Bijwoorden in het Engels: plaats, bereik en standpunt (only, even, really)
Adverbials: Position, Scope and Viewpoint
Op deze pagina
Leerdoel
Na deze les zet je only, even, just en also zo dat ze precies op de goede woorden slaan. Je stuurt het bereik van een bijwoord bij een ontkenning (I really don't like it tegenover I don't really like it). Je gebruikt zinsbijwoorden als frankly, admittedly en technically om je standpunt te laten zien, je voorkomt verwarring tussen bijwoorden van wijze en zinsbijwoorden, en je plaatst lange bijwoordelijke bepalingen goed.
Het idee
Een bijwoordelijke bepaling kan op één woord werken, op een woordgroep of op de hele zin. Waar ze op werkt, is haar bereik (scope), en in het Engels is de plaats in de zin het belangrijkste signaal van dat bereik.
Zie een bijwoord als een paraplu: hij bedekt wat erachter komt. Only Sara saw the email – de paraplu bedekt Sara; Sara saw only the email – nu bedekt hij the email. Een zinsbijwoord is een grote paraplu over de hele zin: Frankly, the plan is a mess zegt niet hóé het plan een puinhoop is; het zegt hoe de schrijver spreekt.
Ook not is een paraplu, en de volgorde van twee paraplu's doet ertoe. In I really don't like it bedekt really het stuk don't like: een sterke afkeer. In I don't really like it bedekt not het stuk really like: een milde, beleefde afkeer. In spreektaal kan de klemtoon een paraplu verschuiven; op papier is er geen klemtoon, dus moet de plaats al het werk doen.
Nederlands en Engels vergeleken
Bij de ontkenning werkt het Nederlands precies zo: wat eerst komt, bedekt wat erna komt. Ik vind het echt niet leuk is sterk, ik vind het niet echt leuk is zacht – net als really don't en don't really. Het grote verschil is de woordvolgorde. In de Nederlandse hoofdzin staan bijwoorden vaak direct na de persoonsvorm, vóór het lijdend voorwerp. In het Engels staat er bijna nooit iets tussen het werkwoord en een kort lijdend voorwerp. Daarnaast lijken een paar Nederlandse woorden op Engelse bijwoorden, maar betekenen ze iets anders.
| Nederlands | Engels | Wat er gebeurt |
|---|---|---|
| Ik vind het echt niet leuk. / Ik vind het niet echt leuk. | I really don't like it. / I don't really like it. | zelfde principe: het eerste woord bedekt het tweede |
| Hij nam expres niet op. / Hij brak de vaas niet expres. | He deliberately didn't answer. / He didn't deliberately break the vase. | zelfde principe |
| Ze controleerde zorgvuldig elk cijfer. | She checked every figure carefully. | Engels: geen bijwoord tussen werkwoord en kort lijdend voorwerp |
| Kun je me even helpen? | Can you help me for a moment? | Nederlands even ≠ Engels even (zelfs) |
| We kunnen het eventueel uitstellen. | We could postpone it if necessary. | eventueel ≠ eventually (uiteindelijk) |
Vorm
Drie hoofdposities
| Positie | Typische bepalingen | Voorbeeld |
|---|---|---|
| vooraan (vaak + komma) | zinsbijwoorden, verbindingswoorden, vooropgeplaatste tijd/plaats | Frankly, I'm not convinced. |
| midden (vóór het hoofdwerkwoord, na het eerste hulpwerkwoord, na be) | only, even, just, also, frequentie, zekerheid | She has probably forgotten. |
| achteraan | wijze, plaats, tijd, lange bepalingen | He explained the rules carefully. |
Focusbijwoorden: positie en bereik
| Zin | Wat wordt bedekt | Betekenis |
|---|---|---|
| Only the manager can sign the contract. | the manager | niemand anders kan het |
| The manager can only sign the contract. | sign? the contract? | op papier dubbelzinnig – daarom verplaatsen zorgvuldige schrijvers only |
| The manager can sign only the contract. | the contract | niets anders |
| Even the manager didn't know. | the manager | verrassing: wie het het best had moeten weten, wist het niet |
| The manager didn't even know. | know | niet eens het minimum: ze wist het niet eens, laat staan dat ze iets deed |
Bereik bij ontkenning: de eerste paraplu bedekt de tweede
| Zin | Betekenis |
|---|---|
| I really don't like it. | sterk: ik vind het echt niet leuk |
| I don't really like it. | zacht: ik vind het niet echt leuk |
| He deliberately didn't answer. | hij koos ervoor niet te antwoorden |
| He didn't deliberately break it. | hij brak het wel, maar per ongeluk |
| That isn't necessarily true. | het kan waar zijn, of niet |
| Not all the guests came. | sommigen kwamen, sommigen niet |
Zinsbijwoorden naar functie
| Functie | Voorbeelden |
|---|---|
| hoe de spreker spreekt | frankly, honestly, seriously, briefly |
| vanuit welk standpunt | personally, technically, theoretically, legally, financially |
| oordeel | fortunately, surprisingly, sadly, ironically, hopefully |
| toegeven | admittedly, granted (C1-13) |
| zekerheid en bron | clearly, obviously, presumably, apparently (C1-08) |
Gebruik
1Het bereik van only, even, just en also
In een gesprek staan only en even meestal in de middenpositie, en de klemtoon laat horen waar ze op slaan. In zorgvuldig geschreven tekst zet je ze direct vóór het woord of de woordgroep die ze bedekken, want de lezer hoort de klemtoon niet. Voor just (= only) en also geldt hetzelfde principe. De basisposities staan in B1-33.
2Bereik bij ontkenning: really don't of don't really
Staan een bijwoord en not samen, dan bedekt het woord dat eerst komt het andere – precies zoals ‘echt niet’ en ‘niet echt’. Really, deliberately, completely, always en necessarily veranderen van betekenis met hun positie. Bijwoorden van zekerheid (probably, certainly, definitely) staan normaal vóór een ontkennend hulpwerkwoord: She probably won't, niet She won't probably. Necessarily staat normaal na not. Een onderwerp met all of every + not kan op papier dubbelzinnig zijn, dus gebruik not all als je bedoelt ‘sommigen niet’.
3Zinsbijwoorden en standpunt
Een zinsbijwoord geeft commentaar op de hele uitspraak: hoe waar ze is, wat de spreker ervan vindt, of vanuit welk standpunt ze klopt. Meestal staat het vooraan met een komma, maar de middenpositie is ook gewoon. Hopefully (= ik hoop) is nu in de meeste registers standaard, al vermijden sommige formele stijlgidsen het nog.
4Bijwoord van wijze of zinsbijwoord?
Veel bijwoorden kunnen beschrijven hoe iets gebeurt (wijze) of commentaar geven op de hele zin. Positie en komma's vertellen de lezer welke betekenis je bedoelt. Achteraan is het bijwoord meestal een bijwoord van wijze; vooraan met een komma meestal een zinsbijwoord.
5Lange bepalingen plaatsen
Lange bijwoordelijke bepalingen staan het liefst vooraan of achteraan in de zin, niet in het midden (C2-04). Zet geen bepaling tussen een werkwoord en een kort lijdend voorwerp. Is het lijdend voorwerp heel lang, dan mag een korte bepaling er volgens end-weight vóór staan. Een kort bijwoord tussen to en het werkwoord – een ‘split infinitive’ – is in modern Engels aanvaardbaar en soms de duidelijkste keuze; lange bepalingen op die plek zijn onhandig.
6Bijwoorden met twee vormen (herhaling)
Een paar bijwoorden hebben een gewone vorm en een -ly-vorm met een andere betekenis: de gewone vorm is meestal letterlijk (fly high, travel free, open wide, dig deep, work hard), de -ly-vorm abstract of ‘in hoge mate’ (highly, freely, widely, deeply, hardly). De basis staat in A2-09.
Veelgemaakte fouten
Valkuilen voor Nederlandstaligen
1. Een bijwoord tussen werkwoord en lijdend voorwerp. In een Nederlandse hoofdzin staan bijwoorden vaak direct na de persoonsvorm: ‘Ze spreekt heel goed Engels’, ‘Ik lees elke ochtend de krant.’ In het Engels hoort een kort lijdend voorwerp direct na het werkwoord; de bepaling komt erachter (of, bij frequentie, vóór het werkwoord).
2. Even is niet ‘even’. Het Nederlandse even (‘een momentje’, ‘eventjes’) is in het Engels geen even. Het Engelse even betekent ‘zelfs’ of ‘(niet) eens’. Can you even help me? klinkt als ‘Ben je überhaupt wel in staat om me te helpen?’ – nogal onbeleefd.
3. Eventueel is niet eventually. Eventually betekent ‘uiteindelijk, na lange tijd’. Voor ‘eventueel’ gebruik je if necessary, possibly of could.
4. Natuurlijk! als antwoord. ‘Natuurlijk’ is in het Nederlands het gewone, vriendelijke ‘ja hoor’. Als los antwoord klinkt Naturally! in het Engels stijf of zelfs ironisch. Als zinsbijwoord in een verhaal (Naturally, she accepted) is het wel prima.
Niet verwarren
really don't en don't really – Het eerste woord bedekt het tweede. Really don't versterkt de ontkenning; don't really verzacht haar en is een gewone, beleefde manier om het oneens te zijn of iets af te slaan – net als ‘echt niet’ en ‘niet echt’.
only in spreektaal en only op papier – In spreektaal staat only meestal in de middenpositie en laat de klemtoon het bereik horen. Op papier zet je het naast de woorden die het bedekt. Zie B1-33.
hopefully (zinsbijwoord) en hopefully (wijze) – Als zinsbijwoord betekent het ‘hopelijk’; achteraan betekent het ‘vol hoop’.
Spelling en uitspraak
- Na een zinsbijwoord vooraan komt op papier een komma en in spraak een korte pauze: Frankly, … In het Nederlands volgt na ‘Eerlijk gezegd’ meestal direct de persoonsvorm, zonder komma (‘Eerlijk gezegd is het…’) – in het Engels staat de komma er wel.
- In spreektaal is only meestal onbeklemtoond en valt de hoofdklemtoon op het woord waar het op slaat: I only saw Tom. Even krijgt vaak zelf ook wat klemtoon, naast het focuswoord: Even the boss didn't know.
- Only /ˈəʊnli/ (UK), /ˈoʊnli/ (US) is een tweeklank: begin met een doffe klinker (UK) of een o (US) en schuif naar een /ʊ/ met licht geronde lippen. Een lange, vlakke Nederlandse ‘oo’ (zoals in ‘boom’) klinkt te strak.
- In I don't really like it heeft really vaak een dalend-stijgende toon, die beleefdheid of voorbehoud aangeeft: I don't really like it… (de stem zakt en gaat weer omhoog op really).
- Highly /ˈhaɪli/ is gewoon high + /li/: twee lettergrepen, de h licht en hoorbaar. Admittedly /ədˈmɪtɪdli/ – klemtoon op mit; presumably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US) – klemtoon op de tweede lettergreep. De /z/ is stemhebbend: laat je stem trillen, anders klinkt hij als een /s/.
Gouden regel
Positie toont bereik: een bijwoord bedekt wat erachter komt. Zet op papier only en even direct vóór wat ze bedekken; bij een ontkenning bedekt het eerste woord het tweede (really don't = sterk, don't really = zacht). Gebruik de positie vooraan met een komma voor commentaar op de hele zin, en houd lange bepalingen aan de randen van de zin.
Oefeningen
A. Vorm
Herschrijf elke zin zoals aangegeven. Verander alleen de bepaling en wat daarvoor nodig is.
-
Herschrijf de zin zo dat de weigering zacht en beleefd klinkt, niet sterk: I really don't want to join the committee.
-
Herschrijf de zin zo dat hij betekent ‘hij koos ervoor niet te antwoorden’: He didn't deliberately answer the question.
-
Herschrijf de zin voor een geschreven rapport, zodat hij duidelijk betekent ‘sommigen zakten’: All the applicants didn't pass the first interview.
-
Herschrijf de zin met "necessarily", zodat hij betekent ‘een hoge prijs is geen garantie voor kwaliteit’: A higher price means better quality.
-
Herschrijf de zin met "Clearly" als zinsbijwoord, zodat hij betekent ‘het is duidelijk dat hij het niet heeft uitgelegd’: He didn't explain the problem clearly.
-
Herschrijf de zin met "probably" op de normale plaats: The landlord won't agree to lower the rent.
-
Herschrijf de zin met "in detail" vóór het lange lijdend voorwerp, zodat het lijdend voorwerp achteraan komt: We discussed the proposals that the three regional committees had submitted over the summer in detail.
B. Betekenis
Kies de zin die het best in de context past. De toelichting zegt waarom.
-
Een collega vraagt of je de presentatie van de nieuwe salesmanager leuk vond. Je wilt beleefd klinken, niet vijandig. Welk antwoord past?not vóór really verzacht de ontkenning; really vóór not maakt haar sterk
-
Een nieuwsbericht: niemand in het bedrijf wist van de fusie, ook niet de persoon die het het best had moeten weten. Welke zin zegt dat?even bedekt het onderwerp: de minst waarschijnlijke persoon
-
Een klacht: de receptionist deed niet eens het minimum, laat staan dat hij het probleem oploste. Welke zin zegt dat?even bedekt het werkwoord: niet eens het minimum
-
Op een gedrukte menukaart moet duidelijk staan dat er op vrijdag verse vis is, en op geen enkele andere dag. Welke zin is op papier duidelijker?op papier staat only direct vóór wat het bedekt
-
Een advocaat zegt tegen een cliënt dat het huurcontract strikt juridisch gezien is afgelopen, al heeft niemand hem gevraagd te vertrekken. Welke zin is preciezer?technically = strikt genomen; personally geeft een persoonlijke mening, geen feit
-
Een biografie: de schrijver bedoelt ‘vanzelfsprekend nam ze het aanbod aan’. Welke zin zegt dat?vooraan + komma = zinsbijwoord; achteraan beschrijft het de manier
C. Vind de fout
Elke zin heeft één fout met een bijwoord, of is goed. Schrijf de verbeterde zin. Is de zin goed, schrijf dan correct.
-
According to the latest survey, it is wide believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
-
The inspector examined carefully every document before she signed the final report and sent it to the ministry.
-
The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
-
She has worked very hardly all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
-
Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.
D. In context
Redigeer de mededeling zo dat er precies staat wat de schrijvers bedoelen. Herschrijf of kies zoals aangegeven.
(19) From 1 March, the finance team will only process expense claims on Fridays. (20) All claims sent by post will not be accepted. (21) Senior managers must even use the new online form; there are no exceptions. Last year many of you found the instructions confusing. (22) We did not explain the rules clearly, and we apologise. (23) Please note that we cannot really accept late claims under any circumstances. (24) We plan to, after a full consultation with every department, review the system in the autumn. If you have any questions, please contact the finance office.
-
Herschrijf (19) zo dat er op papier duidelijk staat dat vrijdag de enige dag is.
-
Herschrijf (20) zo dat er duidelijk staat dat geen enkele declaratie per post wordt geaccepteerd.
-
Herschrijf (21) zo dat "even" op "senior managers" slaat.
-
In (22) geven de schrijvers toe dat hun uitleg slecht was. Welke versie zegt dat?achteraan beschrijft clearly de manier; vooraan betekent het ‘duidelijk, overduidelijk’
-
Herschrijf (23) zo dat het een stellige weigering is, geen zachte.
-
Herschrijf (24) zo dat de lange bepaling de to-infinitief niet splitst.
E. Jouw beurt
Schrijf in het Engels. De succescriteria zeggen waar je op moet letten.
-
Schrijf een korte recensie (3–4 zinnen) van een café of restaurant voor een lokale website. Succescriteria: minstens twee verschillende zinsbijwoorden (bijv. admittedly, surprisingly, personally) met de juiste komma's; only of even direct vóór de woorden die het bedekt; één ontkenning met really op de plaats die past bij wat je bedoelt.
-
Een vriend heeft gevraagd of je in het weekend helpt met verhuizen, maar je kunt niet. Schrijf een beleefd bericht (2–3 zinnen). Succescriteria: één zachte ontkenning met don't really of not necessarily; één zinsbijwoord; één focusbijwoord (only, just of even) vóór wat het bedekt.
-
Schrijf twee zinnen met hetzelfde bijwoord op twee plaatsen, met een verschillende betekenis (bijwoord van wijze en zinsbijwoord), en zet achter elke zin een korte uitleg.
F. Gemengde herhaling
Herhaal wat je in eerdere lessen hebt geleerd.
-
C2-04 Zinsbouw in het Engels: information flow, end-focus en end-weight Herschrijf de zin met dummy it, zodat de zware bijzin achteraan komt: That the shop closed so suddenly, after forty years on the high street, surprised everyone.
-
B1-33 Still, yet, even, only, also: de plaats van het bijwoord (adverb position) in het Engels Herschrijf de zin met "still" op de normale middenpositie: She is working at the same bank after all these years.
-
C1-08 Hedging in het Engels: voorzichtig formuleren met seem, appear, allegedly en tend to De samenvatting van een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift. Welke zin is passender?hedging: wetenschappelijke uitspraken doe je voorzichtig
Antwoorden
A. Vorm
- I don't really want to join the committee.
- He deliberately didn't answer the question.
- Not all the applicants passed the first interview.
- A higher price doesn't necessarily mean better quality.
- Clearly, he didn't explain the problem.
- The landlord probably won't agree to lower the rent.
- We discussed in detail the proposals that the three regional committees had submitted over the summer.
B. Betekenis
- I didn't really enjoy it, to be honest.
- Even the finance director didn't know about the merger.
- The receptionist didn't even apologise.
- We serve fresh fish only on Fridays.
- Technically, the lease ended last month, but nobody has asked you to leave.
- Naturally, she accepted the offer.
C. Vind de fout
- According to the latest survey, it is widely believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
- The inspector carefully examined every document before she signed the final report and sent it to the ministry. / The inspector examined every document carefully before she signed the final report and sent it to the ministry.
- ✓ The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
- She has worked very hard all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
- ✓ Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.
D. In context
- From 1 March, the finance team will process expense claims only on Fridays.
- No claims sent by post will be accepted. / Claims sent by post will not be accepted.
- Even senior managers must use the new online form; there are no exceptions.
- We did not explain the rules clearly, and we apologise.
- Please note that we really cannot accept late claims under any circumstances.
- We plan to review the system in the autumn, after a full consultation with every department. / After a full consultation with every department, we plan to review the system in the autumn.
E. Jouw beurt
- Admittedly, the service at Café Lumo is slow. Surprisingly, nobody seemed to mind: even the children waited patiently. Soup is served only at lunchtime. Personally, I don't really understand the fuss about the desserts, but the coffee is excellent.
- Honestly, I'd love to help, but I'm free only on Sunday evening, and even then just for an hour. I don't really think I'd be much use by then. Could I bring you dinner instead?
- Naturally, she answered the question. (= of course she answered it) She answered the question naturally. (= in a relaxed, natural way)
F. Gemengde herhaling
- It surprised everyone that the shop closed so suddenly, after forty years on the high street.
- She is still working at the same bank after all these years.
- The results suggest that the drug may be effective.
