Unless, As long as, In case — ពាក្យភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌក្រៅពី If ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ
Unless, As Long As, In Case: Beyond If
នៅលើទំព័រនេះ
គោលបំណង
បន្ទាប់ពីមេរៀននេះ អ្នកអាចបង្ហាញលក្ខខណ្ឌបានច្បាស់លាស់ជាងប្រើតែ if៖ ករណីលើកលែងជាមួយ unless, លក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងជាមួយ as long as / provided (that) / on condition that, ការប្រុងប្រយ័ត្នជាមួយ in case, “មិនខុសគ្នាអ្វីទេ” ជាមួយ even if និងការព្រមានជាមួយ otherwise / or (else)។
គំនិតសំខាន់
If ប្រៀបដូចជាទួណឺវីសប្រើទូទៅ។ វាធ្វើការងារបានច្រើន៖ វានិយាយថា “រឿងនេះអាស្រ័យលើរឿងនោះ”។ ប៉ុន្តែវាមិនប្រាប់ថារឿងទាំងពីរអាស្រ័យលើគ្នាយ៉ាងដូចម្ដេចទេ។
ពាក្យភ្ជាប់ក្នុងមេរៀននេះ គឺជាឧបករណ៍ពិសេសដែលព្យួរនៅក្បែរវានៅលើជញ្ជាំងរោងជាង។ នីមួយៗថែមអត្ថន័យច្បាស់លាស់មួយ៖
- unless ដាក់ឈ្មោះករណីលើកលែងតែមួយ៖ We'll eat outside unless it rains.
- as long as / provided ដាក់ឈ្មោះលក្ខខណ្ឌតែមួយគត់ដែលត្រូវតែបំពេញ៖ You can borrow it as long as you're careful.
- in case ដាក់ឈ្មោះហានិភ័យមួយ ដូច្នេះអ្នកធ្វើសកម្មភាពឥឡូវដើម្បីសុវត្ថិភាព៖ Take a coat in case it gets cold.
- even if និយាយថាលក្ខខណ្ឌនោះមិនធ្វើឱ្យខុសគ្នាអ្វីទេ៖ I'll go even if it rains.
- otherwise / or (else) ដាក់ឈ្មោះលទ្ធផលអាក្រក់ បើអ្នកមិនធ្វើ៖ Hurry, or we'll miss the train.
ដំណឹងល្អ៖ ច្បាប់ tense ដូចគ្នានឹង if ដែរ (A2-27, B1-06)។ ក្រោយពាក្យភ្ជាប់ ប្រើទម្រង់បច្ចុប្បន្នសម្រាប់អត្ថន័យអនាគត — មិនមែន will ទេ។
ភាសាខ្មែរ និងភាសាអង់គ្លេស
ភាសាខ្មែរមានពាក្យដាច់ៗសម្រាប់ចំណុចភាគច្រើនក្នុងមេរៀននេះ ហើយនេះជាជំនួយដ៏ល្អ៖ លើកលែងតែ, “បើ…មិន” ឬ “មិន… លុះត្រាតែ…” = unless, ឱ្យតែ ឬ ដរាបណា = as long as, ក្រែងលោ = in case, បើមិនដូច្នោះទេ = otherwise។ ប៉ុន្តែមានចំណុចពីរដែលត្រូវប្រយ័ត្ន។ ទីមួយ ទោះបី…ក៏ដោយ ប្រើទាំងសម្រាប់អ្វីដែលមិនទាន់ដឹង (even if) ទាំងសម្រាប់ការពិត (even though)។ ទីពីរ ភាសាខ្មែរដាក់ នឹង ក្រោយពាក្យភ្ជាប់ទាំងនេះបានដោយសេរី (ក្រែងលោនឹងភ្លៀង) ប៉ុន្តែភាសាអង់គ្លេសមិនដាក់ will ទេ។
| ភាសាខ្មែរ | ភាសាអង់គ្លេស | ខុសគ្នាត្រង់ណា |
|---|---|---|
| កុំទូរស័ព្ទមកក្រោយម៉ោងដប់ លុះត្រាតែមានរឿងបន្ទាន់ | Don't call me after ten unless it's an emergency. | ចំណុចនេះដូចគ្នា៖ ករណីលើកលែងតែមួយ |
| បើអ្នកមិនកក់តុ យើងចូលមិនបានទេ | Unless you book a table, we won't get in. | “បើ…មិន” → unless + ប្រយោគបញ្ជាក់ |
| អ្នកអាចខ្ចីកង់ខ្ញុំ ឱ្យតែអ្នកយកមកសងវិញមុនម៉ោងប្រាំមួយ | You can borrow my bike as long as you bring it back by six. | លក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹង → as long as |
| យកឆ័ត្រទៅ ក្រែងលោភ្លៀង | Take an umbrella in case it rains. | ការប្រុងប្រយ័ត្ន → in case + Present Simple |
| ទោះបីអ្នកសុំទោសក៏ដោយ នាងនឹងមិនអភ័យទោសឱ្យអ្នកទេ | Even if you apologise, she won't forgive you. | មិនទាន់ដឹង → even if |
| នាងរត់ដល់ទីបញ្ចប់ ទោះបីនាងរបួសកជើងក៏ដោយ | She finished the race even though she had hurt her ankle. | ការពិត → even though |
| យើងត្រូវចេញម៉ោងប្រាំបី។ បើមិនដូច្នោះទេ យើងនឹងជាប់ស្ទះ | We need to leave by eight. Otherwise, we'll get stuck in traffic. | ការព្រមាន → otherwise |
សរុបមក៖ ពាក្យខ្មែរ “លើកលែងតែ” “ឱ្យតែ” “ក្រែងលោ” និង “បើមិនដូច្នោះទេ” ត្រូវនឹងពាក្យអង់គ្លេសយ៉ាងល្អ។ សម្រាប់ “ទោះបី” សូមសួរថា៖ វាជាការពិត (even though) ឬមិនទាន់ដឹង (even if)? ហើយក្រោយពាក្យភ្ជាប់ទាំងអស់នេះ កុំបកប្រែ “នឹង”។
ទម្រង់
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
| ពាក្យភ្ជាប់ | អត្ថន័យ | លំនាំ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| unless | បើ … មិន; លើកលែងតែ | unless + (ជាធម្មតា) កិរិយាសព្ទបញ្ជាក់ | Unless you hurry, you'll be late. |
| as long as / so long as | លុះត្រាតែ ឱ្យតែ | + បច្ចុប្បន្នកាលសម្រាប់អនាគត | As long as you text me, you can stay out. |
| provided (that) / providing (that) | លុះត្រាតែ (ផ្លូវការជាង) | + បច្ចុប្បន្នកាលសម្រាប់អនាគត | Provided (that) the weather is fine, we'll sail. |
| on condition that | លុះត្រាតែ (ផ្លូវការ៖ កិច្ចព្រមព្រៀង ច្បាប់) | + បច្ចុប្បន្នកាលសម្រាប់អនាគត | You can use the photo on condition that you credit me. |
| in case | ដើម្បីប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះ … អាចកើតឡើង (ក្រែងលោ) | + បច្ចុប្បន្នកាល (មិនមែន will); អតីតកាលក្រោយកិរិយាសព្ទអតីតកាល | Bring snacks in case you get hungry. |
| even if | មិនខុសគ្នាអ្វីទេ ថាតើ … | tense ដូច if | I'll finish it even if it takes all night. |
| even though | although (ខ្លាំងជាង) — នេះជាការពិត | + ការពិត | She went to work even though she was ill. |
| otherwise / or (else) | បើមិនដូច្នោះទេ … (ការព្រមាន) | ការណែនាំ / ប្រយោគ + otherwise / or + លទ្ធផល | Leave now, or you'll miss the bus. |
Tense ក្រោយពាក្យភ្ជាប់
| ស្ថានភាព | ក្រោយពាក្យភ្ជាប់ | ឃ្លាចម្បង | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| អនាគតពិត | present simple | will / can / ប្រយោគបញ្ជា | Unless it rains, we'll eat outside. |
| បច្ចុប្បន្ន / អនាគតស្រមៃ | past simple | would / could | I wouldn't go unless I had to. |
| អតីតកាល (ការប្រុងប្រយ័ត្ន) | past simple | past simple | I took a map in case I got lost. |
ទីតាំង និងក្បៀស
- unless, as long as, provided, in case, even if អាចចាប់ផ្ដើមប្រយោគ (ក្បៀសក្រោយឃ្លា) ឬនៅកណ្ដាល (ជាធម្មតាគ្មានក្បៀស)។
- otherwise ចាប់ផ្ដើមឃ្លា ឬប្រយោគថ្មី៖ Write it down. Otherwise, you'll forget. វាក៏អាចនៅក្រោយក្បៀស ឬ semicolon ដែរ។
- or (else) ភ្ជាប់ឃ្លាពីរ៖ Be quiet, or else you'll wake the baby.
របៀបប្រើ
1Unless = បើ … មិន / លើកលែងតែ
Unless ណែនាំស្ថានភាពតែមួយដែលលទ្ធផលមិនកើតឡើង។ ដោយសារ unless មាន “មិន” នៅក្នុងខ្លួនរួចហើយ កិរិយាសព្ទក្រោយវាជាធម្មតាជាប្រយោគបញ្ជាក់។
ប្រើ if … not មិនមែន unless ទេ ពេលលទ្ធផលជាប្រតិកម្មចំពោះអ្វីមួយដែលមិនកើតឡើង ឬក្នុងសំណួរ៖ I'll be upset if she doesn't come. What will you do if the bus doesn't come?
2As long as, provided (that), on condition that = លុះត្រាតែ
ពាក្យភ្ជាប់ទាំងនេះធ្វើឱ្យលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹង៖ លទ្ធផលកើតឡើងលុះត្រាតែលក្ខខណ្ឌនេះត្រូវបានបំពេញ ហើយអ្នកនិយាយច្រើនកំពុងអនុញ្ញាត ឬធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង។ As long as / so long as ធម្មតា ទៅមិនផ្លូវការ; provided (that) / providing (that) ផ្លូវការជាង; on condition that ផ្លូវការ និងប្រើញឹកញាប់ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង និងច្បាប់។
3In case = ដើម្បីប្រុងប្រយ័ត្ន
In case ពន្យល់ហេតុអ្វីបានជាយើងធ្វើអ្វីមួយឥឡូវ៖ ព្រោះអ្វីមួយអាចកើតឡើងនៅពេលក្រោយ។ យើងធ្វើសកម្មភាពនោះ ទោះព្រឹត្តិការណ៍កើតឡើងឬមិនកើតឡើងក៏ដោយ។ ភាសាខ្មែរមានពាក្យល្អសម្រាប់ចំណុចនេះ៖ “ក្រែងលោ”។ ប្រើទម្រង់បច្ចុប្បន្នសម្រាប់អនាគត (មិនមែន will) និងទម្រង់អតីតកាលពេលកិរិយាសព្ទចម្បងនៅអតីតកាល។
In case of + នាមសព្ទ ខុសពីនេះ៖ វាជារបៀបផ្លូវការដើម្បីនិយាយ “បើមាន” ដែលប្រើលើផ្លាកសញ្ញា។ In case of fire, do not use the lifts. (= បើមានអគ្គិភ័យ)
4Even if និង even though
Even if = ទោះរឿងនេះកើតឡើង ឬមិនកើតឡើង លទ្ធផលនៅតែដដែល។ លក្ខខណ្ឌនោះអាចកើតឡើង ឬជាការស្រមៃ។ Even though = although ប៉ុន្តែខ្លាំងជាង ហើយព័ត៌មាននោះជាការពិត។ (Although៖ មើល B1-26។) ភាសាខ្មែរប្រើ “ទោះបី…ក៏ដោយ” សម្រាប់ទាំងពីរ។
5Otherwise និង or (else) — ការព្រមាន
ប្រើ otherwise ឬ or (else) ក្រោយការណែនាំ ឬប្រយោគមួយ ដើម្បីនិយាយថាអ្វីនឹងកើតឡើង បើគេមិនធ្វើតាម។ Or else ស្ដាប់ទៅខ្លាំងជាង ហើយបើនៅតែឯងនៅចុងប្រយោគ វាអាចស្ដាប់ទៅដូចការគំរាម។
Otherwise ជាមួយលទ្ធផលស្រមៃក្នុងអតីតកាល (I'm glad you called; otherwise I'd have waited all day) មាននៅក្នុង C1-04។
កំហុសញឹកញាប់
អន្ទាក់សម្រាប់អ្នកនិយាយភាសាខ្មែរ
1. “ទោះបី…ក៏ដោយ” = even if សម្រាប់ការពិត ភាសាខ្មែរនិយាយ ទោះបីទូរស័ព្ទខ្ញុំចាស់ក៏ដោយ វានៅតែថតរូបបានស្អាត ហើយ “ទោះបី” ដដែលប្រើសម្រាប់អ្វីដែលមិនទាន់ដឹងផងដែរ។ អ្នករៀនខ្លះជ្រើស even if ព្រោះវាមើលទៅដូច “ទោះបី”។ ពេលនោះជាការពិត ប្រើ even though។
2. “ក្រែងលោនឹង…” → in case + will ភាសាខ្មែរសួរថា តើយើងគួរទិញអង្ករបន្ថែមទុកទេ ក្រែងលោហាងនឹងបិទពេលចូលឆ្នាំខ្មែរ?។ ពាក្យ “ក្រែងលោ” ត្រូវនឹង in case យ៉ាងល្អ ប៉ុន្តែអ្នករៀនខ្លះបកប្រែ “នឹង” ផង។ ក្រោយ in case ប្រើ Present Simple។
3. “ឱ្យតែ…” → only ពាក្យ “ឱ្យតែ” មាន “តែ” (only) នៅខាងក្នុង៖ ឱ្យតែកូនបោសសម្អាតបន្ទប់ កូនអាចចេញទៅលេងជាមួយមិត្តបាន។ អ្នករៀនខ្លះបកប្រែជា only ដែលមិនអាចភ្ជាប់ឃ្លាពីរបានទេ។ “ឱ្យតែ” = as long as ឬ provided។
4. “មិនអញ្ចឹងទេ” → if not ពេលព្រមាន យើងនិយាយ ក្រោកឡើង មិនអញ្ចឹងទេ កូននឹងយឺតរៀន។ អ្នករៀនខ្លះបកប្រែ “មិនអញ្ចឹងទេ” ជា if not។ ក្រោយការណែនាំ ភាសាអង់គ្លេសប្រើ or (else) ឬ otherwise។
កុំច្រឡំ
in case និង if — ជាមួយ if អ្នកធ្វើសកម្មភាពតែពេលព្រឹត្តិការណ៍កើតឡើង។ ជាមួយ in case អ្នកធ្វើមុន គ្រាន់តែដើម្បីសុវត្ថិភាព។ (Conditionals៖ មើល A2-27, B1-06។)
even if និង even though — លទ្ធភាព និងការពិត។
unless និង if … not — ជាធម្មតាមានអត្ថន័យដូចគ្នា ប៉ុន្តែ if … not ជាជម្រើសធម្មជាតិសម្រាប់អារម្មណ៍ សំណួរ និងលទ្ធផលដែលអាស្រ័យលើអ្វីមួយដែលមិនកើតឡើង។
ការស្រមៃជាមួយ suppose / supposing / what if មាននៅក្នុង B2-21។ លក្ខខណ្ឌផ្លូវការ និងលក្ខខណ្ឌលាក់កំបាំង (should you need…, but for…, given…) មាននៅក្នុង C1-03 និង C1-04។
អក្ខរាវិរុទ្ធ និងការបញ្ចេញសំឡេង
- in case ជាពាក្យពីរជានិច្ច។ Just in case ជាឃ្លាថេរញឹកញាប់នៅចុងប្រយោគ។
- provided និង providing ត្រឹមត្រូវទាំងពីរ; that ជាជម្រើសក្រោយទាំងពីរ។
- unless /ənˈles/ — សង្កត់ព្យាង្គទីពីរ៖ “un-LESS” ដោយស្រៈទីមួយខ្សោយ។ សំឡេង /s/ នៅចុងត្រូវស៊ីសពិតប្រាកដ មិនមែន [h] ដូច “ស” ចុងពាក្យខ្មែរទេ (មិនមែន “un-leh”)។
- in case /ɪn ˈkeɪs/៖ ដូចគ្នា ចុង /s/ ត្រូវស៊ីសច្បាស់។
- provided /prəˈvaɪdɪd/ — សង្កត់លើ vi៖ “pruh-VY-did”។ សំឡេង /v/ ត្រូវឱ្យធ្មេញខាងលើប៉ះបបូរមាត់ខាងក្រោម។
- otherwise /ˈʌðəwaɪz/ (UK), /ˈʌðərwaɪz/ (US) — សង្កត់ព្យាង្គទីមួយ៖ “UH-ther-wise” មិនមែន “other-WISE” តាមទម្លាប់ខ្មែរទេ។ សំឡេង /ð/ មិនមានក្នុងភាសាខ្មែរ៖ ដាក់ចុងអណ្ដាតរវាងធ្មេញ ហើយញ័របំពង់ក មិនមែន “d” ទេ។
- ក្នុង or else សង្កត់លើ else ហើយ or ខ្សោយ៖ “uh ELSE” — Be careful, or else.
ច្បាប់មាស
ជ្រើសពាក្យភ្ជាប់តាមអត្ថន័យ៖ unless = លើកលែងតែ, as long as / provided = លុះត្រាតែ (ឱ្យតែ), in case = គ្រាន់តែដើម្បីសុវត្ថិភាព (ក្រែងលោ), even if = មិនខុសគ្នាអ្វីទេ, otherwise / or (else) = បើមិនដូច្នោះទេ នេះជាលទ្ធផល។ សម្រាប់អត្ថន័យអនាគត ប្រើបច្ចុប្បន្នកាលក្រោយពាក្យភ្ជាប់ទាំងនេះ មិនមែន will ទេ។
លំហាត់
A. ទម្រង់
បំពេញពាក្យដែលបាត់ ឬសរសេរឡើងវិញតាមការណែនាំ។
-
បំពេញដោយទម្រង់ត្រឹមត្រូវ៖ Take a sandwich in case you (get) hungry.
-
បំពេញ៖ I won't go ___ you come with me. …
-
បំពេញដោយទម្រង់ត្រឹមត្រូវ៖ We'll start the meeting at nine provided everyone (arrive) on time.
-
បំពេញ៖ She left early ___ the traffic was bad. …
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ unless៖ If you don't leave now, you'll miss the bus.
-
សរសេរឡើងវិញដោយប្រើ otherwise៖ Set an alarm. If you don't, you'll oversleep.
B. អត្ថន័យ
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ។
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I'm going to the concert … I have to go alone.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ He went to the party … he was exhausted.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ Write down the address … you forget it.
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ You can come to the meeting … you don't interrupt.
-
ជ្រើសរើសពាក្យដែលផ្លូវការជាងសម្រាប់កិច្ចសន្យា៖ The flat is rented … no pets are kept.flat (UK) = apartment (US)
-
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវ៖ I'll be disappointed .
C. រកកំហុស
ប្រយោគនីមួយៗមានកំហុសមួយ ឬត្រឹមត្រូវ។ សរសេរប្រយោគដែលកែរួច ឬសរសេរ correct។
-
Unless you don't study, you won't pass.
-
Pack some water in case you will get thirsty.
-
Even though it rains tomorrow, the match will go ahead.
-
You can stay out late as long as you text me.
D. ក្នុងបរិបទ
ប្រអប់ពាក្យ៖ as long as, even if, in case, otherwise, unless
Mia: We're leaving at six tomorrow. Set your alarm, 17 you'll oversleep.
Leo: Fine. Should I bring a raincoat?
Mia: Yes, bring one 18 the weather changes. It often does in the mountains.
Leo: And what if it's raining when we wake up?
Mia: We'll still go, 19 it's a storm. A bit of rain is fine.
Leo: OK. Can my brother come too?
Mia: Sure, 20 he can walk fifteen kilometres!
Leo: He can. He'll come 21 he's tired after work.
E. វេនរបស់អ្នក
សរសេរជាភាសាអង់គ្លេសអំពីជីវិតរបស់អ្នក។
-
សរសេររបស់ពីរដែលអ្នកតែងតែយកតាមខ្លួន និងហេតុផល ដោយប្រើ in case។
-
សរសេរច្បាប់មួយសម្រាប់នរណាម្នាក់ដែលខ្ចីរបស់អ្វីមួយរបស់អ្នក ដោយប្រើ as long as ឬ provided។
-
សរសេររឿងមួយដែលអ្នកនឹងមិនធ្វើជាដាច់ខាត ដោយប្រើ even if។
F. រំលឹកចម្រុះ
រំលឹកមេរៀនមុនៗ។
-
A2-27 Zero Conditional និង First Conditional — ប្រយោគ “បើ” ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ When she (arrive), I'll call you.
-
B1-06 Second Conditional (If I had…, I would…) — ប្រយោគលក្ខខណ្ឌប្រភេទទី 2 ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ If I (have) more time, I'd learn to play the piano.
-
B1-26 Although, despite និង however — ពាក្យភ្ជាប់បង្ហាញភាពផ្ទុយគ្នា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ ___ the rain, we went for a walk. …
-
B2-02 Mixed Conditionals — ប្រយោគ If ចម្រុះពេលវេលា ពន្យល់ជាភាសាខ្មែរ If I had saved more money last year, I (be) on holiday now.holiday (UK) = vacation (US)
ចម្លើយ
A. ទម្រង់
- get
- unless
- arrives
- in case
- Unless you leave now, you'll miss the bus. / You'll miss the bus unless you leave now.
- Set an alarm. Otherwise, you'll oversleep. / Set an alarm, otherwise you'll oversleep.
B. អត្ថន័យ
- even if
- even though
- in case
- as long as
- on condition that
- if she doesn't call
C. រកកំហុស
- Unless you study, you won't pass. / If you don't study, you won't pass.
- Pack some water in case you get thirsty.
- Even if it rains tomorrow, the match will go ahead.
- ✓ You can stay out late as long as you text me.
D. ក្នុងបរិបទ
- otherwise / or / or else
- in case / just in case
- unless
- as long as / so long as / provided / providing / provided that / providing that
- even if / even though
E. វេនរបស់អ្នក
- I always carry a power bank in case my phone dies. I keep a pen in my bag in case I need to sign something.
- You can borrow my car as long as you fill up the tank before you bring it back.
- I would never go skydiving, even if someone paid me a lot of money.
F. រំលឹកចម្រុះ
- arrives / has arrived
- had
- Despite
- would be / could be / might be
