Прилози на англиски: место, опфат и став (only, even, really don't, frankly, highly)
Adverbials: Position, Scope and Viewpoint
На оваа страница
Цел
По оваа лекција ќе ги ставате only, even, just и also така што ќе покажуваат токму на вистинските зборови, ќе управувате со опфатот на прилогот кај негацијата (I really don't like it и I don't really like it), ќе го покажувате својот став со прилози за цела реченица како frankly, admittedly и technically, ќе избегнувате забуна меѓу прилог за начин и прилог за цела реченица и ќе ги поставувате долгите прилошки определби.
Главна идеја
Прилошката определба може да влијае на еден збор, на една група зборови или на цела реченица. Она на што влијае е нејзиниот опфат (scope), а на англиски главниот знак за опфатот е местото.
Замислете го прилогот како чадор: го покрива она што доаѓа по него. Only Sara saw the email – чадорот го покрива Sara; Sara saw only the email – го покрива the email. Прилогот за цела реченица е голем чадор над целата реченица: Frankly, the plan is a mess не кажува на каков начин планот е хаос; му кажува на читателот како зборува авторот.
И not е чадор, а редот на двата чадори е важен. Во I really don't like it, really го покрива don't like: силно непријатно. Во I don't really like it, not го покрива really like: меко, учтиво „не баш“. Во говорот нагласокот може да го помести чадорот; во пишувањето нагласок нема, па целата работа ја врши местото.
Македонски и англиски
И кај нас прилогот го менува значењето според местото, а за многу работи сме исти. „Навистина не ми се допаѓа“ е силно, а „Не ми се допаѓа баш“ е меко – тоа е токму разликата меѓу really don't и don't really. „Намерно не одговори“ и „Не го скрши намерно“ се разликуваат исто како deliberately didn't и didn't deliberately. „Веројатно нема да дојде“ има ист ред како She probably won't come. Прилозите за цела реченица („искрено“, „лично“, „технички“, „се надевам“) ги имаме и ние.
Разликите се на три места. Прво, кај нас прилогот често има иста форма како придавката во среден род („високо“, „широко“, „длабоко“), па „високо ценет“ лесно станува high appreciated. На англиски прилогот за степен пред придавка или партицип е со -ly: highly, widely, deeply. Второ, „Сите … не…“ кај нас во говорот често значи „не сите“. На англиски All the guests didn't stay во пишан текст може да значи и „никој не остана“; за „некои не“ почнете со not all. Трето, неколку наши прилози имаат англиски близнаци со друго значење: „евентуално“ не е eventually, а „искрено“ на почетокот на реченицата не е sincerely.
| Македонски | Англиски | Што е различно? |
|---|---|---|
| Таа веројатно нема да дојде вечерва. | She probably won't come tonight. | тука е исто: probably пред won't |
| Навистина не ми се допаѓа оваа песна. | I really don't like this song. | тука е исто: силно |
| Не ми се допаѓа баш оваа песна. | I don't really like this song. | „не… баш“ → don't really: меко, учтиво |
| Не останаа сите гости на вечера. | Not all the guests stayed for dinner. | „не сите“ → not all, не all … didn't |
| Намерно не одговори на телефонот. | He deliberately didn't answer the phone. | тука е исто: прилогот пред not ја покрива негацијата |
| Искрено, планот е хаос. | Frankly, the plan is a mess. | „искрено“ → frankly / honestly, не sincerely |
| Се надевам дека пратката ќе стигне утре. | Hopefully, the parcel will arrive tomorrow. | кај нас глагол, на англиски прилог за цела реченица |
| Се разбира, таа одговори на прашањето. | Naturally, she answered the question. | на почетокот + запирка = „се разбира“; на крајот = „природно, опуштено“ |
| Овој ресторан е високо ценет. | This restaurant is highly recommended. | кај нас „високо“, на англиски -ly |
Накратко: на англиски местото на прилогот носи значење – probably пред won't, not all за „не сите“, really don't за силно и don't really за меко „не“; „високо ценет“ е highly, а „искрено“ на почетокот е frankly / honestly.
Форма
Три основни места
| Место | Типични прилози | Пример |
|---|---|---|
| почеток (често + запирка) | прилози за цела реченица, сврзувачки зборови, истакнати определби за време и место | Frankly, I'm not convinced. |
| средина (пред главниот глагол, по првиот помошен глагол, по be) | only, even, just, also, честота, сигурност | She has probably forgotten. |
| крај | начин, место, време, долги определби | He explained the rules carefully. |
Прилози за фокус: место и опфат
| Реченица | Што покрива | Значење |
|---|---|---|
| Only the manager can sign the contract. | the manager | никој друг не може |
| The manager can only sign the contract. | sign? the contract? | во пишан текст двосмислено – затоа внимателните автори го поместуваат only |
| The manager can sign only the contract. | the contract | ништо друго |
| Even the manager didn't know. | the manager | изненадување: не знаел ни оној што требало најдобро да знае |
| The manager didn't even know. | know | ни минимумот: не знаел, а камоли да направи нешто |
Опфат со негација: првиот чадор го покрива вториот
| Реченица | Значење |
|---|---|
| I really don't like it. | силно: навистина не ми се допаѓа |
| I don't really like it. | меко: не ми се допаѓа баш |
| He deliberately didn't answer. | одлучил да не одговори |
| He didn't deliberately break it. | го скршил, но случајно |
| That isn't necessarily true. | може да е точно, а може и да не е |
| Not all the guests came. | некои дојдоа, некои не |
Прилози за цела реченица според задачата
| Задача | Примери |
|---|---|
| како зборува говорникот | frankly, honestly, seriously, briefly |
| од чија гледна точка | personally, technically, theoretically, legally, financially |
| оценка | fortunately, surprisingly, sadly, ironically, hopefully |
| признавање | admittedly, granted (C1-13) |
| сигурност и извор | clearly, obviously, presumably, apparently (C1-08) |
Употреба
1Опфатот на only, even, just и also
Во разговор only и even обично стојат во средина, а нагласокот покажува на што се однесуваат. Во внимателен пишан текст ставете ги непосредно пред зборот или групата што ја покриваат, бидејќи читателот не го слуша нагласокот. Just (= само) и also го следат истото начело. Основните места се во лекцијата B1-33. Нашите „само“ и „дури“ работат исто, но редот на зборовите кај нас е послободен.
2Опфат со негација: really don't и don't really
Кога прилогот и not стојат заедно, првиот го покрива вториот. Really, deliberately, completely, always и necessarily го менуваат значењето според местото. Прилозите за сигурност (probably, certainly, definitely) обично стојат пред одречниот помошен глагол: She probably won't, не She won't probably. Necessarily обично е по not. Во пишан текст подмет со all или every + not може да е двосмислен, па користете not all кога мислите „некои не“.
3Прилози за цела реченица и гледна точка
Прилогот за цела реченица ја коментира целата изјава: колку е вистинита, што мисли говорникот за неа или од која гледна точка важи. Обично стои на почетокот со запирка, но е често и во средина. Hopefully (= се надевам) денес е стандардно во повеќето стилови, иако некои формални прирачници за стил сè уште го избегнуваат.
4Прилог за начин или прилог за цела реченица?
Многу прилози можат да опишат како се прави нешто (начин) или да ја коментираат целата реченица. Местото и запирките му кажуваат на читателот кое значење го мислите. На крајот прилогот обично е за начин; на почетокот со запирка обично е за цела реченица. Кај нас разликата често се гледа во зборот: „природно“ наспроти „се разбира“, „јасно“ наспроти „очигледно“.
5Долги прилошки определби
Долгите определби сакаат да стојат на почетокот или на крајот, не во средина (C2-04). Не ставајте определба меѓу глаголот и краткиот предмет. Кога предметот е многу долг, end-weight (тежината на крајот) дозволува кратката определба да дојде пред него. Краток прилог меѓу to и глаголот – таканаречениот split infinitive (раздвоен инфинитив) – е прифатлив во денешниот англиски и понекогаш е најјасниот избор; долгите определби таму се незгодни.
6Прилози со две форми (повторување)
Некои прилози имаат кратка форма и форма со -ly со различно значење: кратката обично е буквална (fly high, travel free, open wide, dig deep, work hard), а формата со -ly е апстрактна или значи „во голема мера“ (highly, freely, widely, deeply, hardly). Основите се во лекцијата A2-09. Кај нас и двете значења често ги покрива ист збор („високо лета“, „високо ценет“).
Чести грешки
Замки за говорителите на македонски
1. „Високо квалификуван“, „силно советуваа“ → high qualified, strong advised. Кај нас прилогот за степен често изгледа исто како придавката во среден род: „високо квалификуван“, „силно препорачуваме“, „длабоко потресен“. Затоа на англиски лесно излегува кратката форма. Пред придавка, партицип или глагол англискиот прилог за степен е со -ly: highly, strongly, deeply.
2. „Сите … не…“ → All … didn't… наместо not all. Кога кај нас ќе кажеме „Сите лаптопи не стигнаа навреме“, обично мислиме дека некои стигнале, а некои не. На англиски all + not во пишан текст може да значи и „ниеден не возеше“. Ако мислите „некои не“, почнете со not all.
3. „Евентуално ќе дојдам“ → eventually. Кај нас „евентуално“ значи „можеби, ако се укаже потреба“: „Евентуално ќе свратам по работа.“ Англиското eventually значи „на крајот, по долго време“. Реченицата е граматички точна, но кажува нешто сосема друго. За „евентуално“ користете possibly, maybe или if necessary.
4. „Искрено, …“ → Sincerely, …. Кај нас „искрено“ на почетокот на реченицата е обичен коментар: „Искрено, филмот не ми се допадна.“ Англиското sincerely е прилог за начин („искрено, од срце“) и формула на крајот на писмо (Yours sincerely); како коментар на почетокот на реченица звучи чудно. Тука користете honestly, frankly или to be honest.
Не мешајте
really don't и don't really – Првиот збор го покрива вториот. Really don't ја засилува негацијата; don't really ја омекнува и е вообичаен учтив начин да не се согласите или да одбиете. Кај нас: „навистина не“ и „не… баш“.
only во говор и only во пишување – Во говорот only обично е во средина, а нагласокот го покажува опфатот. Во пишувањето ставете го до зборовите што ги покрива. Видете B1-33.
hopefully (за цела реченица) и hopefully (начин) – За цела реченица значи „се надевам“; на крајот значи „со надеж“.
Правопис и изговор
- По прилогот за цела реченица на почетокот во пишување стои запирка, а во говорот кратка пауза: Frankly, …
- Во говорот only обично е ненагласено, а главниот нагласок паѓа на зборот на кој покажува: I only saw TOM. Even често и само носи малку нагласок покрај зборот во фокус: EVEN the BOSS didn't know.
- Во I don't really like it зборот really често има тон што паѓа и потоа се крева – знак за учтивост или резерва. Кај нас истата учтивост ја носи „баш“; на англиски ја носи мелодијата, па оставете го гласот слободно да се движи.
- Highly /ˈhaɪli/: gh не се изговара. Admittedly /ədˈmɪtɪdli/ – нагласокот е на mit; presumably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US) – нагласокот е на вториот слог.
- Eventually /ɪˈventʃuəli/: нагласокот е на ven. Кај нас нагласокот паѓа на третиот слог од крајот, па по моделот на „евенТУално“ лесно се вели even-TU-ally. Нагласете го ven – и запомнете дека зборот значи „на крајот“.
Златно правило
Местото го покажува опфатот: прилогот го покрива она што доаѓа по него. Во пишување ставете ги only и even непосредно пред она што го покриваат; кај негацијата првиот збор го покрива вториот (really don't = силно, don't really = меко). За коментар на цела реченица користете почеток и запирка, а долгите определби држете ги на краевите. И запомнете: probably стои пред won't, „не сите“ е not all, „високо ценет“ е highly, а „евентуално“ не е eventually.
Вежби
A. Форма
Напишете ја секоја реченица одново според упатството. Менувајте ја само прилошката определба и она што таа го бара.
-
Напишете ја одново така што одбивањето ќе звучи меко и учтиво, а не силно: I really don't want to join the committee.
-
Напишете ја одново така што ќе значи „одлучил да не одговори“: He didn't deliberately answer the question.
-
Напишете ја одново за пишан извештај така што јасно ќе значи „некои од нив не поминаа“: All the applicants didn't pass the first interview.
-
Напишете ја одново со "necessarily" така што ќе значи „високата цена не гарантира квалитет“: A higher price means better quality.
-
Напишете ја одново така што "Clearly" ќе биде прилог за цела реченица, а реченицата ќе значи „очигледно е дека не го објасни“: He didn't explain the problem clearly.
-
Напишете ја одново така што "probably" ќе биде на своето вообичаено место: The landlord won't agree to lower the rent.
-
Напишете ја одново така што "in detail" ќе стои пред долгиот предмет, а предметот ќе биде на крајот: We discussed the proposals that the three regional committees had submitted over the summer in detail.
B. Значење
Изберете ја реченицата што подобро одговара на ситуацијата. Белешката објаснува зошто.
-
Колега ве прашува дали ви се допадна презентацијата на новиот раководител на продажба, а вие сакате да звучите учтиво, не непријателски. Кој одговор одговара?not before really softens the negative; really before not makes it strong
-
Вест: никој во компанијата не знаел за спојувањето, ни човекот што требало најдобро да знае. Која реченица го кажува тоа?even covers the subject: the least likely person
-
Жалба: рецепционерот не го направил ни минимумот, а камоли да го реши проблемот. Која реченица го кажува тоа?even covers the verb: not even the minimum
-
Од печатеното мени мора да биде јасно дека свежа риба има во петок и во ниеден друг ден. Која реченица е појасна во пишан текст?in writing, only goes directly before what it covers
-
Адвокат ѝ кажува на клиентката дека, строго правно земено, договорот за закуп истекол, иако никој не побарал од неа да се исели. Која реченица е попрецизна?technically = in strict terms; personally gives a private opinion, not a fact
-
Биографија: авторот мисли „се разбира дека ја прифати понудата“. Која реченица го кажува тоа?front position + comma = sentence adverb; at the end it describes manner
C. Најдете ја грешката
Во секоја реченица има една грешка со прилог или реченицата е точна. Напишете ја поправената реченица или напишете correct.
-
According to the latest survey, it is wide believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
-
The inspector examined carefully every document before she signed the final report and sent it to the ministry.
-
The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
-
She has worked very hardly all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
-
Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.
D. Во контекст
Уредете го известувањето така што ќе кажува точно она што авторите го мислат. Напишете го одново или изберете според упатството.
(19) From 1 March, the finance team will only process expense claims on Fridays. (20) All claims sent by post will not be accepted. (21) Senior managers must even use the new online form; there are no exceptions. Last year many of you found the instructions confusing. (22) We did not explain the rules clearly, and we apologise. (23) Please note that we cannot really accept late claims under any circumstances. (24) We plan to, after a full consultation with every department, review the system in the autumn. If you have any questions, please contact the finance office.
-
Напишете ја реченицата (19) одново така што во пишан текст ќе биде јасно: петокот е единствениот ден.
-
Напишете ја реченицата (20) одново така што ќе биде јасно: ниедно барање испратено по пошта нема да биде прифатено.
-
Напишете ја реченицата (21) одново така што "even" ќе ги покрива зборовите "senior managers".
-
Во реченицата (22) авторите признаваат дека нивното објаснување било лошо. Која верзија го кажува тоа?at the end, clearly describes manner; at the front it means "obviously"
-
Напишете ја реченицата (23) одново така што одбивањето ќе биде цврсто, а не меко.
-
Напишете ја реченицата (24) одново така што долгата определба нема да го дели to-инфинитивот.
E. Ваш ред е
Напишете на англиски.
-
Напишете краток осврт (3–4 реченици) за некое кафуле или ресторан за локална веб-страница. Критериуми: барем два различни прилози за цела реченица (на пр. admittedly, surprisingly, personally) со точни запирки; only или even непосредно пред зборовите што ги покрива; една негација во која really стои на местото што одговара на вашата мисла.
-
Пријател ве замолил да му помогнете при селењето за викендот, но не можете. Напишете учтива порака (2–3 реченици). Критериуми: една мека негација со don't really или not necessarily; еден прилог за цела реченица; еден прилог за фокус (only, just или even) пред она што го покрива.
-
Напишете две реченици во кои истиот прилог стои на две различни места со различно значење (прилог за начин и прилог за цела реченица), а по секоја додајте кратко објаснување.
F. Мешано повторување
Повторете ги темите од претходните лекции.
-
C2-04 Sentence architecture: редот на информациите во англиската реченица (end-focus, end-weight, it, паралелизам) Напишете ја одново со формалното it, така што тешката реченица ќе биде на крајот: That the shop closed so suddenly, after forty years on the high street, surprised everyone.
-
B1-33 Still, yet, even, only, also: каде стои прилогот во англиската реченица Напишете ја одново така што "still" ќе биде на своето вообичаено место во средината на реченицата: She is working at the same bank after all these years.
-
C1-08 Hedging на англиски: It seems that, apparently, allegedly – внимателно изразување Резиме на статија во научно списание. Која реченица подобро одговара?hedging: academic claims are made cautiously
Одговори
A. Форма
- I don't really want to join the committee.
- He deliberately didn't answer the question.
- Not all the applicants passed the first interview.
- A higher price doesn't necessarily mean better quality.
- Clearly, he didn't explain the problem.
- The landlord probably won't agree to lower the rent.
- We discussed in detail the proposals that the three regional committees had submitted over the summer.
B. Значење
- I didn't really enjoy it, to be honest.
- Even the finance director didn't know about the merger.
- The receptionist didn't even apologise.
- We serve fresh fish only on Fridays.
- Technically, the lease ended last month, but nobody has asked you to leave.
- Naturally, she accepted the offer.
C. Најдете ја грешката
- According to the latest survey, it is widely believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
- The inspector carefully examined every document before she signed the final report and sent it to the ministry. / The inspector examined every document carefully before she signed the final report and sent it to the ministry.
- ✓ The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
- She has worked very hard all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
- ✓ Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.
D. Во контекст
- From 1 March, the finance team will process expense claims only on Fridays.
- No claims sent by post will be accepted. / Claims sent by post will not be accepted.
- Even senior managers must use the new online form; there are no exceptions.
- We did not explain the rules clearly, and we apologise.
- Please note that we really cannot accept late claims under any circumstances.
- We plan to review the system in the autumn, after a full consultation with every department. / After a full consultation with every department, we plan to review the system in the autumn.
E. Ваш ред е
- Admittedly, the service at Café Lumo is slow. Surprisingly, nobody seemed to mind: even the children waited patiently. Soup is served only at lunchtime. Personally, I don't really understand the fuss about the desserts, but the coffee is excellent.
- Honestly, I'd love to help, but I'm free only on Sunday evening, and even then just for an hour. I don't really think I'd be much use by then. Could I bring you dinner instead?
- Naturally, she answered the question. (= of course she answered it) She answered the question naturally. (= in a relaxed, natural way)
F. Мешано повторување
- It surprised everyone that the shop closed so suddenly, after forty years on the high street.
- She is still working at the same bank after all these years.
- The results suggest that the drug may be effective.
