SlowingoNgữ pháp
C1 11 / 20

Tỉnh lược và thay thế trong tiếng Anh (Ellipsis and Substitution): but John did, I hope not, I'd love to

Ellipsis and Substitution

Trong trang này
  1. Mục tiêu
  2. Ý chính
  3. Tiếng Việt và tiếng Anh
  4. Cấu trúc
  5. Cách dùng
  6. Lỗi thường gặp
  7. Bẫy dành cho người Việt
  8. Đừng nhầm lẫn
  9. Chính tả và phát âm
  10. Quy tắc vàng
  11. Luyện tập

Mục tiêu

Sau bài này, bạn có thể tránh lặp từ bằng cách lược bỏ (I didn't buy it, but John did. I'd love to. Someone called, but I don't know who.) hoặc thay thế bằng những từ ngắn như so, not và do kiểu Anh (I hope not. "Will you finish today?" "I might do.").

Ý chính

Tiếng Anh tránh nói một điều hai lần. "Are you coming to the party?" "Yes, I'm coming to the party." đúng ngữ pháp, nhưng không người nói lưu loát nào nói như vậy. Họ nói: "Yes, I am."

Có hai công cụ. Tỉnh lược (ellipsis) là bỏ bớt từ, vì người nghe có thể tự khôi phục chúng từ câu trước: I can't swim, but my sister can. Thay thế (substitution) là đặt một từ thay thế nhỏ vào chỗ trống: "Will it rain?" "I hope not." Ở đây not thay cho cả một mệnh đề: it will not rain.

Hãy nghĩ đến bộ nhớ tạm (clipboard) trên máy tính. Câu trước đã được sao chép rồi, nên bạn chỉ cần một tín hiệu ngắn — một trợ động từ, to, so, not, một từ để hỏi — để dán nó trở lại. Vì tín hiệu ấy gánh nhiều nghĩa như vậy, nó được đọc ở dạng đầy đủ, mạnh. Dùng tốt những tín hiệu này là một trong những khác biệt rõ nhất giữa tiếng Anh sách vở và tiếng Anh lưu loát.

Tiếng Việt và tiếng Anh

Tiếng Việt cũng tỉnh lược rất nhiều, nhưng theo cách khác. Ta thường giữ lại động từ chính hoặc một từ như có, rồi, được: "Bạn khóa cửa chưa?" "Khóa rồi." Tiếng Anh thì giữ lại trợ động từ — một thứ tiếng Việt không có: "Did you lock the door?" "Yes, I did." Với ý kiến, tiếng Việt nói Mình nghĩ là có, Hy vọng là không; tiếng Anh dùng so và not, không dùng yes / no.

Tiếng ViệtTiếng AnhGhi chú
Mình không thích phim đó, nhưng bọn trẻ thì thích.I didn't enjoy the film, but my kids did.tiếng Việt lặp động từ; tiếng Anh dùng trợ động từ
"Có ai cho mèo ăn chưa?" "Mình cho ăn rồi.""Has anyone fed the cat?" "I have.""rồi" → have
Mình nghĩ là có.I believe so.không phải I think yes
Hy vọng là không!I hope not!không phải I hope no hay I don't hope so
Mình rất muốn.I'd love to.giữ lại to
Có người để cổng mở, nhưng mình không biết là ai.Someone has left the gate open, but I don't know who.chỉ giữ từ để hỏi

Cấu trúc

Tỉnh lược trợ động từ: giữ trợ động từ, bỏ phần còn lại

Đầy đủTỉnh lược
I didn't buy it, but John bought it.I didn't buy it, but John did.
She can't drive, but her son can drive.She can't drive, but her son can.
I haven't seen it, but I should have seen it.I haven't seen it, but I should have.
I'm not tired, but Leo is tired.I'm not tired, but Leo is.

So / not thay cho mệnh đề that

Động từKhẳng địnhPhủ định thông dụngPhủ định khác
think, believe, expectI think so.I don't think so.I think not. (trang trọng, dứt khoát)
supposeI suppose so.I suppose not. / I don't suppose so.—
hopeI hope so.I hope not.— (không nói I don't hope so)
be afraidI'm afraid so.I'm afraid not.—

Các tín hiệu khác

Tín hiệuThay choVí dụ
toto + cụm động từI'd love to.
do (Anh)cụm động từ sau trợ động từ"Will you call him?" "I might (do)."
do socụm động từ (trang trọng)Those who wish to do so may leave early.
từ để hỏicả một câu hỏi gián tiếpSomeone called, but I don't know who.
so / not trong if so / if notmột mệnh đề ở câu trước (cách dùng điều kiện: C1-04)Are you free? If so, call me.

Nhắc lại: one/ones thay cho danh từ đếm được (the red one) — xem A1-07.

Cách dùng

1Tỉnh lược trợ động từ

Chỉ lặp lại trợ động từ, động từ khuyết thiếu hoặc be, và bỏ phần còn lại. Nếu vế đầu không có trợ động từ (hiện tại đơn hoặc quá khứ đơn), dùng do / does / did. Trợ động từ khẳng định ở cuối mệnh đề không bao giờ được rút gọn: Yes, I am (không phải Yes, I'm). Dạng rút gọn phủ định thì được: No, I haven't. Về So do I / Neither can she, xem A2-32.

I didn't enjoy the film, but my kids did.
Mình không thích phim đó, nhưng bọn trẻ thì thích.
tiếng Việt lặp "thích"; tiếng Anh: did
"Has anyone fed the cat?" "I have."
"Có ai cho mèo ăn chưa?" "Mình cho ăn rồi."
"rồi" → I have
She said she'd call, and she did.
Cô ấy nói sẽ gọi, và cô ấy gọi thật.
I'm not ready yet, but I will be in five minutes.
Mình chưa xong, nhưng năm phút nữa là xong.
giữ will be
"You should have told me." "I know I should have."
"Lẽ ra bạn phải nói với mình chứ." "Mình biết lẽ ra mình phải nói."
"Is Maya coming?" "No, she isn't."
"Maya có đến không?" "Không, cô ấy không đến."
phủ định: rút gọn được

2So và not sau think, hope, expect, suppose, believe, be afraid

So thay cho một mệnh đề that khẳng định; not thay cho một mệnh đề phủ định. Với think, believe, expect, phủ định hằng ngày là don't… so; I think not trang trọng hoặc rất dứt khoát. Với hope và be afraid, luôn dùng not. Trong văn nói hơi trang trọng, so cũng có thể đứng đầu để thuật lại thông tin: So I hear. So it seems.

Is the museum open on Mondays?
Bảo tàng có mở cửa vào thứ Hai không?
I believe so.
Mình nghĩ là có.
"là có" → so, không phải yes
"Will there be much traffic?" "I don't expect so."
"Có tắc đường nhiều không nhỉ?" "Chắc là không đâu."
Is it going to rain at the wedding?
Hôm đám cưới trời có mưa không nhỉ?
I hope not!
Hy vọng là không!
"là không" → not
"Can I pay by card?" "I'm afraid not."
"Tôi trả bằng thẻ được không?" "Rất tiếc là không ạ."
"Shall we give him a third chance?" "I think not."
"Có nên cho anh ta cơ hội thứ ba không?" "Tôi cho là không nên."
trang trọng, dứt khoát
"Lena's leaving the company." "So I hear."
"Lena sắp nghỉ việc đấy." "Mình cũng nghe nói vậy."

3Tỉnh lược sau to

Sau những động từ và tính từ đi với to-infinitive (want, would like, love, try, mean, need, have to, be going to, be happy to…), giữ to và bỏ phần còn lại. Nếu động từ sau to là be, giữ be.

Would you like to join us?
Bạn có muốn đi cùng bọn mình không?
I'd love to.
Mình rất muốn.
tiếng Việt dừng ở "muốn"; tiếng Anh phải giữ to
I meant to call you yesterday, but I forgot to.
Hôm qua mình định gọi cho bạn, nhưng lại quên mất.
You can borrow my bike if you need to.
Bạn có thể mượn xe đạp của mình nếu cần.
Are you a vegetarian?
Bạn ăn chay à?
No, but I'm trying to be.
Không, nhưng mình đang cố gắng ăn chay.
giữ be sau to
I didn't want to apologise, but I had to.
Mình không muốn xin lỗi, nhưng buộc phải xin lỗi.

4Tỉnh lược sau and, but, or — và trong câu so sánh

Sau and, but, or, bạn có thể bỏ chủ ngữ, trợ động từ hoặc động từ bị lặp lại. Bỏ động từ ở giữa vế thứ hai gọi là gapping. Sau than và as, giữ chủ ngữ + trợ động từ và bỏ phần còn lại.

She grabbed her keys and ran out of the door.
Cô ấy vớ lấy chìa khóa rồi chạy ra cửa.
bỏ chủ ngữ: she
I've read the book but haven't seen the film.
Mình đọc sách rồi nhưng chưa xem phim.
bỏ chủ ngữ: I
My brother studied medicine, and my sister law.
Anh trai mình học y, còn chị gái học luật.
gapping: bỏ studied
She's taller than I am.
Cô ấy cao hơn mình.
ít trang trọng hơn: taller than me
He earns more than he did in his last job.
Anh ấy kiếm được nhiều hơn so với công việc trước.
I can't run as fast as I used to.
Mình không còn chạy nhanh được như trước nữa.

5Do thay thế kiểu Anh

Trong tiếng Anh Anh, do có thể được thêm sau một động từ khuyết thiếu hoặc have để thay cho cụm động từ: I might do, she has done, you should do. Tiếng Anh Mỹ thì chỉ dừng ở trợ động từ. Trong văn viết trang trọng, cả hai biến thể đều dùng do so để thay cho cụm động từ.

Will you finish the report today?
Hôm nay bạn có làm xong báo cáo không?
I might do.
Có thể.
(Anh); I might. (Anh và Mỹ)
"Has she paid the invoice?" "She has done."
"Cô ấy thanh toán hóa đơn chưa?" "Rồi."
(Anh); She has. (Anh và Mỹ)
"Should I tell him?" "I would do, if I were you."
"Mình có nên nói với anh ấy không?" "Là mình thì mình sẽ nói."
(Anh)
Customers who wish to return an item must do so within 30 days.
Khách hàng muốn trả lại hàng phải thực hiện trong vòng 30 ngày.
trang trọng
Please update your password. If you have already done so, ignore this message.
Vui lòng cập nhật mật khẩu. Nếu bạn đã cập nhật rồi, hãy bỏ qua tin nhắn này.

6Chỉ giữ từ để hỏi; so và not trong if so / if not

Sau know, ask, wonder, tell, be sure và những từ tương tự, câu hỏi gián tiếp có thể rút lại chỉ còn từ để hỏi. Trong if so và if not, so và not chính là những từ thay thế ở mục 2: so thay cho mệnh đề khẳng định ở câu trước, not thay cho mệnh đề phủ định. Cách các cụm này hoạt động như điều kiện được dạy ở C1-04.

Someone has left the gate open, but I don't know who.
Có người để cổng mở, nhưng mình không biết là ai.
"là ai" → who, không thêm is
The flight was delayed, and nobody could tell us why.
Chuyến bay bị hoãn, mà không ai giải thích được tại sao.
She's moving abroad, but she hasn't said where.
Cô ấy sắp ra nước ngoài sống, nhưng chưa nói là đi đâu.
Do you have any allergies? If so, please tell the waiter.
Bạn có bị dị ứng gì không? Nếu có, vui lòng báo cho nhân viên phục vụ.
"nếu có" → if so

7Tỉnh lược trong văn nói (giới thiệu trước)

Khi trò chuyện, người ta thường bỏ chủ ngữ và trợ động từ ở đầu câu khi nghĩa đã rõ — điều mà tiếng Việt làm rất thường xuyên. Cách nói này thân mật và được dạy ở C2-03.

Sounds good!
Nghe được đấy!
= That sounds good.
Want some?
Ăn không?
= Do you want some?
Seen my keys anywhere?
Thấy chìa khóa của mình đâu không?
= Have you seen…?

Lỗi thường gặp

❌"Are you coming?" "Yes, I'm."
✅"Yes, I am."
Không dùng dạng rút gọn khẳng định ở cuối mệnh đề. (Dạng phủ định thì được: No, I'm not. No, I haven't.)
❌She's older than I'm.
✅She's older than I am.
Cùng quy tắc: không rút gọn khẳng định ở cuối mệnh đề.
❌I don't hope so.
✅I hope not.
Với hope, phần phủ định nằm ở not.
❌I think it.
✅I think so.
Dùng so để thay cho mệnh đề.
❌I'd love.
✅I'd love to.
Giữ to khi bỏ động từ.
❌He isn't a doctor yet, but he wants to.
✅…but he wants to be.
Giữ be sau to.
❌The flight was delayed, but nobody told us why was it.
✅…but nobody told us why. hoặc …but nobody told us why it was.
Chỉ giữ từ để hỏi, hoặc dùng trật tự câu hỏi gián tiếp bình thường (xem B1-14).
⚠️"Did you lock the door?" "Yes, I did it."
✅"Yes, I did."
Không sai, nhưng không tự nhiên: câu trả lời ngắn chỉ dùng trợ động từ.

Bẫy dành cho người Việt

1. Trả lời ngắn bằng động từ chính, theo kiểu "Khóa rồi". Tiếng Việt trả lời bằng cách lặp động từ chính. Trong tiếng Anh, nhiều động từ không đứng một mình được nếu thiếu tân ngữ; câu trả lời ngắn dùng trợ động từ.

❌"Did you turn off the oven?" "Yes, I turned off."
✅"Yes, I did."

2. "Mình nghĩ là có / Hy vọng là không" thành I think yes / I hope no. Tiếng Việt dùng "có / không" ở cuối; tiếng Anh dùng so / not.

❌"Is the bank open today?" "I think yes."
✅"I think so."
❌"Will the flight be cancelled?" "I hope no."
✅"I hope not."

3. "Mình muốn lắm" mà bỏ to. Tiếng Việt dừng ngay ở động từ (muốn, thích, cần). Trong tiếng Anh, khi bỏ phần sau, phải giữ lại to.

❌"Do you want to come to the beach with us?" "Yes, I want."
✅"Yes, I want to."
Tự nhiên hơn: Yes, I'd love to.

4. "Không biết là ai / là ở đâu" thành who is / where is. Chữ "là" trong không biết là ai, không biết là ở đâu rất dễ thành is. Khi rút gọn câu hỏi gián tiếp, chỉ giữ từ để hỏi.

❌The meeting has been moved, but nobody knows where is.
✅The meeting has been moved, but nobody knows where.
Cũng đúng: …but nobody knows where it is.

Đừng nhầm lẫn

I don't think so và I think not — Cả hai đều mang nghĩa phủ định. I don't think so là câu trả lời bình thường hằng ngày; I think not nghe trang trọng, dứt khoát, thậm chí mỉa mai.

Is this seat taken?
Ghế này có ai ngồi chưa ạ?
I don't think so.
Chắc là chưa đâu.
câu trả lời bình thường
Could we just ignore the problem?
Hay là cứ lờ vấn đề đó đi?
I think not.
Tôi cho là không được.
từ chối dứt khoát

do it / do that, do so và do kiểu Anh — Do it và do that chỉ lại một hành động cụ thể (that thêm sự nhấn mạnh hoặc không tán thành). Do so trang trọng. Do kiểu Anh sau động từ khuyết thiếu hoặc have chỉ là cụm động từ trong văn nói.

"Can you send the file?" "Sure, I'll do it now."
"Bạn gửi tệp được không?" "Được, mình gửi ngay đây."
"I'm going to tell her everything." "Don't do that!"
"Mình sẽ kể hết với cô ấy." "Đừng làm thế!"
"Are you going to apply?" "I may do."
"Bạn có định nộp đơn không?" "Có thể."
(Anh) văn nói

Tỉnh lược và so do I / me too — So do I, Neither have I và Me too là những mẫu đồng tình đặc biệt có đảo ngữ (A2-32). Tỉnh lược thông thường giữ trật tự bình thường: I have. She did.

Chính tả và phát âm

  • Trợ động từ còn lại ở cuối mệnh đề được đọc ở dạng mạnh: but he can /kæn/ (không phải dạng ngắn /kən/); I'm not, but she is /ɪz/.
  • Vì từ này đứng cuối câu và mang cả ý nghĩa, âm cuối phải rõ: /d/ trong did, /z/ trong is, /n/ trong can. Tiếng Việt hay nuốt phụ âm cuối — ở đây, nuốt mất âm cuối là nuốt mất cả câu trả lời.
  • to ở cuối câu cũng đọc mạnh: I'd love to /tuː/ — giống too, không phải dạng ngắn /tə/.
  • Trong câu đối chiếu, trợ động từ còn lại mang trọng âm chính: I didn't, but she did.
  • Trong I think so, trọng âm ở think; trong I hope not, not được nhấn.
  • Thường có dấu phẩy trước but trong câu tỉnh lược đối chiếu (I didn't buy it, but John did), dù câu ngắn thì hay bỏ.

Quy tắc vàng

Đừng lặp lại điều người nghe đã biết: để lại một tín hiệu ngắn — trợ động từ, to, so / not, từ để hỏi hoặc (trong tiếng Anh Anh) do — và đọc nó ở dạng đầy đủ, mạnh. Đừng trả lời bằng động từ chính như trong tiếng Việt, đừng dùng yes / no thay cho so / not, và đừng rút gọn trợ động từ khẳng định ở cuối mệnh đề.

Luyện tập

A. Hình thức

Viết lại mỗi câu hoặc câu đáp mà không lặp từ. Chỉ giữ lại tín hiệu (trợ động từ, to, so / not, từ để hỏi, do so).

  1. Rút gọn: I can't play the guitar, but my brother can play the guitar.
  2. Rút gọn: She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends passed it.
  3. Rút gọn câu đáp với "hope": "Will it rain on the wedding day?" "I hope that it won't rain."
  4. Rút gọn: She works much harder than I work.
  5. Rút gọn: Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who took it.
  6. Rút gọn: He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be a qualified doctor.
  7. Viết lại theo văn phong trang trọng với "do so": Customers who wish to return an item must return it within 30 days.

B. Ý nghĩa

Chọn câu đáp hoặc câu phù hợp với ngữ cảnh. Ghi chú giải thích lý do.

  1. Một thông báo in sẵn trong bảo tàng. Câu nào phù hợp hơn?
  2. Trong một cuộc họp, có người đề nghị bỏ qua bước kiểm tra an toàn để tiết kiệm thời gian. Bạn là quản lý và muốn từ chối dứt khoát. Câu đáp nào?
  3. Một người lạ trên tàu hỏi: "Is this seat taken?" Câu đáp bình thường, lịch sự là câu nào?
  4. Bạn đang viết lời thoại cho một nhân vật người Mỹ. "Will you see her tomorrow?" Câu đáp nào phù hợp?
  5. Một email gửi khách mời: "Are you coming to the dinner on Friday?" Câu tiếp theo nào phù hợp?
  6. Một người bạn nói: "Lena's leaving the company." Bạn đã biết rồi, và thấy tiếc. Câu đáp nào?

C. Tìm lỗi sai

Mỗi câu có một lỗi hoặc đã đúng. Câu hỏi trong ngoặc cho biết ngữ cảnh. Viết lại cả câu đã sửa. Nếu câu đã đúng, hãy viết correct.

  1. (Is it going to snow tomorrow?) I don't hope so, because I have to drive to the airport at six in the morning.
  2. My sister is two years older than I'm, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
  3. He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to.
  4. The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when will he.
  5. I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.

D. Trong ngữ cảnh

Đọc bản nháp đầu tiên của Ana. Viết lại mỗi phần được đánh số mà không lặp từ.

Re: the conference
Hi Tom,
Thanks for asking about the conference. (19) I didn't go last year, but Priya went last year, and she said it was excellent. (20) I'd really like to go this year, but I'm not sure I can go. (21) Will the company pay for the train? I think the company will pay for the train, but I'll check with Finance. (22) I haven't booked a hotel yet, but I really should have booked a hotel. (23) Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who told me. (24) Are you planning to go? If you are planning to go, we could travel together.
Best,
Ana
  1. Phần (19).
  2. Phần (20).
  3. Phần (21): dùng "so" ở câu thứ hai.
  4. Phần (22).
  5. Phần (23).
  6. Phần (24): dùng "If so".

E. Đến lượt bạn

Viết bằng tiếng Anh.

  1. Một người bạn nhắn: "Have you ever been to a music festival? Would you like to go to one this summer? Can you get time off work?" Trả lời bằng 2–3 câu ngắn, không lặp lại các cụm động từ của bạn ấy. Dùng ít nhất một tỉnh lược trợ động từ, một tỉnh lược sau to và một so / not.
  2. Viết 2–3 câu so sánh bản thân với một người bạn hoặc người trong gia đình. Dùng tỉnh lược trợ động từ ít nhất hai lần (…, but she can / did / will) và một câu so sánh với than hoặc as + chủ ngữ + trợ động từ.
  3. Viết một thông báo trang trọng ngắn (2 câu) cho một phòng tập hoặc thư viện. Dùng do so một lần và if so hoặc if not một lần.

F. Ôn tập tổng hợp

Ôn lại kiến thức của các bài trước.

  1. A2-32 Cách nói "mình cũng vậy" trong tiếng Anh: So do I, Neither do I, Me too
    Viết lại câu đáp với "Neither": "I don't like horror films." "I don't like them either."
  2. C1-09 Thức giả định trong tiếng Anh (The Subjunctive): suggest that he go, it is essential that she be
    Viết lại theo văn phong trang trọng, bắt đầu bằng "It is essential that": He mustn't be late for the interview.
  3. C1-08 Cách nói giảm mức chắc chắn (Hedging): seem, appear, apparently, arguably, it could be argued
    Viết lại với "seem": It seems that nobody knows why the meeting was cancelled.
Đáp án

A. Hình thức

  1. I can't play the guitar, but my brother can.
  2. She didn't pass the driving test the first time, but both of her friends did.
  3. I hope not.
  4. She works much harder than I do. / She works much harder than me.
  5. Somebody took my lunch from the fridge, but I don't know who.
  6. He isn't a qualified doctor yet, but he wants to be.
  7. Customers who wish to return an item must do so within 30 days.

B. Ý nghĩa

  1. Visitors who wish to take photographs may do so in the garden.
  2. Skip the safety check? I think not.
  3. I don't think so — go ahead.
  4. I might, if I finish work early.
  5. If so, please let us know what you would like to eat.
  6. So I hear — it's a real shame.

C. Tìm lỗi sai

  1. I hope not, because I have to drive to the airport at six in the morning.
  2. My sister is two years older than I am, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller. / My sister is two years older than me, but everyone thinks I'm the older one because I'm taller.
  3. He isn't a professional photographer yet, but after years of practice he really wants to be.
  4. The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when. / The landlord promised to fix the heating this week, but nobody can tell us when he will.
  5. ✓ I meant to call you on your birthday, but I forgot to, and I'm really sorry about that.

D. Trong ngữ cảnh

  1. I didn't go last year, but Priya did, and she said it was excellent.
  2. I'd really like to go this year, but I'm not sure I can.
  3. Will the company pay for the train? I think so, but I'll check with Finance.
  4. I haven't booked a hotel yet, but I really should have. / I haven't booked a hotel yet, but I really should have done.
  5. Someone told me there's a discount for early registration, but I can't remember who.
  6. Are you planning to go? If so, we could travel together.

E. Đến lượt bạn

  1. No, I haven't, but I'd love to. I think so — I'll ask my manager tomorrow.
  2. I can't cook at all, but my flatmate can. I didn't go to university, but she did. She's also far more organised than I am.
  3. Members who wish to bring a guest must do so before 6 p.m. Have you booked a class? If so, please arrive ten minutes early.

F. Ôn tập tổng hợp

  1. Neither do I.
  2. It is essential that he not be late for the interview.
  3. Nobody seems to know why the meeting was cancelled.
Ứng dụng AndroidHọc mọi lúc mọi nơi Google Play