SlowingoGramatyka
C1 11 / 20

Elipsa i substytucja po angielsku: I think so, I hope not, I'd love to, but John did

Ellipsis and Substitution

Na tej stronie
  1. Cel lekcji
  2. Główna idea
  3. Polski a angielski
  4. Budowa
  5. Użycie
  6. Częste błędy
  7. Pułapki dla Polaków
  8. Nie myl
  9. Pisownia i wymowa
  10. Złota zasada
  11. Ćwiczenia

Cel lekcji

Po tej lekcji unikniesz powtórzeń, pomijając słowa (I didn't buy it, but John did. I'd love to. Someone called, but I don't know who.) albo zastępując je krótkimi słowami, takimi jak so, not i brytyjskie do (I hope not. "Will you finish today?" "I might do.").

Główna idea

Angielski nie lubi mówić dwa razy tego samego. "Are you coming to the party?" "Yes, I'm coming to the party." jest gramatycznie poprawne, ale nikt, kto płynnie mówi po angielsku, tak nie rozmawia. Powie: "Yes, I am."

Są dwa narzędzia. Elipsa (ellipsis) to pomijanie słów, bo słuchacz odtworzy je z tego, co już padło: I can't swim, but my sister can. Substytucja (substitution) to wstawienie w lukę małego słowa zastępczego: "Will it rain?" "I hope not." Tu not zastępuje całe zdanie: it will not rain.

Pomyśl o schowku w komputerze. Wcześniejsze zdanie jest już skopiowane, więc wystarczy krótki sygnał — czasownik posiłkowy, to, so, not, słowo pytające — żeby je wkleić z powrotem. Ponieważ ten sygnał niesie tak dużo, wymawia się go w pełnej, mocnej formie. Sprawne używanie takich sygnałów to jedna z najwyraźniejszych różnic między angielskim z podręcznika a płynnym angielskim.

Polski a angielski

Polski też nie lubi powtórzeń, ale robi to inaczej. W krótkiej odpowiedzi powtarzamy czasownik główny („Zamknęłaś drzwi?” „Zamknęłam.”) albo mówimy tak / nie, także w środku zdania („Ja nie kupiłam, ale Janek tak”). Po angielsku zostaje czasownik posiłkowy: Yes, I did. …but John did. Polskie „myślę, że tak”, „mam nadzieję, że nie” to po angielsku so / not — bez that, bez yes i no. A polskie „Nie sądzę.” czy „Chętnie.” są pełnymi zdaniami, podczas gdy angielskie I don't think i I'd love bez so i to są niedokończone.

PolskiAngielskiUwaga
Ja nie kupiłam, ale Janek tak.I didn't buy it, but John did.„tak” → czasownik posiłkowy
„Zamknęłaś drzwi?” „Zamknęłam.”"Did you lock the door?" "Yes, I did."nie powtarzasz lock
Myślę, że tak.I think so.nie that yes
Nie sądzę.I don't think so.so obowiązkowe
Mam nadzieję, że nie.I hope not.nie I don't hope so
Niestety nie. / Obawiam się, że nie.I'm afraid not.
Chętnie. / Bardzo bym chciała.I'd love to.to zostaje
Ktoś zostawił otwartą furtkę, ale nie wiem, kto.…but I don't know who.tak jak po polsku
Jest wyższa ode mnie.She's taller than I am / than me.bez skrótu I'm na końcu

Budowa

Elipsa z czasownikiem posiłkowym: zostaw posiłkowy, resztę pomiń

Pełne zdanieZ elipsą
I didn't buy it, but John bought it.I didn't buy it, but John did.
She can't drive, but her son can drive.She can't drive, but her son can.
I haven't seen it, but I should have seen it.I haven't seen it, but I should have.
I'm not tired, but Leo is tired.I'm not tired, but Leo is.

So / not zamiast zdania z that

CzasownikTwierdzenieZwykłe przeczenieInne przeczenie
think, believe, expectI think so.I don't think so.I think not. (formalnie, stanowczo)
supposeI suppose so.I suppose not. / I don't suppose so.—
hopeI hope so.I hope not.— (nie I don't hope so)
be afraidI'm afraid so.I'm afraid not.—

Inne sygnały

SygnałCo zastępujePrzykład
toto + reszta wyrażenia czasownikowegoI'd love to.
do (UK)wyrażenie czasownikowe po czasowniku posiłkowym"Will you call him?" "I might (do)."
do sowyrażenie czasownikowe (formalnie)Those who wish to do so may leave early.
słowo pytającecałe pytanie zależneSomeone called, but I don't know who.
so / not w if so / if notzdanie z poprzedniego zdania (użycie warunkowe: C1-04)Are you free? If so, call me.

Przypomnienie: one/ones zastępuje rzeczownik policzalny (the red one) — zob. A1-07.

Użycie

1Elipsa z czasownikiem posiłkowym

Powtórz tylko czasownik posiłkowy, modalny albo be, a resztę pomiń. Jeśli w pierwszym zdaniu nie ma czasownika posiłkowego (present albo past simple), użyj do / does / did. Twierdzącego czasownika posiłkowego na końcu zdania nigdy nie skracasz: Yes, I am (nie Yes, I'm). Przeczące skróty są tam w porządku: No, I haven't. So do I / Neither can she — zob. A2-32.

I didn't enjoy the film, but my kids did.
Mnie film się nie podobał, ale dzieciom tak.
„tak” → did
"Has anyone fed the cat?" "I have."
„Ktoś nakarmił kota?” „Ja.”
po polsku sam podmiot, po angielsku podmiot + posiłkowy
She said she'd call, and she did.
Powiedziała, że zadzwoni, i zadzwoniła.
po polsku powtarzamy czasownik
I'm not ready yet, but I will be in five minutes.
Jeszcze nie jestem gotowa, ale za pięć minut będę.
will be: be zostaje
"You should have told me." "I know I should have."
„Trzeba było mi powiedzieć.” „Wiem, że trzeba było.”
"Is Maya coming?" "No, she isn't."
„Maya przyjdzie?” „Nie.”
przeczący skrót na końcu jest w porządku

2So i not po think, hope, expect, suppose, believe, be afraid

So zastępuje twierdzące zdanie z that („że tak”); not — przeczące („że nie”). Z think, believe, expect zwykłe przeczenie to don't… so; I think not jest formalne albo bardzo stanowcze. Z hope i be afraid zawsze używasz not. W lekko formalnej mowie so może też stać na początku, żeby przekazać zasłyszaną informację: So I hear. So it seems.

Is the museum open on Mondays?
Muzeum jest otwarte w poniedziałki?
I believe so.
Sądzę, że tak.
„że tak” → so
"Will there be much traffic?" "I don't expect so."
„Będą duże korki?” „Raczej nie.”
Is it going to rain at the wedding?
Będzie padać na weselu?
I hope not!
Mam nadzieję, że nie!
z hope: not, nie I don't hope so
"Can I pay by card?" "I'm afraid not."
„Mogę zapłacić kartą?” „Niestety nie.”
"Shall we give him a third chance?" "I think not."
„Damy mu trzecią szansę?” „Sądzę, że nie.”
formalnie, stanowczo
"Lena's leaving the company." "So I hear."
„Lena odchodzi z firmy.” „Tak słyszałam.”

3Elipsa z to

Po czasownikach i przymiotnikach, po których stoi bezokolicznik z to (want, would like, love, try, mean, need, have to, be going to, be happy to…), zostaw to i pomiń resztę. Jeśli po to stoi be, zostaw be. Po polsku „chętnie” czy „muszę” wystarczą; po angielsku samo I'd love albo I had jest niedokończone.

Would you like to join us?
Przyłączysz się do nas?
I'd love to.
Chętnie.
to zostaje
I meant to call you yesterday, but I forgot to.
Miałem wczoraj do ciebie zadzwonić, ale zapomniałem.
You can borrow my bike if you need to.
Możesz pożyczyć mój rower, jeśli potrzebujesz.
Are you a vegetarian?
Jesteś wegetarianinem?
No, but I'm trying to be.
Nie, ale próbuję nim zostać.
be zostaje
I didn't want to apologise, but I had to.
Nie chciałam przepraszać, ale musiałam.
„musiałam” → I had to

4Elipsa po and, but, or — i w porównaniach

Po and, but, or możesz pominąć powtórzony podmiot, czasownik posiłkowy albo czasownik. Pominięcie czasownika w środku drugiego zdania to gapping — polski robi to tak samo. Po than i as zostaw podmiot + czasownik posiłkowy i pomiń resztę.

She grabbed her keys and ran out of the door.
Złapała klucze i wybiegła z domu.
pominięty podmiot she
I've read the book but haven't seen the film.
Książkę czytałem, ale filmu nie widziałem.
pominięty podmiot I
My brother studied medicine, and my sister law.
Mój brat studiował medycynę, a siostra prawo.
gapping: pominięte studied, tak jak po polsku
She's taller than I am.
Jest wyższa ode mnie.
mniej formalnie: taller than me
He earns more than he did in his last job.
Zarabia więcej niż w poprzedniej pracy.
po polsku bez czasownika, po angielsku he did
I can't run as fast as I used to.
Nie biegam już tak szybko jak kiedyś.
„kiedyś” → as I used to

5Brytyjskie do jako zastępnik

W brytyjskim angielskim po czasowniku modalnym albo have można dodać do, które zastępuje wyrażenie czasownikowe: I might do, she has done, you should do. W amerykańskim angielskim zdanie po prostu kończy się na czasowniku posiłkowym. W formalnym tekście w obu odmianach wyrażenie czasownikowe zastępuje do so.

Will you finish the report today?
Skończysz dziś raport?
I might do.
Możliwe.
(UK); I might. (UK i US)
"Has she paid the invoice?" "She has done."
„Zapłaciła fakturę?” „Tak, zapłaciła.”
(UK); She has. (UK i US)
"Should I tell him?" "I would do, if I were you."
„Mam mu powiedzieć?” „Na twoim miejscu bym powiedziała.”
(UK)
Customers who wish to return an item must do so within 30 days.
Klienci, którzy chcą zwrócić towar, muszą to zrobić w ciągu 30 dni.
formalnie: do so = „to zrobić”
Please update your password. If you have already done so, ignore this message.
Prosimy o zmianę hasła. Jeśli hasło zostało już zmienione, zignoruj tę wiadomość.

6Elipsa ze słowem pytającym; so i not w if so / if not

Po know, ask, wonder, tell, be sure i podobnych słowach pytanie zależne może się skurczyć do samego słowa pytającego — dokładnie jak po polsku („nie wiem kto”). W if so i if not słowa so i not to te same zastępniki co w punkcie 2: so zastępuje twierdzące zdanie z poprzedniego zdania, not — przeczące. To, jak te zwroty działają jako warunek, omawia C1-04.

Someone has left the gate open, but I don't know who.
Ktoś zostawił otwartą furtkę, ale nie wiem, kto.
The flight was delayed, and nobody could tell us why.
Lot był opóźniony i nikt nie umiał nam powiedzieć dlaczego.
po angielsku nobody bez drugiego przeczenia
She's moving abroad, but she hasn't said where.
Wyprowadza się za granicę, ale nie powiedziała dokąd.
Do you have any allergies? If so, please tell the waiter.
Masz jakieś alergie? Jeśli tak, powiedz kelnerowi.
„jeśli tak” → if so: so = you have allergies

7Elipsa w mowie potocznej (zapowiedź)

W rozmowie często pomija się podmiot i czasownik posiłkowy na początku zdania, gdy sens jest oczywisty. To styl nieformalny — omawia go C2-03. Tu angielski zbliża się do polskiego, który podmiot pomija na co dzień.

Sounds good!
Brzmi dobrze!
= That sounds good.
Want some?
Chcesz trochę?
= Do you want some?
Seen my keys anywhere?
Widziałeś gdzieś moje klucze?
= Have you seen…?

Częste błędy

❌"Are you coming?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Nie skracaj twierdzącego czasownika na końcu zdania. (Przeczące skróty są w porządku: No, I'm not. No, I haven't.)
❌She's older than I'm.
✅She's older than I am.
Ta sama zasada: bez twierdzącego skrótu na końcu zdania.
❌I don't hope so.
✅I hope not.
Z hope przeczenie idzie do not.
❌I think it.
✅I think so.
Zdanie zastępuje so.
❌I'd love.
✅I'd love to.
Gdy pomijasz czasownik, zostaw to.
❌He isn't a doctor yet, but he wants to.
✅…but he wants to be.
Po to zostaw be.
❌The flight was delayed, but nobody told us why was it.
✅…but nobody told us why. lub …but nobody told us why it was.
Zostaw samo słowo pytające albo użyj szyku pytania zależnego (zob. B1-14).
⚠️"Did you lock the door?" "Yes, I did it."
✅"Yes, I did."
Nie jest błędem, ale brzmi nienaturalnie: krótkie odpowiedzi zawierają tylko czasownik posiłkowy.

Pułapki dla Polaków

1. „Myślę, że tak” → I think that yes. Polskie „że tak / że nie” przechodzi do angielskiego słowo w słowo. Po angielsku całe zdanie zastępuje jedno słowo: so albo not, bez that i bez yes / no.

❌"Is the shop open on Sunday?" "I think that yes."
✅"I think so."
❌"Will the meeting be long?" "I hope that no."
✅"I hope not."

2. „Nie sądzę.” → I don't think. Po polsku „Nie sądzę.” to pełna odpowiedź. Po angielsku think potrzebuje dopełnienia, więc samo I don't think jest niedokończone.

❌"Will she remember my birthday?" "I don't think."
✅"I don't think so."

3. „…ale on tak” → but he yes. Po polsku w drugiej części zdania wystarczy „tak” albo „nie”. Po angielsku w tym miejscu stoi podmiot + czasownik posiłkowy.

❌I don't eat meat, but my husband yes.
✅I don't eat meat, but my husband does.
❌My parents like the new flat, but my sister no.
✅My parents like the new flat, but my sister doesn't.

4. Krótka odpowiedź z czasownikiem głównym. Po polsku odpowiadamy, powtarzając czasownik: „Zamknęłaś okno?” „Zamknęłam.” Po angielsku close wymaga dopełnienia, więc samo I closed jest niepoprawne — w krótkiej odpowiedzi stoi czasownik posiłkowy.

❌"Did you close the window?" "Yes, I closed."
✅"Yes, I did."
❌"Have you met my cousin?" "Yes, I met."
✅"Yes, I have."

5. „Chcę.” / „Chętnie.” bez to. Polskie „Chcę.”, „Muszę.”, „Chętnie.” są pełnymi zdaniami. Po angielsku want, need, have, would love wymagają w elipsie słowa to.

❌"Do you want to come with us?" "Yes, I want."
✅"Yes, I want to." lub "Yes, I'd love to."

Nie myl

I don't think so i I think not — Obie odpowiedzi są przeczące. I don't think so to zwykła, codzienna odpowiedź („Nie sądzę”, „Chyba nie”); I think not brzmi formalnie, stanowczo albo wręcz ironicznie.

Is this seat taken?
To miejsce jest zajęte?
I don't think so.
Chyba nie.
Could we just ignore the problem?
Może po prostu zignorujemy problem?
I think not.
O nie, nie ma mowy.
stanowcza odmowa

do it / do that, do so i brytyjskie do — Do it i do that odnoszą się do konkretnej czynności (that dodaje nacisku albo dezaprobaty). Do so jest formalne. Brytyjskie do po czasowniku modalnym albo have to po prostu wyrażenie czasownikowe w rozmowie.

"Can you send the file?" "Sure, I'll do it now."
„Możesz wysłać plik?” „Jasne, zaraz to zrobię.”
"I'm going to tell her everything." "Don't do that!"
„Powiem jej wszystko.” „Nie rób tego!”
"Are you going to apply?" "I may do."
„Złożysz podanie?” „Może.”
(UK), rozmowa

Elipsa i so do I / me too — So do I, Neither have I i Me too to specjalne schematy zgody z odwróconym szykiem (A2-32). Zwykła elipsa ma normalny szyk: I have. She did.

Pisownia i wymowa

  • Czasownik posiłkowy, który zostaje na końcu zdania, ma mocną formę: but he can /kæn/ — z otwartym /æ/, a nie krótkie /kən/; I'm not, but she is /ɪz/, z dźwięcznym /z/ na końcu — nie ubezdźwięczniaj go na „s”.
  • Końcowe to też jest mocne: I'd love to /tuː/ — z długim /uː/, a nie krótkim /tə/. Polskie „u” jest krótsze; tu przeciągnij samogłoskę.
  • Polski nie ma słabych form, więc łatwo mówić wszystkie słowa posiłkowe mocno. W środku zdania są słabe (I can /kən/ swim), a mocne — tylko na końcu, w elipsie.
  • W kontrastach główny akcent pada na pozostały czasownik posiłkowy: I didn't, but she did.
  • W I think so akcent pada na think; w I hope not — na not. so /səʊ/ (UK), /soʊ/ (US) to dwugłoska: zacznij od /ə/ i przejdź do /ʊ/, nie mów polskiego „so”.
  • Przed but w elipsie kontrastowej zwykle stoi przecinek (I didn't buy it, but John did), choć w krótkich zdaniach często się go pomija.

Złota zasada

Nie powtarzaj tego, co słuchacz już wie: zostaw krótki sygnał — czasownik posiłkowy, to, so / not, słowo pytające albo (w brytyjskim angielskim) do — i wypowiedz go w pełnej, mocnej formie. Nie skracaj twierdzącego czasownika posiłkowego na końcu zdania. Polskie „tak”, „że tak” i „że nie” to po angielsku czasownik posiłkowy, so i not.

Ćwiczenia

A. Forma

Przekształć każde zdanie albo odpowiedź bez powtórzeń. Zostaw tylko sygnał (czasownik posiłkowy, to, so / not, słowo pytające, do so).

  1. Skróć: I can't play the guitar, but my brother can play the guitar.
  2. Skróć: She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends passed it.
  3. Skróć odpowiedź, używając „hope”: "Will it rain on the wedding day?" "I hope that it won't rain."
  4. Skróć: She works much harder than I work.
  5. Skróć: Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who took it.
  6. Skróć: He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be a qualified doctor.
  7. Przekształć w stylu formalnym, używając „do so”: Customers who wish to return an item must return it within 30 days.

B. Znaczenie

Wybierz odpowiedź albo zdanie, które pasuje do kontekstu. Komentarz wyjaśnia dlaczego.

  1. Drukowana informacja w muzeum. Które zdanie jest bardziej odpowiednie?
  2. Na zebraniu ktoś proponuje pominąć kontrolę bezpieczeństwa, żeby zaoszczędzić czas. Kierujesz zespołem i chcesz stanowczo odmówić. Która odpowiedź?
  3. W pociągu nieznajoma osoba pyta: „Is this seat taken?” Która odpowiedź jest zwykła i uprzejma?
  4. Piszesz dialog dla postaci z USA. „Will you see her tomorrow?” Która odpowiedź pasuje?
  5. E-mail do gości: „Are you coming to the dinner on Friday?” Które następne zdanie pasuje?
  6. Znajomy mówi: „Lena's leaving the company.” Już o tym wiesz i jest ci przykro. Która odpowiedź?

C. Znajdź błąd

Każde zdanie zawiera jeden błąd albo jest poprawne. Pytanie w nawiasie podaje kontekst. Napisz całe poprawione zdanie albo napisz correct.

  1. (Is it going to snow tomorrow?) I don't hope so, because I have to drive to the airport at six in the morning.
  2. My sister is two years older than I'm, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
  3. He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to.
  4. The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when will he.
  5. I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.

D. W kontekście

Przeczytaj pierwszą wersję maila, który napisała Ana. Przepisz każdą oznaczoną numerem część bez powtórzeń.

Re: the conference
Hi Tom,
Thanks for asking about the conference. (19) I didn't go last year, but Priya went last year, and she said it was excellent. (20) I'd really like to go this year, but I'm not sure I can go. (21) Will the company pay for the train? I think the company will pay for the train, but I'll check with Finance. (22) I haven't booked a hotel yet, but I really should have booked a hotel. (23) Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who told me. (24) Are you planning to go? If you are planning to go, we could travel together.
Best,
Ana
  1. Część (19).
  2. Część (20).
  3. Część (21): w drugim zdaniu użyj „so”.
  4. Część (22).
  5. Część (23).
  6. Część (24): użyj „If so”.

E. Twoja kolej

Napisz po angielsku własne zdania.

  1. Znajomy pisze: „Have you ever been to a music festival? Would you like to go to one this summer? Can you get time off work?” Odpowiedz w 2–3 krótkich zdaniach, nie powtarzając jego wyrażeń czasownikowych. Użyj co najmniej jednej elipsy z czasownikiem posiłkowym, jednej elipsy z to i jednego so / not.
  2. Napisz 2–3 zdania, w których porównasz się z kimś z przyjaciół albo rodziny. Użyj co najmniej dwa razy elipsy z czasownikiem posiłkowym (…, but she can / did / will) i jednego porównania z than albo as + podmiot + czasownik posiłkowy.
  3. Napisz krótki formalny komunikat (2 zdania) dla siłowni albo biblioteki. Użyj raz do so i raz if so albo if not.

F. Powtórka mieszana

Powtórz materiał z poprzednich lekcji.

  1. A2-32 So do I, neither do I, me too: jak powiedzieć „ja też” po angielsku
    Przekształć odpowiedź, używając „Neither”: "I don't like horror films." "I don't like them either."
  2. C1-09 Subjunctive po angielsku: I suggest that he go, It is essential that she be… — tryb łączący
    Przekształć w stylu formalnym, zaczynając od „It is essential that”: He mustn't be late for the interview.
  3. C1-08 Hedging po angielsku: It seems that…, apparently, arguably — jak pisać ostrożnie
    Przekształć, używając „seem”: It seems that nobody knows why the meeting was cancelled.
Odpowiedzi

A. Forma

  1. I can't play the guitar, but my brother can.
  2. She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends did.
  3. I hope not.
  4. She works much harder than I do. / She works much harder than me.
  5. Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who.
  6. He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be.
  7. Customers who wish to return an item must do so within 30 days.

B. Znaczenie

  1. Visitors who wish to take photographs may do so in the garden.
  2. Skip the safety check? I think not.
  3. I don't think so — go ahead.
  4. I might, if I finish work early.
  5. If so, please let us know what you would like to eat.
  6. So I hear — it's a real shame.

C. Znajdź błąd

  1. I hope not, because I have to drive to the airport at six in the morning.
  2. My sister is two years older than I am, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller. / My sister is two years older than me, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
  3. He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to be.
  4. The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when. / The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when he will.
  5. ✓ I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.

D. W kontekście

  1. I didn't go last year, but Priya did, and she said it was excellent.
  2. I'd really like to go this year, but I'm not sure I can.
  3. Will the company pay for the train? I think so, but I'll check with Finance.
  4. I haven't booked a hotel yet, but I really should have. / I haven't booked a hotel yet, but I really should have done.
  5. Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who.
  6. Are you planning to go? If so, we could travel together.

E. Twoja kolej

  1. No, I haven't, but I'd love to. I think so — I'll ask my manager tomorrow.
  2. I can't cook at all, but my flatmate can. I didn't go to university, but she did. She's also far more organised than I am.
  3. Members who wish to bring a guest must do so before 6 p.m. Have you booked a class? If so, please arrive ten minutes early.

F. Powtórka mieszana

  1. Neither do I.
  2. It is essential that he not be late for the interview.
  3. Nobody seems to know why the meeting was cancelled.
Aplikacja AndroidUcz się w drodze Google Play