SlowingoГрамматика
C2 6 / 10

Пысықтауыштар қазақша: only, even, really don't мен don't really, frankly, technically

Adverbials: Position, Scope and Viewpoint

Осы бетте
  1. Мақсат
  2. Негізгі идея
  3. Қазақ тілі мен ағылшын тілі
  4. Құрылым
  5. Қолданылуы
  6. Жиі кездесетін қателер
  7. Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар
  8. Шатастырмаңыз
  9. Жазылуы мен айтылуы
  10. Алтын ереже
  11. Жаттығулар

Мақсат

Осы сабақтан кейін сіз only, even, just және also сөздерін дәл керекті сөзді қамтитындай етіп орналастыра аласыз, болымсыз сөйлемде үстеудің қамтуын басқара аласыз (I really don't like it пен I don't really like it), өз көзқарасыңызды frankly, admittedly, technically сияқты сөйлем үстеулерімен білдіре аласыз, қимыл-сын үстеуі мен сөйлем үстеуінің арасындағы екіұштылықтан аулақ бола аласыз және ұзын пысықтауыштарды дұрыс орналастыра аласыз.

Негізгі идея

Пысықтауыш бір сөзге, бір тіркеске не бүкіл сөйлемге әсер ете алады. Ол әсер ететін бөлік оның қамтуы (scope) деп аталады, ал ағылшын тілінде қамтудың басты белгісі — орын.

Үстеуді қолшатыр деп елестетіңіз: ол өзінен кейін келетін нәрсені жабады. Only Sara saw the email — қолшатыр Sara сөзін жабады; Sara saw only the email — the email сөзін жабады. Сөйлем үстеуі — бүкіл сөйлемді жабатын үлкен қолшатыр: Frankly, the plan is a mess жоспардың қалай бүлінгенін сипаттамайды, ол жазушының қалай сөйлеп тұрғанын оқырманға хабарлайды.

Not те қолшатыр, ал екі қолшатырдың реті маңызды. I really don't like it сөйлемінде really сөзі don't like бөлігін жабады: қатты ұнатпау. I don't really like it сөйлемінде not сөзі really like бөлігін жабады: жұмсақ, сыпайы ұнатпау. Сөйлеуде қолшатырды екпін жылжыта алады; жазуда екпін жоқ, сондықтан бар жұмысты орын атқаруы керек.

Қазақ тілі мен ағылшын тілі

Қазақ тілінде «тек» сөзден бұрын, ал ғана шылауы дәл өзі қамтитын сөзден кейін тұрады («Сара ғана көрді», «Сара бірінші хатты ғана көрді»), сондықтан қамту әдетте анық. Ағылшын сөйлеуінде only көбіне ортаңғы орында тұрады, ал жазуда оны дәл қамтитын сөзінің алдына қою керек. Тағы бір айырмашылық: біздің да / де шылауы әрі also, әрі even мағынасын береді («Әжем де Instagram қолданады»), ал ағылшынша бұл екі бөлек сөз. Болымсыздық қазақша етістіктің -ма / -ме жұрнағымен беріледі, ал үстеу әдетте етістіктің алдында тұрады: жұмсақ мағынаны онша («онша ұнамайды» = don't really like), қатты мағынаны мүлде («мүлде ұнамайды» = really don't like) береді. Болжам білдіретін шығар сөйлемнің соңында, болымсыз етістіктен кейін келеді («келмейтін шығар»), ал ағылшынша probably болымсыз көмекші етістіктің алдында тұрады.

ҚазақшаНе істейдіАғылшынша
Сара ғана көрді.ғана: дәл алдындағы сөзді қамтидыOnly Sara saw the email.
Әжем де Instagram қолданады.де: also не evenMy grandmother also / Even my grandmother…
Бұл ән маған онша ұнамайды.жұмсақ болымсыздықI don't really like this song.
Бұл ән маған мүлде ұнамайды.қатты болымсыздықI really don't like this song.
Ол бүгін келмейтін шығар.болжам етістіктен кейінShe probably won't come tonight.
Шынымды айтсам, жоспардың еш берекесі жоқ.сөйлем үстеуіFrankly, the plan is a mess.

Құрылым

Үш негізгі орын

ОрынӘдеттегі пысықтауыштарМысал
басы (көбіне + үтір)сөйлем үстеулері, байланыстырғыштар, алдыға шыққан мезгіл / мекенFrankly, I'm not convinced.
ортасы (негізгі етістіктің алдында, бірінші көмекші етістіктен кейін, be сөзінен кейін)only, even, just, also, жиілік, сенімділікShe has probably forgotten.
соңықимыл-сын, мекен, мезгіл, ұзын пысықтауыштарHe explained the rules carefully.

Назар аудартатын үстеулер: орын мен қамту

СөйлемНені қамтидыМағынасы
Only the manager can sign the contract.the managerбасқа ешкім қол қоя алмайды
The manager can only sign the contract.sign? the contract?жазуда екіұшты — сондықтан ұқыпты жазушылар only сөзін жылжытады
The manager can sign only the contract.the contractбасқа ештеңеге емес
Even the manager didn't know.the managerтаңданыс: ең жақсы білуге тиіс адам білмеді
The manager didn't even know.knowең аз нәрсе де жоқ: білмеді, әрекет ету былай тұрсын

Болымсыздықпен қамту: бірінші қолшатыр екіншісін жабады

СөйлемМағынасы
I really don't like it.қатты: маған ұнамайды
I don't really like it.жұмсақ: онша ұнамайды
He deliberately didn't answer.ол жауап бермеуді өзі таңдады
He didn't deliberately break it.сындырды, бірақ байқамай
That isn't necessarily true.рас болуы да, болмауы да мүмкін
Not all the guests came.кейбірі келді, кейбірі келмеді

Сөйлем үстеулері қызметіне қарай

ҚызметіМысалдар
сөйлеушінің қалай сөйлеп тұрғаныfrankly, honestly, seriously, briefly
кімнің көзқарасыpersonally, technically, theoretically, legally, financially
бағаfortunately, surprisingly, sadly, ironically, hopefully
мойындауadmittedly, granted (C1-13)
сенімділік пен дереккөзclearly, obviously, presumably, apparently (C1-08)

Қолданылуы

1Only, even, just және also сөздерінің қамтуы

Әңгімеде only мен even әдетте ортаңғы орында тұрады, ал олардың нені қамтитынын екпін көрсетеді. Ұқыпты жазуда оларды дәл өздері қамтитын сөздің не тіркестің алдына қойыңыз, өйткені оқырман екпінді естімейді. Just (= only) пен also да осы қағидаға бағынады. Негізгі орындары B1-33 сабағында.

Only Sara saw the email.
Хатты Сара ғана көрді.
басқа ешкім көрген жоқ
Sara saw only the first email.
Сара бірінші хатты ғана көрді.
қалғандарын емес
I eat fish only on Fridays.
Мен балықты жұма күндері ғана жеймін.
ұқыпты жазу: жалғыз күн жұма
I only eat fish on Fridays.
Мен балықты тек жұмада жеймін.
сөйлеу: мағынаны екпінді сөз көрсетеді
Even the experts were surprised.
Тіпті сарапшылардың өзі таң қалды.
таң қалуы екіталай адамдар
The experts were surprised even by the first results.
Сарапшылар тіпті алғашқы нәтижелердің өзіне таң қалды.
кейінгілеріне ғана емес
Just two people replied to the survey.
Сауалнамаға екі адам ғана жауап берді.
just = only
Also, the deadline has moved.
Оның үстіне, мерзім ауысты.
бейресми; ресми түрі: In addition, (C1-12)
The deadline has also moved.
Мерзім де ауысты.
басқа өзгерістерге қоса; мұнда де = also

2Болымсыздықпен қамту: really don't және don't really

Үстеу мен not қатар келсе, біріншісі екіншісін жабады. Really, deliberately, completely, always және necessarily сөздерінің мағынасы орнына қарай өзгереді. Сенімділік үстеулері (probably, certainly, definitely) әдетте болымсыз көмекші етістіктің алдында тұрады: She won't probably емес, She probably won't. Necessarily әдетте not сөзінен кейін келеді. All не every бар бастауыш + not жазуда екіұшты болуы мүмкін, сондықтан «кейбірі … жоқ» деген мағынада not all қолданыңыз.

I really don't like this song.
Бұл ән маған мүлде ұнамайды.
қатты ұнатпау
I don't really like this song.
Бұл ән маған онша ұнамайды.
жұмсақ, сыпайы ұнатпау
He deliberately didn't answer the phone.
Ол телефонды әдейі алмады.
алмауды өзі таңдады
He didn't deliberately break the vase.
Ол вазаны әдейі сындырған жоқ.
сындырды, бірақ әдейі емес
I completely disagree with you.
Мен сізбен мүлде келіспеймін.
толық келіспеу
I don't completely agree with you.
Мен сізбен толықтай келісе бермеймін.
жартылай келісу; «мүлде келіспеймін» мұндай емес
She probably won't come tonight.
Ол бүгін кешке келмейтін шығар.
сенімділік үстеуі won't сөзінің алдында; қазақша «шығар» соңында
Expensive wine isn't necessarily better.
Қымбат шарап міндетті түрде жақсырақ бола бермейді.
кейде жақсы, кейде жоқ
Not all the guests stayed for dinner.
Қонақтардың бәрі бірдей кешкі асқа қалған жоқ.
кейбірі қалды, кейбірі кетті

3Сөйлем үстеулері мен көзқарас

Сөйлем үстеуі бүкіл тұжырымға пікір білдіреді: оның қаншалықты рас екенін, сөйлеушінің оған көзқарасын не қай тұрғыдан рас екенін. Ол әдетте басында үтірмен келеді, бірақ ортаңғы орын да жиі кездеседі. Hopefully (= I hope) қазір көп стильде қалыпты, дегенмен кейбір ресми стиль нұсқаулықтары әлі де одан аулақ.

Frankly, the plan is a mess.
Шынымды айтсам, жоспардың еш берекесі жоқ.
ашық айтып тұрмын
Personally, I'd choose the cheaper option.
Өз басым арзанырақ нұсқаны таңдар едім.
жеке пікірім
Technically, the shop is still open, but nobody is serving.
Қағаз жүзінде дүкен әлі ашық, бірақ ешкім қызмет көрсетіп тұрған жоқ.
қатаң мағынасында
Admittedly, the hotel was a bit noisy.
Мойындау керек, қонақүй сәл шулы болды.
бұл ойды қабылдаймын
Surprisingly, nobody complained.
Таңғаларлығы, ешкім шағымданған жоқ.
бұл мені таң қалдырды; nobody + болымды етістік
Hopefully, the parcel will arrive tomorrow.
Сәлемдеме ертең келеді деп үміттенемін.
I hope
She has obviously forgotten about the meeting.
Ол жиналысты ұмытып кеткені анық.
ортаңғы орын, үтірсіз

4Қимыл-сын үстеуі ме, сөйлем үстеуі ме?

Көп үстеу бір нәрсенің қалай істелгенін (қимыл-сын) сипаттай алады не бүкіл сөйлемге пікір білдіре алады. Қай мағынаны қалайтыныңызды оқырманға орын мен үтір көрсетеді. Соңында тұрса, үстеу әдетте қимыл-сынды білдіреді; басында үтірмен тұрса, әдетте сөйлем үстеуі болады.

She answered the question naturally.
Ол сұраққа еркін, табиғи жауап берді.
бос, табиғи түрде
Naturally, she answered the question.
Әрине, ол сұраққа жауап берді.
әрине, жауап берді
He didn't explain the problem clearly.
Ол мәселені анық түсіндірмеді.
түсіндіруі анық болмады
Clearly, he didn't explain the problem.
Оның мәселені түсіндірмегені анық.
түсіндірмегені көрініп тұр
Honestly, I don't mind where we eat.
Шынымды айтсам, қай жерде тамақтанатынымыз маған бәрібір.
шын көңілден айтып тұрмын

5Ұзын пысықтауыштарды орналастыру

Ұзын пысықтауыштар сөйлемнің ортасын емес, басын не соңын жақсы көреді (C2-04). Етістік пен қысқа толықтауыштың арасына пысықтауыш қоймаңыз. Толықтауыш өте ұзын болса, end-weight қағидасы бойынша қысқа пысықтауыш одан бұрын келе алады. To мен етістіктің арасындағы қысқа үстеу — «бөлінген тұйық етістік» (split infinitive) — қазіргі ағылшын тілінде қолайлы, кейде тіпті ең анық нұсқа; ал ұзын пысықтауыш ол жерде ебедейсіз.

She checked every figure carefully.
Ол әр санды мұқият тексерді.
толықтауыш қысқа, үстеу одан кейін
We discussed in detail the proposals that the committee had submitted.
Біз комитет ұсынған ұсыныстарды егжей-тегжейлі талқыладық.
ұзын толықтауыш соңына кетеді
In the summer of 2019, after months of planning, we finally opened the shop.
2019 жылдың жазында, айлар бойы жоспарлағаннан кейін, ақыры дүкенімізді аштық.
ұзын пысықтауыштар басында
The company hopes to more than double its profits.
Компания пайдасын екі еседен де көп арттыруды көздейді.
split infinitive: мұнда ең анық нұсқа
We need to really focus on the details.
Бізге ұсақ-түйекке шынымен назар аудару керек.
split infinitive: қазіргі ағылшынша қалыпты

6Екі түрі бар үстеулер (қайталау)

Бірнеше үстеудің жай түрі мен -ly түрі бар, мағыналары әртүрлі: жай түрі әдетте тура мағынада (fly high, travel free, open wide, dig deep, work hard), ал -ly түрі ауыспалы не «жоғары дәрежеде» деген мағынада (highly, freely, widely, deeply, hardly). Негіздері A2-09 сабағында.

Children under five travel free.
Бес жасқа дейінгі балалар тегін жүреді.
ақы төлемей
It is widely believed that the painting is a fake.
Бұл картинаны жалған деп көп адам санайды.
көп адам
This restaurant is highly recommended.
Бұл мейрамхананы көп адам қатты ұсынады.
өте

Жиі кездесетін қателер

❌This hotel is high recommended.
✅This hotel is highly recommended.
highly = өте; high = биіктік.
⚠️She won't probably come.
✅She probably won't come.
Әдеттен тыс тәртіп: сенімділік үстеулері әдетте болымсыз көмекші етістіктің алдында тұрады.
⚠️I don't really like his films. (meaning "I hate them")
✅I really don't like his films.
Мағынасы қате: don't really жұмсақ; really don't қатты.
⚠️He didn't deliberately answer. (meaning "he chose not to answer")
✅He deliberately didn't answer.
Мағынасы қате: болымсыздықты қамту үшін үстеу not сөзінің алдында тұруы керек.
⚠️All the students didn't pass. (in writing, meaning "some failed")
✅Not all the students passed.
Жазуда екіұшты: «ешкім өтпеді» деген мағына да шығуы мүмкін.
⚠️We only need two volunteers on Saturday. (in a written notice, meaning "not on Sunday")
✅We need two volunteers only on Saturday.
Жазуда only сөзін дәл өзі қамтитын бөліктің алдына қойыңыз.
⚠️She answered naturally. (meaning "of course she answered")
✅Naturally, she answered.
Соңында тұрған үстеу әдетте қимыл-сынды сипаттайды.
⚠️They agreed to quickly, quietly and without any further discussion accept the offer.
✅They agreed to accept the offer quickly, quietly and without any further discussion.
To-infinitive ішіндегі ұзын пысықтауышты оқу қиын.

Қазақ тілінде сөйлейтіндерге арналған тұзақтар

1. «Маған өте ұнайды» → I very like. Қазақша дәреже үстеуі етістіктің алдында тұрады: «Бұл қала маған өте ұнайды». Ағылшынша very етістікті тікелей күшейте алмайды. Very much сөйлемнің соңына барады, ал етістіктің алдында really тұра алады.

❌I very like this city.
✅I like this city very much. немесе I really like this city.

2. «… келмейтін шығар» → won't probably. Қазақша болжам білдіретін «шығар» болымсыз етістіктен кейін тұрады: «Көпірді қысқа дейін бітірмейтін шығармыз». Сондықтан probably сөзі де won't сөзінен кейін тұрып қалады. Ағылшынша сенімділік үстеуі болымсыз көмекші етістіктің алдында келеді.

⚠️We won't probably finish the bridge before winter.
✅We probably won't finish the bridge before winter.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ әдеттен тыс тәртіп; стандарт тәртіп: probably won't.

3. «Әжем де …» → also мен even. Қазақтың «да / де» шылауы әрі «also», әрі «even» мағынасын береді: «Әжем де қазір Instagram қолданады» деген сөйлемде таңданыс бар. Ағылшынша also «басқаларға қоса» дегенді ғана білдіреді, таңданыс үшін even керек.

⚠️(Таңданып айтасыз: күтпеген адам.) My grandmother also uses Instagram now.
✅Even my grandmother uses Instagram now.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ мағынасы басқа: also таңданысты білдірмейді.

4. «Мүлде келіспеймін» → I don't completely agree. Қазақша «мүлде» болымсыз етістікпен келіп, қатты мағына береді: «мүлде келіспеймін» = толық келіспеймін. Ағылшынша not сөзінен кейінгі completely керісінше жұмсартады: «толықтай келісе бермеймін», яғни жартылай келісемін.

⚠️(Мүлде қарсысыз.) I don't completely agree with the new rules.
✅I completely disagree with the new rules. немесе I don't agree with the new rules at all.
Грамматикалық тұрғыдан дұрыс, бірақ мағынасы әлсіз: бұл жартылай келісу.

Шатастырмаңыз

really don't және don't really — Бірінші сөз екіншісін жабады. Really don't болымсыздықты күшейтеді; don't really оны жұмсартады, бұл келіспеудің не бас тартудың жиі қолданылатын сыпайы жолы.

I really don't want to go.
Менің мүлде барғым келмейді.
үзілді-кесілді «жоқ»
I don't really want to go.
Менің онша барғым келмейді.
жұмсақ, сыпайы «жоқ»

сөйлеудегі only және жазудағы only — Сөйлеуде only әдетте ортаңғы орында тұрады, ал оның қамтуын екпін көрсетеді. Жазуда оны өзі қамтитын сөздердің жанына қойыңыз. B1-33 қараңыз.

I only saw Tom at the party.
Кеште Томды ғана көрдім.
сөйлеу: екпін Tom сөзінде = басқа ешкімді емес
I saw only Tom at the party.
Кеште тек Томды көрдім.
жазу: екпінсіз сол мағына

hopefully (сөйлем үстеуі) және hopefully (қимыл-сын) — Сөйлем үстеуі ретінде «үміттенемін» дегенді білдіреді; соңында «үмітпен» дегенді білдіреді.

Hopefully, the weather will improve.
Ауа райы жақсарады деп үміттенемін.
The dog looked up hopefully at the table.
Ит үстелге үмітпен қарады.
үмітке толы

Жазылуы мен айтылуы

  • Басындағы сөйлем үстеулерінен кейін жазуда үтір, сөйлеуде қысқа кідіріс болады: Frankly, …
  • Сөйлеуде only әдетте екпінсіз, ал басты екпін ол назар аудартатын сөзге түседі: I only saw Tom. Even сөзі назар аудартатын сөзбен бірге өзі де екпін алады: Even the boss didn't know.
  • I don't really like it сөйлемінде really көбіне төмендеп-көтерілетін интонациямен айтылады, бұл сыпайылықты не күмәнді білдіреді: дауыс really сөзінде төмендеп, қайта көтеріледі.
  • Highly /ˈhaɪli/: екпін бірінші буында. Admittedly /ədˈmɪtɪdli/: екпін mit буынында; presumably /prɪˈzjuːməbli/ (UK), /prɪˈzuːməbli/ (US): екпін екінші буында. Қазақша әдетімізбен екпінді соңғы буынға қоймаңыз.

Алтын ереже

Орын қамтуды көрсетеді: үстеу өзінен кейінгі нәрсені жабады. Жазуда only мен even сөздерін дәл өздері қамтитын бөліктің алдына қойыңыз; болымсыздықпен бірінші сөз екіншісін жабады (really don't = қатты, don't really = жұмсақ). Бүкіл сөйлемге пікір білдіргенде басқы орын мен үтірді қолданыңыз, ал ұзын пысықтауыштарды сөйлемнің шетінде ұстаңыз. Есте сақтаңыз: қазақтың «де» шылауы also да, even да бола алады, ал «шығар» соңында тұрса да, probably болымсыздықтың алдына келеді.

Жаттығулар

A. Құрылым

Әр сөйлемді нұсқау бойынша қайта жазыңыз. Тек пысықтауышты және оған керекті бөлікті өзгертіңіз.

  1. Бас тарту қатты емес, жұмсақ әрі сыпайы естілетіндей етіп қайта жазыңыз: I really don't want to join the committee.
  2. «Ол жауап бермеуді өзі таңдады» деген мағына шығатындай етіп қайта жазыңыз: He didn't deliberately answer the question.
  3. Жазбаша есепке арнап, «олардың кейбірі өтпеді» деген мағына анық шығатындай етіп қайта жазыңыз: All the applicants didn't pass the first interview.
  4. «Жоғары баға сапаның кепілі емес» деген мағына шығатындай етіп «necessarily» арқылы қайта жазыңыз: A higher price means better quality.
  5. «Оның түсіндірмегені анық» деген мағына шығатындай етіп «Clearly» сөзін сөйлем үстеуі ретінде қолданып қайта жазыңыз: He didn't explain the problem clearly.
  6. «probably» сөзін әдеттегі орнына қойып қайта жазыңыз: The landlord won't agree to lower the rent.
  7. Толықтауыш соңында тұратындай етіп «in detail» тіркесін ұзын толықтауыштың алдына қойып қайта жазыңыз: We discussed the proposals that the three regional committees had submitted over the summer in detail.

B. Мағына

Мәтінге жақсырақ сай келетін сөйлемді таңдаңыз. Ескертпе себебін түсіндіреді.

  1. Әріптесіңіз сатылым бөлімінің жаңа менеджерінің презентациясы ұнады ма деп сұрайды, сіз дөрекі емес, сыпайы естілгіңіз келеді. Қай жауап сай келеді?
  2. Жаңалық: компанияда бірігу туралы ешкім білмеген, тіпті ең жақсы білуге тиіс адам да. Қай сөйлем осыны айтады?
  3. Шағым: ресепшндегі қызметкер мәселені шешу былай тұрсын, ең аз нәрсені де істемеген. Қай сөйлем осыны айтады?
  4. Басылған мәзірден жаңа балық жұма күндері ғана, басқа күні емес берілетіні анық көрінуі керек. Жазуда қай сөйлем анығырақ?
  5. Заңгер клиентіне қатаң заңдық тұрғыдан жалдау шарты аяқталғанын, бірақ одан әлі ешкім кетуді сұрамағанын айтады. Қай сөйлем дәлірек?
  6. Өмірбаян: жазушы «әрине, ол ұсынысты қабылдады» деп айтқысы келеді. Қай сөйлем осыны айтады?

C. Қатені табыңыз

Әр сөйлемде үстеуге қатысты бір қате бар немесе сөйлем дұрыс. Түзетілген сөйлемді жазыңыз немесе correct деп жазыңыз.

  1. According to the latest survey, it is wide believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
  2. The inspector examined carefully every document before she signed the final report and sent it to the ministry.
  3. The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
  4. She has worked very hardly all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
  5. Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.

D. Мәтін ішінде

Хабарландыру жазушылар айтқысы келген нәрсені дәл айтатындай етіп өңдеңіз. Нұсқау бойынша қайта жазыңыз не таңдаңыз.

Notice to all staff: new expense claims system
(19) From 1 March, the finance team will only process expense claims on Fridays. (20) All claims sent by post will not be accepted. (21) Senior managers must even use the new online form; there are no exceptions. Last year many of you found the instructions confusing. (22) We did not explain the rules clearly, and we apologise. (23) Please note that we cannot really accept late claims under any circumstances. (24) We plan to, after a full consultation with every department, review the system in the autumn. If you have any questions, please contact the finance office.
  1. (19) сөйлемін жазуда жұма жалғыз күн екені анық болатындай етіп қайта жазыңыз.
  2. (20) сөйлемін поштамен жіберілген өтінімдердің ешқайсысы қабылданбайтыны анық болатындай етіп қайта жазыңыз.
  3. (21) сөйлемін «even» сөзі «senior managers» бөлігін қамтитындай етіп қайта жазыңыз.
  4. (22) сөйлемінде жазушылар өз түсіндірмелерінің нашар болғанын мойындайды. Қай нұсқа осыны айтады?
  5. (23) сөйлемін жұмсақ емес, үзілді-кесілді бас тарту болатындай етіп қайта жазыңыз.
  6. (24) сөйлемін ұзын пысықтауыш to-infinitive-ті бөлмейтіндей етіп қайта жазыңыз.

E. Сіздің кезегіңіз

Ағылшынша жазыңыз.

  1. Жергілікті сайтқа бір кафе не мейрамхана туралы қысқа пікір (3–4 сөйлем) жазыңыз. Табыс белгілері: дұрыс үтірмен кемінде екі түрлі сөйлем үстеуі (мысалы, admittedly, surprisingly, personally); өзі қамтитын сөздердің дәл алдында тұрған only не even; мағынаңызға сай орындағы really бар бір болымсыз сөйлем.
  2. Досыңыз демалыста үй көшіруге көмектесуді сұрады, бірақ сіз көмектесе алмайсыз. Сыпайы хабарлама (2–3 сөйлем) жазыңыз. Табыс белгілері: don't really не not necessarily бар бір жұмсақ болымсыздық; бір сөйлем үстеуі; өзі қамтитын бөліктің алдына қойылған бір назар аудартатын үстеу (only, just не even).
  3. Бір үстеуді екі түрлі орында, екі түрлі мағынада (қимыл-сын үстеуі және сөйлем үстеуі) қолданып, екі сөйлем жазыңыз және әрқайсысынан кейін қысқа түсіндірме қосыңыз.

F. Аралас қайталау

Алдыңғы сабақтарды қайталаңыз.

  1. C2-04 Сөйлем құрылысы қазақша: end-focus, end-weight, dummy it және параллель құрылым
    Ауыр бағыныңқы соңына кететіндей етіп dummy it арқылы қайта жазыңыз: That the shop closed so suddenly, after forty years on the high street, surprised everyone.
  2. B1-33 Still, yet, already, even, only қазақша: үстеулер сөйлемнің қай жерінде тұрады?
    «still» сөзін әдеттегі ортаңғы орнына қойып қайта жазыңыз: She is working at the same bank after all these years.
  3. C1-08 Hedging қазақша: It seems that, appear to, apparently, allegedly арқылы абайлап айту
    Ғылыми журналға арналған аннотация. Қай сөйлем орындырақ?
Жауаптар

A. Құрылым

  1. I don't really want to join the committee.
  2. He deliberately didn't answer the question.
  3. Not all the applicants passed the first interview.
  4. A higher price doesn't necessarily mean better quality.
  5. Clearly, he didn't explain the problem.
  6. The landlord probably won't agree to lower the rent.
  7. We discussed in detail the proposals that the three regional committees had submitted over the summer.

B. Мағына

  1. I didn't really enjoy it, to be honest.
  2. Even the finance director didn't know about the merger.
  3. The receptionist didn't even apologise.
  4. We serve fresh fish only on Fridays.
  5. Technically, the lease ended last month, but nobody has asked you to leave.
  6. Naturally, she accepted the offer.

C. Қатені табыңыз

  1. According to the latest survey, it is widely believed that the new bypass has made the town centre noisier rather than quieter.
  2. The inspector carefully examined every document before she signed the final report and sent it to the ministry. / The inspector examined every document carefully before she signed the final report and sent it to the ministry.
  3. ✓ The company hopes to more than double its profits over the next three years by opening new branches abroad.
  4. She has worked very hard all year, so it is no surprise that her manager has recommended her for promotion.
  5. ✓ Admittedly, the hotel was a little noisy at night, but the staff were friendly and the breakfast was excellent.

D. Мәтін ішінде

  1. From 1 March, the finance team will process expense claims only on Fridays.
  2. No claims sent by post will be accepted. / Claims sent by post will not be accepted.
  3. Even senior managers must use the new online form; there are no exceptions.
  4. We did not explain the rules clearly, and we apologise.
  5. Please note that we really cannot accept late claims under any circumstances.
  6. We plan to review the system in the autumn, after a full consultation with every department. / After a full consultation with every department, we plan to review the system in the autumn.

E. Сіздің кезегіңіз

  1. Admittedly, the service at Café Lumo is slow. Surprisingly, nobody seemed to mind: even the children waited patiently. Soup is served only at lunchtime. Personally, I don't really understand the fuss about the desserts, but the coffee is excellent.
  2. Honestly, I'd love to help, but I'm free only on Sunday evening, and even then just for an hour. I don't really think I'd be much use by then. Could I bring you dinner instead?
  3. Naturally, she answered the question. (= of course she answered it) She answered the question naturally. (= in a relaxed, natural way)

F. Аралас қайталау

  1. It surprised everyone that the shop closed so suddenly, after forty years on the high street.
  2. She is still working at the same bank after all these years.
  3. The results suggest that the drug may be effective.
Android қолданбасыЖолда үйреніңіз Google Play