Want him to, make him do, let him do: сакам да дојдеш на англиски
Want Him To, Make Him Do, Let Him Do
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе знаете да кажете што сакате, барате, наредувате или на што убедувате друг човек да направи (I want you to stay) и да кажете дека некој тера (make), дозволува (let, allow, permit) или помага (help) друг да направи нешто – и во активна и во пасивна реченица.
Главна идеја
Во лекцијата B1-17 двете дејства ги правеше еден човек: I want to stay. Сега во реченицата влегува друг човек: I want you to stay. Тој човек – предметот – стои меѓу двата глагола.
Замислете порта меѓу човекот и дејството. Want, ask, tell, persuade го насочуваат човекот кон портата. Make го турка низ портата, сакал или не. Let и allow ја отвораат портата – може да помине ако сака. Help минува заедно со него.
Граматиката е кратка, но полна со замки. Повеќето глаголи од оваа лекција одат со предмет + to: She asked me to wait. Само make и let секогаш одат со предмет + основна форма без to (help може и вака и онака): She made me wait. She let me go. Но во пасив make одеднаш бара to (I was made to wait), а let се заменува со be allowed to.
Македонски и англиски
Кај нас желбата другиот да направи нешто ја кажуваме со „да“: „Сакам да дојдеш.“ Кој ќе дојде, покажува само наставката на глаголот по „да“ (или заменка во именителен падеж: „Сакам ти да дојдеш“, „Очекувам тие да победат“). На англиски want никогаш не оди со that: тука треба want + предмет + to: I want you to come, со предметната заменка you, him, her, them, не со he, she, they.
Кај молбите и советите кај нас често стои кратка заменка: „ме замоли да почекам“, „ме посоветува да одморам“, „им дозволува на гостите да…“. На англиски тоа е предмет + to: asked me to wait, allows guests to… – без to пред човекот.
Принудата кај нас ја кажуваме со „натера“ и „тера“ („ме натера да се извинам“), а дозволата со „пушти“, „остави“ и „дозволи“ („шефот ме пушти порано“). На англиски „натера да“ е make + предмет + основна форма, „пушти да“ е let + предмет + основна форма – без to, иако кај нас стои „да“. Нашето „да“ не е to.
Безличните реченици („Во музејот смее да се фотографира?“, „Не е дозволено да се паркира“) на англиски природно се пасивни со човек како подмет: Are we allowed to take photos?, You aren't allowed to park here.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Сакам да се запознаеш со моите родители. | I want you to meet my parents. | „сакам да…“ → want + предмет + to, без that |
| Родителите сакаат да студирам медицина. | My parents want me to study medicine. | лицето по „да“ → предметна заменка me |
| Хотелот им дозволува на гостите да се одјават напладне. | The hotel allows guests to check out at noon. | „им … на гостите“ → guests, без to |
| Мама ме натера да ѝ се извинам на сестра ми. | My mum made me apologise to my sister. | „натера да“ → make + основна форма, без to |
| Шефот ме пушти порано во петок. | My boss let me leave early on Friday. | дозвола → let + основна форма |
| Брат ми ми помогна да го поправам велосипедот. | My brother helped me fix my bike. | help + основна форма или to |
| Вработените беа принудени да потпишат нов договор. | The employees were made to sign a new contract. | во пасив made to |
| Смееме ли да фотографираме во музејот? | Are we allowed to take photos in the museum? | „смее“ → be allowed to |
Накратко: „сакам да дојдеш“ е want you to come; „натера да“ е make + основна форма, „пушти да“ е let + основна форма или allow + to; во пасив be made to и be allowed to.
Форма
Глагол + предмет + to + основна форма
| Глагол | Пример |
|---|---|
| want, would like, expect | I want you to stay. |
| ask, tell, remind, warn | She reminded me to call him. |
| advise, encourage, persuade, invite | They persuaded her to apply. |
| allow, permit, force | The rules allow guests to stay until noon. |
| одречно: предмет + not to | He told us not to wait. |
Глагол + предмет + основна форма (без to)
| Глагол | Значење | Пример |
|---|---|---|
| make | тера / предизвикува | The coach made us run. |
| let | дозволува (неформално) | My boss let me leave early. |
| help | помага – to не е задолжително | Can you help me (to) carry this? |
Let е неправилен глагол: let – let – let.
Активна реченица → пасив
| Активна реченица | Пасив |
|---|---|
| They made us wait. | We were made to wait. |
| They allowed us to leave early. | We were allowed to leave early. |
| They let us leave early. | We were allowed to leave early. (не were let) |
| They don't permit visitors to take photos. | Visitors are not permitted to take photos. |
| My boss told me to wait. | I was told to wait. |
Be allowed to во различни времиња
| Време | Пример |
|---|---|
| Present | Are we allowed to park here? |
| Past | I wasn't allowed to watch TV on school nights. |
| Future | You'll be allowed to leave after the test. |
| Present Perfect | Students have never been allowed to use phones in class. |
Употреба
1Желба и очекување: want / would like / expect + предмет + to
Користете ги кога сакате или очекувате друг човек да направи нешто. По want никогаш не доаѓа реченица со that.
2Кажуваме некому да направи нешто: ask, tell, remind, warn, advise, encourage, invite, persuade
Овие глаголи опишуваат што кажуваме за некој да направи нешто. Тоа се и главните глаголи за пренесување молби и наредби B1-13. За одречно ставете not пред to.
3Дозвола и принуда: allow, permit, force + предмет + to
Allow е неутрално; permit е формално (правила, натписи, документи); force е силно – нема избор. Сите три одат со предмет + to.
4Make + предмет + основна форма (принуда или предизвикување)
Make значи дека некој тера друг да направи нешто или дека нешто предизвикува реакција. Без to. Кај нас: „натера“, „тера“.
5Let + предмет + основна форма (дозвола)
Let дава дозвола. Неформално е и многу често во говорот. Let me… е и пријателски начин да понудите нешто.
6Пасив: be made to, be allowed to
Во пасив make добива to: be made to do. Let во овој образец нема пасив, затоа користете be allowed to. Let во пасив се користи само во неколку готови изрази: be let go (= останува без работа), be let in, be let off (= се извлекува без казна).
7Help + предмет + (to) + основна форма
По help се точни и основната форма и to + основна форма. Основната форма е почеста, особено во американскиот англиски. Предметот може и да се изостави.
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Сака да го претставам…“ → would like that I / expects we. Кај нас желбата другиот да направи нешто ја кажуваме со „да“, а лицето го покажува глаголот или заменката во именителен падеж: „Шефицата сака да го претставам буџетот“, „Шефот сака ние да го завршиме“. Затоа на англиски лесно излегува that-реченица или I / we по want, would like, expect. Англискиот бара глагол + предметна заменка + to.
2. „Ме натера да…“, „ме пушти да…“ → made me to, let me to. Кај нас по „натера“ и „пушти“ доаѓа „да“, исто како по „сака“ и „замоли“. Затоа to лесно се прикрадува и по make и let. Тие два глагола во активна реченица секогаш одат со предмет + основна форма, без to.
3. „Не е дозволено да се…“ → It isn't allowed to…. Кај нас забраната често ја кажуваме безлично: „Не е дозволено да се влегува со куче во продавницата.“ На англиски It isn't allowed to… звучи неприродно. Подметот нека биде човекот (You aren't allowed to…) или дејството (… isn't allowed).
Не мешајте
make и let – Спротивни идеи за контрола: make = нема избор; let = слободен избор. И кај нас: „ме тераа“ наспроти „ме оставаа“.
Let's и Let us – Let's е предлог што го вклучува и слушателот A1-18. Let us (полна форма, често со please) бара дозвола од некого.
allow + предмет + to и allow + -ing – Со човек користете предмет + to. Кога човекот не се спомнува, allow, permit и advise одат со -ing.
make someone do и get someone to do – Make е принуда; get someone to do значи „го наговори“ или „среди некој да направи“ и оди со to. Видете B2-11.
Правопис и изговор
- allowed /əˈlaʊd/ звучи исто како aloud (= гласно). Само allowed значи „дозволено“. Нагласот е на вториот слог: a-LLOWED, не AL-lowed. Кај нас звучните согласки на крајот обезвучуваат, па лесно се слуша [əˈlaʊt]: оставете го крајното /d/ звучно.
- let не добива -ed: Yesterday my boss let me… (не letted).
- Во made to и allowed to, to е слабо: /ˈmeɪd tə/, /əˈlaʊd tə/. Стандардниот македонски нема слаб глас /ə/: изговорете го кратко и опуштено.
- Let me во брз говор често звучи /ˈlemi/.
- Кај глаголот permit нагласот е на вториот слог (/pəˈmɪt/); кај именката (a parking permit) на првиот (/ˈpɜːmɪt/ (UK), /ˈpɝːmɪt/ (US)). /ɜː/ го нема кај нас: усните се опуштени, не заоблени, а јазикот е во средината на устата.
Златно правило
Повеќето глаголи од оваа лекција одат со некого + to + глагол (want, ask, tell, allow). Од нив make и let одат со некого + глагол без to; help може и вака и онака. Во пасив кажете be made to и be allowed to, не be let to. „Сакам да дојдеш“ е want you to come – без that и со me, you, him, her, us, them.
Вежби
A. Форма
Дополнете ги речениците со точната форма на глаголот во заградата.
-
The film made me (cry).
-
My manager let me (take) a day off.
-
Our teacher doesn't allow us (use) phones in class.
-
She reminded me (lock) the door.
-
They were made (wait) outside.
-
Can you help me (carry) these boxes?
-
Претворете ја реченицата во пасив: The rules don't permit visitors to take photos.
B. Значење
Изберете го точниот одговор или напишете ја реченицата поинаку.
-
Изберете го точниот одговор: My parents … me to travel alone.
-
Изберете го точниот одговор: What does it mean? "My boss made me stay late."
-
Пренесете со warn: "Don't swim here — it's dangerous," the guide said to us.
-
Пренесете со invite: "Would you like to come to dinner on Saturday?" Maria asked Tom.
-
Напишете ја реченицата со be allowed to: The school lets students leave at lunchtime.
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
I want that you come to my party.
-
I was let to stay up late.
-
They don't let us to bring food.
-
My parents encouraged me to learn the piano.
-
Is it allowed to park here?
D. Во контекст
Дополнете ги зборовите што недостасуваат во текстот со точната форма на глаголите во заградите.
When I started my first job, my manager asked me 18 (work) on Saturdays. She didn't let me 19 (choose) my hours, and she made everyone 20 (wear) a uniform. We weren't allowed 21 (use) our phones at work. But she also encouraged me 22 (take) a course, and a year later she helped me 23 (find) a better job.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете две реченици за вашето детство: една со let и една со make.
-
Напишете две правила од вашето училиште или работно место: едно со be allowed to и едно со not allowed to.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
B1-17 Verb + -ing или verb + to на англиски: enjoy cooking, decide to wait – целосните листи She refused (help) us.
-
B1-13 Reported questions на англиски: индиректни прашања, молби и наредби – say или tell? "Please sit down," the doctor said to me. Пренесете со tell или ask.
-
B1-10 Пасив на англиски: is made, was built – трпни реченици во Present и Past Simple Претворете ја реченицата во пасив: Someone stole my bike.
Одговори
A. Форма
- cry
- take
- to use
- to lock
- to wait
- carry / to carry
- Visitors are not permitted to take photos. / Visitors aren't permitted to take photos.
B. Значење
- allowed
- I had no choice.
- The guide warned us not to swim there. / The guide warned us not to swim here.
- Maria invited Tom to come to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to dinner on Saturday. / Maria invited Tom to come for dinner on Saturday. / Maria invited Tom for dinner on Saturday.
- Students are allowed to leave at lunchtime. / The students are allowed to leave at lunchtime.
C. Најдете ја грешката
- I want you to come to my party.
- I was allowed to stay up late.
- They don't let us bring food.
- ✓ My parents encouraged me to learn the piano.
- Are we allowed to park here? / Am I allowed to park here? / Are you allowed to park here? / Is parking allowed here?
D. Во контекст
- to work
- choose
- wear
- to use
- to take
- find / to find
E. Ваш ред е
- My parents let me stay up late on Fridays. They made me do my homework before dinner.
- We're allowed to work from home on Fridays. We aren't allowed to eat at our desks.
F. Мешано повторување
- to help
- The doctor told me to sit down. / The doctor asked me to sit down.
- My bike was stolen.
