
-
Një njoftim në një kantier ndërtimi. Cila fjali është rregull zyrtar?be to = official instruction; be supposed to = expected, often ignored
C. Gjeni gabimin
Çdo fjali ka një gabim ose është e saktë. Shkruani fjalinë e korrigjuar ose shkruani correct.
-
After months of difficult negotiations, the union leader was on the point to resign when the company finally made a new offer.
-
The final match of the tournament is set starting at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
-
The open-air concert was to have took place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
-
The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
-
All visitors to the factory are to reporting at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Në kontekst
Lexoni artikullin dhe rishkruani fjalitë me numër në stilin e lajmeve.
(19) Everyone expects that the city's oldest cinema will close next month, after 90 years in business. The Rialto, which opened in 1934, was the first cinema in the region to show colour films. Its owners blame rising energy costs and falling ticket sales. (20) The building was going to be renovated in 2020, but the work never started. (21) Last year the business almost collapsed. (22) The council has officially announced that it will build a new arts centre on the site. (23) According to the official timetable, the arts centre will open in 2028. (24) Many residents have almost lost hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
-
Rishkruani (19) duke përdorur "be set to".
-
Rishkruani (20) duke përdorur "was to have".
-
Rishkruani (21) duke përdorur "on the brink of" + një emër.
-
Rishkruani (22) duke përdorur pësoren e "be to".
-
Rishkruani (23) duke përdorur "be due to".
-
Rishkruani (24) duke përdorur "on the verge of".
E. Radha juaj
Shkruani në anglisht.
-
Shkruani një lajm të shkurtër (2–3 fjali) për qytetin tuaj. Përdorni be set to, be due to dhe një nga on the point of, on the verge of ose on the brink of.
-
Shkruani 2–3 udhëzime zyrtare për vizitorët në vendin tuaj të punës ose në shkollë. Përdorni një herë are to dhe një herë are not to.
-
Shkruani dy fjali për të kaluarën tuaj: një plan që nuk u realizua (was to have + past participle) dhe diçka që më vonë ndodhi vërtet (was to + forma bazë).
F. Përsëritje e përzier
Përsëritni mësimet e mëparshme.
-
A2-05 E ardhmja në anglisht: will, going to, Present Continuous apo Present Simple? Rishkruani duke përdorur "about to": The film will start in a moment, so hurry up!
-
B2-18 Future in the past: was going to, would, was about to – e ardhmja e parë nga e kaluara, në shqip Rishkruani duke përdorur "was / were going to": We planned to drive to the coast, but the car broke down.
-
C1-14 Advanced Modal Meanings: That'll be, will have done, won't, may well dhe may as well në anglisht Rishkruani si supozim të sigurt duke përdorur "will have": I'm sure the kids have gone to sleep by now.
Përgjigjet
A. Forma
- The mayor is to open a new hospital.
- The government is to close the coal mine next year. / The coal mine is to be closed next year.
- The new airport was to have opened in 2020, but it didn't.
- The train is due to arrive at 6.15.
- Fuel prices are set to rise again this winter.
- We were on the point of giving up when we finally found the address.
- Students are not to use their phones during the exam.
- If we are to finish on time, we'll need more staff.
B. Kuptimi
- Petrol prices are set to rise next month.
- Twenty years later, he was to become prime minister.
- I'm meeting Sara for dinner tonight.
- By 2008, the bank was on the brink of collapse.
- You are to wear a helmet on site at all times.
C. Gjeni gabimin
- After months of difficult negotiations, the union leader was on the point of resigning when the company finally made a new offer.
- The final match of the tournament is set to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two. / The final match of the tournament is due to start at three o'clock, so fans should arrive at the stadium by two.
- The open-air concert was to have taken place in the park in June, but it was cancelled because of the storms.
- ✓ The city museum is due to reopen in the autumn after a long and very expensive renovation of its main hall.
- All visitors to the factory are to report at reception and collect a safety badge before entering the site.
D. Në kontekst
- The city's oldest cinema is set to close next month, after 90 years in business.
- The building was to have been renovated in 2020, but the work never started.
- Last year the business was on the brink of collapse.
- A new arts centre is to be built on the site.
- The arts centre is due to open in 2028.
- Many residents are on the verge of losing hope, but a group of students has started a campaign to save the old screen.
E. Radha juaj
- A new tram line is set to transform the city centre. The first section is due to open next March. Meanwhile, the old bus company is on the brink of closing.
- Visitors are to sign in at reception and wear their badge at all times. They are not to enter the laboratories without a member of staff.
- I was to have started a new job in March, but the company closed before I joined. That autumn I met the woman who was to become my business partner.
F. Përsëritje e përzier
- The film is about to start, so hurry up!
- We were going to drive to the coast, but the car broke down.
- The kids will have gone to sleep by now.
