Unless, As Long As, In Case, Even If: if च्या पुढच्या अटी – मराठीत सोप्या भाषेत
Unless, As Long As, In Case: Beyond If
या पानावर
उद्दिष्ट
हा धडा झाल्यावर तुम्ही अटी फक्त if ने नाही, तर जास्त नेमकेपणाने सांगू शकाल: अपवादासाठी unless, एकमेव कडक अटीसाठी as long as / provided (that) / on condition that, खबरदारीसाठी in case, “काहीही झालं तरी” साठी even if, आणि इशाऱ्यासाठी otherwise / or (else).
मुख्य कल्पना
If म्हणजे सगळ्या कामांचा एक स्क्रूड्रायव्हर. तो खूप कामं करतो: “हे त्यावर अवलंबून आहे” असं सांगतो. पण दोन गोष्टी एकमेकींवर कशा अवलंबून आहेत, ते तो सांगत नाही.
या धड्यातले जोडशब्द म्हणजे त्याच्या शेजारी भिंतीवर टांगलेली खास हत्यारं. प्रत्येक हत्यार अर्थाची एक नेमकी छटा जोडतं:
- unless एकमेव अपवाद सांगतो: We'll eat outside unless it rains.
- as long as / provided पूर्ण व्हायलाच हवी अशी एकमेव अट सांगतो: You can borrow it as long as you're careful.
- in case एक धोका सांगतो, म्हणून तुम्ही खबरदारी म्हणून आत्ताच काहीतरी करता: Take a coat in case it gets cold.
- even if सांगतो की ती अट काहीच बदलत नाही: I'll go even if it rains.
- otherwise / or (else) तुम्ही काही केलं नाही तर होणारा वाईट परिणाम सांगतो: Hurry, or we'll miss the train.
चांगली बातमी: काळांचे नियम if सारखेच आहेत (A2-27, B1-06). या जोडशब्दांनंतर भविष्याबद्दल बोलतानाही वर्तमानकाळ येतो – will नाही.
मराठी आणि इंग्रजी
मराठीत या धड्यातल्या जवळजवळ प्रत्येक जोडशब्दासाठी स्वतःचा वाक्प्रचार आहे. “… नाही तर” आणि “-ल्याशिवाय” = unless. “जोपर्यंत … तोपर्यंत”, “… तरच” आणि “या अटीवर” = as long as / provided / on condition that. “… म्हणून असू दे”, “खबरदारी म्हणून” = in case. “नाहीतर” = otherwise / or (else).
अडचणी तीन ठिकाणी आहेत. पहिली: काळ. मराठीत अशा वाक्यांत भविष्यकाळ सहज येतो: “गरज लागेल म्हणून”, “जोपर्यंत तू फोन करशील”. इंग्रजीत या जोडशब्दांनंतर भविष्यासाठीही Present Simple (साधा वर्तमानकाळ) येतो. दुसरी: नकार. “तू तिकीट काढलं नाहीस तर” मध्ये नकार क्रियापदात आहे, पण unless मध्ये नकार आधीच असतो – त्यानंतरचं इंग्रजी क्रियापद होकारार्थी असतं. यात मराठी “-ल्याशिवाय” चांगला मार्गदर्शक आहे: “पासवर्ड असल्याशिवाय” = unless you have the password. तिसरी: “तरी”. मराठी “… तरी” शक्यता (“पाऊस पडला तरी”) आणि वस्तुस्थिती (“ताप होता तरी”) दोन्हींसाठी चालतो. इंग्रजीत शक्यतेसाठी even if, आणि वस्तुस्थितीसाठी even though – आणि even एकटा दोन भाग जोडू शकत नाही.
| मराठी | इंग्रजी | काय वेगळं आहे? |
|---|---|---|
| पाऊस पडत नसेल तर मी चालत ऑफिसला जाईन. | I'll walk to work unless it's raining. | नकार unless मध्ये; क्रियापद होकारार्थी |
| पासवर्ड असल्याशिवाय फाइल उघडता येणार नाही. | You can't open the file unless you have the password. | “-ल्याशिवाय” → unless + होकारार्थी – इथे दोन्ही भाषा सारख्याच आहेत |
| जोपर्यंत कोणाला लागत नाही, तोपर्यंत माझी हरकत नाही. | So long as nobody gets hurt, I don't mind. | “जोपर्यंत … तोपर्यंत” → as long as / so long as |
| आम्ही दोन वर्षं राहू या अटीवर भाडं कमी झालं. | … on condition that we stayed for two years. | औपचारिक → on condition that |
| पाऊस आला तर असावी म्हणून छत्री घेऊन जा. | Take an umbrella in case it rains. | खबरदारी → in case + वर्तमानकाळ |
| असू दे म्हणून एक जास्तीचा चार्जर घेईन. | I'll bring a spare charger, just in case. | वाक्याच्या शेवटी → just in case |
| तू माफी मागितलीस तरी ती माफ करणार नाही. | Even if you apologise, she won't forgive you. | शक्यता → even if |
| घोट्याला दुखापत झाली होती, तरी तिने शर्यत पूर्ण केली. | She finished the race even though she had hurt her ankle. | वस्तुस्थिती → even though; मराठीत तोच “तरी” |
| फोन आत्ताच चार्ज कर, नाहीतर बॅटरी संपेल. | Charge your phone now, otherwise it'll die. | इशारा → otherwise; परिणाम भविष्यात → will |
थोडक्यात: “… नाही तर / -ल्याशिवाय” → unless + होकारार्थी क्रियापद; “जोपर्यंत / तरच” → as long as; “असावं म्हणून” → (just) in case; “तरी” शक्यतेसाठी → even if, वस्तुस्थितीसाठी → even though; “नाहीतर” → otherwise / or. आणि या सगळ्यांनंतर भविष्यासाठी वर्तमानकाळ, will नाही.
रचना
एका नजरेत
| जोडशब्द | अर्थ | रचना | उदाहरण |
|---|---|---|---|
| unless | … नाही तर; … असल्याशिवाय | unless + (सहसा) होकारार्थी क्रियापद | Unless you hurry, you'll be late. |
| as long as / so long as | फक्त … तरच | + भविष्यासाठी वर्तमानकाळ | As long as you text me, you can stay out. |
| provided (that) / providing (that) | फक्त … तरच (जास्त औपचारिक) | + भविष्यासाठी वर्तमानकाळ | Provided (that) the weather is fine, we'll sail. |
| on condition that | या अटीवर (औपचारिक: करार, नियम) | + भविष्यासाठी वर्तमानकाळ | You can use the photo on condition that you credit me. |
| in case | … होईल म्हणून खबरदारी | + वर्तमानकाळ (will नाही); भूतकाळातल्या क्रियापदानंतर भूतकाळ | Bring snacks in case you get hungry. |
| even if | … झालं तरी काही फरक पडत नाही | if सारखेच काळ | I'll finish it even if it takes all night. |
| even though | जरी … तरी (जास्त जोरदार) – ही वस्तुस्थिती आहे | + वस्तुस्थिती | She went to work even though she was ill. |
| otherwise / or (else) | नाहीतर … (इशारा) | सूचना / विधान + otherwise / or + परिणाम | Leave now, or you'll miss the bus. |
जोडशब्दानंतरचे काळ
| परिस्थिती | जोडशब्दानंतर | मुख्य भाग | उदाहरण |
|---|---|---|---|
| खरं भविष्य | Present Simple | will / can / आज्ञा | Unless it rains, we'll eat outside. |
| कल्पनेतला वर्तमान / भविष्य | Past Simple | would / could | I wouldn't go unless I had to. |
| भूतकाळ (खबरदारी) | Past Simple | Past Simple | I took a map in case I got lost. |
वाक्यातली जागा आणि स्वल्पविराम
- unless, as long as, provided, in case, even if वाक्याच्या सुरुवातीला येऊ शकतात (त्या भागानंतर स्वल्पविराम) किंवा मध्ये (सहसा स्वल्पविराम नाही).
- otherwise नवीन भाग किंवा नवीन वाक्य सुरू करतो: Write it down. Otherwise, you'll forget. तो स्वल्पविराम किंवा अर्धविरामानंतरही येऊ शकतो.
- or (else) दोन भाग जोडतो: Be quiet, or else you'll wake the baby.
वापर
1Unless = … नाही तर / … असल्याशिवाय
Unless असा एकमेव प्रसंग सांगतो, ज्यात परिणाम होणार नाही. unless मध्ये नकार आधीच आहे, म्हणून त्यानंतरचं क्रियापद सहसा होकारार्थी असतं. मराठी “-ल्याशिवाय” आणि “… नाही तर” इथे जवळचे आहेत – पण “नाही तर” मधला “नाही” इंग्रजीत unless मध्येच जातो.
परिणाम म्हणजे एखादी गोष्ट न घडण्यावरची प्रतिक्रिया असेल, आणि प्रश्नांत, unless ऐवजी if … not वापरा: I'll be upset if she doesn't come. What will you do if the bus doesn't come?
2As long as, provided (that), on condition that = फक्त … तरच
हे जोडशब्द अट कडक करतात: ही अट पूर्ण झाली तरच परिणाम मिळतो, आणि बोलणारा अनेकदा परवानगी देतो किंवा करार करतो. As long as / so long as साधे, रोजच्या बोलण्यातले; provided (that) / providing (that) जास्त औपचारिक; on condition that औपचारिक, करार आणि नियमांत नेहमीचा.
3In case = खबरदारी म्हणून
In case सांगतो की आपण आत्ता काहीतरी का करतो: कारण नंतर काहीतरी घडू शकतं. ती गोष्ट घडो किंवा न घडो, आपण ते करतोच. भविष्यासाठी वर्तमानकाळ वापरा (will नाही); भूतकाळातल्या मुख्य भागानंतर भूतकाळ.
In case of + नाम ही वेगळी गोष्ट आहे: पाट्या आणि सूचनांमधली “… झाल्यास” सांगण्याची औपचारिक पद्धत. In case of fire, do not use the lifts. (= आग लागल्यास)
4Even if आणि even though
Even if = ती गोष्ट घडो किंवा न घडो, परिणाम तोच. अट शक्य किंवा कल्पनेतली आहे. Even though = although चाच अर्थ, पण जास्त जोरदार, आणि माहिती वस्तुस्थिती आहे. (Although साठी पाहा B1-26.) मराठीत दोन्हींसाठी “… तरी” येतो, म्हणून स्वतःला विचारा: हे खरंच घडलं आहे का?
5Otherwise आणि or (else) – इशारा
सूचना किंवा विधानानंतर, ते पाळलं नाही तर काय होईल हे सांगण्यासाठी otherwise किंवा or (else) वापरा. Or else जास्त जोरदार वाटतं, आणि वाक्याच्या शेवटी एकटंच आलं तर धमकीसारखं वाटू शकतं. मराठी “नाहीतर” इथे अगदी जुळतो.
भूतकाळातल्या कल्पनेतल्या परिणामासोबत otherwise (I'm glad you called; otherwise I'd have waited all day) C1-04 मध्ये आहे.
नेहमीच्या चुका
मराठी भाषकांसाठी सापळे
1. “पंप बंद असतील म्हणून”, “तू घरी येशील तोपर्यंत” → in case … will, as long as … will. मराठीत खबरदारी आणि अट सांगताना भविष्यकाळ अगदी सहज येतो: “रात्री पंप बंद असतील म्हणून बाबा जास्तीचं पेट्रोल ठेवतात”, “जोपर्यंत तू दर दुसऱ्या शनिवारी घरी येशील, तोपर्यंत हॉस्टेलवर राहायला हरकत नाही”. इंग्रजीत in case, as long as, provided, unless, even if नंतर भविष्याबद्दल बोलतानाही Present Simple (साधा वर्तमानकाळ) येतो, will नाही.
2. “पावती पाठवली नाही तर” → unless … don't. मराठीत अशी अट नकारार्थी क्रियापदाने सांगतो: “कॉलेजने पंधरा तारखेपर्यंत फीची पावती पाठवली नाही, तर बँक कर्जाचा दुसरा हप्ता देणार नाही.” इंग्रजी unless मध्ये नकार आधीच असतो, म्हणून त्यानंतर क्रियापद होकारार्थी येतं. मराठी “-ल्याशिवाय” लक्षात ठेवा: “पावती पाठवल्याशिवाय” = unless they send the receipt.
3. “… तरी” → एकटा even, किंवा वस्तुस्थितीसाठी even if. मराठी “तरी” दोन्ही कामं करतो: शक्यता (“बँकेने कर्ज दिलं तरी” = even if) आणि वस्तुस्थिती (“खूप ताप होता, तरी” = even though). “तरी” भागाच्या शेवटी येतो, आणि इंग्रजीत अनेकदा फक्त even उरतो. पण एकटा even दोन भाग जोडू शकत नाही: शक्यतेसाठी even if, वस्तुस्थितीसाठी even though.
गोंधळ करू नका
in case आणि if – if ने तुम्ही ती गोष्ट घडली तरच काहीतरी करता. in case ने तुम्ही ते आधीच, खबरदारी म्हणून करता. मराठीत दोन्हींत “लागली तर” येऊ शकतं; फरक “असावा म्हणून” सारख्या शब्दांतून कळतो. (Conditionals: पाहा A2-27, B1-06.)
even if आणि even though – शक्यता आणि वस्तुस्थिती.
unless आणि if … not – सहसा अर्थ एकच, पण भावना, प्रश्न, आणि एखादी गोष्ट न घडण्यावर अवलंबून असलेल्या परिणामांसाठी if … not हाच नैसर्गिक पर्याय.
suppose / supposing / what if ने कल्पना करण्यासाठी पाहा B2-21. औपचारिक आणि लपलेल्या अटी (should you need…, but for…, given…) C1-03 आणि C1-04 मध्ये आहेत.
स्पेलिंग आणि उच्चार
- in case नेहमी दोन शब्द. Just in case हा वाक्याच्या शेवटी येणारा नेहमीचा वाक्प्रचार आहे.
- provided आणि providing दोन्ही बरोबर; दोन्हींनंतर that गाळता येतं.
- unless /ənˈles/ – जोर दुसऱ्या syllable वर; पहिला स्वर कमकुवत /ə/, स्पष्ट “अ” नाही.
- provided /prəˈvaɪdɪd/ – जोर vi वर. v साठी वरचे दात खालच्या ओठाला लावा – ओठ गोल करू नका, नाहीतर तो /w/ सारखा ऐकू येतो. pro मधला स्वरही कमकुवत /ə/.
- otherwise /ˈʌðəwaɪz/ (UK), /ˈʌðərwaɪz/ (US) – जोर पहिल्या syllable वर. /ð/ साठी जिभेचं टोक दातांमध्ये ठेवा आणि आवाज चालू ठेवा – मराठी “द” सारखी जीभ दातांमागे दाबू नका. मग /w/ गोल ओठांनी, आणि शेवटी घोष /z/ – मधमाशीसारखा गुणगुणणारा, “ज” नाही.
- or else मध्ये जोर else वर; or कमकुवत: Be careful, or else.
सुवर्णनियम
अर्थावरून जोडशब्द निवडा: unless = … नाही तर / … असल्याशिवाय; as long as / provided = फक्त … तरच; in case = खबरदारी म्हणून; even if = … झालं तरी फरक पडत नाही; otherwise / or (else) = नाहीतर हा परिणाम. या जोडशब्दांनंतर भविष्यासाठी वर्तमानकाळ, will नाही. unless नंतर क्रियापद होकारार्थी. आणि मराठी “तरी” खरी घटना सांगत असेल तर even though.
सराव
A. रचना
योग्य रूप किंवा शब्द लिहून वाक्यं पूर्ण करा, किंवा ती पुन्हा लिहा.
-
कंसातल्या क्रियापदाचं योग्य रूप लिहा: Take a sandwich in case you (get) hungry.
-
योग्य शब्द लिहा: I won't go ___ you come with me. …
-
कंसातल्या क्रियापदाचं योग्य रूप लिहा: We'll start the meeting at nine provided everyone (arrive) on time.
-
योग्य शब्द लिहा: She left early ___ the traffic was bad. …
-
unless वापरून वाक्य पुन्हा लिहा: If you don't leave now, you'll miss the bus.
-
otherwise वापरून पुन्हा लिहा: Set an alarm. If you don't, you'll oversleep.
B. अर्थ
योग्य पर्याय निवडा.
-
योग्य पर्याय निवडा: I'm going to the concert … I have to go alone.
-
योग्य पर्याय निवडा: He went to the party … he was exhausted.
-
योग्य पर्याय निवडा: Write down the address … you forget it.
-
योग्य पर्याय निवडा: You can come to the meeting … you don't interrupt.
-
करारासाठी जास्त औपचारिक पर्याय निवडा: The flat is rented … no pets are kept.flat (UK) = apartment (US)
-
योग्य पर्याय निवडा: I'll be disappointed .
C. चूक शोधा
प्रत्येक वाक्यात एक चूक आहे किंवा वाक्य बरोबर आहे. दुरुस्त वाक्य लिहा किंवा correct लिहा.
-
Unless you don't study, you won't pass.
-
Pack some water in case you will get thirsty.
-
Even though it rains tomorrow, the match will go ahead.
-
You can stay out late as long as you text me.
D. संदर्भात
संवादातील रिकाम्या जागा भरा. शब्द: as long as, even if, in case, otherwise, unless
Mia: We're leaving at six tomorrow. Set your alarm, 17 you'll oversleep.
Leo: Fine. Should I bring a raincoat?
Mia: Yes, bring one 18 the weather changes. It often does in the mountains.
Leo: And what if it's raining when we wake up?
Mia: We'll still go, 19 it's a storm. A bit of rain is fine.
Leo: OK. Can my brother come too?
Mia: Sure, 20 he can walk fifteen kilometres!
Leo: He can. He'll come 21 he's tired after work.
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
इंग्रजीत लिहा.
-
तुम्ही नेहमी जवळ बाळगता अशा दोन गोष्टी आणि त्यामागचं कारण लिहा. in case वापरा.
-
तुमच्याकडून एखादी वस्तू उसनी नेणाऱ्या व्यक्तीसाठी एक नियम लिहा. as long as किंवा provided वापरा.
-
तुम्ही कधीच करणार नाही अशी एक गोष्ट लिहा. even if वापरा.
F. मिश्र उजळणी
मागील धड्यांची उजळणी करा.
-
A2-27 Zero आणि First Conditional: If it rains की if it will rain? – मराठीत स्पष्टीकरण When she (arrive), I'll call you.
-
B1-06 Second Conditional: If I Had…, I Would… मराठीत सोप्या भाषेत If I (have) more time, I'd learn to play the piano.
-
B1-26 Although, Despite, However: विरोध दाखवणारे शब्द – जरी… तरी इंग्रजीत कसं म्हणायचं ___ the rain, we went for a walk. …
-
B2-02 Mixed Conditionals: भूतकाळातली अट आणि आजचा परिणाम – मराठीत सोप्या भाषेत If I had saved more money last year, I (be) on holiday now.holiday (UK) = vacation (US)
उत्तरे
A. रचना
- get
- unless
- arrives
- in case
- Unless you leave now, you'll miss the bus. / You'll miss the bus unless you leave now.
- Set an alarm. Otherwise, you'll oversleep. / Set an alarm, otherwise you'll oversleep.
B. अर्थ
- even if
- even though
- in case
- as long as
- on condition that
- if she doesn't call
C. चूक शोधा
- Unless you study, you won't pass. / If you don't study, you won't pass.
- Pack some water in case you get thirsty.
- Even if it rains tomorrow, the match will go ahead.
- ✓ You can stay out late as long as you text me.
D. संदर्भात
- otherwise / or / or else
- in case / just in case
- unless
- as long as / so long as / provided / providing / provided that / providing that
- even if / even though
E. तुमचे स्वतःचे वाक्य
- I always carry a power bank in case my phone dies. I keep a pen in my bag in case I need to sign something.
- You can borrow my car as long as you fill up the tank before you bring it back.
- I would never go skydiving, even if someone paid me a lot of money.
F. मिश्र उजळणी
- arrives / has arrived
- had
- Despite
- would be / could be / might be
